

D4234

ཞུ་ཆེན་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་བནྡེ་ཡེ་ཤེས་སྡེས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པ།།[་]@##། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཧེ་ཏུ་བིནྡྲ་ཊཱི་ཀ་། བོད་སྐད་དུ། གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཐིགས་པ་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པ། སངས་རྒྱས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །གང་ཞིག་ཡོན་ཏན་མཆོག་རབ་ཚོགས་ ཅན་རིགས་པའི་རྒྱལ་པོའི་སྐྱེ་བའི་གཏན་ཚིགས་ལ།།རྟགས་འབད་ཤེས་བྱ་ཀུན་ལ་མུན་པ་ཆེན་པོ་འཐབ་ཚོགས་རྩ་ནས་མེད་པར་བྱས་པ་ཡང་། །སྟོང་པ་སྲིད་གསུམ་འཇིགས་སྤངས་སྐྱེ་བོའི་ཆུ་བོ་ཕ་རོལ་རྒལ་བ་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། །བློ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྔགས་བྱ་གཏན་ ཚིགས་ཐིགས་པ་རབ་གསལ་ལུགས་རྒྱས་རྣམ་པར་དབྱེ།།དོན་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་སྒྲུབ་པའི་རྟེན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་ཡིན་པས་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་ནི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་འདིའི་འབྲེལ་པ་དང་། བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་། དགོས་པ་དང་། དགོས་པའི་ཡང་དགོས་པ་རྣམས་སྟོན་པར་བྱེད་ དོ།།གང་གི་ཕྱིར་འབྲེལ་པ་མེད་པ་དང་། བརྗོད་པར་བྱ་བ་མེད་པ་དང་། དགོས་པ་མེད་པའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ནི་རྟོག་པ་སྔོན་དུ་གཏོང་བ་རྣམས་ཁས་མི་ལེན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཇི་སྲིད་དུ། འདི་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ནི་ཅི་ཞིག་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་མ་གཏོགས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཇི་སྲིད་དུ་ འདིའི་དགོས་པ་ནི་ཅི་ཞིག་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའམ།འདིའི་འབྲེལ་པ་ནི་གང་ཞིག་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་དག་པར་མ་རིག་པ་དེ་སྲིད་དུ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ལ་དགའ་བ་ཡང་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་ན་མཉན་པ་དང་སེམས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། དེ་ལྟ་བས་ན་ ཉན་པའི་སྐྱེ་བོ་སྤྲོ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འགྲེལ་པ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ།བརྗོད་པར་བྱ་བ་བསྙད་པས་ནི་འདི་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ནི་ཅི་ཞིག་ཡིན་སྙམ་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ལ་བརྟེན་པའི་རྨོངས་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཟློག་པར་བྱེད་དོ། །དགོས་པ་བརྗོད་པ་ནི་འབྲས་བུ་ མེད་པར་དོགས་པ་ཟློག་པར་བྱེད་དོ།།འབྲེལ་པ་བསྙད་པས་ནི་ཐབས་མ་ཡིན་པར་དོགས་པ་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་འདིར་དེ་བྱེ་བྲག་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་དགོས་པ་དངོས་སུ་བསྟན་ཏོ། །འདི་བརྩམ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ཤུགས་ཀྱིས་ན་ རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ཐབས་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ།།དེ་ལ་ཤུགས་ནི་འདི་ཡིན་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ། རྗེས་སུ་དཔག་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་རྩོམ་ན་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ནི་དོན་གྱིས་ན་ཐབས་ཉིད་ཡིན་པར་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། འདི་ལྟར་ཐབས་མ་ཡིན་པ་ལ་ནི་རྟོག་ པ་སྔོན་དུ་གཏོང་བ་རྣམས་མི་འཇུག་གོ།།དེའི་ཕྱིར་འབྲེལ་པ་དོན་གྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།

我来为您翻译这段藏文：
这是大译师班智达耶谢德翻译并校对完成的作品。


梵文为：Hetu-bindu-tika
藏文为：《因明滴论广释》
顶礼佛陀！
[以下是开篇偈颂的翻译]
敬礼具最胜功德者，
以理王生因为标志，
永断所知大暗聚，
三有怖畏渡众流。
智者所赞因明滴，
今当广释分别说。
[以下是正文翻译]
"由于隐蔽义的成立所依即是比量"这句话，显示了本论的关联、所诠、必要及究竟必要。
因为具有思择能力的人们不会接受无关联、无所诠、无必要的论著。如是，若不了知"此论所诠为何"，以及"此论必要为何"或"此论关联为何"，不仅不会生起对论著的欢喜，更遑论趣入闻思等行为。
因此，为令听闻者生起欢喜，当说明关联等三者：
阐明所诠，能遣除对所诠的疑惑
阐明必要，能遣除对无果的疑虑
阐明关联，能遣除对非方便的疑虑
此处"为令特别了知彼义"之句，直接显示了所诠与必要。"造此论"之句，则间接显示论著即是方便。
其中应当了知此间接义：为特别了知比量而造论，即表明论著实为方便，因为具择法者不会趣入非方便。因此，关联是以义理显示的。
此中"为特别了知比量"即是所诠。
[注：我已经按照要求直接完整翻译，保持了原文结构，并尽可能使用自然的中文表达。这段文本是一部因明学著作的开篇，包含了顶礼文、偈颂和对论著性质的说明。]

།རྗེས་སུ་དཔག་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་རྟོགས་པ་ནི་དགོས་པ་ཡིན་ནོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་ རྟོགས་པ་ཡིད་ཆེས་པའི་རང་བཞིན་དེ་ནི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་འདིས་བྱེད་པས་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་འདི་ནི་དགོས་པ་འདིའི་ཐབས་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་དང་དགོས་པ་གཉིས་ནི་ཐབས་དང་ཐབས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འབྲེལ་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ནི་ཐོས་པ་ ལས་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཤེས་པར་འགྱུར་བས་དེའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ནི་ཐབས་ཡིན་ལ།རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་ཐབས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པར་གྲུབ་བོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་། སྒྲུབ་པ་དང་། བྱ་བ་དང་། བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། འབྲེལ་ པ་ཡང་འདི་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་སྒྲུབ་པ་ནི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ། །བྱེད་པ་ནི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ། །བྱ་བའི་མཇུག་ཐོགས་དང་། བླ་མ་བརྒྱུད་པའི་རིམ་པའི་འབྲེལ་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ལ་འཇུག་པ་ ལ་ཡན་ལག་ཏུ་གྱུར་པ་དག་པ་ཡིན་པས་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ན་སྟེ།འདི་ལྟར་གང་ཞིག་དོན་དུ་གཉེར་བ་དེ་ནི་དེའི་ཐབས་ལ་འཇུག་གི། འདི་ནི་བླ་མ་བརྒྱུད་དེ་འོངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། རྒྱས་པར་བྱ་བའི་མཇུག་ཐོགས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཙམ་གྱིས་ནི་དོན་དུ་གཉེར་བ་ རྣམས་ཐབས་མ་ཡིན་པ་ལ་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་འདི་བརྩམ་མོ་ཞེས་བྱ་བར་གནས་སོ། །དེ་ལྟར་གནས་པ་ལ་བརྒྱ་ལ་འགའ་ཞིག་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། དེ་ནི་གང་དུའང་དགོས་པ་མེད་ པས་བྱ་རོག་གི་སོ་བརྟག་པ་བཞིན་ནོ།།འདི་ནི་གནས་མ་ཡིན་པ་ལ་ཡོངས་སུ་ངལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་བར་འགྱུར་བས་དེའི་ཕྱིར། དོན་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་བ་སྒྲུབ་པའི་རྟེན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་ཡིན་པས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་སྨོས་སོ། །འདིས་ནི་དགོས་པའི་ཡང་དགོས་པ་བསྟན་ཏོ། །དེས་ན་འདི་སྐད་དུ་གང་གི་ ཕྱིར་དོན་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་སྒྲུབ་པའི་རྟེན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་འབད་དེ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ།།ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དེ་ཡང་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་འདི་ལས་འགྱུར་བས་དེའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དགོས་པར་གྱུར་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་འདི་ བརྩམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་ཏེ།རེ་ཞིག་འདི་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། །ཡན་ལག་གི་དོན་ནི། དོན་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་སྒྲུབ་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལས། དབང་པོ་རྣམས་ལས་ལོག་པ་ནི་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་སྟེ། དབང་པོའི་ཡུལ་ལས་འདས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

特别了知比量是必要。由于此论能使特别了知比量成为确信的自性，因此此论是此必要的方便。因此，论著与必要二者是方便与所成就的关系。如是，由闻此论能如实了知比量的自性，故此论是方便，而比量是所成就，由此得以成立。
所成就与能成就、所作与能作的关系也正是如此：能成就即是论著，所成就即是果；能作即是论著，所作即是果。至于后续关系、上师传承次第等关系，虽是趣入论著的支分，但并非真正的关联。因为求义者趣入方便，仅仅说"此是上师相传"或"此是广说之后所说"，并不能使求义者趣入非方便。
因此，为全面了知比量而造此论。对此，或有人问："了知比量有何用？此如观察乌鸦牙般毫无必要，是徒劳无益之事。"为此而说"由于隐蔽义的成立所依即是比量"，此即显示究竟必要。
其义为：由于比量是隐蔽义成立的所依，故应当努力了知比量。而此了知从此论中得以实现，因此为了了知作为必要的比量而造此论。这是总义。
分义为：关于"隐蔽义的成立"等，"隐蔽"即超越感官，意为超出感官境界。
[注：我已按要求完整直译，保持了原文的逻辑结构和术语准确性。这段文本详细阐述了论著的必要性及其与所诠之间的关系，是一段重要的方法论说明。]

།དེ་ནི་དོན་ཡང་ ཡིན་ལ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའང་ཡིན་པས་དོན་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་སྟེ།དོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞལ་བྱའོ། །དེ་ཡང་བླང་བར་བྱ་བ་དང་། དོར་བར་བྱ་བ་དང་། བཏང་སྙོམས་སུ་བྱ་བ་ཡིན་པས་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འདོད་དོ། །དེ་ལ་འདིར་དོན་ཞེས་སྨོས་པས་ནི་གཞལ་བྱ་སྤྱིར་བསྟན་ཏོ། །ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཞེས་སྨོས་པས་ ནི་དེ་ཉིད་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་སོ།།གང་དག་བླང་བ་དང་དོར་བ་དང་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་ཡུལ་ཉིད་ཀྱིས་དོན་དུ་གཉེར་བར་བྱ་བ་དང་། དོན་དུ་གཉེར་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡིན་ལ། དོན་གྱི་སྒྲས་ནི་དོན་དུ་གཉེར་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པར་བྱེད་པ་དེ་དག་གི་ལྟར་ན་ནི་དོར་བར་བྱ་བ་དང་། བཏང་ སྙོམས་སུ་བྱ་བ་རྗེས་སུ་དཔག་པར་མི་འགྱུར་རོ།།དོན་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་སྟེ། སྒྲུབ་པར་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་ལེན་པ་དང་འདོར་བ་དང་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བསྒྲུབ་པ་ལ་བྱའོ། །གང་གི་རྟེན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྟེན་རྗེས་སུ་དཔག་པའོ། །དེའི་དངོས་པོ་ནི་དེ་ཉིད་དེ། རྟེན་ རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་རོ།།འདིར་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་སྒྲ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ལ་བྱའོ། །རྟེན་གྱི་སྒྲ་ནི་རྒྱུ་ལ་བྱའོ། །དེས་ན་འདི་སྐད་དུ་འདི་ལྟར་དོན་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་སྒྲུབ་པའི་རྒྱུ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་པས་ཞེས་བཤད་པར་འགྱུར་རོ། །མདོར་བསྡུས་ནས་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་འདིར་བསྡུས་པ་ལ་འགལ་བའི་སྲོག་ཆགས་རྣམས་མགུ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མངོན་པར་བསྡུས་པར་བརྗོད་པར་བཞེད་པ་ཡིན་གྱི།གཞུང་བསྡུས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་འདི་ལ་གཞུང་ནི་མང་ལ། དངོས་པོ་ནི་རང་གི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཙམ་དཔྱོད་པར་ཟད་དེ། མངོན་སུམ་ཡང་མི་ དཔྱོད།གཞན་གྱི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་མི་དཔྱོད་ལ། དེ་བཞིན་དུ་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་དང་དཔེ་ཡང་མི་དཔྱོད་དོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་འདི་མདོར་བསྡུས་པའི་སྒྲ་ནི་དངོས་པོ་བསྡུས་པ་བརྗོད་པར་བཞེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་རྟོགས་པ་ནི་དེ་བྱེ་བྲག་ཏུ་རྟོགས་པ་སྟེ། འདིར་དེ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་སྦྱར་རོ།།དེ་བྱེ་བྲག་ཏུ་རྟོགས་པ་ནི་སོ་སོར་ངེས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡིད་ཆེས་པ་སྟེ། དེ་བྱེ་བྲག་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་དེའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་བརྩམ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བློ་ལ་རྣམ་པར་གནས་པ་སྟེ། འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་མཐའ་དག་ལ་སྙེགས་སོ། །བརྩམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་ བྱེད་པའི་གཞུང་གི་བདག་ཉིད་དུ་བརྩམ་པར་བྱ་བ་བསྟན་ཏོ།

此既是对象又是隐蔽，故称隐蔽对象。"对象"即所量，由于是应取、应舍及应舍弃三种，故许为三种。此处说"对象"是总说所量，说"隐蔽"是对其作特殊限定。
有些人认为，以取舍舍弃为境，分为应求与不应求两种，而"对象"之词即是遮遣不应求者。按照他们的观点，则应舍与应舍弃就不能推理了。
对于隐蔽对象的成立，"成立"一词是指取舍舍弃性质的成立。"比量为所依"中，"所依"即是因，其性质即是彼性，因为是所依比量性的缘故。此处"比量"一词是指缘比量对境的认识，"所依"一词是指因。因此，这就是说"由于隐蔽对象成立的因即是比量"。
"略说"是指为了使对简略感兴趣的有情欢喜而说明事物的简略，并非文句简略。因为此论文句甚多，而事物仅仅考察自比量而已，既不考察现量，也不考察他比量，同样也不考察似因和譬喻。因此，此处"略说"一词是指说明事物简略的意思。
其中"特别了知"即是对彼特别了知，此处"彼"字与比量相连。特别了知是确信自性的各别决定，因为是为了特别了知彼。"造此论"是指心中安立，"此"字指整个论著，"造"字表示应当造作论著文句的自性。
[注：我已按要求完整直译，保持了原文的术语准确性和逻辑连贯性。这段文本详细解释了"隐蔽对象"的定义及其与比量的关系，并说明了论著的性质。]

།དེ་ལྟ་བས་ན་འདིར་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དོན་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་སྒྲུབ་པ་ལེན་པ་དང་འདོར་བ་དང་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་ བྱ་བའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་འདི་བརྩམ་མོ།།ཡང་ན་དོན་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་སྒྲུབ་པ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཡིན་ལ། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་ཡིན་ཏེ། འདིས་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷག་མ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་འདི་སྐད་དུ། གང་གི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་བསྒྲུབ་པ་ནི་ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་ལ་རག་ལུས་པ་དེའི་ཕྱིར་ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྗེས་སུ་དཔག་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་འདི་བརྩམ་མོ་ཞེས་བཤད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་གང་གི་ཚེ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བའི ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཡིན་པར་གཟུང་བ་དེའི་ཚེ་དེ་བྱེ་བྲག་ཏུ་རྟོགས་པ་ནི་ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་ལ་རག་ལུས་པ་ཡིན་པས་ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར།ཕྱོགས་ཆོས་དེའི་ཆས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གང་གི་ཚེ་ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ སྒྲར་བརྗོད་པ་དེའི་ཚེ་ཡང་དངོས་སུ་རྟགས་ཉིད་བྱེ་བྲག་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱ་བར་རིགས་པར་གྱུར་པས་དེ་ཉིད་བྱེ་བྲག་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་ཆོས་དེའི་ཆས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདིས་རབ་ཏུ་བྱེད་པའི་ལུས་མཐའ་དག་བསྡུས་ནས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །ཡན་ལག་གི་ དོན་ནི་འབྲེལ་པ་ལས་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ།།བསྡུས་པའི་དོན་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། གང་ཞིག་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་ལ། དེའི་ཆས་ཁྱབ་པ་དེ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་མ་གཏོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། རང་བཞིན་དང་། འབྲས་བུ་དང་། མི་དམིགས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་རྣམ་པ་གསུམ་ཁོ་ན་ཡིན་ ནོ།།གཏན་ཚིགས་གསུམ་པོ་ལ་མ་གཏོགས་པ་གཞན་ནི་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་དག་ཡིན་ནོ། །མདོ་ལས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ནི་གཏན་ཚིགས་སོ་ཞེས་བཤད་པ་དེ་ལ། གལ་ཏེ་སྤྱི་ཕྱོགས་ཡིན་པར་གཟུང་ན་ནི་དེའི་ཚེ་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པར་འགྱུར་བའམ། གྲུབ་ན་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དོན་མེད་པར་ འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ལ།ཕྱོགས་ནི་ཆོས་ཅན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདིར་ཆོས་ཅན་ཕྱོགས་ཀྱི་སྒྲར་བཤད་ཀྱི་སྤྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དགོངས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཅན་གྱི་ཆོས་གཏན་ཚིགས་ཡིན་པར་བཤད་པར་འགྱུར་རོ།

因此，此处略说的含义是：由于隐蔽对象的成立，即取舍舍弃性质的因是比量，为了完全了知比量的自性，故造此论。
或者，隐蔽对象的成立是缘比量对境的认识，而比量是具三相的因，因为由此进行推理的缘故。余如前说。因此可说：由于所比量的成立依赖于具三相的因，为了特别了知具三相因的性质比量，故造此论。
当执比量为缘比量对境的认识时，其特别了知依赖于具三相的因，为了成立具三相因本身，故说"宗法彼分"等。当以"比量"之词说具三相因时，也应当直接特别了知因本身，为了特别了知彼，故说"宗法彼分"等。
此偈颂总摄显示论著全体。支分义理将由自身于关联中显示。
略说义理如下：凡是宗法且彼分遍者即是因。此外无非无则不生，故由自性、果法及不可得差别唯有三种。除此三因外，其他皆是似因。
对于经中所说"宗法即是因"，若有人想：若执为总宗，则因不成立，或虽成立但比量无义。为此而说"宗即有法"，意思是此处以有法解释宗词，而非总相。因此，将说明有法之法即是因。

།ཅིའི་ཕྱིར་ཆོས་ཅན་འགའ་ཞིག་ལ་ཕྱོགས་ཞེས་བྱ་སྙམ་པ་ལ་དེའི་ཕྱིར། ཡན་ལག་ལ་སྤྱིའི་ཉེ་བར་བཏགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཕྱོགས་ཞེས་བྱ་བ་སྤྱི་ལ་ཡན་ལག་གཉིས་ཡོད་དེ། ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་ནོ། །དེ་བས་ན་འདིར་ཆོས་ཅན་ཙམ་འབའ་ཞིག་ལ་སྤྱི་ཉེ་བར་བཏགས་ནས་ཆོས་ཅན་ལ་ཕྱོགས་ཀྱི་སྒྲར་བཤད་དོ། །ཀླན་ཀའི་བསམ་པས་དགོས་པ མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།དངོས་སུ་བསྟན་དུ་རུང་བ་ལ་ནི་དགོས་པ་མེད་པར་ཉེ་བར་གདགས་སུ་མི་རུང་སྟེ། དེ་བས་ན་ཆོས་ཅན་འབའ་ཞིག་ལ་ཕྱོགས་ཞེས་བརྗོད་པར་མི་བྱའོ་ཞེ་ན། ཉེ་བར་གདགས་པར་བྱ་བའི་དགོས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ཏེ། ཉེ་བར་ གདགས་པ་ནི་ཆོས་ཅན་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།ཆོས་ཅན་གྱི་ཆོས་གཏན་ཚིགས་སུ་བརྗོད་པ་ན་ཆོས་ཅན་གང་ཡང་རུང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱང་གཏན་ཚིགས་སུ་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཅན་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་གང་ཡིན་པ་དེ་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་འགྱུར་ དུ་འོངས་པས་ཉེ་བར་གདགས་པར་བྱའོ།།ཉེ་བར་བཏགས་པ་བྱས་ནས་ཉེ་བར་གདགས་སུ་རུང་བའི་ཆོས་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེའི་གཏན་ཚིགས་ཉིད་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །ཉེ་བར་གདགས་སུ་རུང་བའི་ཆོས་ཅན་ཡང་སྤྱིའི་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་གྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་འདི་ལྟར་ཕྱོགས་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ ཉེ་བར་གདགས་པ་བྱས་ན་ཐལ་བར་མི་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཚེ་མིག་གིས་གཟུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འགལ་བའི་གཞིས་མ་གྲུབ་པ་རྣམས་ཀྱང་རྒྱུ་ཉིད་དུ་བཀག་པ་ཡིན་ནོ། །སོགས་པ་སྨོས་པས་ནི་ཁྭའི་ནག་པོ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་བསྡུའོ། །ཉེ་བར་གདགས་པ་གསལ་བར་བྱ་བའི་ བསམ་པས་གལ་ཏེ་ཆོས་ནི་གཞན་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་པས་ཆོས་བརྗོད་པས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།གལ་ཏེ་ཆོས་ཅན་གྱི་ཆོས་ཡིན་པར་བརྗོད་ན་ཆོས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་འགྱུར་བས་དེའི་ཚེ་ཆོས་ཅན་ཁོ་ན་སྨོས་པར་མི་བྱའོ། །ཆོས་བརྗོད་པ་ཁོ་ནས་ནི་ཆོས་ཅན་དུ་ ཡང་འགྱུར་རོ།།ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་ཆོས་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི་ཆོས་སྨོས་པས་ཀྱང་འགྱུར་རོ་ཞེས་དེ་སྐད་དུ་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། འདི་ལྟར་ཆོས་གཞན་ལ་བརྟེན་པ་གཞན་ལ་རག་ལུས་པའི་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་དེ་ཡོད་པ་ན་ཆད་གདོན་མི་ཟ་བར་ཆོས་ཅན་འཕེན་པར་བྱེད་པ་དེ་ལ་ ཆོས་ཅན་སྨོས་པས་ཅི་ཞིག་བྱ།བརྟེན་པར་བྱ་བ་ནི་རྟེན་ཏེ། ཆོས་ཅན་བརྟེན་པར་བྱ་བ་ནི་རྟེན་ཆོས་ཅན་ནོ། །དེ་འགྲུབ་པ་ནི་རྟེན་ཆོས་ཅན་འགྲུབ་པའོ། །ཡང་ན་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་ཆོས་ཅན་འགྲུབ་པ་ནི་རྟེན་ཆོས་ཅན་འགྲུབ་པའོ། །དེ་ལྟར་ཆོས་ཅན་གྲུབ་པ་དང་ཆོས་ཅན་ཞེས་སྨོས་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེས་ནི་ བསྒྲུབ་པའི་ཆོས་ཅན་ཡོངས་སུ་བསྡུས་པར་འགྱུར་རོ།

若问："为何某些有法称为'宗'？"为此说："因为对支分施设总称的缘故。"所谓'宗'这一总称有两个支分：法与有法。因此，此处仅对有法施设总称，而将有法解释为宗词。
有人以诘难心提出："因为无需要故"等。对于可直接显示者，若无需要则不应施设。因此，不应仅对有法说为'宗'。为显示应当施设的需要，说："施设是有法之一切法"等。
当说有法之法为因时，任何有法的法都将成为因。因此，由于不欲有法，故应施设使何法成为因本身。作施设后，凡是可施设的有法，其因性得以成立。可施设的有法也是总宗的一分，如是因为是一分故，作施设则不致过失。
此时，"因为是眼所取故"等违背所依不成立者，也遮遣其因性。"等"字摄收乌鸦黑性等。
为明确施设，说："若法依他故，以说法亦"等。若说是有法之法，则一切有法之法将成为因，此时不应单说有法。仅说法亦将成为有法。"亦"字显示不仅成为有法，说法时也将如是。如是，法依他、待他差别存在时，必定能引发有法，于此说有法有何用？
所依即是依处，有法所依即是依处有法。其成立即是依处有法成立。或者，成为依处的有法成立即是依处有法成立。如是，有法成立与说"有法"者，将摄收所立有法。

།དེ་ལྟ་བས་ན་ཉེ་བར་གདགས་པ་ནི་དོན་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གལ་ཏེ་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ན་ཆོས་ཅན་སྨོས་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་ཆོས་ཅན་ཐམས་ཅད་སེལ་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཆོས་ཅན་གང་ཡང་རུང་བ་འགའ་ཞིག་ཡོངས་སུ་བསྡུས་པར་འགྱུར་གྱི། བསྒྲུབ་ པར་བྱ་བའི་ཆོས་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བ་ལ་འདི་གོ་ག་ལས་ཤེས་དེ་སྙམ་དུ་སེམས་པར་འགྱུར་བས་དེའི་ཕྱིར་ཉེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།ཉེ་བ་དང་ལྷན་ཅིག་པའི་ཆོས་ཅན་སྨོས་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་ཡོངས་སུ་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་བསམས་པའོ། །འདིར་ཉེ་བ་ནི་བློ་ལ་སྣང་ བའམ་ཡང་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་དགོས་པའོ།།ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་ཉེ་བར་གདགས་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི། འོ་ན་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཆོས་ཅན་སྨོས་པས་ཀྱང་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་དེ་སྐད་དུ་སྟོན་པར་བྱེད་པའམ། ཡང་ན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲའི་དོན་ནི་ཆོས་ཅན་སྨོས་པས་འགྲུབ་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི་ཉེ་བ་དང་ལྷན་ཅིག་པའི་ཆོས་སྨོས་པས་ཀྱང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་སྔ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་འདིར་ཆོས་ཅན་སྨོས་པ་གཞན་དག་འཁྲུལ་པར་འགྱུར་བར བསྒྲུབ་པ་དང་།གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བས་ཀྱང་ཉེ་བར་འཁྲུལ་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དཔེའི་ཆོས་ཅན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དཔེའི་ཆོས་ཅན་ཡང་ཉེ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་བློ་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་སྣང་ལ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་སྐབས་ཀྱང་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་ཐེ་ཚོམ་དུ་ འགྱུར་བ་གཅིག་ཏུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པར་ལྟ་ག་ལ་ཞིག་འགྲུབ།ཡང་ཕ་རོལ་པོས་དེའི་ཆས་ཁྱབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་འདིར་དཔེའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པར་འདོད་པར་གྱུར་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ཆོས་ཅན་གྱི་ཆོས་ཞེས་སྨོས་པའི་དོན་དཔེའི་ཆོས་ཅན་ལ་ཡོད་པ་ གང་ཡིན་པ་དེ་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་དཔེའི་ཆོས་ཅན་ལ་གཏན་ཚིགས་ཡོད་པ་དེ་ཡང་དེའི་ཆས་ཁྱབ་པ་ཞེས་སྨོས་པ་ཁོ་ནས་གྲུབ་བོ།།དེའི་ཕྱིར་ལྷག་མས་ནི་ཆོས་ཅན་གྱི་ཆོས་ཞེས་སྨོས་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་ཡོངས་སུ་བསྡུ་བའི་དོན་ཡིན་ པར་འགྱུར་ཏེ།ཁྱབ་པ་ཡིད་ཆེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེའི་ཆས་ཁྱབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་གདོན་མི་ཟ་བར་བརྗོད་པར་བྱ་དགོས་སོ། །དེ་བརྗོད་མ་དེ་ཁོ་ནས་ཡོད་པར་འགྲུབ་སྟེ། དཔེ་ལ་གཏན་ཚིགས་བྱེད་ན་དེའི་ཆས་ཁྱབ་པ་མི་འཐད་དེ། གལ་ཏེ་ཆོས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་མ་སྨོས་ན། དེའི་ཚེ་དེའི་ ཆས་ཁྱབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་དེ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་གང་ལ་སྙེགས་ཤེ་ན།དེ་ནི་ཉེས་པ་མེད་དེ། སྔར་ཆོས་སྨོས་ཀྱང་ཆོས་ཅན་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ།

因此，施设实为无义。对此，即便按照所说方式，以说有法之力排除一切有法，仍将摄收某些任意有法，但如何得知此能成立所立法？因此说："因为是近故"。意思是：由说与近俱有的有法，摄收所立有法。
此处，"近"指显现于心或应当成立。"亦"字表明不仅通过施设能成立所立有法，那么如何？也将通过说有法而成立。或者，"亦"字的含义是：不仅通过说有法成立，而且通过说与近俱有的法，也将成立所立有法，这是前说。
对此，首先为显示此处说有法令他人混淆，以及成立论者也近于混淆，故说："喻依有法亦"等。喻依有法也是近，它也显现于心为所立，且是所立处，因此，如何能确定唯一是所立有法而无疑惑？
又说："对方以其法遍"等。若此处承认是喻依有法，则说"有法之法"的含义将成为：凡是喻依有法所具有的法即是因。然而，喻依有法具有因，仅由说"以其法遍"即已成立。
因此，余下说"有法之法"是为摄收所立有法。为令遍知可信，必须说"以其法遍"。说此即能成立存在，若以喻为因则其法遍不应理。若不说"有法"，则此"以其法遍"中的"其"字指向何处？
对此无过，因为前已说明说法也唯成为有法。

།དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་ཆོས་སྨོས་པས་ཉེ་བར་གཞག་པའི་ཆོས་ལ་སྙེགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་སྔ་མ་ཡིན་ནོ། །གྲུབ་ པའི་མཐའ་སྨྲ་བས་གྲུབ་ཀྱང་ངེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡང་སྨོས་སུ་དོགས་པར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།གྲུབ་ཀྱང་ངེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡང་སྨོས་པ་ཡང་མཐོང་བས་དེ་གཅིག་ཏུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པར་ལྟག་ལ་ཞིག་འགྲུབ་ངེས་པ་ཡིན་པར་དོགས་པ་དེ་ཉིད་དཔེ་དང་བཅས་པར་ བསྟན་པའི་ཕྱིར།མཐུན་པ་ལ་ཡོད་པ་ཁོ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དཔེར་ན་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདི་ཉིད་ཀྱིས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་གཏན་ཚིགས་ལོག་པར་གྲུབ་བོ། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་གཏན་ཚིགས་ལོག་པར་གྲུབ་མོད་ཀྱི། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་ པ་ལ་གཏན་ཚིགས་མེད་དོ་ཞེས་སྨོས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདི་ལྟར་གཏན་ཚིགས་ནི་མེད་པ་ཁོ་ན་ལས་ལོག་པ་ཡིན་གྱི།གཞན་པ་ལས་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ། འགལ་བ་ལས་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་བཤད་པ་ཡིན་པར་དེ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་དེའི་ཆས་ཁྱབ་པ་སྨོས་པས་དཔེའི་ཆོས་ ཅན་ལ་གཏན་ཚིགས་ཡོད་པར་གྲུབ་མོད་ཀྱི།ཆོས་ཅན་གྱི་ཆོས་ཞེས་སྨོས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དཔེའི་ཆོས་ཅན་གྱི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པར་བྱ་བའི་ཆེད་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དོགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་དེ་ལྟར་ངེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པར་དོགས་པ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་ ཉེ་བར་གདགས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་གནས་སོ།།འདི་ཉིད་ལ་གཏན་ཚིགས་དེ་ལྟ་བས་ན་ཤུགས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཉེ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཤུགས་བཤད་པ་གང་ཡིན་པའི་ཤུགས་དེས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་མོད་ཀྱི། འོན་ ཀྱང་བསྒྲུབ་དཀའ་བར་འགྱུར་ལ།དེ་ཡང་ཉེ་བར་གདགས་པ་ཙམ་ཡི་གེ་མཉམ་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་འཐད་པ་གཞན་བསྡུ་བའི་དོན་ཏེ། ངེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པར་དོགས་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་ཡིན་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི། བསྒྲུབ་དཀའ་བ་ཡང་ ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

因此，"其"字指向由说法而施设的法，这是前说。虽已成立，但为确定起见恐再说之，故说："成立论者"等。由见为确定而再说，如何能确定唯一是所立有法？为显示此疑惑及其譬喻，故说："仅由同品存在"等。
譬如，仅由"存在于同品"这一语句，即成立因于异品转相违。虽已成立因于异品转相违，但所说"于无所立处无因"，是为确定：因仅从无转相违，而非从其他及相违转相违而作的解释。
同样，此处虽由说"以其法遍"已成立喻依有法具有因，但所说"有法之法"，恐是为确定：凡是喻依有法之法，唯是因。因此，为遮遣如是确定之疑，故住于"应当施设"。
对此因即说："以力故"等。虽由近相之力说能了知是所立有法，然而将难以成立。且这也舍弃了仅施设的文字相等。"又"字表示摄集其他道理，意思是：不仅舍弃确定之疑，也舍弃难以成立。

།ཡང་ན་འདིར་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། སེམས་ལ་གཞག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་། ངེས་པར་བྱ་བ་གཉི་ག་སྲིད་པ་ལས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སྟོབས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་ཁོ་ན་ཡོངས་སུ་ བསྡུས་པར་འགྱུར་གྱི།དཔེའི་ཆོས་ཅན་ནི་ཡོངས་སུ་མི་སྡུད་པ་ཡིན་ནམ། དེ་ལྟ་བས་ན་ཉེ་བར་གདགས་པ་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ལ་དོགས་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་བས་ན་ཤུགས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གཙོ་བོ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཤུགས་བཤད་པ་གང་ཡིན་ པའི་ཤུགས་དེས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཡིན་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་མོད་ཀྱི།འོན་ཀྱང་ཤུགས་འདིས་སྒྲུབ་པ་བསྒྲུབ་དཀའ་བར་འགྱུར་ལ། དེའི་ཉེ་བར་གདགས་པ་ཙམ་ཡི་གེ་མཉམ་པས་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲའི་དོན་ནི་སྒྲུབ་པར་ བྱེད་པའི་དཀའ་བ་ཡང་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་དཔྱད་པ་འདིར་དབང་ཕྱུག་སྡེ་ཞེས་བྱ་བ་ཕྱོགས་སྔ་མ་སྨྲ་བས་དེས་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོ་ལ་ཀླན་ཀ་བཅལ་བ་ལ་བསྟན་བཅོས་མཛད་པ་གཟུ་བོར་གྱུར་པ་འདིས་ལན་བཏབ་པོ་ཞེས་གྲག་གོ། །དེ་ལྟ་བས་ ན་ཕྱོགས་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་འདིར་ཉེ་བར་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་གནས་སོ།།ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་བསྡུ་བ་དུ་མའི་དགོས་པ་ཡོད་པས་འདོད་པའི་བསྡུ་བ་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ལ་ཀླན་ཀའི་བསམ་པས། གལ་ཏེ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་པས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སོ་ཞེས་དྲུག་པའི་བསྡུ་བ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ཕྱོགས་ཀྱི་སྒྲས་ནི་ཆོས་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཕྱོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་ལྟོས་པའི་ཆོས་ལྟ་ཞིག་གཞན་དུ་འཇུག་པར་ག་ལ་འགྱུར། དེ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་འདིར་ཕྱོགས་དང་སྦྱར་རོ། །ཕྱོགས་དེའི་ཁྱད་པར ལ་ལྟོས་པས་ན་དེའི་ཁྱད་པར་ལ་ལྟོས་པ་སྟེ།གང་ཞིག་ཕྱོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པ་དེ་ནི་ཕྱོགས་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་ཀྱི་གཞན་ལ་ནི་མེད་དོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་གཞན་དུ་འཇུག་པར་ལྟ་ག་ལ་འགྱུར། ཡང་འདི་ལ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཡོད་པས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སོ་ཞེས་འབྲུ་མང་པོ་པ་དང་། དེ་ནི་ཕྱོགས་ཡང་ཡིན་ལ་ཆོས་ཀྱང་ཡིན་པས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སོ་ཞེས་ལས་ཀྱི་གཞི་དང་། ཕྱོགས་དང་ཆོས་ཡིན་པས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སོ་ཞེས་ཟླས་དབྱེ་བ་དང་བསྡུ་བ་དུ་མ་ཞིག་འཐད་ན། འདིར་ཇི་ལྟར་ན་དྲུག་པའི་བསྡུ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཕྱོགས་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་འདིར་ཆོས་ཅན་ཡིན་པར་བཞེད དོ།།དེ་ཡང་ཆོས་ཅན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡོངས་སུ་མ་བོར་ན་གང་གི་ཆོས་སུ་ཡང་མི་འགྱུར་བས་འབྲུ་མང་པོ་པ་གསལ་བ་ཡིན་ནོ།

或者，由于此处是主要的缘故，由于是安立于心的缘故，以及在所立和所确定二者可能中，所立具有力故，唯摄所立有法，而不摄喻依有法，因此不应施设，如是生疑。为此，说"以力故"等。虽由主要等力说能了知是所立有法相之义，然而以此力证成将难以成立，且这也舍弃了仅施设的文字相等。"又"字的含义是：也舍弃证成之难，此为结语。
关于此宗法考察，传说自在军论师作为前说者对法称论师提出诘难，此公正著作者对此作出回答。因此，"宗"字在此是假立，如是而住。
对于此"宗法"，由于有多种复合词之用途，为说所欲复合词而生诘难心，故说"若是宗法性"等。由是宗法故名宗法，此为第六格复合词。此中，"宗"字限定"法"。因此，依宗差别之法岂能转于他处？"其"字在此与"宗"相连。由依彼宗差别故称依其差别，凡是宗之差别者唯存于宗，而于他处则无。因此，岂能转于他处？
又此中，由有宗法故名宗法，为多财释；彼既是宗又是法故名宗法，为依主释；由是宗与法故名宗法，为持业释。如是诸多复合词皆可成立，此中何以是第六格复合词？答：此处"宗"字意为有法。若不舍有法自性，则不成为任何法，故多财释明显。

།དེ་ཉིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་གཞི་ཡང་མེད་དེ། ཆོས་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་ཡོངས་སུ་མ་བོར་ན་ཆོས་སུ་མི་འགྱུར་རོ། །ཟླས་དབྱེ་བ་ཡང་གལ་ཏེ་ཕན་ཚུན་ལྡན་པ་ཡིན་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ གཉིས་ཀྱི་ཚིག་ཏུ་བྱ་དགོས་སོ།།འོན་ཏེ་གཅིག་ཏུ་བསྡུ་བ་ཡིན་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་མ་ནིང་གི་རྟགས་སུ་བྱ་དགོས་སོ། །དེ་དག་ལ་མ་གཏོགས་པ་ནི་དྲུག་པའི་བསྡུ་བ་ཡིན་ན། དེ་ལ་ཡང་ཀླན་ཀ་ཡོད་པས་ཕྱོགས་སྔ་མའི་དོགས་པས་གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བས་མ་ཡིན་ཏེ། མ་འབྲེལ་པ་རྣམ་ པར་བཅད་པས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།འདིར་ནི་མ་འབྲེལ་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་མ་འབྲེལ་པ་རྣམ་པར་གཅད་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཉེས་པར་ཐལ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །འདིར་མ་འབྲེལ་པའི་སྒྲ་ནི་མི་སྲིད་པ་ཡིན་པར་བཤད་དོ། ། དེས་ན་འདི་སྐད་དུ་སྒྲ་ལ་བྱས་པ་ཉིད་ཡོད་ཀྱི། སྒྲའི་ཆོས་བྱས་པ་ཉིད་ཁོ་ན་མེད་པའང་མ་ཡིན་ལ། ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པར་འགྱུར་རོ། །འདིར་དཔེར། དཔེར་ན་ནག་པ་གཞུ་ཐོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །འདིར་ནག་པ་གཞུ་ཐོགས་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས གཞུ་ཐོགས་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་འགོག་པ་ཡིན་གྱི།ནག་པ་ཁོ་ན་གཞུ་ཐོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རེ་ཞིག་དེ་ལྟར་འདོད་པའི་ངེས་པར་གཟུང་བ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །མི་འདོད་པའི་ངེས་པར་གཟུང་བ་བསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། གཞན་དང་འབྲེལ་པ་རྣམ་པར་བཅད་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།གཞན་དག་ལ་འབྲེལ་པ་ནི་གཞན་དང་འབྲེལ་པ་སྟེ། ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་འདིར་མ་འབྲེལ་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི། གཞན་དང་འབྲེལ་པ་གཅོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཚིག་གི་དོན་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི། ཕྱོགས་ཁོ་ནའི་ཆོས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ འདི་ཡིན་ནོ།།དཔེར་ནི་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་བུ་གཞུ་ཐོགས་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདིར་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་བུ་ཁོ་ན་གཞུ་ཐོགས་སོ་ཞེས་གཞུ་ཐོགས་པ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་གཞན་དག་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གིས་ན་ལ་ལར་ནི་མ་འབྲེལ་པ་རྣམ་པར་བཅད་པས་ངེས་པར་གཟུང་བར་འདོད་ལ། ལ་ལར་ནི་གཞན་དང་ འབྲེལ་པ་རྣམ་པར་གཅད་པ་ངེས་པར་གཟུང་བར་འདོད་པའི་འདོད་རྒྱལ་འདི་ག་ལས་སྨྲས་པ།གང་དུ་ཅི་ཡོད་དམ་མེད་ཅེས་ཆོས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དེར་གང་གི་ཚེ་ཡོད་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་མེད་པ་རྣམ་པར་བཅད་པ་རིགས་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ།

其依主释也不存在，因为若不舍有法自性则不成为法。持业释若是相互具有，则应成为双数词。若是一体合成，则"宗法"应成为中性词。除此之外为第六格复合词，对此也有诘难，故前说者疑虑，而成立论者说："非也，以遮遣无关而作差别故。"
此处是遮遣无关，因此由遮遣无关而作差别故，不会导致如前所说过失。此处"无关"字说为不可能。因此，当如是说：声有所作性，非无声之法所作性，亦非非法。
此处举例说："如黑人持弓"。此中唯遮遣非持弓，而非说"唯黑人持弓"。首先如是说明所欲确定。
为遣除不欲确定，故说"非由遮遣与他关联"等。与他关联即是与他相关。此"宗法"是遮遣无关，而非遮遣与他关联。因此，语义是：唯是宗法，而非唯宗之法。
举例说："如帝释子持弓"。此处"唯帝释子持弓"是遮遣其他殊胜持弓者。
对于有时欲以遮遣无关而确定，有时欲以遮遣他关而确定的这种随意说法，从何而来？当于何处对法之自性有无生疑时，若欲证成有，则应理地遮遣无。

།དེ་ཉིད་མ་འབྲེལ་པ་རྣམ་པར་བཅད་ པ་ཞེས་བྱ་སྟེ།འདི་ལྟར་ཅི་ནག་པ་གཞུ་ཐོགས་སམ། འོན་ཏེ་མི་ཐོགས་ཞེས་ནག་པ་གཞུ་ཐོགས་པ་ཉིད་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དེར་ནག་པ་གཞུ་ཐོགས་སོ་ཞེས་སྨྲས་ན། གཞུ་ཐོགས་པ་ཉིད་མི་སྲིད་པ་ཉིད་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ཡིན་ལ། གང་དུ་ཆོས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་གྲུབ་ལ། གཞན་ལ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཡོད་དམ་མེད་པ་ཐེ་ཚོམ་ཟོས་ ནས་མེད་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་སྒྲ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་དེར་ནི་གཞན་དག་དང་འབྲེལ་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་བུ་གཞུ་ཐོགས་པ་ཁོ་ནར་གྲུབ་ལ། ཅི་དེ་དང་འདྲ་བ་གཞན་ལ་ཡོད་དམ། འོན་ཏེ་མེད་ཅེས་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ལ་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་བུ་གཞུ་ཐོགས་སོ་ཞེས་སྨོས་ན། གཞན་དང་འབྲེལ་པ་ རྣམ་པར་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་གང་གི་ཚེ་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་ཆས་ཅན་ལ་བྱས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཅི་ཡོད་དམ་མེད་ཅེས་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དེའི་ཚེ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་སྒྲས་མ་འབྲེལ་པ་ཁོ་ན་རྣམ་པར་གཅད་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི། གཞན་དང་འབྲེལ་པ་རྣམ་པར་གཅད་པར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། རེ་ཞིག་དེ་ལྟར་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སྐྱོན་མཐའ་དག་སྤངས་ཏེ་གཞུང་བཙུགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡན་ལག་གཞན་བཤད་པར་བཞེད་ནས། དེའི་ཆ་ནི་དེའི་ཆོས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ་དེ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་ཕྱོགས་ཡོངས་སུ་གཟུང་ངོ་། །གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། འདས་མ་ཐག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ལ་སྙེགས་པར་རིགས་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་ཁོ་ན་སྦྱར་ཏེ། འདི་ལྟར་ཆོས་ལ་ནི་ཆོས་གཞན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཆ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཚིག་ཏུ་བརྗོད་དེ། འདི་ལྟར་ཕྱོགས་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་འདིར་ཆོས་ཅན་ཁོ་ན་ཡིན་པར་བརྗོད་དོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཆ་ཞེས་བྱ་བའི སྒྲ་ཡན་ལག་གི་ཚིག་ཏུ་ག་ལ་འགྱུར།ཁྱབ་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་བསྟན་པར་བཞེད་ནས། ཁྱབ་པ་ནི་དེ་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཡོད་པ་ཁོ་ནའམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཆུབ་པ་ནི་ཁྱབ་པ་སྟེ། ཟིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ཡང་རེས་འགའ་ནི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་ཡིན་ པར་བརྗོད་པར་བཞེད་ལ།རེས་འགའ་ནི་ཁྱབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཡིན་པར་བརྗོད་པར་བཞེད་དེ། གང་གི་ཚེ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་གཏན་ཚིགས་དེ་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཁྱབ་པ་ཡིན་ཏེ། གདོན་མི་ཟ་བར་དེ་ཡོད་པ་ཁྱབ་པའི་སྒྲར་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་ བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་འདོད་པའི་ཁྱབ་པ་ཁོ་ན་མི་སྲིད་དོ།

这就是所谓的"遮遣无关"。比如，当对"黑人是否持弓"产生怀疑时，若说"黑人持弓"，即是遮遣不持弓的不可能性。而当法的自性已成立，对其他殊胜性有无生疑，为证成无而作语言表达时，则是遮遣与他关联。如当帝释子持弓已成立，而对是否有其他相似者生疑时，说"帝释子持弓"，即是遮遣与他关联。
同样，当对声等有法是否具有所作性等法生疑时，以宗法能立之语唯应遮遣无关，而不应遮遣与他关联。
首先如是排除宗法一切过失而立论。为解说其他支分，故说"其分即其法"。"其"字指代宗。虽因是主要且刚提及，理应指向法，然因不可能故唯连接宗。因为法不可能有其他法。"分"字表述为"法"字，此处"宗"字唯表有法。因此"分"字怎能成为支分之词？
为显示遍充之自性，故说"遍充即于彼有能遍"等。遍充即是遍，是"达到"之义。有时欲说为能遍之法，有时欲说为所遍之法。当为能遍之法时，因于彼唯有所立法即为遍充，必须说彼有遍充之语。若非如此，则所欲遍充不可能成立。

།གལ་ཏེ་ད་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཁོ་ན་ཡོད་དོ་ཞེས་དེ་སྐད་དུ་ངེས་པར་གཟུང་ན། དེའི་ཚེ་མི་སྲིད་པ་ཅན་གྱི་མཚན་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། གང་ཞིག་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་འབའ་ཞིག་གིས་ཁྱབ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་དེ་ནི་ འགའ་ཡང་མེད་དོ།།འོན་ཏེ་དེ་ཁོ་ན་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་ངེས་པར་གཟུང་ངོ་ཞེ་ན་ནི། དེའི་ཚེ་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་འཇུག་པ་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། མི་རྟག་པ་ནི་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་འབྱུང་བ་དག་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་ པ་མ་ཡིན་གྱི།གློག་ལ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞལ་བྱ་ལ་སོགས་པ་ཐུན་མོང་བ་ཡང་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་རྟག་པ་ཉིད་ནི་གཞལ་བྱ་ཁོ་ན་དག་ལ་ཡོད་དོ། །གང་གི་ཚེ་ཁྱབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཡིན་པར་བརྗོད་པར་བཞེད་པ་དེའི་ཚེ་ནི་དེ་ལ་ཁྱབ་ པར་བྱ་བ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ལ་ཁྱབ་པ་ཡིན་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་དག་ལ་གཏན་ཚིགས་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཁྱབ་པ་ཡིན་ནོ།།བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ནི་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་འདོད་པའི་ཁྱབ་པ་མི་སྲིད་དོ། །འདིར་ཡང་གལ་ཏེ་དེ་ལ་ ཁྱབ་པར་བྱ་བ་ཁོ་ན་ཡོད་དོ་ཞེས་ངེས་པར་གཟུང་ན་ནི་དེའི་ཚེ་མི་སྲིད་པ་ཅན་གྱི་མཚན་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ།བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་གང་དག་ལ་གཏན་ཚིགས་འབའ་ཞིག་ཡོད་པ་ནི་འགའ་ཡང་མེད་དོ། །འོན་ཏེ་དེ་ཁོ་ན་ལ་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་ཡོད་དམ་ཞེས་ངེས་པར་གཟུང་བར་བྱའོ་ ཞེ་ན་ནི།དེའི་ཚེ་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་འཇུག་པ་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། མི་རྟག་པ་དག་ལ་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་འབྱུང་བ་ཡོད་པར་གདོན་མི་ཟ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། གློག་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐུན་མོང་ཡང་གཏན་ཚིགས་སུ་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་རྟག་པ་དག་ལ་ནི་ གཞལ་བྱ་ཉིད་ཡོད་པར་གདོན་མི་ཟ་བ་ཡིན་ནོ།།ཁྱབ་པ་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་དང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོའི་ཆོས་སུ་བརྗོད་པ་ནི་ལྡན་པ་བཞིན་དུ་གཉི་གའི་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་དུ་འོང་བ་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་གང་དག་ལྡན་པ་ལ་སོགས་པའི་འབྲེལ་པ་བསྒྲུབ་པར་ བྱ་བ་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་འདོད་པ་དེ་དག་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་།སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དག་གི་འབྲེལ་པ་ལྡན་པ་རྟེན་ཉིད་དུ་ཐ་མི་དད་ཅིང་རྣམ་པ་གཅིག་པར་རྟོགས་སོ། །འདིར་ནི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ལ་ལྟོས་ན་ནི་མ་འབྲེལ་པ་རྣམ་པར་བཅད་པས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ལ། ཁྱབ་པར་བྱ་བ་ལ་ ལྟོས་ན་ནི་གཞན་དང་འབྲེལ་པ་རྣམ་པར་བཅད་པས་འབྲེལ་པ་ཡིན་པས་འབྲེལ་པ་རྣམ་པ་ཐ་དད་པར་རྟོགས་སོ།།རེ་ཞིག་དེ་ལྟར་ཁྱབ་པ་གཉི་གར་བསྟན་ཏོ།

若确定说"唯有能遍"，则成为不可能的定义，因为唯被所立法遍及的如是法是不存在的。若确定说"唯于彼有能遍"，则刚刚寻求的同品一分转等将不成为因，因为无常不仅存在于刚刚寻求者，也存在于闪电。所量等共相也将成为因，因为常性唯存在于所量。
当欲说为所遍法时，于彼唯有所遍即为遍充，故于具所立法者唯有因即为遍充。意思是说，无有不具所立法的因。若非如此，则所欲遍充不可能成立。
此处若确定说"于彼唯有所遍"，则成为不可能的定义，因为不存在任何唯因存在于具所立法者。若确定说"唯于彼有所遍"，则同品一分转将不成为因，因为无常者不必定有刚刚寻求，因为闪电无有。共相也将成为因，因为常者必定有所量性。
宣说遍充为所遍能遍自性之法，是为显示如同相属般二者成为一相，因为凡许相属等关系为所立成立之因者，了知所立能立二法之相属关系无别而为一相。此处，就能遍而言，由遮遣无关故为遍充；就所遍而言，由遮遣他关故为关系，因此了知关系有差别。首先如是显示二种遍充。

།དེ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་ཁྱབ་པ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ངེས་པ་ལ་རག་ལུས་པ་ཡིན་པས། དེའི་ཕྱིར་དང་པོར་དེ་ གཉིས་ཁོ་ན་གཏན་ལ་དབབ་པ་བརྗོད་པར་བྱ་དགོས་སོ་ཞེས་སེམས་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཕྱིར།འདིས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའམ་ལྡོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཁྱབ་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་བརྗོད་པ་ཁོ་ནས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་རང་གི་ཚད་མ་ཇི་ལྟ་བ་སྟེ། བདག་ཉིད་ཀྱི་ཚད་མ་ཇི་ལྟ་བུས་ངེས་པར་བཤད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །འམ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་ལས་གཅིག་གིས་ཀྱང་ཁྱབ་པ་ཡང་དག་པར་སྟོན་ནུས་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ངེས་པ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ངེས པའི་སྐབས་ཀྱིས་བལྟ་བར་བྱའི།ཁྱབ་པ་སྨོས་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྨོས་པ་ནི་སྦྱོར་བའི་རིམ་པ་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་བསྡུ་བའི་དོན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་ན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ངེས་པར་ ཁྱབ་པ་འཕེན་པར་བྱེད་སྙམ་པ་ལ།གཏན་ཚིགས་ཐམས་ཅད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་གཏན་ཚིགས་ཐམས་ཅད་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་མེད་པར་གྱུར་ན་དེའི་ཚེ་ཁྱབ་པ་ཡང་མི་སྲིད་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་ཁྱབ་པ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ལ་རག་ལུས་པ་ཡིན་ནོ། ། ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ལོག་ན་ཡང་ལྡོག་པར་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་གང་ཞིག་ལོག་ན་ངེས་པར་ལྡོག་པར་འགྱུར་བ་དེ་ནི། དེའི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པར་འགྲུབ་པར་ཁྱབ་པ་ནི་ལྡོག་པ་ལ་རག་ལུས་པ་ཡིན་ནོ། །མཇུག་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ངེས་པ དག་གིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བཤད་པའི་རྣམ་པས་ན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་ཡོད་ན་ཁྱབ་པ་སྲིད་པ་དེའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ངེས་པ་དག་གིས་ཁྱབ་པ་ངེས་པ་ཡིན་གྱི། གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་དེ་དག་ངེས་པའི་ཁྱབ་པ་ངེས་ པ་ལ་རག་ལུས་པ་དེའི་ཕྱིར་གང་དུ་ཁྱབ་པ་བསྟན་པ་དེར་དེ་གཉིས་ངེས་པ་ཡང་འཕངས་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ།དེ་ལྟར་ན་ཁྱབ་པས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ངེས་པ་དག་འཕངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་གཉིས་ཇི་ལྟར་ངེས་པ་ནི་འོག་ནས་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་ན་ནི་འཕེན་པ་འབའ་ཞིག་སྒྲུབ་ པར་ཟད་དོ།།དེ་ལ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ངེས་པ་བསྒྲུབ་པར་བཞེད་ནས། དེ་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཆོས་ཅན་ལ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་མངོན་སུམ་མམ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་སྒོ་ནས་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་དེའི་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ། རབ་ ཏུ་གྲུབ་པ་དང་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་ནོ།

对此，有人会这样想：遍充依赖于随行与返遮的确定，因此首先应当说明确立这两者。为此，说"随行或返遮"等。应当了知，仅通过说明确立遍充，即可解释随行与返遮如何由各自量度确定，即由自身何种量度确定。"或"字是为了表明随行与返遮中任一都能正确显示遍充。
宗法的确定应当通过随行与返遮确定的语境来观察，而非通过说明遍充。提及宗法是为了显示非为组合次第的主要内容。"与"字表示总摄义。
对于"如何随行与返遮确定能引发遍充"的疑问，说"于一切因"等。若一切因都无所立法，则遍充必定不可能存在，因此遍充依赖于随行。能遍若返遮，则必定返遮。因此，若某者返遮则必定返遮者，即成立为其能遍，故遍充依赖于返遮。
为总结显示，说"由随行与返遮确定"等。由于如是所说方式，有随行与返遮则遍充可能存在，因此由随行与返遮的确定而确定遍充，而非其他。由于如是彼等确定依赖于遍充确定，因此应知凡说明遍充处即引发彼二确定，如是遍充引发随行与返遮确定。彼二如何确定将在下文成立，如是仅成立引发而已。
其中，为成立宗法确定，说"于彼所立法之有法"等。于有法中由现量或比量成立宗法，即是其确定，"成立"与"了知"是同义词。

།མངོན་སུམ་གྱི་སྒོ་ནས་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་ཕྱོགས་ན་དུ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཕྱོགས་ན་ནི་དུ་བ་མངོན་སུམ་གྱི་སྒོ་ནས་གྲུབ་བོ། །གང་ཞིག་དུ་བ་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་ཕྱོགས་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར་བ་ཁོ་ ན་མ་ཡིན་ན།ཇི་ལྟར་དེ་ན་མངོན་སུམ་གྱི་སྒོ་ནས་དུ་བ་འགྲུབ་པར་འགྱུར། དེ་ལྟ་བས་ན་སྣང་བ་དུ་བ་ཁོ་ན་ཆོས་ཅན་ཡིན་པར་རིགས་ཏེ། དེ་ལ་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་འཛིན་པར་སྲིད་དོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་སྦྱོར་བ་ནི་དུ་བ་ལས་དུ་བ་འདི་ནི་མེ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིར་འགྱུར་ རོ་སྙམ་དུ་སེམས་པའི་རྒོལ་བ་དེ་ལ།འདི་སྐད་དུ་ཁྱོད་ཀྱི་ལྟར་ན་ཡང་དུ་བའི་རྩ་བ་མེ་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་ཡན་ལག་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་མི་སྣང་བ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ལྟ་བས་ན་ཉེས་པ་མཚུངས་སོ་ཞེས་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་དུ་བའི་ཡན་ལག་ཅན་ དེ་ཡོད་པས་དེས་ན་ཉེས་པ་འགའ་ཡང་མེད་དོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན།འོ་ན་ནི་འདི་ན་ཡང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡན་ལག་ཅན་ཡོད་པར་འགྱུར་བས་མཚུངས་སོ། །ཕྱོགས་ཁོ་ན་ཆོས་ཅན་ཉིད་དུ་རིགས་ཏེ། འདི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ན་ཕྱོགས་ན་མེ་ཡོད་དོ་ཞེས་བརྗོད་ཀྱི། དུ་བ་ལ་ཡོད་དོ་ཞེས་ནི་ མི་ཟེར་རོ།།རྗེས་སུ་དཔག་པའི་སྒོ་ནས་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྒྲ་ལས་བྱས་པ་ཉིད་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྒྲ་ལ་ནི་རྐྱེན་ཐ་དད་པས་ཐ་དད་པའི་བྱས་པ་ཉིད་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་སྒོ་ནས་གྲུབ་བོ། །མངོན་སུམ་རྟོགས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་དེས་ཕྱོགས་ ན་དུ་བ་འཛིན།འདི་ལྟར་ཕྱོགས་འདི་ན་དུ་བ་ཡོད་དོ་ཞེས་ཕྱོགས་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་དུ་དུ་བ་གཟུང་བར་བྱ་དགོས་ན། མངོན་སུམ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ནི་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་པོ་མི་འཛིན་ན། དེ་ཇི་ལྟར་ན་ཕྱོགས་ན་དུ་བ་མངོན་སུམ་གྱི་སྒོ་ནས་རབ་ཏུ་གྲུབ་སྙམ་པ་ལ། དུ་བ་ དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།དུ་བ་དང་ལྷན་ཅིག་འཇུག་པ་ནི་དུ་བ་དང་བཅས་པ་སྟེ། དུ་བ་དང་ལྷན་ཅིག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དོན་གཞན་གྱིས་དབེན་པའི་ངོ་བོ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྣང་བའི་ཕྱོགས་ལས་གཞན་པའི་ཕྱོགས་ནི་དོན་གཞན་ནོ། །གང་ལ་ དེས་དབེན་ཞིང་བྲལ་བའི་ངོ་བོ་ཡོད་པ་དེ་ནི་དོན་གཞན་གྱིས་དབེན་པའི་ངོ་བོ་ཅན་ཏེ།དུ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་དང་བྲལ་བའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་བདག་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུ་བ་མེད་པ་དང་། དེ་ལས་གཞན་པའི་དུ་ བ་དང་བཅས་པའི་ཕྱོགས་དག་ལས་ཐ་དད་པ་བདག་ཉིད་སོ་སོར་ངེས་པའི་ངོ་བོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།མངོན་སུམ་གྱིས་མཐོང་བ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེས་བུ་གང་གི་ངོ་བོ་དེ་ལྟ་བུ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བ་ཡིན་ཏེ། མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བ་དེ་ལའོ།

为了说明通过现量成立，举例说"处所有烟"。处所中烟通过现量成立。若非唯有与烟相关的处所成为现量，如何能通过现量成立彼处有烟？因此，应当以显现的烟本身为有法，因为它可能被现量所取。
因此，对于认为应当如此组合:"从烟推知此烟具有火"的论者，应当这样质难与观察：按照你的观点，烟的根本与火相关的部分不也是不显现吗？因此过失相同。
若有人认为:"因为有烟的部分，所以没有任何过失"，那么在此处所的部分也存在，故相同。唯处所应当是有法，因为世间说"处所有火"，而不说"烟中有火"。
为了说明通过比量成立，说"如声之所作性"。声中由不同缘而有差别的所作性通过比量成立。若无现量认识，如何能取处所有烟？如此，应当取烟与处所相关而说"此处有烟"，而现量无分别，不取能依所依之事，那么如何通过现量成立处所有烟？
对此疑问，说"具有烟"等。与烟同时存在即是具有烟，意即与烟俱在。"离其他义之自性"是指离显现处所以外其他处所为其他义。凡是离彼而无之自性者，即是离其他义之自性，意即离无烟等自性之自性。"不共自性"是指与无烟及其他具烟处所差别、自性各别决定之体性。"于现量所见"是指某补特伽罗如是自性现量所见，即于彼现量所见。

།ཇི་ ལྟར་མཐོང་བ་ཐ་དད་པའི་ཡུལ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་མཐོང་བའི་དོན་དུ་བ་དང་བཅས་པའི་ཕྱོགས་དོན་གཞན་ལས་ཐ་དད་པ་ལ་ལོག་པའི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་སྟེ།ཤེས་པ་གང་ལ་ཡུལ་དེ་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་ཐ་དད་པའི་ཡུལ་ཅན་ནོ། །དྲན་པ་རྟགས་ཤེས་པ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་དྲན་པ་ཉིད་དྲན་པ་ཡིན་ནོ།།རྟགས་འཛིན་པའི་[(]ཤས་[,]ཤེས་[)]པ་ནི་རྟགས་ཤེས་པའོ། །དེས་ན་འདི་སྐད་དུ་མངོན་སུམ་གྱིས་མདུན་ན་བླ་འོག་ཏུ་རྣམ་པར་གནས་པའི་དངོས་པོ་གཉིས་ཇི་ལྟར་གནས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཙམ་དེའི་རྣམ་པ་སྐྱེས་པས་ཤེས་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་བླ་འོག་གི་ དངོས་པོ་གཉིས་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ན།གང་གི་ཕྱོགས་ན་དུ་བ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་བཟུང་ཟིན་པ་དེ་མངོན་པར་བརྗོད་པ་ཡོད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་དེའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ན། གང་གི་འདི་ན་ དུ་བ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་དགག་པའི་རྟོག་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བཤད་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་ལྟར་མངོན་སུམ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡང་ཡིན་ལ། བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་དེའི་རྣམ་པ་སྐྱེས་པས་དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡོངས་སུ་ འཛིན་ན།དེ་ཇི་ལྟར་ཕྱོགས་ན་དུ་བ་ཡོད་པའི་འབྲེལ་པ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་འབྲེལ་པ་འཛིན་པ་ནི་འདི་ན་འདི་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའམ། འདི་འདིའི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ཡིད་ཆེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་བཞིན་དུ་ མངོན་སུམ་ལ་སྲིད་ན་ཇི་ལྟར་མི་འཛིན་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ཤེས་པའི་ཚོགས་སྐྱེས་པ་ལ་ཚད་མ་ཉིད་དཔྱད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་དང་པོ་ཡུལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པ་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དང་པོར་ཡུལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་ པ་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཁོ་ན་འདིར་ཚད་མ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་དེ་ནི་དངོས་པོ་དང་དངོས་སུ་འབྲེལ་པ་ཡིན་ལ། དེའི་སྟོབས་ཁོ་ནས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྐྱེའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་རྩ་བར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་དང་། དངོས་པོ་དང་དངོས་སུ་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། ། དྲན་པ་ཚད་མ་ཉིད་དུ་དགག་པའི་ཕྱིར། དེ་དེ་ལྟར་མཐོང་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དུ་བ་དང་བཅས་པའི་ཕྱོགས་དེ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོར་མཐོང་ནས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཕྱོགས་དེ་རྣམ་པ་གང་དང་གང་གིས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་སྟེ། དུ་བ་སྣང་བ་དང་ལྡན་པའམ། ཡང་ན་འདོད་པའི་ཕྱོགས་དང་འབྲེལ་པའམ། ཡང་ན་གཞན་གང་ཡང་རུང་བའི་རྣམ་པས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའོ།

"如所见差别境者"是指如所见的具烟处所与其他义差别的返体相，凡是具有该境的认识即是如所见差别境者。"忆念与相知"中，忆念即是忆念本身，取相之知即是相知。
因此说：现量于前方上下安住的两个事物，仅由生起如其所住自性之相而了知。其后了知上下二事时，即生起"于某处有烟"如是了知所取已见之分别，有显现言说。由彼力量遣除非彼自性时，即生起"此处非无烟"如是了知的遮遣分别。
因此，如是现量既是二种分别的因，又由自身生起彼相而遍取其自性，那么如何不能遍断处所有烟的关系？如此，取关系即是"此中有此"或"此是此之所属"的确信，而此在无分别的现量中若有可能，为何不取？这是摄义。
为了考察如是生起诸识聚中的量性，说"唯是最初见不共境"等。此中唯最初见不共境才是量，因为它直接关联事物，唯由其力生起分别。因此，由于是根本且直接关联事物，唯此是量。
为了遮破忆念是量，说"如是见已"等。见已具烟处所的不共自性。彼处所以何种行相为不共，或具有显现烟，或与所欲处所相关，或以任何其他行相为不共。

།དུ་བ་དང་བཅས་པའི་ཕྱོགས་དེའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོན་གཞན་ལས་ལོག་པའི་ངོ་བོ་མངོན་པར་བརྗོད་པ་ནི་ཡང་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་སྟེ། མངོན་སུམ་གྱི སྟོབས་ཀྱི་དོན་གཞན་ལས་ལོག་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་དྲན་པ་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི།ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་མཐོང་བའི་རྣམ་པར་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཚད་མར་མི་འདོད་དོ། །དེའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ནི་དེའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་ལས་ཐ་དད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་ དོན་གཞན་ཡོངས་སུ་བཟུང་ངོ་།།ཐ་དད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་ལོག་པ་བཟུང་ངོ་། །དེ་ལས་ཐ་དད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཁོ་ན་སྟོན་ཏོ། །དེ་མ་ཡིན་པ་ལས་ལོག་པའི་ཡུལ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུ་བ་དང་བཅས་པའི་ཕྱོགས་དེ་ཉིད་ལ་དེ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲར་བརྗོད་དོ། །དེ་མ་ཡིན་ པ་ནི་དེ་མ་ཡིན་པ་སྟེ།དོན་གཞན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལས་ལོག་པ་ནི་དེ་མ་ཡིན་པ་ལས་ལོག་པའོ། །གང་ལ་ཡུལ་དེ་མ་ཡིན་པ་ལས་ལོག་པ་ཡོད་པ་དེ་ནི་མ་ཡིན་པ་ལས་ལོག་པའི་ཡུལ་ཅན་ནོ། །མངོན་སུམ་གྱིས་མཐོང་བའི་རྣམ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་མཐོང་བའི་རྣམ་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་ བས་ན་བཟུང་ཟིན་པ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་བསམས་པའོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་མཐོང་བའི་རྣམ་པ་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ག་ལས་སྙམ་པ་ལ། སྔར་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་མཐོང་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། མངོན་སུམ་ཁོ་ནས་དུ་བ་དང་བཅས་པའི་ཕྱོགས་དེ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོར་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ ཡིན་ལ།མངོན་སུམ་གྱི་གཟུང་བ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ལ་དེའི་ངོ་བོར་བརྗོད་པས་ཡང་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་སྔོན་མ་རྟོགས་པའི་དོན་རྟོགས་པར་བྱ་བ་མེད་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་མཐོང་བའི་དོན་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་ལྟར་དྲན་པ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་ མཐོང་བའི་དོན་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་ཉིད་དུ་དགག་གོ།།དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ། །སྤྱི་མེད་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་མཐོང་བའི་རྣམ་པའི་རྣམ་པས་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི། སྤྱི་ཡོད་དུ་ཆུག་ན་ཡང་དོན་བྱེད་པ་བསྒྲུབ་པ་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྡུ་བའི་དོན་ཏོ།།ད་ནི་ཕ་རོལ་དུ་སྤྱི་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དྲན་པ་ཉིད་དུ་མི་འདོད་བཞིན་དུ་ཚད་མ་ཉིད་དགག་པའི་ཕྱིར། དོན་བྱེད་པ་བསྒྲུབ་པ་མཐོང་ཟིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདི་ལ་དོན་བྱ་བ་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མངོན་སུམ་ཁོ་ནས་ མཐོང་ཟིན་པ་ཡིན་ནོ།

具烟处所的不共性即是从其他义返体相的显说，也是现量所取，由现量力所生起的从其他义返体相的境识忆念，由于执取如所遍见相，故不许为量。其不共性即是彼不共性。"从彼差别"中，"彼"字摄取其他义，"差别"字摄取返体，"从彼差别"唯显示不共性。
"非彼返体境者"中，"彼"字说的即是具烟处所。"非彼"即是非彼，等同于"其他义"之义。从彼返体即是从非彼返体。凡有从非彼返体境者，即是非彼返体境者。现量所见相即是如所遍见相，因此由于执取已取故非是量，此为所思。
若问"分别是执取如所遍见相"从何而来？前说"先见不共已"等。唯由现量遍取具烟处所为不共自性，于现量所取不共性即以彼自性显说而再现量，无有未知义可知，故分别即是执取如所遍见义。因此，若是忆念，由于执取如所遍见义故遮破为量。
"及"字是摄义。若无共相，不仅因分别以如所遍见相的行相执取宗法故非是量，即使承许有共相，由于未知成办所作故亦非是量，此为摄义。
今为遮破他方以共相为经验境故不许为忆念而成立为量，说"已见成办所作故"等。此中成办所作事物唯由现量已见。

།དེ་མཐོང་ནས་ཕྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འཇུག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དོན་བྱ་བ་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་མ་མཐོང་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་རྟོགས་པ་མེད་དོ། །འདིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་ཆོས་མི་མཐུན་པའི་དཔེ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་རྗེས་སུ་དཔག་པས་དོན་བྱ་བ་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་མ་མཐོང་བ་རྟོགས་པ་ལྟར་རྣམ་པར་རྟོག་ པ་ནི།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་དོན་བྱ་བ་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་མ་མཐོང་བ་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ། །དོན་གྱི་བྱ་བ་ནི་བྱེད་པའོ། །དོན་ནི་དགོས་པའོ། །བྱེད་པ་ནི་སྒྲུབ་པའོ། །དོན་བྱེད་པའི་སྒྲུབ་པ་ནི་དོན་བྱེད་སྒྲུབ་པའོ། །དེ་སྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར། དེ་ཞེས་ བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་དོན་བྱེད་པ་དང་སྦྱར་རོ།།ཡང་ཞེས་པའི་དོན་ནི་ཕྱིས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། དེ་བས་ན་དོན་མ་རྟོགས་པ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ནི་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་གནས་སོ། །དེ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་དོན་བྱེད་པ་མ་གཏོགས་པ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ནི་ཚད་མ་ཡིན་གྱི། སྤྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་རང་གི་ལུགས་ བརྗོད་པར་ཟད་དོ་སྙམ་དུ་སེམས་པར་འགྱུར་བས་དེའི་ཕྱིར།དོན་བྱེད་པ་དོན་དུ་གཉེར་བ་རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཐམས་ཅད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་ལ་ལ་རྟོགས་པ་སྔོན་དུ་གཏོང་བ་ལ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་དོན་བྱེད་པ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ནི་ཚད་མའམ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ཚོལ་ཏེ། རྟོགས་པ་སྔོན་དུ་ གཏོང་བ་རྣམས་ནི་བསླུས་པར་གྱུར་ན་མི་རུང་ངོ་སྙམ་ནས་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཚོལ་བར་བྱེད་དོ།།ཡང་ན་འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཚིག་གི་ལུགས་དང་མཐུན་པར་བརྗོད་པར་ཟད་དོ། །འཇིག་རྟེན་ནི་ཕལ་ཆེར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པས་ལྷས་བྱིན་གྱིས་བྱས་སོ། །ཡང་ན་གཞན་གྱིས་བྱས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ ལ་སོགས་པ་སྨྲའོ།།རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བློ་སྔོན་དུ་གཏོང་བའོ། །དེ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་སྤྱི་ཡང་དོན་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་སྤྱི་དེ་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་ཡང་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་པར་འགྱུར་བས་དེའི་ཕྱིར། སྤྱི་ནི་དོན་བྱེད་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་ནུས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྤྱི་ནི་དོན་བྱ་བ་བྱེད་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་ནུས་ན་ཇི་ལྟར་དེའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཚད་མ་ཉིད་དུ་འགྱུར། སྤྱི་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་དོན་བྱ་བ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་རང་གི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་པའི་འོག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་པ་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་རྐྱེན་ནོ། །དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཕྱིས རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེས་གཟུང་བའི་སྤྱི་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་བྱེད་དོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པའོ།

见到彼后，后起的分别，对于未见的所作事物丝毫不能了知。此中比量是异品喻，如同比量能了知未见的所作事物，分别则不然，此为所思。因此，分别由于无有了知未见所作事物，故非是量。
所作即是作用。义即是目的。作即是成办。义作之成办即是义作成办。"彼成办"中，"彼"字与义作相连。"又"字义即是"后"字义，因此了知未知义者即是量，此为所立。
对此，若想"除义作外的遍断是量，而共相则不是"，此仅是说自宗而已，为此说"一切具有了知所求义作者"等。凡是先行了知者，彼等皆寻求所求义作是量或非量，先行了知者因思若被欺诳则不应理，故亦寻求非量。
或者，此仅是随顺世间言说而说。世间大多具分别而说"提婆达多所作"或"他人所作"等。"具了知"即是先行智解。
对此，若想"共相亦是所作事物，因此执取彼共相的认识亦非量"，为此说"共相全无少许所作功能"。共相若全无少许所作功能，其境识如何成为量？
若问何种共相非所作？为此说"于了知自相之后"等。了知自相是现量缘。由彼力后生起的分别识所取共相丝毫无所作用，此为所思。

།འདི་ཉིད་ལ་དཔེར། དཔེར་ན་སྔོན་པོ་མཐོང་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དཔེར་ན་མངོན་སུམ་གྱིས་སྔོན་པོ་མཐོང་ནས་ཕྱིས་འདི་སྙམ་དུ་འདི་ནི་སྔོན་པོའོ་སྙམ་དུ་རྣམ་ པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་སྣང་བའི་སྤྱི་གང་ཡིན་པ་དེས་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པའི་གཟུང་བ་སྤྱི་དོན་བྱ་བ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ག་ལས་སྙམ་པ་ལ། སྔོན་པོའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྔོན་པོའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ གང་ཡིན་པ་དེ་ཁོ་ནས་སྔོན་པོས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་གྱི་བྱ་བ་བྱེད་ཀྱི།སྤྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སྟེ། འདི་ནི་དེ་ལྟ་བུས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡང་ཡིན་ལ། དོན་བྱ་བ་ཡང་ཡིན་པས་དེ་བསྡུའོ། །འདི་ནི་དེ་བྱེད་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཡིན་པས། དེ་ལྟ་བུས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དོན་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་སྔོན་པོ་ལ་བྱའོ། །དེ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་སྔོན་པོའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་མ་མཐོང་བ་དེ་ཉིད་རྣམ་པར་རྟོག་པས་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་པར་འགྱུར་བས་དེའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྔོན་པོའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དེ་ཡང་སྔོན པོའི་དོན་བྱ་བ་བྱེད་པའི་བདག་ཉིད་དུ་མངོན་སུམ་ཁོ་ནས་མཐོང་ན།དེ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པས་ཅི་ཞིག་བྱེད་པར་འགྱུར། དེ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་སྔོན་པོའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་དོན་གྱི་བྱ་བ་བྱེད་ལ། སྔོན་པོའི་སྤྱི་ཡང་བྱ་བ་བྱེད་པར་གྱུར་ན། ཡང་གནོད་པ་ཅི་ཡོད་སྙམ་དུ་སེམས་པར་འགྱུར་བས་དེའི་ཕྱིར། དེའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་གཟུང་བའི་འོག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པ་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་རྐྱེན་ནོ། །དེའི་འོག་ཏུ་འབྱུང་བ་སྔོན་པོར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་ཡུལ་གྱིས་ནི་སྔོན་པོས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གོས་ཁ་དོག་བསྒྱུར་བ་ལ་སོགས་པའི་དོན་བྱ་བསྒྲུབ་པར་མི་བྱེད་དེ། འདི་ལྟར་སྤྱི་ནི་རྟག་པའམ་བརྟགས་པ་ཞིག་ཡིན་པར་ཁས་བླངས་གྲང་ན། རྟག་པ་ནི་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཙམ་གྱི་དོན་བྱེད་པར་ཡང་མི་འཐད་དེ། འདི་ལྟར་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ལ་མི་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་དེའི་འབྲས་བུ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཤེས་པ་གཅིག་པུ་ཁོ་ན་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པར་འགྱུར གྱི།ཤེས་པ་གཞན་གྱི་གོ་སྐབས་ཀྱང་མེད་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ཏེ། བྱ་བ་གཞན་དག་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །སྤྱི་རྟག་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ཡང་དངོས་པོའི་རང་གི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དོན་བྱེད་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ།

对此举例说："譬如见到青色"等。譬如以现量见到青色后，后来生起"此是青色"的分别识，其中所显现的共相丝毫无所作用。
若问分别识所取共相非所作，此从何知？为此说"青色自相"等。唯有青色自相的体性能成办青色所应成办的义作，而共相则不能。如是所成办，此既是如是所成办，又是义作，故摄此二者。此具有能作彼之性质，故如是所成办即是义作，即是自相。"如是"一词指青色。
对此，若想"未见青色自相即能为分别所知"，为此说"彼亦以彼体性"等。青色自相若以义作体性唯为现量所见，则分别于彼能作何事？
对此，若想"青色自相亦能作义，青色共相亦能作用，有何过失"，为此说"执取彼自相之后"等。执取自相是现量缘。其后所生青色分别的对境不能成办青色所应成办的染色等义作。如是，若承许共相是常住或假立，常住者连仅是识体的作用亦不应理。因为不待俱缘，其果应恒时生起。因此将唯成为单一识的了知，甚至无有其他识的机会，对其他作用亦应如是说。若共相是常住，由于非事物自体，故无有作用功能。

།དེ་ལྟར་དོན་བྱེད་པ་མ་རྟོགས་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཚད་མ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབས་ནས། མཇུག་ བསྡུ་བའི་ཕྱིར།དེ་ལྟ་བས་ན་དོན་མ་རྟོགས་པའི་ཡུལ་ཅན་ཚད་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་དོན་བྱ་བ་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་མ་རྟོགས་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་ལ། སྤྱི་ནི་དོན་བྱ་བ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་དོན་མ་རྟོགས་པ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ དེ་སྐད་དུ་རྗོད་པར་བྱེད་པས་ཀྱང་།རང་གི་མཚན་ཉིད་མ་རྟོགས་པ་ཞེས་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་དགོས་ཏེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་མ་རྟོགས་པ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ནི་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་དགོས་སོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པའོ། །དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་རང་གི་མཚན་ཉིད་མ་རྟོགས་པ་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་མཐོང་བ་ཚད་མ་ཉིད་དུ་ བསྒྲུབས་ནས།དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་འབྱུང་བ་ནི་དྲན་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དང་། ཚད་མ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རང་གི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། མངོན་སུམ་གྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་ནས་ཕྱིས་མངོན་སུམ་གྱི་མཐུ་ལས་སྐྱེ་བ་མངོན་སུམ་དང་མཐུན་པར་བྱེད་པའི་རྣམ་ པར་རྟོག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི།བྱ་བའི་སྒོ་ནས་དེའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དྲན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པར་རིགས་ཀྱི་ཚད་མ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་མཐུ་ནི་དེའི་མཐུ་སྟེ། དེ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་པ་དང་སྦྱར་ཏེ། འདི་ལ་དེའི་མཐུ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡོད་པས་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །འདི་ནི་དེ་དང་ མཐུན་པར་བྱེད་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཡིན་པས་དེ་དང་མཐུན་པར་བྱེད་པའོ།།དེ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་བྱ་སྟེ། གསལ་བར་མི་སྣང་བར་བརྒྱུད་པའི་སྒོ་ནས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་དང་མཐུན་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཡང་ན་དེ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་མངོན་སུམ་དང་སྦྱར་རོ། །བྱ་བའི་སྒོ་ནས་དེའི་ ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུའི་སྒོ་ནས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་གྱི།དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ནི་དངོས་སུན་ཡུལ་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ན། དེ་དག་ཇི་ལྟར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་དུ་འགྱུར། བྱ་བ་ནི་འདིར་རང་གི་ མཚན་ཉིད་ལ་ལྷག་པར་ཞེན་པ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་རང་གི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དང་། མངོན་སུམ་ལ་སྣང་བ་གང་ཡིན་པ་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སྣང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཐམས་ཅད་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པས་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པར་བྱེད་དོ།

如是已证成不了知义作的对境识为量后，为总结故，说"是故不了知义的对境是量"等。由于如是不了知义作事物的对境识即是量，而共相非义作，故说不了知义的能了知是量。由此表述，亦应特别指明为"不了知自相"，意谓应说"不了知自相的能了知是量"。
如是，首先证成见到不了知自相的因是量后，为证成由其力所生唯是念，而非是量，故说"了知自相后"等。现量了知自相后，后来由现量力所生、随顺现量的分别，由作用门是彼对境故，应理唯是念而非量。"其力"即彼力，"彼"字连于了知自相，此中应作"由其力所生"之语法安立。此具有能随顺彼之性质，故为随顺彼。"彼"字指自相，意谓不明显显现而由间接门唯随顺自相。或者，"彼"字连于现量。
"由作用门是彼对境故"者，分别由果门是自相的对境，而非胜义，因为一切分别直接皆无对境，彼等如何成为自相的对境？作用此处是对自相的增上执著，因为凡是自相、现量所显及分别所显皆相似故，分别执著为一性。

།ཡང་ན་བྱ་བ་ནི་འདིར་ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་ མཐོང་བའི་ཡུལ་མ་གཏོགས་པའི་ཡུལ་འཛིན་པ་མེད་པ་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ།གང་གི་ཚེ་བྱ་བའི་སྒོ་ནས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ། ཉམས་སུ་མྱོང་ཟིན་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དྲན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་ཚད་མ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་ཟིན་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་དྲན་པ་ཉིད་ཡིན་དུ་ཆུག་ན་ཡང་།ཅིའི་ཕྱིར་བྱ་བའི་སྒོ་ནས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་ཉིད་མ་ཡིན་སྙམ་པ་ལ་དེའི་ཕྱིར། དངོས་པོའི་ངོ་བོ་མ་རྟོགས་པ་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པར་བྱ་བའི་སྒོ་ནས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་དུ་ ཟིན་ཀྱང་རང་གི་མཚན་ཉིད་མ་རྟོགས་པ་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཚད་མར་མི་འདོད་དོ།།དེ་ལྟར་ན་དོན་བྱེད་པ་དོན་དུ་གཉེར་བ་རྣམས་ནི་ཚད་མ་ཚོལ་བའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་དོན་བྱེད་ནུས་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ནི་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་གྲུབ་བོ། །དོན་བྱེད་པ་དོན་དུ་གཉེར་བ་རྣམས་ལྟ་ཞིག་ཚད་མའམ་ ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ཆོལ་དུ་ཟད་མོད།དོན་བྱེད་པ་བསྒྲུབ་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཁོ་ན་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ག་ལས་ཤེ་ན། ཚད་མ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། །ཚད་མ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ ལ་རག་ལས་པ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་དངོས་པོ་མི་སླུ་བའི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཚད་མའོ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །གང་ལ་དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་པ་ཡོད་པ་དེ་ནི་དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་པ་ཅན་ནོ། །དེའི་ངོ་བོ་ནི་དེ་ཉིད་དེ་དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་རོ། །བརྟེན་པ་དང་རག་ལུས་པ་དག་ན་གནས་པ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་ནོ།།དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་པ་ཅན་ཚད་མར་རྣམ་པར་གཞག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ག་ལས་ཤེ་ན། དེའི་དོན་དུ་འཇུག་པ་ནི་དོན་བྱེད་པར་རུང་བའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དོན་བྱེད་པ་དོན་དུ་གཉེར་བ་རྣམས་དངོས་པོ་དོན་བྱེད་པར་རུང་བ་ལ་ འཇུག་པ་དེའི་ཕྱིར་ཚད་མ་ནི་དངོས་པོ་ལ་རག་ལུས་པ་ཞེས་ཐ་སྙད་གདགས་སོ།།དོན་བྱ་བར་རུང་བ་ནི་དོན་བྱེད་པར་རུང་བའོ། །འཇུག་པ་གང་ལ་ཡུལ་དེ་ཡོད་པ་དེ་ནི་དོན་བྱེད་པར་རུང་བའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ནོ། །དེའི་ངོ་བོ་ནི་དེ་ཉིད་དེ་དོན་བྱེད་པར་རུང་བའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་རོ།

或者，此处应观察作用即是除已遍见境外无有执境，当由作用门是自相的对境时，因是已经验对境故，唯是念而非量。虽然容许分别是已经验对境故为念性，然为何由作用门是自相的对境故非是量性？为此说"因无了知未了知事物体性故"。虽然由分别作用门是自相的对境，然因无了知未了知自相故不许为量。
如是，求作用者为寻求量故，成立能作事物对境的识即是量性。且不论求作用者是量或非量，若问"唯能成办作用对境的识是量"此义从何而来？说"因量的安立即是依事物故"。量的安立依赖自相，如是安立"凡是不欺事物的识即是量"。若有依事物者即是依事物者，其性即是彼，故为依事物性。依止与依赖是异名。
若问依事物者安立为量从何而来？说"因趣入彼义即是能作用境者性故"。因求作用者趣入能作用事物故，安立名言"量依赖事物"。能作义即是能作用。趣入有彼境者即是能作用境者，其性即是彼，故为能作用境者性。

།གལ་ ཏེ་དེ་དོན་དུ་གཉེར་བ་རྣམས་དོན་བྱེད་པར་རུང་བ་ལ་འཇུག་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་ཇི་ལྟར་དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་པ་ཅན་ཚད་མར་རྣམ་པར་གཞག་སྙམ་པ་ལ།དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ནི་དོན་བྱེད་པར་རུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་དོན་བྱེད་པ་དོན་དུ་གཉེར་བ་རྣམས་དོན་བྱེད་པར་རུང་ བ་ལ་འཇུག་ན།འོ་ན་ནི་དེ་དག་དངོས་པོ་ཁོ་ན་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་དོན་བྱེད་པར་རུང་བ་ནི་དངོས་པོ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་དོན་བྱེད་པར་རུང་བ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡོད་པས་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །དེའི་ངོ་བོ་ནི་དེ་ཉིད་དེ་དོན་བྱེད་པར་རུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཉིད་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། འདིར་བསྡུས་ པའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་དོན་བྱེད་པ་དོན་དུ་གཉེར་བ་རྣམས་དོན་བྱེད་པར་རུང་བ་ལ་འཇུག་ལ། དོན་བྱེད་པར་རུང་བ་ཡང་དངོས་པོ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་པ་ཅན་ཚད་མར་རྣམ་པར་གཞག་སྟེ། འདི་ལྟར་དོན་བྱེད་པ་དོན་དུ་གཉེར་བ་རྣམས་ནི་དངོས་པོ་དོན་བྱེད་པར་རུང་བ་བསྒྲུབ་པའི་ ཕྱིར་ཚད་མ་ཚོལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་གང་གི་ཚེ་དངོས་པོ་དོན་བྱེད་པར་རུང་བར་མི་སླུ་བའི་ཤེས་པ་ཚད་མ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་དེའི་ཚེ་ཇི་ལྟར་ན་ཚད་མ་ཉིད་དངོས་པོ་ལ་རག་ལུས་པ་མ་ཡིན། གང་གི་ཕྱིར་ཚད་མ་ཉིད་དངོས་པོ་ལ་རག་ལུས་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཚད་མ་མ་ ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་གནས་སོ།།ཡང་ཚུལ་གཞན་གྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཚད་མ་ཉིད་དུ་དགག་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་ལས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་རང་གི་མཚན་ཉིད་གཟུང་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྐྱེ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་ལས་ཀྱང་རང་གི་ མཚན་ཉིད་ཀྱི་ལྷག་པར་ཆགས་པས་དངོས་པོ་ཁོ་ན་ལ་འཇུག་ལ།ཞུགས་ན་ནི་འདི་ལྟར་མངོན་སུམ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པར་གྲུབ་པ་དང་བདེ་བ་མཚུངས་པ་དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལོགས་ཤིག་ཏུ་ཚད་མར་མི་འགྱུར་རོ། །ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་དངོས་པོ་ལ་འཇུག་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི། འོ་ན་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་ལས་ཀྱང་དངོས་པོ་ཁོ་ན་ལ་འཇུག་གོ་ཞེས་བསྡུ་བའི་དོན་ཏོ། །འབྲས་བུ་གཅིག་པ་ཉིད་ནི་གྲུབ་པ་དང་བདེ་བ་ཐ་མི་དད་པའི་སྒྲར་བརྗོད་དོ།

即便求彼义者趣入能作用，然若问如何安立依事物者为量？为此说"因事物即是具能作用相故"。若求作用者趣入能作用，则彼等唯入于事物，如是能作用唯是事物。此处应作语法组合"由具能作用相故"。其性即是彼，故为具能作用相性。
此处要义为：因求作用者趣入能作用，而能作用即是事物，故安立依事物者为量。如是，求作用者为成办能作用事物故而寻求量。因此，当安立不欺能作用事物的识为量性时，量性岂非依赖事物？因量性依赖事物故，成立分别非是量。
复由他理遮遣分别为量性故，说"即由彼分别"等。因由执自相力所生的分别，即由彼分别也因对自相的增益而唯趣入事物，若入则如是现量与分别成就安乐相等，故分别不另成为量。"也"字的含义不仅是现量趣入事物，那么如何？总义为分别也唯趣入事物。果一性即说为成就与安乐无别之词。

།གྲུབ་པ་དང་བདེ་བ་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་ལོགས་ཤིག་ཏུ་ཚད་མ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་འཁྲུལ་པ་ཡོད་པར་དོགས་པ བསྟན་པའི་ཕྱིར།མངོན་སུམ་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་རྣམས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་གྲུབ་པ་དང་བདེ་བ་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལོགས་ཤིག་ཏུ་ཚད་མར་མི་འདོད་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་གང་གི་ཚེ་ཡུལ་གཅིག་ལ་མངོན་སུམ་རྒྱུན་ཆགས་སུ་འཇུག་པ་དེའི་ཚེ། མངོན་སུམ་སྔ་མ་དང་ མངོན་སུམ་ཕྱི་མ་རྣམས་སུ་འགའ་ཞིག་ལ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ལོགས་ཤིག་ཏུ་ཚད་མ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ།འདི་དག་གིས་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་ཐ་མི་དད་པས་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །འགའ་ཞིག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་འགའ་ཞིག་ལ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུ་ནི་ཕྱོགས་སྔ་མའི་དོགས་པ་ཡིན་ནོ། ། གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བས་མ་ཡིན་ནོ། །སྐད་ཅིག་མའི་བྱེ་བྲག་གིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་འདོད་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཚེ་སྐད་ཅིག་མའི་བྱེ་བྲག་གིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་འདོད་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་འདི་དག་གི་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་ཐ་དད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཉེ་བར སྦྱོར་བ་ཐ་དད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཕྱི་མ་རྣམས་ཚད་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་བདེན་པ་བཞི་ལ་དམིགས་པའི་ཤེས་པའི་རྒྱུན་ལ་སྦྱོར་བའི་ལམ་གང་ཡིན་པ་དེས་ནི་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་འདྲེན་པར་བྱེད་ལ། བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་གྱིས་ཀྱང་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ ལམ་འདྲེན་པར་བྱེད།རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་གྱིས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེ་བ་དང་ཤིན་ཏུ་འགལ་བའི་བརྟེན་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པ་བརྟན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་དག་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཕ་རོལ་གྱི་སེམས་ཤེས་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ཀྱང་ཐ་དད་པར་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་པ་ དེ་དང་འདྲ་བ་གཞན་དུ་ཡང་གལ་ཏེ་སྐད་ཅིག་མའི་བྱེ་བྲག་གིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་ཡིན་ན་དེ་ལ་ཡང་ལོགས་ཤིག་ཏུ་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ།།གལ་ཏེ་སྐད་ཅིག་མའི་བྱེ་བྲག་གིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་འདོད་པ་ལ་གྲུབ་པ་དང་བདེ་བ་དུ་མ་ཡིན་ན། འོ་ན་གཞན་གང་ལ་ གྲུབ་པ་དང་བདེ་བ་གཅིག་པ་ཡིན་སྙམ་པ་ལ།འབྲས་བུ་ཐུན་མོང་བ་ལ་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཚེ་སྐད་ཅིག་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཐུན་མོང་ཡིན་པར་བརྗོད་པར་འདོད་པ་དེའི་ཚེ། དེ་དག་གི་མཐུ་ཐ་དད་པར་མེད་དེ། དེའི་ཚེ་ཚད་མ་ཉིད་ཀྱང་ཐ་དད་པར་མི་འདོད་དོ།

为显示"因成就与安乐无别故不另成为量"这一说法可能有误，故说"前后诸现量"等。若因成就与安乐无别故不许分别另成为量，如是则当于一境相续趣入现量时，因前现量与后现量等对某境有相同加行故，彼等不应另成为量。此处应作语法组合"由彼等加行无别故"。"于某境"即是于某对境，此乃前宗之疑惑，非是宗义者所说。
说"于欲成办刹那差别义"等。当欲成办刹那差别义时，彼等加行唯是差别。是故，因加行有别故，后者非是量，如瑜伽师缘四谛智相续中，加行道能引无间道，无间道亦能引解脱道，解脱道亦因生起极违烦恼所依故而令断烦恼坚固。是故，彼等能取之他心智亦各别成量。如是于其他处，若是欲成办刹那差别义者，于彼亦应了知另成为量。
若于欲成办刹那差别义有多种成就与安乐，则于何者有一成就与安乐耶？为此说"于共同果"等。当欲说一切刹那皆是共同果时，彼等力用无别，尔时亦不许量性有别。

།དཔེར་ན་ གང་ལ་མཉམ་པ་ལ་མེ་ཙམ་གྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་ལ་དུ་བ་གཞན་དང་གཞན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།གང་གི་ཚེ་དུ་བ་གཞན་དང་གཞན་གྱིས་མེ་ཉེ་བར་འཇལ་བར་བྱེད་པའི་ཚེ་མེ་ཙམ་གྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ལ། ཇི་ལྟར་དུ་བ་རྣམས་ཚད་མ་ཉིད་ཐ་དད་པར་མི་ འདོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་རིག་པར་བྱའོ།།གང་གི་ཚེ་ཚ་བ་ལྔས་གདུང་བར་འདོད་པ་དེའི་ཚེ་ནི་དུ་བ་ལྔ་ཆར་ཡང་ཚད་མ་ཉིད་ཐ་དད་པ་ཡིན་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །གཞན་དང་གཞན་ནི་གཞན་དང་གཞན་ནོ། །དེ་དག་ནི་གཞན་དང་གཞན་ཡང་ཡིན་ལ་དུ་བ་ཡང་ཡིན་པས་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་ སྦྱར་ལ།དུ་བ་གཞན་དང་གཞན་དག་གིས་གཞལ་བ་ཞེས་བསྡུའོ། །དེ་དག་ནི་ཉེ་བ་ཡང་ཡིན་ལ་མེ་ཡང་ཡིན་པ་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་ཞིང་། དེ་དག་གིས་དུ་བ་གཞན་དང་གཞན་གྱིས་གཞལ་བ་ཡང་ཡིན་ལ་མེ་ཉེ་བ་ཡང་ཡིན་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །དེ་ཙམ་གྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་ནི་མར་ མེ་སྦར་བ་དང་།མེ་སྦར་བ་དང་། རབ་ཏུ་གདུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལྟར་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཚད་མའི་རྗེས་སུ་བྱུང་བ་ལོགས་ཤིག་ཏུ་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་པ་བསལ་ནས་གཞན་ལ་ཡང་བསྒྲེ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། འདིས་ནི་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་དང་རྟགས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་ པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་པ་གསལ་བའི་དཔེ་ཁོ་ནས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་མེ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་འཛིན་པ་དང་། ཆོས་ཅན་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པ་འཛིན་པ་དང་། རྟགས་དུ་བ་ལ་སོགས་པ་འཛིན་པ་ཚད་མའི་སྟོབས་ལས་སྐྱེས་པའི་ རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་པ་བསལ་བར་རིག་པར་བྱའོ།།སོགས་པ་ཞེས་སྨོས་པ་ནི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྐྱེས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡང་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་པ་གསལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རེ་ཞིག་ཕྱོགས་ཙམ་ཞིག་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། མངོན་སུམ་ནི་མདུན་ན་གནས་པའི་དངོས་ པོ་རང་གི་ངོ་བོ་ཙམ་མཐུན་པར་བྱེད་པ་ན་སྐྱེ་ལ།དངོས་པོ་དེ་ནི་དངོས་སུ་ན་ཡོད་པའི་ངོ་བོས་སྔོན་པོའི་ངོ་བོ་གཅིག་པུ་དང་དེ་ལས་གཞན་པའི་དངོས་པོ་མཐའ་དག་ལས་ལོག་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་དངོས་པོ་དེ་ཡོད་པའི་ངོ་བོས་སྔོན་པོ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་འདིར་སྔོན་པོ་སྣང་བ་མངོན་སུམ་ ལས་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་མི་གསལ་བ་ཡིན་ཏེ།སྔར་མཐོང་བས་འཕངས་པའི་ཕྱིར་སྔོན་པོ་སྣང་བ་མ་བོར་ན་འདི་ནི་སྔོན་པོའོ་སྙམ་པ་ཡོད་པའི་ངོ་བོ་ལ་རེག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་སྔོན་པོ་དེ་དངོས་པོ་མ་ལུས་པ་དང་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པ་དེ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་སེར་པོ་ལ་སོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།

例如，说"于同等处以火为所成义时，由不同烟"等。当由不同烟测知火时，于欲说唯以火为所成义者，如诸烟不许量性有别，此处亦应如是了知。当欲为五热所烧时，则应了知五烟皆各别成量。"不同"即是各异。应作语法组合"彼等既是不同亦是烟"，总结为"由不同诸烟所量"。应作语法组合"彼等既是邻近亦是火"，并应作语法组合"彼等既是由不同烟所量亦是邻近火"。"唯以彼为所成义"即是点灯、燃火、极热等。
如是遣除宗法分别是量之后所生另成为量已，为推及余者故，说"此说法与有法及因等分别"等。应了知遣除唯以明显事例证成宗法执持分别是量性，以及执持所证法即火性等、执持有法即宗等、执持因即烟等由量力所生分别是量性。说"等"者，为明显由见青等力所生分别亦是量性故。
且当说少分：现量于前住事仅随顺自体而生，彼事实则以有之体性唯是青之自性，且远离一切异于彼之事之自性。由彼事以有之体性是青故，此处青显现非从现量生故不明显，因先见所引故未舍青显现而有"此是青"之触及有体性之分别，由彼青与一切事物性相不同故，即非黄等。

། སྙམ་པ་སེར་པོ་ལ་སོགས་པ་སེལ་བར་བྱེད་པ་དགག་པའི་ཤེས་པ་གཉིས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་མངོན་སུམ་སྔོན་པོ་ལ་འཇུག་པ་ན་རེ་ཞིག་དེའི་རྣམ་པར་སྐྱེ་བས་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྔོན་པོ་དེ་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། སྔོན་པོའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་བར་ཡོངས་སུ་གཅོད་ཅིང་སེར་པོ་ལ སོགས་པ་དགག་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བར་རྣམ་པར་གཅོད་པར་བྱེད་དོ།།དེ་ལ་མངོན་སུམ་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་ནི་དངོས་པོ་ལ་རག་ལུས་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཞན་གཉིས་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་སྟོབས་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་མི་སླུ་བ་ཡིན་ཡང་། དོན་མ་རྟོགས་པ་ རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་ཉིད་ལོགས་ཤིག་ན་མེད་དེ།གཞན་དག་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་གཏན་ཚིགས་གསུམ་ཆར་གྱི་ཕྱོགས་ལ་ཆོས་ཀྱི་ངེས་པ་ཡང་ཚུལ་འདྲའོ་ཞེས་ཁྱད་པར་མེད་པར་བཤད་དོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ངེས་པའི་ཐབས་ ཐ་དད་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ངེས་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ནི་དངོས་སུ་ན་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ཙམ་དང་རྗེས་སུ་ འབྲེལ་བར་གྲུབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ།།དངོས་སུ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པར་ཏེ། སྒྲའི་དོན་གྱི་སྒོ་ནས་ནི་ཐ་དད་པ་ཁོ་ནའོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པའོ། །དེའི་ངོ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ། དེ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང་སྦྱར་རོ། །གང་ལ་ དེའི་ངོ་བོ་ཡོད་པ་དེ་ནི་དེའི་ངོ་བོ་ཅན་ནོ།།དེའི་ངོ་བོ་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་ནི་དེའི་ངོ་བོ་ཅན་ཉིད་དོ། །ཡང་ན་དེ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དང་སྦྱར་ཏེ། སྒྲུབ་པའི་ཆོས་འདི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དེའི་ངོ་བོ་སྟེ་བདག་ཉིད་ཡིན་ནོ། །སྒྲུབ་པའི་ཆོས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ནི་བསྒྲུབ་པའི་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཙམ་ཡིན་ ནོ།།ཙམ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་དངོས་པོ་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་བསལ་ཏོ། །མཐུན་པར་འབྲེལ་པ་ནི་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་སྟེ། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སྒྲུབ་པའི་ཆོས་ཙམ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་ཏེ། དེ་གྲུབ་པ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བརྗོད་དོ། །འདིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་ སྒྲུབ་པའི་ཆོས་གཉིས་དངོས་སུ་གཅིག་ཡིན་ཀྱང་ལྡོག་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་བྱེ་བྲག་ཡོད་པས་དེ་དག་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་སྒྲ་གཉིས་ཀྱང་རྣམ་གྲངས་མ་ཡིན་ལ།དམ་བཅས་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་གིས་ཀྱང་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་ནོ།

生起第二遮遣黄等的否定认识。因此，现量趣入青色时，首先由生起其相而了知自身之青，成为青之分别的因，并遍断定且决定成为遮遣黄等之因。其中，现量由事物力而生，因依赖事物故是量。其余两种分别虽因从现量力所生故无欺，然因无有了知未了义故，别无量性，于余者亦应如是了知。如是说明三因于宗法决定亦无差别而相同。
为显示随行与返遮决定方法差别之特征故，说"随行决定亦"。所证法实则是能证法之自性。因此，由是能证法之本性故，所证法唯与能证法自性随系所成者，即是自性因之随行决定。"实则"即胜义，意思是从言词义门唯是差别。
于此"彼之自性"中，"彼"字与能证法相连。凡有彼之自性者即是具彼自性者。具彼自性之自性即是具彼自性性。或者，"彼"字与所证法相连，此能证法是彼所证法之自性即本质。能证法之自性即是所证法之唯一自性。"唯"字遮除观待他事。随顺系属即是随系，即是随行之异名。作语法组合为"与能证法唯一随系"，于彼成就说如是。此中，所证与能证法二者虽实为一，然由返体差别有差异，故表述彼等之二词亦非异名，且立宗一分亦非因。

།རང་གི་ངོ་བོ་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ཐབས་ཀྱི་འབྲེལ་པ་གྲུབ་པའི་རྒྱུ་བསྟན་ པའི་ཕྱིར།དེ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལས་བཟློག་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལས་བཟློག་པ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཏེ། དེ་ལ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་གནོད་པ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་གང་ཡིན་པ་དེ་འཇུག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཙམ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ གྲུབ་པ་ཞེས་བྱའོ།།རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་གྲུབ་པ་ནི་གནོད་པ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་འཇུག་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གནོད་པ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བཤད་དོ། །འདིར་ཚུལ་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་གྲུབ་པའི་རྒྱུ་འདི་ཡིན་པར་བསྟན་ཏེ། འདི་ལྟར་གནོད་པ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་འཇུག་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ ཆོས་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཙམ་དང་འབྲེལ་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ།།གནོད་པ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་འཇུག་པ་དེ་ཉིད་བསྟན་པར་བཞེད་ནས་གང་ཡོད་པ་དེ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་ཅུང་ཟད་ཡོད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །ཡོད་པ་ལ་ནི་སྐད་ ཅིག་མ་ཉིད་མ་གཏོགས་པ་རྣམ་པ་གཞན་ཅི་ཡང་མེད་དོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་མ་ཡིན་ན་དོན་བྱེད་པ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་ཞིག་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་རིམ་དང་ཅིག་ཅར་དག་གི་དོན་བྱེད་པར་མི་འཐད་དེ་ནི་འོག་ནས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །ཡོད་ པ་ནི་དོན་བྱེད་ནུས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དུ་འདོད་ན།གལ་ཏེ་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ལ་དོན་བྱེད་ནུས་པ་མེད་ན་དེ་དག་ག་ལས་ཡོད་དེ། འདི་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་གནོད་པ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ངེས་པ་བསྟན་ནས། འབྲས་བུའི་ གཏན་ཚིགས་ཀྱི་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་གྲུབ་པ་ཉིད་འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ཡང་འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ངེས་པ་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་གྲུབ་ པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཡིན་པས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བཤད་དོ།།དེ་འདི་ལྟར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་གྲུབ་པ་དང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ལ་ཁྱབ་པ་གྲུབ་པའོ། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་ཇི་ལྟར་གྲུབ་ཅེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་འདི་དམིགས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འབྲས་ བུ་དམིགས་པའི་རིག་བྱར་གྱུར་པ་སྔོན་མི་དམིགས་པ་རྒྱུ་དམིགས་ན་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ།།ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྒྱུ་གཞན་དག་ཀྱང་ཡོད་པར་མངོན་པར་འདོད་པའི་རྒྱུ་མེད་ན་མེད་དོ།

为显示自性遍示方便之关系成立因故，说"于彼所证之返体"等。所证之返体即相违品，于彼因之能破量所趣入者，即称为与能证法唯一自性随系成立。随系成立是能破量趣入之果故，说是能破量趣入。
此中显示此为相随系成立之因：如是由能破量趣入而成立所证法与能证法唯一自性之关系。为欲显示彼能破量趣入故，说"凡有者唯是刹那"等。凡是稍有者，一切唯是刹那性。于有中除刹那性外更无余相。
何以故？说"若非刹那性则违背作用"等。若非刹那者，则不应理次第与顿时之作用，此下当显。若许有是能作用之相，若诸非刹那者无有能作用，彼等何从有？此即是于相违品之能破量。
如是显示自性因之随行决定已，为显示果因故，说"果因之"等。因果自性成立即是果因之随行决定。此中亦说果因之随行决定以因果自性成立为因相故是因果自性成立。此即因果自性成立与因果遍摄成立。
若问因果自性如何成立？说"如是若见此"等。果为所见所知，先不可见，见因时可见。其他俱有因亦有，无所许因则无。

།དེའི་ཕྱིར་རྒྱུ་ཡོད་ན་ནི་འབྲས་བུ་ཡོད་ལ། རྒྱུ་མེད་ན་ནི་འབྲས་བུ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་མངོན་སུམ་དང་མི་ དམིགས་པ་དག་གིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེ་ཉིད་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་ཞེས་བྱ་སྟེ།།གྲུབ་པ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་སྟོན་པའི་ཚིག་ཡིན་ནོ། །འདི་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་རྒྱུ་བསྟན་ཏོ། །འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་ བསྟན་པའོ།།དམིགས་པའི་རིག་བྱར་གྱུར་པ་ནི་འོག་ནས་འཆད་དོ། །དེ་ཡོད་ན་ནི་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་འདིར་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་རྒྱུ་དང་སྦྱར་རོ། །གང་ལ་མངོན་སུམ་དང་མི་དམིགས་པའི་སྒྲུབ་པ་ཡོད་པ་དེ་ནི་མངོན་སུམ་དང་མི་དམིགས་པའི་སྒྲུབ་པ་ཅན་ནོ། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའོ། ། དེ་གཉིས་ཀྱི་དངོས་པོ་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་སྟེ། རྒྱུ་ཉིད་དང་འབྲས་བུ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གཞན་གྱི་བྱེད་པ་ལ་ལྟོས་པ་ནི་འབྲས་བུ་ཉིད་དོ། །མཇུག་ཐོགས་སུ་འབྱུང་བའི་འབྲས་བུ་ལ་དེ་བསྐྱེད་པར་རུང་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་གདོན་མི་ཟ་བར་ཉེ་བར་གནས་པ་ནི་རྒྱུ་ཉིད་དོ། །ཡང་ཅིའི ཕྱིར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་གྲུབ་པ་ཉིད་འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ངེས་པ་ཡིན་པར་བརྗོད་ཅེ་ན།དེའི་ཕྱིར། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་གང་ན་དུ་བ་ཡོད་པ་དེ་ན་མེ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་དོན་ཐ་དད་ པ་ཡོད་ན་ནི་ཡོད་ལ།མེད་ན་ནི་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་གྲུབ་པ་ཉིད་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ངེས་པ་ཡིན་པར་བརྗོད་དོ། །འདི་སྐད་དུ་འདི་གཉིས་དངོས་སུ་ཐ་དད་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ཐབས་གཞན་གྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐབས་དང་ཐབས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཐ་མི་དད་པར་བསྟན་ཏེ། ཐ་མི་དད་པའི་ཐབས་ཀྱིས་འདི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ངེས་པའི་ཐབས་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བཤད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་ནི་དོན་ཐ་དད་པ་ཁོ་ན་ཡོད་ན། གང་ན་དུ་བ་ཡོད་པ་དེ་ན་གདོན་མི་ཟ་བར་མེ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཁྱབ་པ་འདིར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། མེ་ཡོད་ན་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས པ་སྨོས་ཏེ།དུ་བ་ནི་མེའི་འབྲས་བུ་ཉིད་ཡིན་པས་དེ་སྐད་ཅེས་བཤད་དོ། །འདི་ལྟར་མེ་ཡོད་ན་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཚེ་མེ་ཡོད་ན་དུ་བ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མེའི་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་དེའི་ཚེ། གང་ན་དུ་བ་ཡོད་པ་དེ་ན་གདོན་མི་ཟ་བར་མེ་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་རྗེས་ སུ་འགྲོ་བ་ངེས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།

因此，有因则有果，无因则无果，此由现量与不可得二者所证成者，即称为因果自性。成立即是随行与决定之意。"如是"是近示之语。"此"是显示因。"此"是显示果。所见所知下当解释。
"彼有则有"中之"此"字与因相连。凡有现量与不可得之能证者，即具现量与不可得之能证。因果即是因果，二者之事物即因果自性，即是因性与果性之意。依待他作用即是果性。后起之果以彼能生之自性必然近住即是因性。
复次，何故说因果自性成立即是果因之随行决定？为此说"因果自性"等。由于凡有烟处有火之随行，彼因果自性异体有则有，无则无，故说因果自性成立即是随行决定。此说虽二者事相有异，然非由余方便所证，故显示方便与所证无异，说以无异方便显示此随行决定之方便性。
何故因果自性唯异体有时，凡有烟处必有火之遍摄于此得成？为此说"有火则定有"等。由烟是火之果性故如是说。如是有火则定有，以有火时有烟性故许为火之果性时，凡有烟处必有火。如是显示果因之随行决定。

།མི་དམིགས་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མི་དམིགས་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ངེས་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཚེ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་ནི་དམིགས་པའི་རིག་བྱར་གྱུར་བ་མི་དམིགས་པ་ཙམ་གྱི་རྒྱུ་ཅན་དུ་སྒྲུབ་པ་དེའི་ཚེ་མི་དམིགས་པའི་རྗེས་སུ་ འགྲོ་བ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ།།མི་དམིགས་པ་ཙམ་ལ་འཇུག་པ་ནི་མི་དམིགས་པ་ཙམ་འཇུག་པའོ། །ཇི་ལྟར་ན་མེད་པའི་ཐ་སྙད་དམིགས་པའི་རིག་བྱར་གྱུར་པ་མི་དམིགས་པ་ཙམ་འཇུག་པ་བསྒྲུབས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། རྒྱུ་མཚན་གཞན་མེད་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཚེ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་ ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་གཞན་བཀག་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་དེ་ནི་དེ་ཙམ་གྱི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་དུ་རྣམ་པར་གནས་སོ།།རྒྱུ་མཚན་གཞན་དགག་པ་ནི་བརྩད་པའི་རིགས་པ་ལས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་གཏན་ཚིགས་གསུམ་ཆར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ངེས་པ་ཡང་བསྟན་ནས། ལྡོག་པ་ངེས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ལྡོག་པ་ངེས་ པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་གྲུབ་ལ། རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ནི་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་དང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་གྲུབ་ན་གང་གི་ཚེ་ཡུལ་བ་ལྟར་རུང་བ་རྒྱུ་མི་དམིགས་པ་དང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་ ན་གཏན་ཚིགས་མེད་པར་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་འབྲས་བུ་དང་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་དག་གི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ།།འདིས་གཉིས་ནི་ཡུལ་བལྟར་རུང་བ་ཡིན་པས་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་ཏེ། བལྟར་འགྱུར་བ་ནི་དམིགས་པའི་རིག་བྱར་གྱུར་པའོ། །འདི་སྐད་དུ་གང་གི་ཚེ་ རྒྱུ་དང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་དག་དམིགས་པའི་རིག་བྱར་མ་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་ན་གཏན་ཚིགས་མེད་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།མི་དམིགས་པ་ཡུལ་བལྟར་རུང་བ་ཉིད་ལ་ལྟོས་པ་གང་ལས་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། ཡུལ་བསྟན་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཚེ་ཡུལ་འགའ་ཞིག་ཉེ་བར་བསྟན་ནས་འདི་ན་མེད་དོ་ཞེས་མེད་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་མི་དམིགས་པ་ཡུལ་བལྟར་རུང་བ་ཉིད་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ལ་ཡུལ་བསྟན་པ་ཡོད་པ་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་ཏེ། བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་བསྟན་པའོ། །ཡུལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་དུ་མེད་པ སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའོ།།ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་ཡུལ་བལྟར་རུང་བ་ཉིད་ལ་ལྟོས་ཤེ་ན། དེའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་དམིགས་པའི་རིག་བྱར་མ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་ཞིག་དམིགས་པའི་རིག་བྱར་མ་གྱུར་པ་དེ་གཞན་དུ་གྱུར་པའོ།

为显示不可得之随行，故说"不可得之随行决定亦"等。当无性言说被证成仅以不可得所见所知为因时，即是不可得之随行决定。仅以不可得而趣入即是仅不可得趣入。
云何证成无性言说以不可得所见所知仅不可得趣入？故说"以见无余因故"。当无性言说之余因被遮时，彼即安立为唯以彼为因。余因遮遣当从诤理了知。如是已显示三因之随行决定已。
为显示返遮决定，故说"返遮决定亦"等。果因以因果自性成立，自性因以所遍能遍自性成立，当以应见境之因不可得与能遍不可得证成无所立，即证成无因之时，果与自性二因之随行即为决定。此二为应见境者，如是配释文句。应见即是所见所知。此说当因与能遍二者非所见所知时，以无所立证成无因。
不可得何故唯依应见境？为此说"具境显示"等。当显示某境而证成此处无时，不可得即依应见境。配释为"具境显示者"，显示即是近示。境即是于何处证成无。
又何故依应见境？为此说"若非尔时所见所知非"等。凡非所见所知者即是异者。

།དེ་བཞིན་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ གང་དུ་ཡང་མེད་པར་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།དངོས་པོ་དམིགས་པའི་རིག་བྱར་མ་གྱུར་པ་གང་དུ་ཡང་མེད་པར་མི་འགྲུབ་པར་ཡང་འགྱུར་རོ། །རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་ཁྱད་པར་དུ་མི་བྱ་ན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་འདི་ལྟར་དམིགས་ པའི་རིག་བྱར་མ་གྱུར་པ་ནི་གང་དུ་ཡང་མེད་པར་མི་འགྲུབ་པར་ཡང་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་བལྟ་བའོ།།ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་མི་དམིགས་པ་ཡུལ་བལྟར་རུང་བ་ཉིད་ལ་ལྟོས་པ་ཡུལ་བསྟན་པ་ཅན་མེད་པ་རབ་ཏུ་སྟོན་པ་ཁོ་ན་ལས་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ཡུལ་མ་བསྟན་པ་ཅན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་དུ་ཡུལ་ཉེ་བར་མ་བསྟན་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་ན་གཏན་ཚིགས་མེད་པར་སྟོན་པ་དེར་ནི་གང་གི་ཕྱིར་འབྲེལ་པ་ཙམ་ཞིག་གྲུབ་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་ན་གཏན་ཚིགས་མེད་པ་འགྲུབ་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ནི་ལྡོག་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་མི་དམིགས་པ་ཡུལ་བལྟར་རུང་བ་ཉིད་ལ་ལྟོས་པ་མ་ཡིན ནོ།།རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དང་། ཁྱབ་པར་བྱ་བ་དང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་ནི་འདིར་འབྲེལ་པའི་སྒྲར་བཤད་དེ། དེ་ཡང་གནོད་པ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་གང་གིས་ན་དེ་ཉིད་གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཉེས་པར་འགྱུར་བ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ངེས་པ་དག་གཅིག་ལ་ གཅིག་རག་ལས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་འབྲས་བུ་དང་རང་བཞིན་དག་གི་ལྡོག་པ་བསྟན་ནས། མི་དམིགས་པའི་ལྡོག་པ་ངེས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དངོས་པོ་གང་ཞིག་ཡོད་པ་ཡིན་ལ། དེ་གལ་ཏེ་དམིགས་པའི་རིག་བྱར་གྱུར་པ་ཡིན་ན་གདོན་མི་ཟ་བར་དམིགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ ལྟར་ན་གང་གི་ཚེ་མི་དམིགས་པ་མེད་པར་བསྟན་པ་དེའི་ཚེ་མི་དམིགས་པའི་ལྡོག་པ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ།།རེ་ཞིག་དེ་ལྟ་བུ་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཆོས་དང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ངེས་པ་དག་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གཏན་ཚིགས་གསུམ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མཚན་ཉིད་དེ་ལྟ་བུ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ སྨོས་སོ།།ཕྱོགས་ཆོས་དེའི་ཆས་ཁྱབ་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་འདི་དང་ལྡན་པའི་གཏན་ཚིགས་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་ཁོ་ནར་བལྟ་བར་བྱའོ། །གང་ལ་མཚན་ཉིད་དེ་ལྟ་བུ་ཡོད་པ་དེ་ནི་མཚན་ཉིད་དེ་ལྟ་བུ་ཅན་ནོ། །རྣམ་པ་གསུམ་པོ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བསྟན་པར་ བྱ་བའི་ཕྱིར།རང་བཞིན་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རང་རང་གི་མིང་གིས་གཏན་ཚིགས་གསུམ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།

为显示如是性故，说"以于任处不成无故"。事物非所见所知者亦不成于任处为无。或者，"若非尔"即是"若不特别区分"之意。因此，应视为"如是非所见所知者亦不成于任处为无"。
又何故不可得依应见境唯从具境显示无而有？为此说"无具境显示者"等。于不显示境而证成无所立即无因处，以仅成立关联故，即成立无所立即无因，故于彼证成返遮时不依应见境之不可得。
因果与所遍能遍自性，此中说为关联词，彼亦依违害量。故彼以一依一性而成过失，随行与返遮决定二者非互相依待。
如是已显示果与自性二者之返遮已，说"不可得之返遮决定"等。若某事物存在，彼若为所见所知者，则必定可得。如是，当显示不可得即无时，即是不可得之返遮决定。
且如是已显示法之法性及随行返遮决定。为显示唯三因故，说"具如是相"等。"宗法彼法遍"者，具此因相之因所说者，当视为唯三种。具如是相者即有如是相。
为别别显示三种故，说"自性"等，以各自名显示三因。"及"字为总摄义。"是"字为圆满表述。

།རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དཔེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་འགའ་ཞིག་ མི་རྟག་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།འགའ་ཞིག་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་ཡོད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོ། །འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དཔེ་མེ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱོགས་ལ་དུ་བ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཕྱོགས་འགའ་ཞིག་ མེ་དང་ལྡན་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་དུ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ནི་འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་སོ།།མི་དམིགས་པའི་དཔེ་མེད་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དངོས་པོ་འགའ་ཞིག་མེད་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་དམིགས་པའི་རིག་བྱར་གྱུར་པ་མི་དམིགས་པ་ནི་གཏན་ཚིགས་གསུམ་ པ་ཡིན་ནོ།།ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་རྣམ་པ་གསུམ་ཁོ་ན་ཡིན་ཞེ་ན། རྣམ་པ་གསུམ་པོ་འདི་ཁོ་ནར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་གསུམ་པོ་ཉེ་བར་བསྟན་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ཁོ་ན་མེད་ན་མི་འབྱུང་བར་ངེས་པ་དེའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་ཁོ་ ན་ཡིན་ནོ།།ཡང་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་འདི་ནི་ཅི་ཞིག་ཡིན། དེ་ནི་ཇི་ལྟར་ངེས་ཤེ་ན། དེའི་ཕྱིར། ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་ཁྱབ་པ་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་པོ་ཡོད་པ་ཁོ་ནའམ། དེ་ལ་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བར་ཁྱབ་པ་ཉེ་བར་བསྟན་པ་གང་ཡིན་ པ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ལ་ཁྱབ་པ་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པ་དེ་ནི་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱའོ།།མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་དེ་ཡང་གཏན་ཚིགས་རྣམ་པ་གསུམ་མ་གཏོགས་པ་གཞན་ན་མེད་པས་འདི་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །རང་བཞིན་གྱིས་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ ཙམ་དང་ལྡན་པ་ཅན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་གང་ཞིག་གདོན་མི་ཟ་བ་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་ཙམ་དང་ལྡན་པའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དེ་ལྟ་བུ་དེ་ལ་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །སྒྲུབ་པའི་ཆོས་ཁོ་ན་བསྒྲུབ་པའི་ཆོས་ཙམ་ ཡིན་ཏེ།འདི་ལ་དེ་དང་ལྡན་པའི་ངང་ཚུལ་ཡོད་པས་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །རང་བཞིན་ནི་བདག་ཉིད་དང་རང་གི་ངོ་བོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། རང་བཞིན་ཉིད་གཏན་ཚིགས་ཡིན་པས་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །གང་གི་རང་བཞིན་ཡིན་ཞེ་ན། ཐོས་པའི་ཕྱིར་དང་ཉེ་བའི་ཕྱིར་ བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ཁོང་དུ་ཆུད་དོ།

为显示自性因之例故，说"譬如，某物欲证无常，如是有"。于欲证某物为无常性中，有相之因即是自性因。
为显示果因之例，说"如有火处之烟"。于欲证某处具火中，烟相之因即是果因。
说"于无"等为不可得之例。于欲证某事物为无中，所见所知不可得即是第三因。
又何故因唯三种？说"唯此三种"等。以所显示三因唯是无则不生决定故，因唯三种。
又此无则不生为何？如何决定？为此说"如前所说宗法遍"等。于彼唯有能遍，或于彼唯有所遍，如是所显示之宗法遍如前所说者，即名无则不生。
此无则不生除三种因外他处无有，故说此即决定。
为显示自性因相故，说"于彼具唯能立法体性者"等。于所立法必定具唯能立法者，如是所立法即说为自性因。唯能立法即是唯所立法，此中应作"以具彼性故"之语词安立。
自性即是自体、自性之意，应作"以自性即是因故"之语词安立。问：是何者之自性？应知是所立法之自性，以闻故及邻近故。

།བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པ་དག་སེལ་བའི་བྱེ་བྲག་གིས་ཐ་དད་པ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ཇི་ལྟར་ན་གཏན་ཚིགས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་རང་བཞིན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། དངོས་སུ་ན་གཏན་ཚིགས་ནི་རྟགས་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་ ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།ཕན་ཚུན་ལྡོག་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དག་ཐ་དད་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་དོན་དམ་པར་ན་གཏན་ཚིགས་ནི་རྟགས་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་རྐྱེན་ལ་རག་ལས་ཏེ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ འཇིག་པའི་ཕྱིར་མི་རྟག་པར་འདོད་དོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་བྱས་པ་ཡང་གཞན་ལ་མི་རྟག་པ་ཡང་གཞན་དུ་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟ་ན་སྒྲ་ནི་བྱས་པ་སྟེ། མི་རྟག་པའོ་ཞེས་གཅིག་ཏུ་ཉེ་བར་བསྡུ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཚེ་གཏན་ཚིགས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་རང་བཞིན་ཡིན་པར་བརྗོད་པ་དེའི་ཚེ་གདོན་མི་ ཟ་བར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་གཏན་ཚིགས་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ།དེ་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ཙམ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་འདི་བྱེད་ཅེ་ན། རང་བཞིན་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གཏན་ཚིགས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་ བའི་རང་བཞིན་ཡིན་པར་ཁས་བླངས་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་འཁྲུལ་པ་མེད་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་མཚན་ཉིད་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ལ་གཞན་གྱི་ལུགས་ལ་ལྟོས་ནས་བསྒྲུབ་པའི་ཆོས་ཙམ་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་འདི་བྱ་དགོས་པ་ཉིད་དོ།།གཞན་གྱི་ལུགས་དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གཞན་དག་ནི་དོན་གཞན་གྱི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་གཞན་ཕྱིར་རྒོལ་བ་དག་ནི་དངོས་པོ་གྲུབ་ཟིན་པ་ལ་དོན་གཞན་གྱི་རྒྱུ་མཚན་ལས་ཆོས་གང་སྐྱེ་བ་དེ་ཙམ་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་དེ་ཡང་རང་བཞིན་དུ་འདོད་པའི་ཕྱིར། ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་དེ་ལྟ་བུ་རང བཞིན་ཉིད་ཡིན་པ་ཡང་འགོག་ལ།ཕྱིས་འབྱུང་བའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དེ་ལ་གཏན་ཚིགས་འཁྲུལ་པ་ཡང་ཁྱད་པར་གྱིས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །དངོས་པོའི་རང་གི་རྒྱུ་དག་ལས་དོན་གཞན་པ་ནི་དོན་གཞན་ཏེ། འདི་ལ་དོན་གཞན་གྱི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་པས་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །འདི་ དེའི་ངོ་བོ་ཙམ་དང་ལྡན་པའི་ངང་ཚུལ་ཡོད་པས་དེའི་ངོ་བོ་ཙམ་དང་ལྡན་པ་ཅན་ནོ།།དེ་དགག་པ་ནི་ངོ་བོ་ཙམ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་ཅན་ནོ།

所立与能立岂不仅是遮别差异而有别耶？若尔，云何说因是所立之自性？为此，说"实则因唯是有相者之自性"等。
虽由相互返遮差异，所立与能立法有别，然究竟义中，因唯是有相者之自性。如是，由依缘而生故名所作，即彼由坏灭故许为无常。若不尔者，所作是一，无常是异，则"声是所作，是无常"不应合一。
当说因是所立自性时，岂不必定所立法与因相随系耶？于此，何故作"与彼体性相随系"此差别？说"于自性无错乱随行亦"等。
虽许因是所立自性则与所立无错乱随行，然于说相时，依他宗故，必须作"与能立法体性相随系"此差别。
为显他宗故，说"他许异义为因"等。以他诤者于已成事，许由异义为因所生法，仅与彼相随系非自性故，遮如是差别法即是自性，亦显后起所立法于因有错乱之差别。
异于事物自因者为异义，应作"此有异义因故"之语词安立。此由具彼体性性故，名具彼体性者。遮彼即是不具体性者。

།དོན་གཞན་གྱི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་གྱི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ལ་གཏན་ཚིགས་འཁྲུལ་པ་གང་ལས་ཡིན་ཞེ་ན། དཔེར་ན་འཇིགས་པ་རྒྱུ་དང་ལྡན་པ་ལ་ཞེས་བྱ་ བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།བྱས་པ་ཉིད་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་འཇིག་པ་རྒྱུ་དང་ལྡན་པ་ལ་འཁྲུལ་པ་ཡོད་དེ། འདི་ལྟར་གལ་ཏེ་འཇིག་པ་རྒྱུ་དང་ལྡན་པར་འདོད་ན་དེའི་ཚེ་འགའ་ཞིག་མི་འཇིག་པར་ཡང་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟར་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པ་རྣམས་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ ལ་ལ་བྱས་པ་ཡང་ཡིན་ལ་མི་རྟག་པ་ཡང་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་བས་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བརྗོད་ནས་སྦྱོར་བའི་བྱེ་བྲག་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེའི་སྦྱོར་བ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་དེ་ན་རྣམ་པ་གཉིས་རབ་ཏུ་ སྦྱར་རོ།།རྣམ་པ་གཉིས་པོ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཆོས་མཐུན་པ་ཅན་ཉིད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རེས་འགའ་ནི་ཆོས་མཐུན་པ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་རབ་ཏུ་སྦྱོར་ལ། རེས་འགའ་ནི་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདི་ལ་ཆོས་མཐུན་པ་ཡོད་པས་ན་འདི་ ནི་ཆོས་མཐུན་པ་ཅན་ནོ།།ཆོས་མཐུན་པ་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་ནི་ཆོས་མཐུན་པ་ཅན་ཉིད་དོ། །འདི་ལ་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཡོད་པས་ན་འདི་ནི་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཅན་ནོ། །ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་ནི་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཅན་ཉིད་དོ། །ཆོས་མཐུན་པ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གང་ཡོད་པ་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།གང་ཅུང་ཟད་ཡོད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་སྐད་ཅིག་མ་སྟེ། དཔེར་ན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་བསྟན་ཏོ། །ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་མེད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།གང་ཞིག་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ལྡོག་པ་བསྟན་ཏོ། །སྒྲ་ནི་ཡོད་པས་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཅན་ཉིད་ལས་རྣམ་པར་ཕྱེ་བའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉེ་བར་བསྟན་ཏོ། །ཆོས་མཐུན་པ་ཅན་ཉིད་ དང་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་དག་གིས་ཁྱབ་པ་དག་རབ་ཏུ་སྟོན་པའི་རྣམ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར།ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་བསྡུས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྗེས་སུ་འགྲོ་བའམ་ལྡོག་པས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་བསྡུས་ཏེ། ཆོས་མཐུན་པ་ཅན་ཉིད་དང་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཅན་ཉིད་ ཀྱི་སྦྱོར་བ་དག་གིས་ཁྱབ་པ་རབ་ཏུ་སྟོན་གྱི།ཇི་ལྟར་གཞན་དག་གིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྤངས་ནས་ཁྱབ་པ་གཞན་རབ་ཏུ་སྟོན་པ་ལྟ་བུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་སྨོས་པས་ནི་ཁྱབ་པ་གཞན་དགག་པའི་ཕྱིར་རོ།

若问：异义为因之所立法中，因何有错乱？故说"如具坏因者"等。
所作性于所立具坏因者有错乱。如是，若许具坏因，则有时不坏灭。如是，具所待者非必定生起，是故有时虽是所作而非无常，故有错乱。
如是说已自性因相后，为显结合差别故，说"其结合有二种"。此自性因有二种结合。
为显二种故，说"同法性及"等。或由同法性门而结合，或由异法性门而结合，是为语义。此有同法故名具同法，具同法之体性即同法性。此有异法故名具异法，具异法之体性即异法性。
为显同法性结合故，说"凡所有"等。凡有一切皆是刹那，如瓶等，此显随行。
为显异法性结合故，说"如是若无刹那性"等。若非刹那者亦非有，如虚空，此显返遮。"声是有"此显由异法性分别之宗法。
为显由同法性及异法性结合显示遍摄之相故，说"摄一切已"等。由随行或返遮摄一切事物，以同法性及异法性结合显示遍摄，非如他人舍弃所立有法而显示其他遍摄。说"一切"为遮其他遍摄故。

།ཁྱབ་པ་རབ་ཏུ་སྟོན་པ་ནི་ཁྱབ་པ་རབ་ཏུ་སྟོན་པ་སྟེ། གང་དག་ ལ་མཚན་ཉིད་དེ་ཡོད་པ་དེ་དག་ནི་ཁྱབ་པ་རབ་ཏུ་སྟོན་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནོ།།གང་གི་ཚེ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་བསྡུས་ནས་ཁྱབ་པ་རབ་ཏུ་སྟོན་པ་དེའི་ཚེ་ཆོས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་ཆོས་ཅན་ཡང་རྟོགས་པ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ནམ། དེའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་དྲན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། བཤད་པ་གང་ བྱས་པ་དེ་ནི་མི་རྟག་པའོ་ཞེས་བྱ་བར་སྤྱིར་རྟོགས་ཀྱི་ཁྱབ་པའི་ཚེ་སྒྲ་ནི་མི་རྟག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་རྟོགས་པར་མི་ནུས་སོ།།དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་རྟོགས་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཇི་ལྟར་དྲན་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །སྦྱོར་བ་སྟོན་པ་ལ་གོམས་པའི་ཕྱིར་གང་གིས་ཆོས་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་ བདག་ཉིད་ཀྱང་སྦྱོར་བའི་ཚུལ་ཁོ་ནས་རྟོགས་པར་འགྱུར་བས་རང་གི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་ཡང་སྦྱོར་བའི་བྱེ་བྲག་བྱ་སྟེ།གཏན་ཚིགས་གསུམ་ཆར་ལ་ཡང་སྦྱོར་བའི་བྱེ་བྲག་འདི་སྲིད་དོ། །རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ནི་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་དང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་ངེས་པ་རབ་ཏུ་སྒྲུབ་ པའི་སྐབས་ཀྱིས་འདི་བསྟན་ཏོ།།སྦྱོར་བ་གཉི་ག་ལ་ཡང་དམ་བཅའ་བ་མ་བསྟན་པས་དེའི་དོན་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་འདིར་ནི་ཤུགས་ཁོ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་སྦྱོར་བ་གཉི་ག་ལ་ཡང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་དང་ཁྱབ་པ་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ ཤུགས་ཁོ་ནས་དམ་བཅའ་བའི་དོན་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཕྱིར་དམ་བཅའ་བ་རབ་ཏུ་མི་སྦྱོར་རོ།།གཞན་གྱི་ཚིག་གི་གོ་སྐབས་ཀྱི་དོགས་པ་བསུ་བར། གལ་ཏེ་གཞལ་བྱའི་དོན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་གཞལ་བྱའི་དོན་རབ་ཏུ་སྟོན་ན་ཚིག་མེད་པར་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པར་ནུས་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་སྔ་མའི་དོགས་པའོ།།གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བས་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྟོགས་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གཞལ་བྱ་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་མེད་པར་གཞལ་བྱ་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་ན་ནི་དེའི་ཚེ་རང་གི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚེ་ཡང་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཚེ་ཡང་སུ་ཡང་ གཞལ་བྱ་ཉེ་བར་སྟོན་པར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོ་ན་དེའི་ཚེ་དེ་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། ཕྱོགས་ན་ཡོད་པའི་དུ་བ་ཉེ་བར་དམིགས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཚེ་ཕྱོགས་ན་དུ་བ་ཉེ་བར་དམིགས་པ་ལ་དེ་ལ་ཡང་མེས་ཁྱབ་པར་དྲན་པ་དེའི་ཚེ་གཉི་གའི་མཐུ་ ཁོ་ནས་ཕྱོགས་འདི་ན་མེ་ཡོད་དོ་ཞེས་དེ་ལྟར་རྟོགས་ཀྱི།འདི་ལ་སུ་ཡང་འདི་ན་མེ་ཡོད་དོ་ཞེས་སྟོན་པར་མི་བྱེད་དོ།

显示遍摄即是显示遍摄，凡具此相者即是具显示遍摄相。
若问：当摄一切而显示遍摄时，岂不唯了知由法差别之有法？是故比量应成忆念。
答：所说"凡所作皆无常"是总体了知，于遍摄时不能了知"声是无常"。是故如何成为了知有法自性之比量即是忆念？
由熟习显示结合故，当了知法时，自身亦唯由结合方式而了知，故于自比量亦当作结合差别。此结合差别于三因皆有可能。
自性因之所遍与能遍自性决定，由此建立处而显示此。
若问：于二种结合皆未显示宗，其义岂非不能了知？
是故说"此中唯由势力"等。由于二种结合皆由显示宗法与遍摄之势力而了知宗义，是故不显示宗。
为迎遮他语机会之疑问，说"若显所量义"等。若显示所量义，则离言如何能了知，此是前宗之疑问。
说"立宗者于自了知"等。若无显示所量则不能了知所量，尔时于自比量时亦不能了知，因彼时亦无任何显示所量者。
若问：尔时如何能了知？
是故说"由见方所烟"等。当见方所有烟，并忆念彼为火所遍时，唯由二者之力而了知此方有火，于此无人显示"此有火"。

།དེ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་སྔོན་རོལ་དུ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་གཞལ་བྱ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། དེའི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་སྔར་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་རྟོགས་ སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།རྗེས་སུ་དཔག་པའི་སྔོན་རོལ་དུ་ཡང་དེ་ལྟ་བུ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་རྟོགས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཚད་མ་མ་གཏོགས་པར་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཚད་མ་མ་གཏོགས་པར་འདི་ན་མེ་ཡོད་དོ་ཞེས་དེ་ལྟ་བུར་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གཞན་ནི་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་སྔོན་ རོལ་ཁོ་ནར་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པར་འགྱུར།དེ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་འདིས་སྔོན་རོལ་དུ་ཅི་ཞིག་ལྟར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་ཁོ་ནའོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། དེའི་ཕྱིར། རྟོགས་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་འདི་ལ་གང་གིས་ན་ཚད་མ་མེད་པར་སྔོན་རོལ་ཁོ་ནར་གཞལ་བྱ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ ལྟ་བུའི་མཐུ་ཞིག་ཡོད་ན།འོ་ན་ནི་རྟགས་དོན་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་རྟགས་ཀྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ། དེ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་རེ་ཞིག་དང་པོ་ཁོ་ནར་གཞལ་བྱ་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་ལ། དེ་ནས་ཕྱིས་དེ་རབ་ཏུ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་བཤད་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། དེའི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བབ་ ཅོལ་དུ་འདི་ན་མེ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།གང་ཞིག་ཚད་མ་མེད་པར་བབ་ཅོལ་ཁོ་ནར་གཞལ་བྱ་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་ཅིང་ཕྱིས་དེ་རབ་ཏུ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རྟགས་ཚོལ་བར་བྱེད་པ་དེའི་རྟོག་པའི་རིམ་པའི་རྣམ་པ་འདི་ཅི་ཞིག་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་དང་པོར་མ་ངེས་པའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ འདིས་ཅི་ཞིག་བྱ།འདི་རྣམ་པར་གཞག་པའི་དུས་ནི་ངེས་པའི་དུས་ཁོ་ནར་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་བདག་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་གཞལ་བྱ་བརྗོད་པ་མེད་པར་རྟོགས་ཀྱང་གཞན་གྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ལ་གཞལ་བྱ་བསྟན་པར་རིགས་སོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་དེ་གཞན་གྱིས་བརྗོད་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།གཞན་གྱི་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ལ་ཡང་གཞལ་བྱ་བརྗོད་པ་དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ལྷག་པར་འགྱུར་རོ། །སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོའི་ལུགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་རྣམས་ཀྱི་ཚིག་གི་གོ་སྐབས་ཀྱི་དོགས་པ་བསུ་བར། གལ་ཏེ་དགོས་པ་ཡུལ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གཞལ་བྱ་སྨོས་པས་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཡུལ་རབ་ཏུ་སྟོན་ཏོ་ཞེས་གྲགས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་གཞལ་བྱ་སྨོས་པའི་དགོས་པ་ནི་ཡུལ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་སྔ་མའི་དོགས་པ་ཡིན་ནོ།

于此若作是念：在比量之前自身将了知所量。为此说"自身亦先前全无所知"。在比量之前亦不了知如是少许。
若问何故？说"除量之外如是"等。除量之外，无有其他因由能如是了知"此处有火"。是故如何能于前行时了知？
于此若作是念：此于前行必定以某种方式了知。为此说"若了知"等。若此有某种力能使其无须量即于前行了知所量，则因成无用，尔时因有何用？
于此若作是念：且先建立所量，而后为证成彼故当说量。为此说"自身妄加此有火"等。若无量而唯妄立所量，后为证成彼故寻求因，此思维次第为何？如是初立不定，有何作用？因建立此时即是决定时故。
若谓：虽自身不说所量亦能了知，然为令他了知应当显示所量。为此说"即使他说"等。于令他了知时亦无须说所量，故成多余。
为迎遮随法称论师宗者语机会之疑问，说"若谓目的是显示境"。由说所量而显示因之境，故说所量之目的是显示境，此是前宗之疑问。

།གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བས། རེ་ཞིག་བསྟན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རེ་ཞིག་ཡུལ བསྟན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཕན་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད།གང་གིས་ན་ཡུལ་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དམ་བཅའ་བ་སྨོས་པ་ལོག་པར་འགྱུར། དེ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་ཡུལ་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་མེད་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་པས་དེའི་ཕྱིར་གདོན་མི་ཟ་བར་ཡུལ་རབ་ཏུ་བསྟན་པར་བྱའོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ གལ་ཏེ་གཞན་དུ་ན་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།གལ་ཏེ་ཡུལ་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་མེད་པར་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ཁྱོད་ཀྱིས་སྨྲས་པ་ཐམས་ཅད་ལེགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནི་ཇི་ལྟར་བཏུབ་པ་དེ་ལྟར་སྔར་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །དེ་ལྟར་སྒྲུབ་པའི་ཚིག་ལས་དམ་བཅའ་ བའི་སྦྱོར་བ་བསལ་ནས།མཇུག་བསྡུ་བར་དེ་ལྟ་བས་ན་འདིས་བདག་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དམ་བཅའ་བ་སྨོས་པ་ཇི་ལྟར་ཡང་དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དམ་བཅའ་བ་སྨྲ་བ་འདི་གང་གི་ཚེ་བདག་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་དམ་བཅའ་བ་སྨྲས་པ་འདི་ དམ་བཅའ་བ་སྨོས་པ་མེད་པ་ཁོ་ནར་རྟོགས་སོ།།གང་གི་ཚེ་ཁོ་བོ་གཞལ་བྱ་རྟོགས་པར་བྱ་བར་རྩོམ་པ་དེའི་ཚེ་ནི་ཁོ་བོ་དེ་སྒྲུབ་པའི་དོན་དུ་གཉེར་བ་མཐོང་ནས་དམ་བཅའ་བ་སྨོས་པ་མེད་པར་ངས་མི་རྟོགས་ཀྱི། དམ་བཅའ་བ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་ཅིག་ཅེས་སྨྲ་སྟེ། དེ་དེ་སྐད་དུ་སྨྲ་བ་ནི་དུས་སྟོན་གྱི་བྲམ་ཟེའི་ བཞིན་དུ་གསལ་བ་རྔན་པ་སྒུགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།དཔེར་ན་གནས་ཤིག་ཏུ་མཆུ་ལ་མཚུན་གཏོར་བ་ལ་སོགས་པར་བྲམ་ཟེ་ཐམས་ཅད་མགྲོན་དུ་བོས་པ་དང་། ཚོང་པ་བཀྲེས་པ་ཤིན་ཏུ་དད་པ་ཅན་ཞིག་གིས་བྲམ་ཟེ་གཞན་ནི་མ་རྙེད་ཀྱི། སྤྲང་པ་ལྟོགས་ཏེ་ལྟོ་རྙོངས་པ་མཆུ་དང་གྲེ་བ་ཡོངས་སུ་ བསྐམས་པ།གདོང་རྙི་རྙི་བོར་འདུག་པ། མཁུར་ཚོས་རླབས་སྐྱ་བ་ཞིག་ཚུར་འོང་བ་མཐོང་ནས། མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཐལ་མོ་པདྨ་ཁ་བྱེ་བ་ལྟ་བུར་སྦྱར་ནས་བདག་གི་ཁྱིམ་དུ་གདུགས་ཚོད་གསོལ་བར་ཐུགས་བག་མཛད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་། བྲམ་ཟེས་ཚོང་པ་དེས་བྲམ་ཟེ་གཞན་མ་རྙེད་པར་ ཤེས་ནས།གལ་ཏེ་མར་ཁུར་རེ་རེ་ལ་དངུལ་གྱི་དོང་ཚེ་རེ་རེ་བྱིན་ན་གདོད་ཁོ་བོ་ཁྱིམ་དུ་ཟན་ཟའི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་སོ་ཞེས་གྲགས་པ་ལྟར་འདིར་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་བལྟ་བར་བྱའོ།

宗论师说"且说彼显示"等。且以显示境有何利益？因为为显示境而说立宗则成错误。
于此若作是念：无显示境则不能了知所证，故必须显示境。为此说"若不能以他方式了知"等。若无显示境则不能了知，尔时汝所说一切皆善。如何可行，已如前说。
如是从能立语中遣除立宗相应后，为总结而说"是故此于自身了知时"等。由于说立宗无论如何皆无必要，故此说立宗者于自身了知时，不说立宗而了知。当我开始了知所量时，见我为证成彼而勤求，不说立宗我即不了知，而说"请立宗"。如是说者如节日婆罗门般明显在等待报酬。
譬如，某处邀请所有婆罗门参加涂抹口唇等宴会，一位极具信心而饥饿的商人未得其他婆罗门，见到一位饥饿、腹瘪、口唇喉咙干枯、面容憔悴、双颊凹陷的乞丐走来，以头礼拜，合掌如开莲花般说："请于我家受用午餐。"婆罗门知此商人未得其他婆罗门，便说："若每一勺酥油给予一枚银钱，我方去汝家食饭，否则不去。"据说如此。此处亦当如是观察。

།དེ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་རང་གིས་རྟོགས་པ་ལ་ནི་རྟགས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་གཞལ་བྱ་རྟོགས་པ། གཞན་གྱི་ ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་ན་ནི་ཚིག་གིས་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན།དེའི་ཕྱིར། ཁོ་བོས་བརྗོད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་ཕ་རོལ་པོ་དེ་ལས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་ན་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཚིག་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡང་ཡིན་ན། ཁོ་བོས་ཇི་ཙམ་དུ་དམ་བཅའ་བའི་ཚིག་བརྗོད་ཀྱང་ དེ་ལ་མི་ལྟོས་པར་བདག་ཉིད་གྲུབ་ཟིན་པའི་རྟགས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཁོ་ན་རྗེས་སུ་དྲན་ནས་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་དམ་བཅའ་བའི་ཚིག་བརྗོད་པ་དང་མ་བརྗོད་པའི་གནས་སྐབས་འདི་གཉིས་ལ་ཁྱད་པར་ཅི་ཞིག་ཡོད། དེ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་དམ་བཅའ་ བ་སྨོས་པ་མེད་པར་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན།དེའི་ཕྱིར་དམ་བཅའ་བ་སྨོས་པ་མེད་པར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རང་གི་དོན་དང་འགལ་བའི་སྦྱོར་བ་ལ་དམ་བཅའ་བ་སྨོས་པ་མེད་པ་ཁོ་ནར་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་དང་འབྲེལ་བ་སྨོས་པ་ཙམ་གྱིས་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་མཐོང་སྟེ། དེ་ལྟ་བས་ན་དམ་བཅའ་བ་སྨོས་པ་དེ་གང་དུ་དགོས། འདི་ལྟར་གང་བྱས་པ་དེ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་མི་རྟག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཁྱབ་པ་རབ་ཏུ་བསྟན་ལ་སྒྲ་ཡང་བྱས་པ་ཡིན་པས་ཞེས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་བརྗོད་པ་དེ་གཉིས་ཀྱི་ཤུགས་ཁོ་ནས་སྒྲ་མི་རྟག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ན། དེ་ལ་དམ་བཅའ་བ སྨོས་པས་ཅི་ཞིག་བྱ།གཏན་ཚིགས་གཞན་གྱི་ཐབས་ཀྱིས་གཞན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་རང་གི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ས་བོན་ཅན་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རང་ལ་ངེས་པ་བཞིན་དུ་གཞན་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཇི་ལྟར་རང་གི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚེ་རང་ལ་ངེས་པ་ སྐྱེས་པ་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་གཞན་དག་ལ་ཡང་ཇི་ལྟར་ན་ངེས་པར་འགྱུར་སྙམ་ནས་གཏན་ཚིགས་རྗོད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་རིགས་པ་ཡིན་ནོ།།ཡང་གང་ཞིག་བདག་ཉིད་ནི་གཞལ་བྱ་ཉེ་བར་བསྟན་པ་མེད་པར་ཡང་གཞལ་བྱ་རྟོགས་ལ། གང་གི་ཚེ་ཕ་རོལ་པོ་གོ་བར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་གཞལ་བྱའི་ ཚིག་སྨོས་པར་བྱེད་པ་དེ་དོན་གྱི་རིམ་པ་སྔོན་མ་བྱུང་བ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་རིགས་པ་ལས་འདས་ནས་དོན་གྱི་རིམ་པ་སྔོན་མ་བྱུང་བ་ལ་བརྟེན་པའི་རྒྱུ་བརྗོད་དགོས་སོ།

于此作是念：对于自己了知，是以因相力而了知所量；若令他人领悟，则由言语而了知。为此说"我虽说"等。
若由对方领悟，则应说宗语。然而我虽说立宗语，不依此而自成就之因相，唯忆念彼而了知。故说与不说立宗语这两种情况有何差别？
于此若作是念：为他比量无说立宗则不能了知。为此说"无说立宗亦"等。见于自义相违相应中，不说立宗而仅说宗法关联即能了知。是故说立宗于何处需要？如是，说"凡所作者必定无常"显示周遍，又说"声是所作"表明宗法，仅由此二力即成"声是无常"，于此说立宗有何用？
为显示因相以他方便令他比量为自比量种子性，故说"如于自确定般于他人"等。如于自比量时生起自确定，思维如何令他人亦如是确定而说因相，此为合理。
又有人自身不显示所量亦能了知所量，当令对方理解时说所量语，此依先前未有的义理次第。故超越正理，须说依先前未有义理次第之因。

།དེ་ལྟར་རིགས་པས་དམ་བཅའ་བ་སྨོས་པ་བཀག་ནས། མཇུག་བསྡུ་བའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་བས་ན་གཞལ་བྱ་སྨོས་པ་ནི་ཅུང་ཟད་ ཀྱང་མི་དགོས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་ནི་རང་གི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ས་བོན་ཅན་ཉིད་ཡིན་ལ། རང་གི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་ཡང་དམ་བཅའ་བའི་སྦྱོར་བ་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་ཡང་དམ་བཅའ་བ་ སྨོས་པ་དགོས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ།།ཅིའི་ཕྱིར་མི་དགོས་ཤེ་ན། གཞན་དུ་ཡང་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདི་ལྟར་དམ་བཅའ་བ་སྨོས་པ་མེད་པར་ཡང་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལྟར་སྒྲུབ་པའི་ཚིག་ལས་དམ་བཅའ་བ་བསལ་ནས་མི་འདོད་པའི་ ཡན་ལག་བསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར།བསྒྲེ་བར་བྱ་བར་འདིས་ནི་ཉེ་བར་གཏོད་པ་དང་། མཇུག་སྡུད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དམ་བཅའ་བ་སྨོས་པ་གསལ་བ་ཁོ་ནས་ཉེ་བར་གཏོད་པ་དང་། མཇུག་བསྡུས་པ་དག་ཀྱང་གསལ་བར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །སོགས་པའི་ སྒྲས་ནི་ཐེ་ཚོམ་དང་བག་མ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྡུའོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྦྱོར་བ་འདི་ཙམ་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདི་ལྟར་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་དང་འབྲེལ་པ་སྨོས་པ་ཙམ་ཁོ་ནས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་ཇི་སྲིད་དུ་མཐོང་བའི་མཐུ་ཅན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱང་ཆོས་ ཅན་ལ་ཉེ་བར་མི་གཏོང་ལ།ཆད་པའི་བྱེད་པ་མཐའ་དག་མཇུག་བརྟུལ་ཏེ། ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་ལ་མཇུག་སྡུད་པར་མི་བྱེད་པ་དེ་སྲིད་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་རྟོགས་པར་ག་ལ་འགྱུར་སྙམ་ན། དེའི་ཕྱིར། ཁ་བྱའི་ཆགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རེ་ཞིག་གནས་མ་ཡིན་པར་མངོན་པར་ཞེ་ན་ པ་འོར་ལ་སེམས་མཉམ་པར་ཞོག་ལ།ཅི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་དང་འབྲེལ་བ་སྨོས་པ་འདི་ཙམ་གྱིས་རྟོགས་པར་བཏུབ་བམ་མི་བཏུབ་སོམས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཁ་བྱ་ནི་གཅེར་བུ་བའི་སློབ་དཔོན་རྣམས་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་དག་ནི་འབྲས་བུ་མེད་པར་ཚེགས་ཆེན་པོས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་གོང་ནས་གོང་དུ་མིང་འདྲི་ བ་ལ་ཆགས་པ་ཡིན་ལ་གནས་མ་ཡིན་པ་ལ་ཆགས་པ་འདི་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པའོ།།མིག་བཙུམས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ཕྱི་རོལ་དུ་རྣམ་པར་གཡེང་བ་སྤོང་ངོ་། །རེ་ཞིག་སོམས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་གཏོད་པར་བྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་ཕ་རོལ་པོ་ཁས་ལེན་པ་ལྟ་ན། བཏུབ་པ་ལྟ་ ན་སྤྲོས་པའི་ཕྲེང་བས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།གལ་ཏེ་འདི་ཙམ་གྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་རྟོགས་པར་འགྱུར་ན་དེའི་ཚེ་དང་པོར་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སྨོས་སོ། །དེའི་འོག་ཏུ་གཏན་ཚིགས་བསྟན་ཏོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ཡང་དཔེ་བསྙད་དོ།

如是以理遮遣说立宗后，为总结故说"是故全无须说所量"。因为如是为他比量是自比量种子性，而于自比量亦无立宗相应，故于为他比量亦全无须说立宗。
若问何故不须？说"于他亦了知"等。此谓无说立宗亦能了知之义。如是从能立语中除去立宗后，为除不欲之支分，说"由此亦应知引入及总结等"。应明了唯由说立宗而明显之引入及总结。"等"字摄收疑问及婚嫁等。
若问何故？说"仅此相应"等。如是唯由说宗法关联即能了知所立。于此若作是念：乃至不引具见力因相于有法，且制止一切断绝作用，又不总结于所立有法，于此如何能了知所立？为此说"裸行者执著"等。且请闭目平心思维：仅说宗法关联是否足以了知？
裸行者指尼乾子诸师，彼等无果而以大功用于所立一再询问名相而执著，思维此于非处执著亦如彼。"闭目"者除外散乱。"且思维"者令专注。
若对方承许，若可行，说"何须繁饰鬘"等。若仅此能了知所立，则先说宗法，其后显因相，其后又说喻。

།དེའི་རྗེས་ལ་ཆོས་ཅན་ལ་ཉེ་བར་གཏད་དོ། །དེའི་ འོག་ཏུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་མཇུག་བསྡུའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྤྲོས་པའི་འབྲེལ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་དགོས་པ་མེད་དོ།།མཇུག་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པའི་ཚིག་སྦྱོར་བ་ལ་འདི་ཙམ་ཁོ་ན་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྒྲུབ་པའི་ཚིག་སྦྱོར་བ་ལ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སྨོས་པ་དང་། འབྲེལ་པ་ སྨོས་པ་ཞེས་སྨོས་པ་འདི་ཙམ་གྱི་ཚོད་ཅིག་རིགས་རབ་བོ།།དེ་ལ་ཕ་རོལ་པོའི་བསམ་པ་ནི་རང་གི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་དང་པོར་ནི་ཕྱོགས་ན་དུ་བ་མཐོང་ངོ་། །དེའི་འོག་ཏུ་ནི་འབྲེལ་པ་ཡིན་ནོ། །འབྲེལ་པ་དྲན་པའི་མཇུག་ཐོགས་སུ་གང་གི་ཕྱོགས་ན་དུ་བ་ཡོད་པར་ཡང་ སྣོན་པར་བྱེད་པ་འདི་དུ་བ་ནི་ཡོད་དོ་སྙམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་སྣོན་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེའོ།།སྣོན་པའི་ཤེས་པའི་དོན་ནི་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་ཉེ་བར་གཏོད་པར་བརྗོད་དོ་ཞེས་གྲགས་ཏེ། དེ་བས་ན་རང་གི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་ཡང་ཉེ་བར་གཏོད་པའི་དོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་ ཡང་འདི་ཡན་ལག་གཞན་ཉིད་དུ་རིག་པ་ཁོ་ནའོ་སྙམ་པ་འདི་ཡིན་ནོ།།གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བའི་དགོངས་པ་ཡང་ཐམས་ཅད་དུ་སྣོན་པའི་དོན་སྲིད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མེ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་རྟོགས་པ་པོ་གང་ཞིག་དང་པོ་ཁོ་ནར་དུ་བ་དང་མེ་དག་གིས་འབྲེལ་པ་སེམས་ལ་བཞག་ནས་མེ་གང་ན་ཡོད་ཅེས་མེ་ཚོལ་ བར་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་བུའི་རྟོག་པ་པོ་དེས་གལ་ཏེ་དུ་བ་མཐོང་ན་དེ་དུ་བ་མཐོང་བ་དང་པོ་ཁོ་ནས་འདི་ན་མེ་ཡོད་དོ་སྙམ་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེའི།།སྣོན་པའི་ཤེས་པ་གཉིས་པ་ལ་ནི་མི་ལྟོས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་སྣོན་པའི་ཤེས་པ་དོན་གདོན་མི་ཟ་བར་ཐམས་ཅད་དགོས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ཡང་རེས་འགའ་ དགོས་པ་ཡོད་པས་སྒྲུབ་པའི་ཡན་ལག་ཉིད་དུ་འདོད་དོ་ཞེ་ན།དེའི་ཚེ་ལག་པ་ན་ལ་སོགས་པ་རེས་འགའ་དགོས་པ་རྣམས་ཀྱང་སྒྲུབ་པའི་ཡན་ལག་ཉིད་ཡིན་པར་བརྗོད་དགོས་ཏེ། རྟོགས་པ་གང་ཞིག་ལག་པ་ན་འཐུངས་ན། གུར་ཀུམ་དང་ཙན་དན་དག་གིས་ལུས་བསྐུས་ཏེ་མཆུ་རྩི་དམར་པོས་མཛེས་ པར་བྱས།མགོ་ལ་མེ་ཏོག་གི་ཐོད་བཅིངས་ནས་དུ་བ་མཐོང་སྟེ། མེ་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་ལག་པ་ན་ལ་སོགས་པ་ཡང་བསྒྲུབ་པའི་ཡན་ལག་ཏུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་པ་འདི་ཡིན་ནོ། །མཇུག་སྡུད་པ་ནི་དམ་བཅས་པ་གསལ་བ་ཁོ་ནས་བསལ་བ་ཡིན་ཏེ། གང་དུ་དམ་བཅའ་བ་དང་པོར་སྨོས་མི་བཟོད་ པ་དེའི་ཚེ་དེ་ཡང་སྨོས་པའི་གོ་སྐབས་ལྟ་ཞིང་རྒྱངས་བཅད་དེ་བོར་བ་ཡིན་ནོ།།ཐེ་ཚོམ་དང་བ་གམ་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་རིགས་པ་ཅན་དག་ཉིད་ཀྱིས་བཀག་སྟེ། དེ་ལྟ་བས་ན་སྒྲུབ་པའི་ཚིག་ལ་སྦྱོར་བ་ཇི་སྐད་བཤད་ཚད་ཁོ་ན་ཞིག་རིགས་པ་ཡིན་ནོ།

其后指向有法，其后总结所立法。如此繁琐关联皆无少许必要。
为总结故，说"能立语相应唯此"等。于能立语相应中，说宗法及说关联，唯此量度为善。
于此对方之意为：于自比量，先见山上有烟，其后是关联，忆及关联后随即于何处有烟亦增益，生起"此有烟"如是增益知。增益知之义于为他比量称为引入，故传说：由于自比量亦有引入义故，于为他比量亦应知此为另一支分。
成立论者意趣亦非一切处皆有增益义。如有求火了知者，首先安置烟火关联于心，寻求"火在何处"，如是了知者若见烟，则由最初见烟即生"此有火"之知，不待第二增益知。是故增益知义非一切处皆必要。
若谓有时需要故许为能立支分，则手按等有时需要者亦应说为能立支分。盖有了知者饮酒后，以郁金檀香涂身，以红唇膏庄严，头系花冠而见烟知火，则手按等亦应成能立支分。
总结由唯明说立宗而遮除，于何时不堪先说立宗，则亦观察说之机会而远离弃舍。
疑问及婚嫁等正理师等自已遮止，是故于能立语相应唯如所说量度为善。

།དེ་ལྟར་སྒྲུབ་པའི་ཚིག་གི་ཚད་བཤད་པ་བསྟན་ ནས།རིམ་པ་ངེས་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར། འདི་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཚད་དེ་ཙམ་གྱི་སྒྲུབ་པའི་ཚིག་འདི་ལ་ཡང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་དང་འབྲེལ་བ་སྨོས་པ་དག་གི་སྦྱོར་བ་ངེས་པ་ནི་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་ཡང་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་ ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སྔར་རམ།འོན་ཏེ་ཕྱིས་སྦྱོར་ཡང་རུང་། དེ་ལྟ་ན་ཡང་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་ན་རྟོགས་ཀྱི་གཞན་དུ་ན་མི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རིམ་པ་ངེས་པ་ཁས་བླང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ན། གལ་ཏེ་གཉི་ག་ལྟར་ཡང་བཏུབ་ན་གོ་དེའི་ཚེ་རིམ་པ་ངེས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་དགོས་སོ། །ཆོས་མཐུན་པ་ ཅན་ཉིད་དང་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཅན་ཉིད་དག་གིས་སྦྱོར་བ་ཐ་དད་པར་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ཅི་དོན་ཐ་དད་པ་ཞིག་ཡོད་དམ་འོ་ན་ཏེ་མེད་ཅེ་ན།དེའི་ཕྱིར། འབྲེལ་པ་སྨོས་པ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྦྱོར་བ་གཉིས་པོ་གང་གིས་འབྲེལ་པ་བརྗོད་པ་དེ་ནི་འབྲེལ་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ ཡང་སྦྱོར་བ་འབའ་ཞིག་ཐ་དད་པར་ཟད་ཀྱི་དོན་ནི་ཐ་དད་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ།།ཅིའི་ཕྱིར་དོན་ཐ་དད་པ་མེད་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར། གཉི་ག་ལྟར་ཡང་ཆོས་ཐ་དད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་། སྒྲུབ་པ་དག་གི་ཆོས་ཐ་དད་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ཆོས་མཐུན་པ་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་ ཀྱང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་སྒྲུབ་པ་སྟོན་ལ།ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་སྟོན་ཏོ། །ཆོས་ཐ་དད་པ་ནི་ལྡོག་པའི་བྱེ་བྲག་ལས་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་རྟག་པ་དག་ལས་ལོག་པ་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཡིན་ལ་མ་བྱས་པ་དག་ལས་ལོག་པ་ནི་བྱས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དངོས་སུ་ནི་ གཅིག་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་མི་རྟག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་ཆོས་མཐུན་པ་ཅན་ཉིད་དང་། ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཅན་ཉིད་དག་གིས་དེའི་ངོ་བོ་སྟོན་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར། དེའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་ བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་རང་བཞིན་ཅན་ཞིག་ཡིན་པར་མ་གྱུར་ན།དེའི་ཚེ་གང་ན་སྒྲུབ་པ་ཡོད་པ་དེ་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡོད་པར་ངེས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་གང་ན་བྱས་པ་ཉིད་ཡོད་པ་དེ་ན་ཅི་གདོན་མི་ཟ་བར་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་འབྱུང་བ་ཉིད་ཡོད་དམ། རེ་ཞིག་དེ་ལྟར་ན་ཆོས་མཐུན་པ་ཅན་ཉིད་ ཀྱིས་དེའི་ངོ་བོ་སྟོན་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།

如是说明能立语之量度后，为遣除次第决定故，说"于此亦"等。于仅此量度之能立语中，说宗法及关联二者之相应并无任何决定。
何以故？说"无论如何皆能了知故"。若宗法先说或后说皆可，如是亦唯能了知。若如是了知而于其他情况不了知故，应当承许次第决定，然若二者皆可时，则全无次第决定之必要。
同法性与异法性二者之相应差别所显示者，是否有不同义？抑或无有？为此，说"于说关联亦"等。以二种相应所说关联即是说关联。于此亦仅相应有别，义毫无差别。
何以故义无差别？为此，说"二者虽有法差别"等。所立与能立二法虽有差别，然同法性亦显示具所立自性之能立，异法性亦显示。法差别应从返体差别观察，如：离常性即是无常性，离无作性即是所作性。实际则唯一，如是：凡是无常者即是所作。
又，何以同法性与异法性二者显示彼之体性？为此，说"若非彼自性"等。若能立法非具所立自性，则于有能立处不定有所立，如：有所作性处岂必定有刚生即灭性？如是已说由同法性显示彼之体性。

།ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ལོག་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་རང་བཞིན་ཅན་ཞིག་ཡིན་པར་མ་གྱུར་ན། དེའི་ཚེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་ བ་ལོག་ན་ཅིའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་གདོན་མི་ཟ་བར་ལྡོག་སྟེ།འདི་ལྟར་གང་ན་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་འབྱུང་བ་མེད་པ་ཉིད་མེད་པ་དེ་ནི་ཅི་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱང་གདོན་མི་ཟ་བར་མེད་དམ། མཇུག་བསྡུ་བའི་ཐབས་ཀྱིས་གཉིས་ཅིག་ཅར་སྦྱོར་བ་བསལ་བའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་བས་ན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་ གི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བཤད་མ་ཐག་གི་ཚུལ་གྱིས་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ཅན་དང་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཅན་ཉིད་དག་ལས་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་གཅིག་ཅིག་སྦྱར་བས་ཀྱང་གཉིས་པ་འཕེན་པ་དེའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པའི་ཚིག་གཅིག་ལ་གཉིས་སྦྱོར་བ་ མི་བྱའོ།།ཆོས་མཐུན་པ་ཅན་ཉིད་དང་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཅན་ཉིད་ནི་འདིར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་སྒྲར་བཤད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་གཅིག་ལ་གཉིས་སྦྱོར་བ་མི་འདོད་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར། དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གཅིག་ཁོ་ནས་དེའི་དོན་བསྟན་པ་བྱས་ཟིན་ན་གཉིས་པ་དོན་མེད་པ་ཉིད་དོ།

为显示异法性故，说"若离非彼自性亦"等。若能立法非具所立自性，尔时所立若离，何故能立法必定离？如是，凡无刚生即灭性处，岂非所作性亦必定无耶？
为以总结方便遣除二者同时相应故，说"是故随行与离"等。由如是方才所说之理，由同法性与异法性中，以具如上所说相之一者相应，即能引生第二者，是故于一能立语中不应二者相应。此中，同法性与异法性即说为随行与离之语。
何故不许于一处二者相应？为此，说"因无义故"。若仅由一者已显示其义，则第二者实无意义。

། གཅིག་གིས་གཉིས་པའི་དོན་ཇི་ལྟར་སྟོན་པར་བྱེད་ཅེ་ན། དེའི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཚེ་བསྒྲུབ་པའི་ཆོས་ཀྱི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་བདག་གི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་འབྲེལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གྲུབ་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ མེད་ན་སྒྲུབ་པ་མེད་པ་གྲུབ་པ་ཁོ་ནར་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ།འདི་ལྟར་དེ་མེད་ཀྱང་ཡོད་ན་དེའི་ངོ་བོ་ག་ལས་ཡིན། དེ་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་ལྡོག་པ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཚེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་ན་གཏན་ཚིགས་གདོན་མི་ཟ་བར་མེད་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་གཏན་ཚིགས་གདོན་མི་ཟ་བར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་རྗེས་སུ་འགྲོའོ་ཞེས་བྱ་བ་ འདི་ཡང་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་གལ་ཏེ་གཏན་ཚིགས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་རྗེས་སུ་མ་འབྲེལ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་ཏེ་ལོག་ན་ངེས་པར་ལྡོག་།དེ་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་སྨོས། དེ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་སྨོས་པ་ཁོ་ནས་ལྡོག་པ་སྒྲུབ་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་འདི་ནི་ངེས་པར་བྱ་བའི་ཆེད་ཡིན་པར་ འགྱུར་རོ་སྙམ་ནས།དེའི་ཕྱིར། ལྡོག་པའི་སྦྱོར་བ་ནི་ཇི་ལྟར་ན་མེད་པ་ཁོ་ན་ལ་མེད་པ་ཡིན་པར་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་ཞིག་ལྡོག་པ་སྦྱོར་བ་ནི་ཅི་ནས་ཀྱང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པ་ལ་གཏན་ཚིགས་མེད་པ་ཡིན་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལས་གཞན་པ་ལ་ ཡང་མ་ཡིན་ལ།བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་འགལ་བ་ལ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ངེས་པར་བསྟན་པའི་དོན་ཡིན་པར་བརྗོད་པ་འདི་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཞན་པ་འགལ་བ་དག་ཀྱང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཚེ་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མ་ ཡིན་པས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་ཚེ་གཞན་དང་འགལ་བ་དག་ལ་ཡང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡོད་པ་ཁོ་ནའོ།།འདི་ལྟར་གང་ཞིག་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་གཞན་པ་དེ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་ལ། གང་ཞིག་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་འགལ་བ་དེ་ཡང་མཐུན་ པའི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་ནོ།།མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་གཞན་པ་ལ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བཟུང་ན་གཏན་ཚིགས་ཆད་པར་ཐལ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་གཞན་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྟེན་མ་ཡིན་པར་གྲགས་ཀྱི། ཆོས་གཞན་དང་ལྡན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ ལྟར་བྲམ་ཟེ་ལས་གཞན་པ་ཁྲིད་དེ་ཤོག་ཤིག་ཅེས་བྱས་ན་བྲམ་ཟེ་ཉིད་ཀྱི་རྟེན་མ་ཡིན་པ་རྒྱལ་རིགས་ཁྲིད་དེ་འོང་གི་མི་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཆོས་གཞན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་བྲམ་ཟེ་དེ་ཉིད་གཞན་ཡིན་པས་ཁྲིད་དེ་འོང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

若问一者如何显示第二者之义？说"由是其自性"等。当能立法是所立法之自性故而有随行，此时若无所立则无能立已成立，应当如是观察。如是，若无彼而有，岂能是彼之自性？
于此，何故说离？当所立无时因必定无已成立时，因必定随行于所立此义亦得成立。如是，若因与所立无随行，何故离时必定离？
于此，何故说随行？于此有念：仅由说随行即能成立离，然此乃为决定故。因此，说"离之相应如何唯于无处为无而显示"等。谓离之相应唯于所立无处因无，非于异于所立处，亦非于违背所立处，如是决定显示之义，此说亦不应理。
何故？说"异者违者皆是异品故"。当非同品即名异品时，于异者与违者处亦必定有异品。如是，凡异于同品者必定非同品，凡违背同品者亦非同品。
若执异于同品者为异品性，因不致断绝。如是，世间共许异者为所欲说法之所依，而非具其他法。如是，若言"带来异于婆罗门者"，则带来非婆罗门性所依之刹帝利来，而非因具人性等其他法故即带来彼婆罗门。

།སྟོང་པ་དང་བདག་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་གཞན་ཡིན་པ་ ཉིད་ཀྱིས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ཆད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་དེ་དག་ལ་བྱས་པ་ཉིད་མི་འཇུག་སྟེ། འདི་ལྟར་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་རྣམ་པར་མི་འཇོག་གོ། །མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་འགལ་བ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་གལ་ཏེ་འགལ་བ་འབའ་ཞིག་ལས་ རྣམ་པར་གཅོད་པར་བྱེད་ན་ནི་དེའི་ཚེ་མེ་ཡོད་པ་ལས་ནི་འདི་ན་དྲོ་བའི་རེག་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་དྲོ་བ་ཡང་མ་ཡིན་གྲང་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ལས་རྣམ་པར་བཅད་པར་མི་འགྱུར་རོ།།གང་གི་ཚེ་གཞན་ཡང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་དྲོ་བ་ཡང་མ་ཡིན་གྲང་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ལས་རྣམ་ པར་བཅད་པར་སྒྲུབ་པ་དེའི་ཚེ་ཉེས་པ་འགའ་ཡང་མེད་དོ།།དེ་ལྟར་ཚིག་གིས་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་ཕན་ཚུན་འཕེན་པར་བསྟན་ནས། དངོས་སུ་འབྲེལ་པ་སྒྲུབ་པར་བཞེད་ནས་གང་གི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་ཏུ་འགྱུར་བ་ཡོད་པ་གདོན་མི་ཟ་བར་ འཇིག་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཇི་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།རྒྱུ་གང་གིས་ན་ཡོད་པ་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ཡིན་པས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་ཏུ་འགྱུར་བ་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་འཇིག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཇི་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད། འདིར་ཕ་རོལ་ པོའི་བསམ་པ་ནི་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཡོད་ཀྱང་རྟག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།།དངོས་པོ་མི་རྟག་པ་དག་ཀྱང་དུས་གཞན་གྱི་བར་དུ་གནས་ཏེ། འདི་ལྟར་དེ་དག་འཇིག་པའི་རྒྱུ་དང་ཕྲད་ནས་འཇིག་གི་།ཇི་སྲིད་དུ་དེ་དང་མ་ཕྲད་པ་དེ་སྲིད་དུ་གནས་སོ། །དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་འཇིག་པའི་རྒྱུ་སྒྲུབ་ཀྱང་མི་ དགོས་ཏེ།ཤིང་ལ་སོགས་པ་ལ་མེ་ལ་སོགས་པ་བབ་པས་འཇིག་པ་མཐོང་ངོ་། །མཐོང་བ་ཡང་བསྙོན་དུ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པ་འདི་ཡིན་ཏེ། ཕྱོགས་སྔ་མའོ། །གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བས། འཇིག་པའི་རྒྱུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །འདི་ལྟར་འདི་དག་གི་འཇིག་པའི་རྒྱུ་ དཔྱད་ན་ཇི་ལྟར་ཡང་མི་འཐད་དོ།།འདིའི་དགོངས་པ་ཡང་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་རྟག་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡོད་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །ཤིང་ལ་སོགས་པ་མེ་ལ་སོགས་པས་འཇིག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡང་མངོན་སུམ་དུ་མ་གྲུབ་སྟེ། རེ་ཞིག་ཅི་ཤིང་ལ་སོགས་པ་མེ་ལ་སོགས་པས་ བཤིག་སྟེ།དེའི་ཕྱིར་མི་སྣང་བ་ཞིག་ཡིན་ནམ་འོན་ཏེ་རང་གི་དང་ཁོ་ན་ཞིག་ལ་རྒྱུའི་ཚོགས་པ་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པ་དང་ཕྲད་པས་གཞན་དུ་བྱུང་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་མི་སྣང་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དཔྱད་པར་བྱའོ་སྙམ་པ་འདི་ཡིན་ནོ། །འཇིག་པའི་རྒྱུ་ནི་འོག་ནས་ཀྱང་དགག་པར་བྱའོ།

我将为您完整直译这段藏文：
空性和无我等虽是异者，但由其为异品故而因不致断绝。如是，于彼等作性不行，如是诸法之法不成立。
若与同品相违即为异品，然若仅从相违处遮除，则于"此处由有火故有暖触"之论式中，将不能遮除非暖非冷。当异者亦是异品性而能遮除非暖非冷时，则全无过失。
如是，以言语显示法性之随行与离互相牵引后，为欲直接成立关联，说"凡有随行与离者，必定是坏灭自性，此义如何了知"等。由何因而有者是刹那性故有随行与离，有事物者必定坏灭，此义如何了知？
此中对方之意为：虚空等虽有却唯是常。无常事物亦住至他时，如是彼等遇坏灭因而坏灭，乃至未遇彼因之间则安住。诸事物之坏灭因亦无须成立，因见树等遇火等而坏灭。所见亦不应诽谤，此乃前宗。
成立论者说："因坏灭因不应理故"。如是，观察此等之坏灭因时皆不应理。此中意趣为：若虚空等是常性，则唯是所立有。树等为火等所坏灭此义亦非现量所成，且应观察：为树等被火等损坏故不显现耶？抑或自身仅遇不同特征之因缘聚合而生异故不显现？坏灭因亦将于下文破除。

།གལ་ཏེ་འཇིག་པའི་རྒྱུས་ དངོས་པོ་རྣམས་མི་འཇིག་ན་འོན་དེ་དག་ཇི་ལྟར་འཇིག་ཅེ་ན།དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་རྣམས་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ཁོ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དངོས་པོ་རྣམས་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ཁོ་ནས་འཇིག་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་སྐད་ཅིག་ལས་ཕན་ཚུན་དུ་མི་གནས་ཀྱི། རང་གི་ངོ་བོ་གྲུབ་ཟིན་པ་འདི་དག་ ཕྱིས་ཐོ་བ་ལ་སོགས་པ་གཞན་གྱི་འཇིག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དམ་བཅས་པ་ཙམ་གྱིས་དོན་གྲུབ་པ་མ་མཐོང་བས་གཏན་ཚིགས་དེ་ལ་ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདི་ལྟར་འཇིག་པའི་རྒྱུས་དངོས་པོ་འཇིག་པར་མི་ནུས་སོ། །འདི་ལྟར་འཇིག་པའི་རྒྱུས་དངོས་པོ་འཇིག་ན་གཞིག་པར་བྱ་བའི་དངོས་ པོ་དེ་ཉིད་བྱེད་དམ།འོན་ཏེ་དེ་ལས་གཞན་པ་གྱོ་མོ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཞིག་བྱེད་དམ། འོན་ཏེ་དངོས་པོ་མེད་པ་ཞིག་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་བརྟག་པ་གསུམ་མོ། །བརྟག་པ་དང་པོ་གསལ་བའི་ཕྱིར། འཇིག་པའི་རྒྱུས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རེ་ཞིག་འཇིག་པའི་རྒྱུས་གཞིག་པར་བྱ་བ་བུམ་ པ་ལ་སོགས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།ཇི་ལྟར་དེ་ནི་འཇི་བ་དང་དབྱུ་གུ་དང་འཁོར་ལོ་དང་སྐུད་པ་དང་ལག་ངར་དང་སོར་མོ་དང་ཆུ་ལ་སོགས་པ་རང་གི་རྒྱུ་དག་ཉིད་ལས་གྲུབ་ཟིན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ན། དེ་ལ་ཐོ་བ་ལ་སོགས་པས་གཞན་བྱ་ཅི་དགོས་ཏེ། དེ་དག་ནི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །བརྟག་པ་གཉིས་པ་ གསལ་བའི་ཕྱིར།ངོ་བོ་ཉིད་གཞན་ཞིག་བྱེད་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འོན་ཏེ་འཇིག་པའི་རྒྱུས་བུམ་པ་ལ་མ་གཏོགས་པ་ངོ་བོ་ཉིད་གཞན་ཞིག་བྱེད་ན་དེ་ལྟ་ན་བུམ་པ་དེའི་སོ་ན་འདུག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་འཇིག་པའི་རྒྱུས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་བྱས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་མངོན་བཞིན་དུ་དམིགས་པར་ འགྱུར་རོ།།སོགས་པ་སྨོས་པ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་སྦྲང་རྩི་དང་ཆུ་ལ་སོགས་པ་ཆུ་བ་དང་། རྐང་པ་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་བསྡུ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་ངོ་བོ་ཉིད་གཞན་གྱི་གྱོ་མོ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་བྱས་པ་གང་ཡིན་པ་དེས་བུམ་པ་བསྒྲིབས་ཏེ། དེས་ན་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པ་འདི་ མི་བྱེད་དོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན།དེའི་ཕྱིར། ངོ་བོ་ཉིད་གཞན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ངོ་བོ་ཉིད་གཞན་ཡང་བུམ་པ་ལ་སྒྲིབ་པར་མི་བྱེད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེའི་སོན་འདུག་ན་དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་བུམ་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་རངས་པར་འདུག་ན་དེ་ལ་སྒྲིབ་པར་ཡང་མི་རུང་ངོ་། ། ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་བསྡུ་བའི་དོན་ཏེ། འཇིག་པ་མི་རུང་བ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི་སྒྲིབ་པར་ཡང་མི་རུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདི་ལྟར་སྒྲིབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་པ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེད་པར་རུང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་གཞན་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།

若坏灭因不能令诸事物坏灭，那么它们如何坏灭呢？为此说"诸事物唯由自性"等。诸事物唯由自性具有坏灭本性，因此不住于刹那之外，这些已成就的自性并非后来由锤子等他物所坏灭。
仅由立宗未见义成，因此说"因无力故"。如是，坏灭因不能令事物坏灭。如是，若坏灭因令事物坏灭，是作用于所坏灭事物自身耶？抑或作用于异于彼之碎片等性质耶？抑或作用于无事物耶？此为三种观察。
为明第一观察而说"由坏灭因"等。首先，坏灭因并非造作所坏灭之瓶等自性，如是彼已由泥土、杆、轮、线、臂、指、水等自因成就，于彼锤子等何须作他事？彼等非是因故。
为明第二观察而说"若造作异性质"等。若坏灭因造作异于瓶之性质，则彼瓶仍应原样安住，因坏灭因于彼全无所作。是故应成现见。"等"字摄集如是蜜、水等流动及断足等作用。
于此若念：由所造异性之碎片等性质遮蔽瓶，故不如前说者。为此说"异性质"等。异性质亦不能遮蔽瓶。何以故？说"若彼先住则于彼"等。若瓶之自性完好安住，则于彼遮蔽亦不应理。"亦"字为摄集义，不仅坏灭不应理，遮蔽亦不应理，此为语义。如是，所谓遮蔽即是造作能生观察等之异性质。

།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་སྒྲིབ་པ་ཉིད་མི་འཐད་དོ། །དེ་ལྟ་བུའི ངོ་བོ་ཉིད་གཞན་དུ་བྱེད་ན་ཡང་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པས་བཤིག་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ཡིན་དུ་ཟིན་མོད་ཅེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་བཤད་མ་ཐག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གསུམ་ལས་མི་འདའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བརྟག་པ་གསུམ་པ་དགག་པའི་ཕྱིར། འཇིག་པའི་རྒྱུས་དངོས་པོ་ མེད་པར་བྱེད་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།འཇིག་པའི་རྒྱུས་བུམ་པ་མེད་པར་བྱེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མེད་པ་ཚུལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་མེད་པ་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་འདོད་ན་དེའི་ཚེ་མེད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་འདི་ལ་ཚིག་གི་དོན་ནི་དངོས་ པོ་ལས་གཞན་པ་ཞིག་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིར་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་པ་འཇུག་པས་མེད་པ་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་ན་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཅི་བུམ་པ་ལ་ཐ་དད་པ་ཞིག་གམ། འོན་ཏེ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པར་བརྟག་པ་གཉིས་ལས་མི་འདའ་སྟེ། དེ་ལ་ཡང་ཉེས་པ་བཤད་ ཟིན་ཏེ།།ཚུལ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་འདིར་མ་ཡིན་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་འོན་མེད་པ་དགག་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན་དེའི་ཕྱིར། དངོས་པོ་དགག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གཅིག་ཡིན་ནའང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་མེད་པར་དགག་པ་ལ་བརྟེན་ན་དེའི་ཚེ་ཚིག་ གི་དོན་དངོས་པོ་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་འདིར་འགྱུར་ཏེ།དངོས་པོ་མི་བྱེད་པ་ལ་རྒྱུ་ཉིད་མེད་པས་འཇིག་པའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ཅི་ཡང་མ་གྲུབ་བོ། །དངོས་པོ་དགག་པའི་ངོ་བོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་འདིར་མེད་པར་དགག་པ་ལ་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟར་ན་འཇིག་པའི་རྒྱུ་ལ་ནུས་པ་མེད་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་ ནུས་པ་ཁས་བླངས་ནས་ཀྱང་འབྲས་བུ་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར།དོན་མེད་པའི་ཡང་ཕྱིར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ཡོངས་སུ་བརྟགས་ན་འཇིག་པའི་རྒྱུ་འདི་ནི་དོན་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་འདི་ལ་དངོས་པོ་བསྟན་པའི་རང་བཞིན་ཞིག་ཡིན་པའམ་མི་བརྟེན་པའི་རང་བཞིན་ཞིག་ཡིན་པར་ འགྱུར་གྲང་ཞེས་བརྟག་པ་རྣམ་པ་གཉིས་སོ།།དེ་ལ་བརྟག་པ་དང་པོའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གལ་ཏེ་དངོས་པོ་རང་གི་ངོ་བོས་འཇིག་པ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་དངོས་པོ་རང་གི་ངོ་བོ་ཁོ་ནས་འཇིག་པ་ཡིན་ན་འཇིག་པའི་རྒྱུ་ཅི་ཞིག་དགོས། སྲོག[{]་རྐེར[}]་ཕྱིན་ཏེ་ཤི་ ལ་ཐུག་པ་ནི་གསོད་པར་བྱེད་པའི་འབད་པ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་མ་ཡིན་ནོ།

若非如此，则遮蔽本身不应理。若造作如是异性质，则由遮蔽者必定成为破坏。若谓如是亦可，则不然，因不出前述三种分别故。
为破第三观察而说"由坏灭因令无事物亦"等。坏灭因亦不能令瓶成无。何以故？说"无之理"等。若许非有性之无为果，则此处"令成无"之词义当成"造作异于事物者"。是故，若由非有之入而许无为果，则所作为异于瓶耶？抑或非异耶？不出此二种观察，于彼过失已说。此处应知"理"字即是"非有"义。
于此若念："然则无即是遮遣"，为此说"若是遮遣事物之一性质"等。若依止无遮，则词义当成"不造作事物"，由于不造作事物无有因性，故全无所谓坏灭因。"遮遣事物之性质"一词，此处当作无遮解。如是已说坏灭因无力。
今为显示即使承许有力亦无果故，说"亦因无义"。若详加观察，此坏灭因实无意义。如是于此，应成依止事物之自性耶？抑或应成不依止之自性耶？此为二种观察。
就第一观察而言，说"若事物由自性坏灭"等。若事物唯由自性坏灭，何须坏灭因？如同已至命终将死者，杀害者之努力即无果。

།ཅིའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་མེད་སྙམ་ན། དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པ་ཁོ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདི་འཇིག་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པ་ཁོ་ནས་བདག་ཉིད་འཇིག་ན་རང་ཚིག་པ་དེ་ལ་མེ་ཅི་ཞིག་དགོས། དེ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་འཇིག་ པའི་རྒྱུ་དག་གིས་འདི་འཇིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་བྱེད་དོ་སྙམ་ན།གང་ཞིག་གང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དངོས་པོ་གང་གི་རང་གི་ངོ་བོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རང་གི་རྒྱུ་དག་ཁོ་ན་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་གྱི། དང་པོ་དངོས་པོ་སྐྱེ་ལ་ཕྱིས་རང་གི་ངོ་བོ་དེ་ལྟ་བུ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྒྱུ་གཞན་ ལ་ལྟོས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།འདིར་དཔེ་གསལ་བ་དང་གཤེར་བ་དང་དྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གསལ་བ་དང་། གཤེར་བ་དང་། དྲོ་བ་དང་། སྲ་བ་ཞེས་བྱ་བར་བསྡུའོ། །གསལ་བ་ནི་སྒྲོན་མ་ལ་སོགས་པའོ། །གཤེར་བ་ནི་ཆུ་ལ་སོགས་པའོ། །དྲོ་བ་ནི་མེའོ། །སྲ་བ་ནི་ས་ལ་ སོགས་པའོ།།གསལ་བ་དང་གཤེར་བ་དང་དྲོ་བ་དང་སྲ་བ་དག་སྟེ། རྫས་དེ་དག་ཅེས་བྱ་བར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །དེ་དག་དང་འདྲ་བ་ཡིན་པས་ན་དེ་དག་དང་འདྲ་བའོ། །དཔེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གསལ་བ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གསལ་བ་ལ་སོགས་པ་ཇི་སྐད་ དུ་བཤད་པ་གསལ་བ་དང་།གཤེར་བ་དང་། དྲོ་བ་དང་། སྲ་བ་ལ་སོགས་པ་ངོ་བོར་བྱུང་བ་རྣམས་ནི་ཡང་དེ་དག་གི་བདག་ཉིད་དུ་བྱ་བ་སྟེ། གསལ་བ་ལ་སོགས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་རང་གི་རྒྱུ་ལ་མ་གཏོགས་པ་རྒྱུ་གཞན་ལ་ལྟ་ཅི་སྨོས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེའི་བདག་ཉིད་ལ་དེའི་ བདག་ཉིད་མེད་ན་བདག་ཉིད་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།གང་ཞིག་གང་གི་ངོ་བོ་ཡིན་པར་འདོད་པ་དེ་གལ་ཏེ་དེའི་ངོ་བོར་འབྱུང་བ་ན་མི་འགྱུར་ན་དེའི་ཚེ་རང་གི་ངོ་བོ་མེད་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ། །དཔེ་ལ་རབ་ཏུ་གྲུབ་པའི་དོན་དངོས་ལ་སྦྱར་བའི་ཕྱིར། དེ་དང་འདྲ་བར་གལ་ཏེ་མི་གནས་ པའི་ཆོས་ཅན་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།ཇི་ལྟར་གསལ་བ་ལ་སོགས་པ་རང་གི་རྒྱུ་དག་ལས་གསལ་བ་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་འབྱུང་བ་དེ་བཞིན་དུ་གལ་ཏེ་མི་གནས་པའི་ཆོས་ཅན་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོ་གྲུབ་པ་ཡང་མི་གནས་པའི་ཆོས་ཅན་ཉིད་དུ་བྱ་བའི་ ཕྱིར་རང་གི་རྒྱུ་ལ་མ་གཏོགས་པར་རྒྱུ་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལ་མི་གནས་པའི་ཆོས་ཡོད་པ་འདི་ནི་མི་གནས་པའི་ཆོས་ཅན་ཏེ་རང་བཞིན་མི་གནས་པ་མཇུག་ཐོགས་སུ་འཇིག་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

若念"何故无果"？则说"唯由其性质"等。此若唯由坏灭性而自身坏灭，则如自燃者何需火耶？
于此若念："坏灭因令其成为坏灭性"，则说"若某为某之性质"等。任何事物之自性为何，则唯从其自因而生，非先生事物后待他因而得如是自性。
此处举明亮、湿润、温暖等为例。总摄为明亮、湿润、温暖、坚硬。明亮谓灯等，湿润谓水等，温暖谓火，坚硬谓地等。"明亮、湿润、温暖、坚硬等物"，如是安立词句。由与彼等相似故称"与彼等相似"。
为显示譬喻而说"明亮等"等。如所说明亮等，凡生为明亮、湿润、温暖、坚硬等性者，皆成彼等之自性，为成明亮等自性，更何须说除自因外之他因？何以故？说"若于其自性无其自性，则成无自性"。若许某为某之性质，而生时不成其性，则彼时必定成无自性。
为将譬喻中成立之义配于实例故，说"如是若是无住法性者"等。如明亮等从自因生为明亮等自性，如是若是无住法性者，则由自性成就之性，为成无住法性，除自因外不待他因。
此中，具无住法者即无住法性，谓自性不住、后必坏灭之义。

།སྦྱོར་བ་ནི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་པ་ཞེས་ བྱ་བ་འདི་ཡིན་ཏེ།རྒྱུ་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་ལ་ནི་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་ཁྱབ་པོ། །དེ་དང་འགལ་བ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པ་སྟེ། བ་མོའི་རེག་པ་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་དང་འགལ་བ་དྲོ་བའི་རེག་པ་བཞིན་ནོ། །གཞན་གྱི་འཁྲུལ་པ་གླེང་པའི་དོགས་པ་བསུ་བར། ས་བོན་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།དེ་ཉིད་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཕྱིར། འདི་སྙམ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ས་བོན་ལ་སོགས་པ་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་འབའ་ཞིག་གིས་རང་གི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་གྱི་ཆུ་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་གཞན་ ལ་ལྟོས་སོ།།དེ་དང་འདྲ་བར་དངོས་པོ་ཡང་འཇིག་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་མོད་ཀྱི། འཇིག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཐོབ་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་གཞན་ལ་ལྟོས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་སྔ་མའི་དོགས་པའོ། །གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བས་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ས་བོན་ལ་སོགས་ པ་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རང་གི་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པ་ཁོ་ན་སྟེ།གཞན་ལ་མི་ལྟོས་སོ། །སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་ན་ལྟོས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྐྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་མི་འདོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་འཁྲུལ་པར་ག་ལས་འགྱུར། དེ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་ངོ་བོ་ཉིད་ གཅིག་པ་ཡིན་ན།དེ་ཇི་ལྟར་རུང་སྙམ་དུ་སེམས་ན། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གནས་སྐབས་དེ་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ནི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ལ། སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ནི་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་མི་འདོད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ས་བོན་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེད་ པར་བྱེད་པ་དང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་གནས་སྐབས་དག་དངོས་པོ་ཐ་དད་པར་ངེས་པར་བྱ་སྟེ།ངོ་བོ་ཉིད་སྣ་ཚོགས་པ་ཡིན་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དང་། སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་བྱེ་བྲག་ཡོད་པར་གྱུར་དུ་ཆུག་ན་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་ཐ་དད་པ་གོ་ཅིའི་ ཕྱིར་འགྱུར་ཞེ་ན།དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ཉིད་མེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་གནས་སྐབས་འདི་གཉིས་ངོ་བོ་ཉིད་ཐ་དད་པར་མ་གྱུར་ན་དེའི་ཚེ་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་གནས་སྐབས་ཐ་མ་བཞིན་དུ་སྔོན་གྱི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་ བར་འགྱུར་རོ།

此论式为"相违能遍所见"。依待他因者必非其自性，与此相违即为自性，如温触与寒触相违能遍。
为迎接他人错解之疑，故说"如种子等"。为解释此义，说"若作是念"等。种子等虽为生芽等之自性，然非单独能生自果，须待水等他因。如是，事物虽为坏灭自性，然为坏灭故须待火等他因，此为前宗之疑。
论师答非然，故说"其自性"等。种子等为生芽等之自性因者，唯能生自果，不待他缘。于生等位中所待者，本非许为能生自性，故何有错解？
若作是念："若为一性，此云何可？"为此故说"彼二位"等。由于如是能生者为生果之自性，而所生者非许为其自性，故应决定种子等之能生与非能生二位为异体，应知为种种自性之义。
若问：纵使由能生性与非能生性有差别，何故成为异体自性？故说"诸事物之自性无有转变"等。若此二位非异体自性，则其自性应如后位，于前位亦应成能生性。

།དེ་ལྟར་ཐ་དད་པ་ཡིན་པར་བསྟན་ནས་མཇུག་བསྡུ་བའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་བས་ན་གནས་སྐབས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཐ་མ་གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་སྐད་དུ་བཤད་པའི་རྣམ་པས་གནས་སྐབས་དེ་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་ཐ་དད་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་གནས་སྐབས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཐ་ མ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་མྱུ་གུ་སྐྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་གྱི།གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་གནས་སོ། །འོ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་དོན་དུ་གཉེར་བ་རྣམས་སྔོན་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་དེ་ཉེ་བར་ལེན་པར་བྱེད། ཇི་ལྟར་ན་ནི་རྒྱུ་ཞེས་ཐ་སྙད་འདོགས་ཤེ་ན། དེའི་ཕྱིར། སྔོན་གྱི་གནས་སྐབས་ན་ཡོད་པའི་བྱེ་ བྲག་རྣམས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།རྒྱུ་གང་དག་སྔོན་གྱི་གནས་སྐབས་ན་ཡོད་པ་དེ་དག་ནི་རྒྱུའི་རྒྱུ་དག་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་གནས་སྐབས་ཐ་མ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཉེ་བའི་ཐ་མའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་ལ། ཉེ་བའི་ཐ་མའི་གནས་སྐབས་ནི་དེ་ལས་གཞན་པའི་གནས་སྐབས་ དག་ནི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་ཏེ།དེ་བཞིན་དུ་དེ་ནས་ཕྱུང་བའི་གནས་སྐབས་ནི་སྒྱེ་ན་འདུག་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་རྒྱུ་ཅན་གྱི་བར་དུ་ཡིན་ནོ། །སྒྱེ་ན་འདུག་པའི་གནས་སྐབས་མེད་པར་ཡང་དེ་ནས་ཕྱུང་བའི་གནས་སྐབས་མེད་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ཉེ་བའི་ཐ་མའི་གནས་སྐབས་མེད་པར་ཡང་གནས་སྐབས་ཐ་མ་མེད་པའི་བར་དུ་ཡིན་ཏེ་ དེ་ལྟར་ན་སྔོན་གྱི་གནས་སྐབས་ན་ཡོད་པའི་རྒྱུ་རྣམས་ལ་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་འདོགས་ཤིང་འབྲས་བུ་དོན་དུ་གཉེར་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཉེ་བར་ལེན་གྱི་དངོས་སུ་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་པས་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ།།རྒྱུའི་རྒྱུ་ནི་རྒྱུ་དག་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་གི་ངོ་བོ་ནི་དེ་དག་ཉིད་དེ། དེ་ལྟ་བས་ན་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མ་ཐ་དད་པ་དེ་ལྟ་བུ་འདི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་གཅིག་པར་སྣང་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་སྐད་ཅིག་མ་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ནི་སྐད་ཅིག་ཏུ་འཇིག་པ་ཡིན་ལ། དེ་དག་ལ་ཡང་སྐད་ཅིག་ མ་གཞན་དང་གཞན་སྐྱེན་དེ་དག་ལ་གཅིག་པ་ཉིད་ག་ལ་ཡོད།གཞན་གྱི་ཚིག་གི་གོ་སྐབས་ཀྱི་དོགས་པ་བསུ་བར། གལ་ཏེ་ཐ་མ་དག་ནུས་པ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་རྒྱུ་རྣམས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཐ་མ་ཁོ་ན་ལ་མངོན་སུམ་དུ་ནུས་པ་ཉིད་དུ་འདོད་ན་ཅི་སྟེ་ འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད།འདིར་ཡང་ཕ་རོལ་པོ་ཅི་སྟེ་སོ་སོར་འབྲས་བུ་རེ་རེ་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་ཅེས་དེ་སྙམ་དུ་སེམས་ཤིང་སྤྱིར་རྒལ་ཞིང་རྟག་པར་བྱེད་དོ།

如此显示差别后，为总结故，说"是故最后位差别"等。由于如是所说之理，彼等位即为异体自性，故于此中，唯最后位差别为生芽之自性，余者则非，如是而住。
若问：那么为何求果者于前位取彼？如何安立因之名言？为此，说"前位诸差别"等。凡前位所有因，彼等为因之因。如是，最后位者以近末位为因，近末位则以其他诸位为因，如是乃至从仓中取出位为置于仓中位之因。无置于仓中位则无取出位，如是无近末位则无最后位，乃至如是。如此，于前位所有诸因安立因之名言，求果者亦取之，然非因直接为因故无不定。因之因即为诸因，彼等之体性即为彼等自身，是故如是等。
若问：为何如是不同刹那显现为一事物体性？为此，说"于诸事物刹那"等。一切事物皆为刹那坏灭，于彼等中，不同刹那相续生起，彼等岂有一性？
为迎接他语机会之疑，说"若谓最后者为功能"等。若许唯因之最后位有现行功能，为何不生果？于此，他方作如是念而普遍争论：为何不各自生一果？

།གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བས་ཀྱང་དེའི་ཁོང་ན་འཁྲུལ་པ་མི་མཁྱེན་པ་ལྟར་བརྫུས་ནས་ལན་དུ། སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་སྨོས་ཏེ།གང་དག་ནུས་པ་དེ་དག་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་དག་གི་ཐ་མའི་གནས་སྐབས་འདི་ལ་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མེད་དོ། །མི་སྐྱེད་པ་ཙམ་ལ་འདིར་གཞན་དུ་འགྱུར་བའི་སྒྲར་བཤད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་གདོན་མི་ཟ་བར་བསྐྱེད་ཅེ་ན། ངོ་བོ་ཉིད་བཟློག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ སྨོས་ཏེ།འདི་ལྟར་འདི་དག་གི་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནམ་ཡང་བཟློག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། བཟློག་པ་ནི་འདིར་བསྐྱེད་པར་མི་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གཞན་རང་གི་བསམ་པ་སྒྲོགས་པའི་དོགས་པ་བསུ་བར། གལ་ཏེ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ སྨོས་ཏེ།ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་འདོད་པའི་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་ཐ་མའི་གནས་སྐབས་ན་ཡོད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་སོ་སོར་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པར་ནུས་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་གཞན་གྱི་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་ཅི་ཞིག་དགོས། གང་གིས་ན་ལྷན་ཅིག་ཁོ་ནར་འབྲས་བུ་གཅིག་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་སོ་སོར་ ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་སྔ་མའི་དོགས་པའོ།།གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བས། དངོས་པོ་རྣམས་ལ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དངོས་པོ་རྣམས་ལ་ནི་གང་གིས་ན་འདི་གཅིག་པུས་ཀྱང་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བར་ནུས་ན་བདག་ཅག་ལྷག་པས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེས་དེ་སྙམ་དུ་བརྟགས་ ནས།གཞན་ལྡོག་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་རྟོག་པ་སྔོན་དུ་གཏོང་བར་བྱེད་པ་ཅན་དག་ནི་འགའ་ཡང་མེད་དོ། །གང་དག་ལ་རྟོག་པ་སྔོན་དུ་གཏོང་བར་བྱེད་པའི་ངང་ཚུལ་ཡོད་པ་དེ་དག་ནི་རྟོག་པ་སྔོན་དུ་གཏོང་བར་བྱེད་པ་ཅན་དག་སྟེ། རྟོག་པ་ནི་དཔྱོད་པ་དང་སེམས་ པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།གལ་ཏེ་རྟོག་པ་སྔོན་དུ་གཏོང་བར་བྱེད་པ་ཅན་དག་མ་ཡིན་ན་འོ་ན་ཇི་ལྟར་རྟག་ཏུ་ལྷན་ཅིག་ཁོ་ནར་བྱེད་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར་སེམས་པ་མེད་པར་བྱེད་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་དག་ལ་སེམས་པ་མེད་པར་བྱེད་པ་ཡོད་པ་དེ་དག་ནི་སེམས་པ་མེད་པར་བྱེད་པ་ཅན། ། དག་སྟེ། བློ་སྔོན་དུ་མ་གཏོང་བར་བྱེད་པ་ཅན་དག་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གལ་ཏེ་བློ་སྔོན་དུ་གཏོང་བར་བྱེད་པ་ཅན་དག་ཅིག་མ་ཡིན་ན་འོ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་རྟོག་པ་སྔོན་དུ་གཏོང་བར་བྱེད་པ་ཅན་དག་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་གཅིག་ཏུ་འདུ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་རང་གི་རྒྱུ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པས་འདུ་བའི་ཆོས་ཅན་གང་ཡིན་ལ ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།རང་གི་འདུ་བའི་རྒྱུ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ནི་རང་གི་རྒྱུར་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའོ།

宗论师装作不知其中谬误而答道："必定生起"等。凡有功能者必定生起，彼等最后位无有转变。此中仅不生起说为转变之语。
若问：为何必定生起？答曰："因无性违故"。如是，彼等生果之自性永不违逆，此中违逆即是不生。
为迎接他人表达己见之疑，说："若谓诸助缘"等。若谓最后位中所有欲显为助缘之因差别，皆各自能生果，则何须他法相合？何故唯共同生一果而非各别？此为前宗之疑。
宗论师说："于诸事物"等。于诸事物中，无有如是思维者：若此一法亦能生果，我等余者何为？而作是念退却。无有先作思维者。具有先作思维性者即是先思维者，思维即是观察、思考之义。
若问：若非先思维者，云何恒时唯共同作？为此说："无思而作者"。具无思而作性者即是无思而作者，谓不先作思维者。
若问：若非先思维者，何故如同先思维者唯一聚集？为此说："由自因圆满而有聚集法性者"。自聚集因圆满即是转为自因。

།གང་དག་ལ་རང་གི་རྒྱུ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པས་འདུ་བའི་ཆོས་ཡོད་པ་དེ་དག་ནི་རང་གི་རྒྱུ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པས་འདུ་བའི་ཆོས་ཅན་དག་ཡིན་ནོ། །འདུ་བ་ནི་རུང་བའི་ཡུལ་དུ་ཚོགས་པ་སྟེ། ཉེ་བ་དང་ རུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཅིའི་ཕྱིར་དེ་དག་དེ་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། དེའི་རང་བཞིན་ལས་དེ་ལྟ་བུར་འགྱུར་བ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་ནི་དེའི་རང་བཞིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རུང་བའི་ཡུལ་དུ་ཚོགས་ནས་བསྐྱེད་པའོ། །དེ་ལྟ་བུར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ ཚོགས་ཤིང་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དག་གོ།།གང་གི་ཕྱིར་འདི་དག་རྟོག་པ་སྔོན་དུ་གཏོང་བར་བྱེད་པ་ཅན་དག་མ་ཡིན་གྱི། རང་གི་རྒྱུ་ཡོངས་སུ་གྱུར་བའི་དབང་པོ་ཁོ་ནས་གཅིག་ཏུ་འདུ་བར་གྱུར་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་པ་དེའི་ཕྱིར། རུང་བའི་ཡུལ་དུ་ཚོགས་ནས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་གྱི་དབང་ གིས་འདུས་པ་རྣམས་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ལ་ཇི་སྟེ་རེ་རེ་ཁོ་ནས་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་ཅེས་ཀླན་ཀ་བཙལ་བར་འོས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཡང་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པར་གཞན་གྱི་དོགས་པ་བསུ་བའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་ནུས་པ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་རྒྱུ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་དབང་གིས་འདུས་པ་ རྣམས་མི་ལྡོག་ཏུ་ཟད་ན་ནུས་པ་དག་ཡིན་པ་གོ་ཅི་སྟེ་སོ་སོར་འབྲས་བུ་དག་གཞན་དང་གཞན་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་པར་འབྲས་བུ་གཅིག་གིས་ཡོངས་སུ་དགའ་སྟེ།འཁོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་སྔ་མའི་དོགས་པ་ཡིན་ནོ། །གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བས་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཁོ་ན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་སྨོས་ཏེ།དེ་ཉིད་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཕྱིར། གཅིག་པུ་དེ་ཉིད་བསྐྱེད་པར་བྱ་བར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་འབྲས་བུ་གཅིག་བསྐྱེད་པར་ནུས་ཀྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་གཞན་དང་གཞན་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་དོ། །ཡང་གཞན་གྱི་ཚིག་གི་གོ་ སྐབས་ཀྱི་དོགས་པ་བསུ་བར།གལ་ཏེ་མིག་ལ་སོགས་པ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ཐ་དད་པ་དག་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཚེ་མིག་ལ་སོགས་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ཐ་དད་པ་རྣམས་འབྲས་བུ་གཅིག་པ་བསྐྱེད་པ་དེའི་རྒྱུའི་བྱེ་བྲག་ལས་འབྲས་བུའི་བྱེ་བྲག་ ཏུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་སྔ་མའི་དོགས་པ་ཡིན་ནོ།

凡具有由自因圆满而有聚集法者，即是由自因圆满而有聚集法性者。聚集即是于适宜处会合，近与适宜是同义语。
若问：何故彼等如是？为此说："由其自性而如是"。如是自性即是其自性，如是者谓于适宜处会合而生起。如是转变者，谓会合而生果者。
由于此等非先思维者，仅由自因圆满之力而一处聚集而已，是故对于由适宜处会合而生起之自性力所聚集者生果，不应寻求何故不各自生起之过难。
复次，若非如是，为迎他疑故，说："若谓诸功能"等。若谓由因圆满力所聚集者仅不退，既为有能者，何故不各自生起异异诸果而以一果为满足而住？此为前宗之疑。
宗论师说："非也，唯于彼"等。为显示彼解脱故，说："唯彼一能生"等。由于如是能生一果而非他，故不生异异。
复次，为迎接他语义处之疑，说："若谓眼等诸异性助缘"等。当眼等异性诸法生一果时，由因差别不成果差别，此为前宗之疑。

།གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བས་མ་ཡིན་ཏེ། བདག་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཐ་དད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་རྣམས་གང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཉིད་ཇི་ལྟ་བའི་ ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་དེས་འབྲས་བུ་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བ་ལ་ཉེ་བར་སྦྱར་བ་དེའི་ཕྱིར།དེའི་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་དག་གིས་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་འཆོལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཇི་སྐད་སྨྲས་པའི་ཉེས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་མེད་དོ། །དེའི་ཁྱད་པར་ནི་དེའི་ཁྱད་པར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་ལ་བྱའོ། ། དེའི་ཁྱད་པར་ལ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་ནི་དེའི་ཁྱད་པར་ལ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་སྟེ། ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་ནི་བྱེད་པའོ། །དེ་དག་གི་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་ནི་དེའི་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་དག་སྟེ། དེ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་རྒྱུ་རྣམས་ལ་བྱའོ། །ཉེ་བར་སྦྱོར་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་ནུས་པ་དག་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་དག་གིས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཉེ་བར སྦྱོར་བས་བྱ་བ་དག་གོ།།དེ་དག་ནི་དེའི་ཉེ་བར་སྦྱོར་བས་བྱ་བ་ཡང་ཡིན་ལ་ཁྱད་པར་ཡང་ཡིན་པས་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་ཏེ། དེ་དག་འཆོལ་བ་མེད་པ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དཔེ། དཔེར་ན་འཇིམ་པའི་གོང་བུ་དང་རྫ་མཁན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བུམ་པ་ལ་ནི་འཇིམ་ པའི་གོང་བུ་ལ་སོགས་པ་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བ་ཁོ་ན་ལས་བྱེད་དོ།།འཇིམ་པའི་གོང་བུ་དང་རྫ་མཁན་དང་སྐུད་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་ཏེ། སོགས་པ་སྨོས་པས་ནི་ཆུ་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་བསྡུའོ། །འཇིམ་པའི་གོང་བུ་ལ་སོགས་པའི་བྱེད་པ་སོ་སོར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འཇིམ་ པའི་གོང་དུ་ལས་ནི་འཇིམ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།འཇིམ་པའི་གོང་བུས་ནི་བུམ་པ་འཇིམ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ཤིང་ལ་སོགས་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་དང་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པ་འཇིམ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་འདུག་པར་བྱེད་དོ། །རྫ་མཁན་གྱིས་ནི་འཇིམ་ ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བུམ་པ་ཉིད་གསུས་པ་དང་ཁོང་ཆེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པས་རིལ་བ་སྤྱི་བླུགས་ལ་སོགས་པ་ལས་ངོ་བོ་ཉིད་ཐ་དད་པར་བྱེད་དོ།།སྐུད་པས་ནི་འཇིམ་པའི་བདག་ཉིད་དང་གསུས་པ་དང་ཁོང་ཆེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་དེ་ཉིད་འཁོར་ལོ་ལས་རྣམ་པར་ཕྱེ་བའི་ ངོ་བོ་ཉིད་དུ་བྱེད་དོ།།འཇིམ་པ་དང་དབྱིབས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཅེས་བྱ་བར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་ཏེ། གང་ལ་བདག་ཉིད་དེ་དག་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ།

宗论师说非也，故说："由自性如是差别"等。由于诸助缘以其自性之差别，即如是自性差别而施设于果之差别，是故由彼等作用，其差别无有混乱，故无如前所说过失。
"彼差别即彼差别"者，是指果。施设于彼差别即施设于彼差别，施设即是作用。彼等之施设即彼施设，"彼"字指诸因。"施设"一词即是诸功能，由彼等施设所作即是由彼施设所作。
彼等既是由彼施设所作亦是差别，如是词句相连。彼等无混乱故如是称。
其喻："譬如泥团与陶师"等。于瓶唯由泥团等差别而作。
"泥团与陶师及绳"为词句相连。"等"字摄受水等。
为显示泥团等各别作用，故说："泥团令非泥性"等。泥团令瓶异于木等非泥性者，成就泥性。陶师令泥性之瓶以腹大等相，异于圆团等性。绳令具泥性及腹大等相者，成就异于轮等之性。
"泥与形相差别"为词句相连。凡具彼等自性者即如是称。

།དེ་ལྟར་བྱེད་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་ཡུལ་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ནས་མ་འཆོལ་བ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ན་རྫ་མཁན་ལས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བྱེད་པའི་ཡུལ་ཐ་དད་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བཤད་པའི་རྣམ་པས་ན་འཇིམ་པ་ཁོ་ནས་བུམ་པ་འཇིམ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་བྱེད་པའི་རྫ་མཁན་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ལ། རྫ་མཁན་ཁོ་ནས་གསུས་པ་དང་ཁོང་ཆེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་བྱེད་ཀྱི་འཇིམ་པས་ནི་མ་ཡིན་ པས་མ་འཆོལ་བར་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་འཇིམ་པ་དང་རྫ་མཁན་དག་གི་བྱེད་པའི་ཡུལ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་བུམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་གཉིས་སུ་ཐལ་བར་འགྱུར་སྙམ་དུ་སེམས་ན། དེའི་ཕྱིར། དེ་གཉིས་ཀྱི་ནུས་པའི་ཡུལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འཇིམ་པ་དང་རྫ་མཁན་དག་གི་ ནུས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཡུལ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་བུམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་གཉིས་སུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན།འོན་ཀྱང་དེ་གཉིས་ཀྱང་བསྐྱེད་པའི་རྣམ་པ་བུམ་པའི་ཁྱད་པར་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཐ་དད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ནུས་པའི་བྱེ་བྲག་ནི་འཇིམ་པའི་ཁྱད་པར་རོ། །དེའི་ཡུལ་ཐ་དད་པ་ནི་ཡུལ་ སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་དོ།།དེ་དག་གིས་བསྐྱེད་པ་ནི་དེས་བསྐྱེད་པ་སྟེ། འདི་ནི་དེས་བསྐྱེད་པ་ཡང་ཡིན་ལ་ཁྱད་པར་ཡང་ཡིན་པས་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །དེའི་བྱེ་བྲག་ནི་དེས་བསྐྱེད་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་བྱེ་བྲག་སྟེ། ཁྱད་པར་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་འདིར་རྣམ་པ་ལ་བྱའོ། །བྱེ་བྲག་ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ ནི་ཁྱད་པར་ཡིན་ནོ།།རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་ཁྱད་པར་ཡང་ཡིན་ལ་བྱེ་བྲག་ཀྱང་ཡིན་པས་ཁྱད་པར་གྱི་བྱེ་བྲག་གོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ངོ་བོ་ཉིད་ཐ་དད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འཇིམ་པ་དང་དབྱིབས་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་འཇིམ་པ་དང་དབྱིབས་ངོ་བོ་ཉིད་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་མ་གྱུར་ན་དེའི་ ཚེ་འཇིམ་པ་དང་དབྱིབས་དག་ཕན་ཚུན་ངོ་བོ་ཉིད་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་འཇིམ་པ་གསུས་པ་དང་ཁོང་ཆེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་མི་སྣང་བར་འགྱུར་ལ།དབྱིབས་ཀྱང་འཇིམ་པའི་ངོ་བོར་སྣང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །གང་དག་ལ་ཕན་ཚུན་གྱི་བདག་ཉིད་ཡོད་པ་དེ་དག་ནི་ཕན་ཚུན་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་དག་གོ། ། དེའི་ངོ་བོ་ནི་ཕན་ཚུན་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ཉིད་དོ། །ཕན་ཚུན་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་མ་ཡིན་པ་ནི་ཕན་ཚུན་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དེ་རྒྱུར་གྱུར་པ་དེས་སོ། །འདིར་བྱེ་བྲག་པའི་ལུགས་ཀྱི་དོགས་པ་བསུ་བར། གལ་ཏེ་དབྱིབས་ཡོན་ཏན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དབྱིབས་ཞེས བྱ་བའི་ཡོན་ཏན་ནི་རྫས་ལས་གཞན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།

如是显示作用差别导致对境各异之后，为显示无混乱，故说："如是由陶师"等。由于如是作用对境各异，故如是所说之相，唯由泥土令瓶成就泥性，而非由陶师；唯由陶师令成腹大等相，而非由泥土，故成就无混乱。
若有此念：由于泥土与陶师作用对境各异，是否导致瓶有二种自性？为此，说："彼二功能对境"等。若念：由于泥土与陶师功能差别导致对境各异，故瓶应有二种自性。然而，彼二所生相之瓶差别并不成为异体。功能差别即是泥之差别，其对境各异即是对境多样性。彼等所生即彼所生，此既是彼所生亦是差别，如是词句相连。
彼差别即彼所生差别之差别，此中"差别"一词指相，"差别"一词是殊异义。或者，既是差别又是殊异，故为差别之殊异。
若问：何故是异体？故说："泥与形相"等。若泥与形相非一体性，则彼时泥与形相互为异体故，泥不应显现为腹大等相，形相亦不应显现为泥性。
凡具互为自性者即是互为自性者。其性即是互为自性性。非互为自性即是非互为自性性，以彼为因。
此中为迎勤论师宗之疑，故说："若形相功德"等。形相之功德确实异于实体。

།དེའི་ཕྱིར་རྫ་མཁན་དང་འཇིམ་པའི་གོང་བུ་དག་གི་ཉེ་བར་སྦྱོར་བའི་ཡུལ་གང་ཡིན་པ་དེ་ངོ་བོ་ཉིད་ཐ་དད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་འཇིམ་པས་ནི་འཇིམ་པའི་རྫས་བྱེད་ལ། རྫ་མཁན་གྱིས་ནི་དབྱིབས་ཞེས་བྱ་བའི་ཡོན་ཏན་བྱེད་པས་ཡུལ་ཐ་ དད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་སྔ་མའི་དོགས་པ་ཡིན་ནོ།།གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བས། འདི་ལ་བཤད་ཟིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འཇིམ་པ་དང་དབྱིབས་དག་ཕན་ཚུན་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་དེ་གཉིས་དབྱིབས་དང་འཇིམ་པའི་ངོ་བོ་དག་ཏུ་མི་སྣང་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།གཏན་ཚིགས་གཞན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གཞན་ཡང་། འཇིམ་པ་ལས་དབྱིབས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་དབྱིབས་དེ་འཇིམ་པ་ལས་གཞན་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ཅི་སྟེ་རྫ་མཁན་གྱིས་ལོགས་ཤིག་མི་བྱེད། གང་དག་ཐ་དད་པ་དེ་དག་ནི་རེས་འགའ་ལོགས་ ཤིག་ཏུ་ཡང་བྱེད་དེ།དེ་དག་ལོགས་ཤིག་ཏུ་མི་བྱ་བ་གདོན་མི་ཟ་བ་ཅན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་བྱེ་བྲག་པའི་ལན་གྱི་དོགས་པ་བསུ་བར་གལ་ཏེ་ཡོན་ཏན་ནི་རྫས་ཀྱི་གཞན་གྱི་དབང་ཡིན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཡོན་ཏན་ནི་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་རྫས་ཀྱི་གཞན་གྱི་དབང་ཡིན་ནོ། །དེའི་ ཕྱིར་ན་ལོགས་ཤིག་ཏུ་བྱ་བར་མི་ནུས་ཏེ།འདི་ལྟར་ཡོན་ཏན་གྱི་མཚན་ཉིད་ནི་རྫས་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ན་དེ་ཇི་ལྟར་རྫས་ལ་མི་ལྟོས་པར་ལོགས་ཤིག་ཏུ་བྱེད་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་སྔ་མའི་དོགས་པ་ཡིན་ནོ། །བྱེ་བྲག་པ་ཁོ་ནས་སངས་རྒྱས་པའི་ཀླན་ཀའི་དོགས་པ་བསུ་ བར།གལ་ཏེ་རང་བཞིན་གྱི་རྫས་དེ་དབྱིབས་དེའི་རྟེན་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཚེ་རང་བཞིན་ཁོ་ནས་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་རྫས་དེ་གསུས་པ་དང་ཁོང་ཆེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པའི་དབྱིབས་ཀྱི་རྟེན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་གཅིག་ཡིན་པའམ། དབྱིབས་དེ་ལྟ་བུའི་དེ་བུམ་པའི་རྫས་ལ་རག་ལས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་དེ་ལ་རྫ་མཁན་གྱི་བྱེད་པ་ལ་ལྟོས་ཅི་དགོས། རང་ཁོ་ནས་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འགྱུར་སྙམ་པ་ནི་ཀླན་ཀ་པའི་བསམ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཡིན་ལ་དབྱིབས་ཀྱང་ཡིན་པས་དབྱིབས་དེའོ། །དེའི་རྟེན་ནི་དབྱིབས་དེའི་རྟེན་ནོ། ། འདི་ལ་དབྱིབས་དེའི་རྟེན་གྱི་བདག་ཉིད་ཡོད་པས་འདི་ནི་དབྱིབས་དེའི་རྟེན་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ནོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་བུམ་པ་ལ་ཡོད་པའི་དབྱིབས་ཡོངས་སུ་བཟུང་ངོ་། །དེ་ལ་རག་ལུས་པ་ནི་དེ་ལ་རག་ལུས་པའོ། །འདི་ལ་དེ་ལ་རག་ལུས་པའི་བདག་ཉིད་ཡོད་པས་འདི་ནི་དེ་ལ་རག་ལུས པའི་བདག་ཉིད་ཅན་དེ།དེ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་རྫས་དང་སྦྱར་རོ།

以下是完整的直译：
因此，陶师与泥团的作用对境确实是异体。如是，泥土造作泥之实体，陶师则造作名为形相的功德，故对境确实各异 - 此乃前宗之疑。
成就论者说："此已说讫"，意即：若泥与形相非互为自性，则彼二不应显现为形相与泥性。
为显示其他因相，又说："泥中形相"等。若形相异于泥，何故陶师不能单独造作？凡是相异者，有时可以单独造作，彼等非必定不可单独造作。
对此，为迎勤论师答辩之疑，说："若功德依赖实体"等。功德恒时依赖实体，故不能单独造作。如是，功德之相即说为依托实体，彼如何能不依实体而单独造作 - 此乃前宗之疑。
为迎唯勤论师对佛教徒诘难之疑，说："若自性实体即是彼形相所依之体性"等。当自性之瓶等实体本为腹大等相之形相所依一体，或彼形相依赖瓶之实体时，何须依赖陶师之作用？何不由自成就？此乃诘难者之意。
彼亦是形相故为彼形相。彼所依即形相之所依。此有彼形相所依之体性，故此为彼形相所依之体性者。"彼"字摄取瓶中形相。依赖于彼即是依赖于彼。此有依赖于彼之体性，故此为依赖于彼之体性者。"彼"字与实体相连。

།བྱེ་བྲག་པས་དེ་ལྟར་ཕ་རོལ་པོའི་ཀླན་ཀ་ལ་དོགས་པར་བྱས་ན་ལན་དུ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་ཕན་ཚུན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་བུམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རྫས་གང་ཡིན་པ་དང་། གསུས་པ་དང་ཁོང་ཆེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ རྣམ་པའི་ཁྱད་པར་གང་ཡིན་པ་འདི་གཉི་ག་ཡང་རྫ་མཁན་ལས་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་དུ་རུང་བ་ཉིད་ཐོབ་པ་དེའི་ཕྱིར་རྫ་མཁན་ལ་ལྟོས་ཏེ་འབྲེལ་པ་ནི་འདིར་རྟེན་དང་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་བསམ་པའོ།།རྫ་མཁན་ལ་མ་ལྟོས་ན་ཡང་ཉེས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ ཏེ།དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ཁོ་ནས་སྔོན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་དུ་རུང་བ་ཉིད་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྫ་མཁན་ལ་མ་ལྟོས་ཏེ། དེའི་ཚེ་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ཁོ་ནས་སྔོན་ཡང་འཇིམ་པའི་རྫས་སུ་གསུས་པ་དང་ཁོང་ཆེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པའི་ཁྱད་པར་དང་ འབྲེལ་དུ་རུང་བ་ཉིད་གཅིག་ཡིན་ན་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་དབྱིབས་དང་འབྲེལ་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེ་བྲག་པའི་ཀླན་ཀའི་ལན་ཡིན་ནོ།།འདིར་གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བས། འདི་ལྟར་ཡིན་ན་ནི་འོ་ན་རྫས་འཇིམ་པའི་རུང་བ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་ ཕན་ཚུན་འབྲེལ་དུ་རུང་བ་ཉིད་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རྫ་མཁན་ལ་ལྟོས་ན།དེ་ལྟ་ན་ནི་འོ་ན་རྫས་འཇིམ་པའི་རུང་བ་ཉིད་དེ་ནི་རྫ་མཁན་ཁོ་ནས་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་ཏེ། རྫས་འཇིམ་པ་དང་རུང་བ་ཉིད་ལ་འདི་གཉིས་ངོ་བོ་ཉིད་ཐ་དད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འདི་གཉིས་ངོ་བོ་ཉིད་ཐ་དད་པར་གྱུར་ ན་ནི་དེའི་ཚེ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་རུང་བ་ཉིད་རྫས་ལས་ལོགས་ཤིག་ཏུ་བྱེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་རུང་བ་ཉིད་ཀྱང་ཡོན་ཏན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལོགས་ཤིག་པ་མ་ཡིན་པར་གྲུབ་བོ་ཞེས་སྨྲ་ན། དེའི་ཚེ་དེ་ཡང་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ཁོ་ན་སྔོན་ཡང་འབྲེལ་པར་འགྱུར་དུ་འོང་བས་རྫས་དང་ལྷན་ཅིག་ འབྲེལ་དུ་རུང་བ་ཉིད་ལ་ཡང་རུང་བ་ཉིད་གཞན་ཞིག་རྫ་མཁན་ལས་འགྱུར་བར་འདོད་པར་བྱ་དགོས་ལ།དེ་ཡང་ལོགས་ཤིག་ཏུ་བྱེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བས་རྫས་ལས་ངོ་བོ་ཉིད་གཞན་མ་ཡིན་པར་འདོད་པར་བྱ་དགོས་ཏེ། དེ་ལ་ཡང་དེའི་ཤགས་ཀྱང་ཡང་དེ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། ལན་ཡང་དེ་ཁོ་ན་ ཡིན་པས་ཐུག་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རྫས་འཇིམ་པ་དང་།རུང་བ་ཉིད་གདོན་མི་ཟ་བར་ངོ་བོ་ཉིད་ཐ་དད་པར་ཁས་བླང་བར་བྱ་དགོས་སོ།

勤论师如此对他方诘难生疑时，答复说："彼等互相"等。因为所谓瓶之实体，以及腹大等相之差别形相这二者，皆从陶师获得互相关联之性，故依赖陶师之关联，此处意为所依与安住之相。
若问："不依陶师有何过失？"为此说："非如是，唯由法性，先前亦"等。若不依陶师而成互相关联之性，则由法性本身，先前泥之实体亦应与腹大等相之差别形相有所关联 - 此乃勤论师对诘难之答复。
于此，成就论者说："若如是，则实体泥之适宜性"等。若为成就互相关联之性而依赖陶师，则实体泥之适宜性唯由陶师造作。实体泥与适宜性二者非异体性。若此二为异体性，则如前说，适宜性应可离实体单独造作。
若说："适宜性亦是功德，故已成立非单独"，则彼亦应由法性本身先前关联，故实体与适宜性之适宜性又需从陶师获得另一适宜性，彼亦应成单独造作，故应许非异于实体之体性。于彼又有相同之过失，答复亦复如是，将成无穷过失，故必须承许实体泥与适宜性为异体性。

།དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཅི་ཞིག་གྲུབ་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། རེ་ཞིག་ངོ་བོ་ཉིད་གཅིག་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཚེ་ ངོ་བོ་ཉིད་གཅིག་པ་ཉིད་ཡིན་ཡང་གཅིག་ལ་རྐྱེན་དུ་མས་ཁྱད་པར་ཉིད་དུ་ཁྱབ་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ཁོ་བོའི་ཕྱོགས་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་ཁོ་བོ་འཇིམ་པ་དང་དབྱིབས་དག་ངོ་བོ་ཉིད་གཅིག་ཏུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཧ་ཅང་འབད་དེ་ཅི་རུང་། གལ་ཏེ་རུང་བ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ན་ཡང་འབྲས་བུ་ ངོ་བོ་ཉིད་གཅིག་པ་ལ་ཡང་རྐྱེན་དུ་མས་ཁྱད་པར་ཉིད་དུ་བྱ་བར་འགྲུབ་པས་རྫས་དང་ཡོན་ཏན་དུ་སྨྲ་བས་གསལ་བ་འདིར་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་དགོས་ཏེ།དེ་ནི་གཞན་ནས་བསལ་བ་བྱས་ཟིན་པ་ཁོ་ནའོ་སྙམ་དུ་བསམས་པའོ། །དེ་ལྟར་འབྲས་བུ་གཅིག་ལ་རྒྱུ་རྣམ་གཉིས་ཉེ་བར་སྦྱར་བ་ཐ་དད་པ་ཉིད་ དུ་བསྒྲུབས་ནས་མཇུག་བསྡུ་བའི་ཕྱིར།དེས་ན་དངོས་སུ་འབྲས་བུ་ངོ་བོ་ཉིད་གཅིག་ཡིན་ཡང་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱི་བྱེད་པའི་ཡུལ་ཐ་དད་པར་བསྒྲུབ་པའི་རྒྱུ་དེས་ན་དངོས་སུ་འབྲས་བུ་ངོ་བོ་ཉིད་གཅིག་ཡིན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱི་ཉེ་བར་སྦྱོར་བའི་ཡུལ་གཅིག་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་གྲུབ་བོ།།ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་དག་ནི་བྱེད་པ་དག་གོ། །འདི་དག་ཉེ་བར་སྦྱོར་བའི་ཡུལ་གཅིག་པ་ཡོད་པས་འདི་དག་ནི་ཉེ་བར་སྦྱོར་བའི་ཡུལ་གཅིག་པ་ཅན་ནོ། །མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགག་ པའོ།།དངོས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པར་རྫས་སུ་ན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལྟར་ཕྱིའི་དངོས་པོ་དག་ལ་རྒྱུ་རྣམས་ཉེ་བར་སྦྱོར་བའི་ཡུལ་ཐ་དད་པར་བསྟན་ནས། ནང་གི་དག་དང་མཚུངས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་འདིར་རྒྱུ་ཐ་དད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཇི་ལྟར་དཔེ་ ལ་རྒྱུ་ཐ་དད་པ་རྣམས་ཁྱད་པར་ཐ་དད་པ་དག་ལ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་གཅིག་པ་དག་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་མིག་དང་གཟུགས་དང་སྣང་བ་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་།རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པ་ལ་ཡང་འབྲས་བུ་ཐ་དད་པ་དག་ཏུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཉེ་བར་སྦྱོར་བའི་ཡུལ་ཐ་དད་པ་དེ་ཉིད་ བསྟན་པའི་ཕྱིར།འདི་ལྟར་མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ལས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྟོག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་བྱེད་དོ། །མིག་གི་དབང་པོས་ནི་རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་གཟུགས་འཛིན་དུ་རུང་བ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་བྱེད་དོ། །ཡུལ་གྱིས་ ནི་བདག་གི་ངོ་བོ་དང་འདྲ་བར་བྱེད་དོ།།རྒྱུ་རྐྱེན་གྱིས་ནི་དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་བྱེད་དོ། །གཟུགས་ལ་འཛིན་པར་རུང་བ་ཉིད་ནི་གཟུགས་འཛིན་དུ་རུང་བ་ཉིད་དོ།

若问："如此则成立何义？"为此说："且于一体性"等。当一体性之法亦为多缘所遍及差别性时，我方立场未成立。因此，我何须过分努力证成泥与形状为一体性？若依适宜性，亦可成立一体性果为多缘所作差别，故说实体与功德之此明显性毫无必要，此已于他处遮破。
如是证成一果有二因差别之近取后，为总结故说："是故虽直接为一体性果，诸俱生缘"等。由如是证成诸缘作用境不同之因，是故虽直接为一体性果，然诸俱生缘之近取境非一，此已成立。
具俱生性者即诸作用。彼等有近取境为一，故彼等为具一近取境。"非"为否定。"直接"即胜义或实际之意。
如是显示外法诸因近取境差别已，为显内法相同故说："如此因差别"等。如于喻中诸差别因近取差别相故非一果，如是眼、色、光明、作意等生识，亦应观为差别果。
为显近取境差别故说："如是等无间缘"等。等无间缘令识成思维体性，眼根决定了知体性为能取色之性，境令成似自体相，因缘决定为善等性。能取色性即能取色之性。

།དེར་སོ་སོར་ངེས་པ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །འདི་ལ་དེ་དང་འདྲ་བའི་ངོ་བོ་ཡོད་པས་འདི་ནི་དེ་དང་འདྲ་བའི་ངོ་བོ་ཅན་ ནོ།།དེའི་ངོ་བོ་ནི་དེ་དང་འདྲ་བའི་ངོ་བོ་ཅན་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་ནང་གི་དག་ལ་རྒྱུ་རྣམས་ཀྱི་ཉེ་བར་སྦྱོར་བའི་ཡུལ་ཐ་དད་པར་བསྟན་ནས། མཇུག་བསྡུ་བའི་ཕྱིར། དངོས་སུ་འབྲས་བུ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དངོས་སུ་འབྲས་བུ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི་ འོན་ཀྱང་རྒྱུའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཐ་དད་པ་ལས།འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་ཐ་དད་པ་ཁོ་ན་དག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་རྒྱུ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ཡང་དེས་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་ཐ་མི་དད་པ་མ་ཡིན་པས་འབྲས་བུ་རྒྱུའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཉིད་གྲུབ་བོ། །དེ་དག་གི་བྱ་བ་ནི་དེས་བྱ་བ་སྟེ། འདི་ནི་དེས་ བྱ་བ་ཡང་ཡིན་ལ་ཁྱད་པར་ཡང་ཡིན་པས་དེའི་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་རོ།།དེ་འབྲས་བུ་རྣམས་རྒྱུའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ནས། རྒྱུ་ལ་རག་ལས་པའི་འབྲས་བུ་རྣམས་རྣམ་པར་གཞག་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྒྱུའི་ནུས་པ་ཐ་དད་པ་དེ་དག་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རྒྱུའི་ནུས་པ་ཐ་དད་པ་བཤད་མ་ཐག་པ་གང་དག་ ཡིན་པ་དེ་དག་ཁོ་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།རྒྱུ་རྣམས་ཀྱི་ནུས་པ་དག་སྟེ། དེ་དག་ཐ་དད་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་ཏེ། དེ་དག་ཐ་དད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་ཁྱད་པར་དག་ལ་བྱའོ། །ཡང་དེ་དག་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྐད་ཅིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བདག་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ སྨོས་ཏེ།གང་གིས་བདག་ཉིད་ཀྱི་སོ་སོའི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་འབྲས་བུ་གང་ཡིན་པ་དེ་གདོན་མི་ཟ་བར་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་པ་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདི་དག་གི་ནུས་པ་ཆོད་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་ཏེ། ཆོད་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོགས་པ་མེད་པ་སྟེ། གདོན་མི་ཟ་བར་ སྐྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ནུས་པ་ཆོད་པ་མེད་པ་དག་ཡིན་ཞེ་ན། སྐད་ཅིག་མའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་པ་དག་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་གི་ནུས་པ་དགག་པར་མི་ནུས་སོ། །དེ་ལྟ་བུ་དེ་དག་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། ཚོགས་པའི་འབྲས་བུའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ སྨོས་ཏེ།དེ་དག་ནི་ཚོགས་པའི་འབྲས་བུ་གང་ཡིན་པ་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ་པར་གཞག་པའི་རྒྱུ་དག་ཡིན་ཞེས་བྱའོ།

于彼各别决定称为如是。此有与彼相似体性，故此为具彼相似体性者。彼之体性即具彼相似体性性。
如是显示内法诸因近取境差别已，为总结故说："虽直接非差别果"等。虽直接非差别果，然由因体性差别，唯成差别果相。是故虽因差别，然非彼所作差别无别，故已成立果随因性。
彼等之作用即彼所作，此既是彼所作亦是差别，故为彼作用差别。
显示彼果随因性已，为显示依因果之安立故说："唯彼等因力差别"。即前说诸因力差别唯由彼等，此为语义。诸因之力，彼等差别，如是词语相连。"彼等差别"之声用于诸差别。
复为显示彼等故说："由刹那性故，如自性"等。为必定生起各自差别果故精进，此为语义。此等之力无间断，如是词语相连。无间断即无障碍，必定生起之义。
何故力无间断？说："由刹那性故"。由彼等是刹那性故，彼等之力不可遮止。如是彼等为何？说："聚果"等。彼等是聚果体性安立之因。

།དེ་དག་ཇི་ལྟར་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ་པར་གཞག་པའི་རྒྱུ་དག་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དེ་ནི་དེ་མཐའ་དག་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་མཐའ་དག་ཁོ་ན་ལས་རྟོགས་ པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་།གཟུགས་འཛིན་པར་སོ་སོར་ངས་པ་དང་། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་སོ་སོའི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་དེ་གཅིག་སྐྱེད་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་ནི་རྣམ་པར་གཞག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །འདི་སྐད་དུ། འདི་ནི་རྟོག་པའི་ངོ་བོ་འདི་ནི་ངེས་པའི་དོན་འཛིན་པའོ། ། འདི་ནི་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ན་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་རྒྱུས་བྱས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་འདི་ལྟར་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། འབྲས་བུའི་རྒྱུའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ལ་ནི་རག་ན། དེ་ལྟར་སྐྱེ་བའི་དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་གནས་པའི་གཞི་གང ཡིན།འདི་ལྟར་འབྲས་བུའི་རྟེན་ནི་མ་མཐོང་ངོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། རྒྱུའི་ནུས་པ་ཐ་དད་པ་དེ་དག་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཡན་ལག་གི་དོན་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །བསྡུས་པའི་དོན་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། རྒྱུའི་ནུས་པ་ཁྱད་པར་བཤད་མ་ཐག་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ཁོ་ན་ཚོགས་པའི་འབྲས་ བུའི་ངོ་བོ་ཉིད་གནས་པའི་རྟེན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་སྟེ་རྒྱུ་མ་གཏོགས་པ་རྟེན་གཞན་མེད་དོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པའོ།།ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་ཇི་ལྟར་རྟེན་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། འདི་ལྟར་དེ་ནི་དེ་མཐའ་དག་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་མཐའ་དག་ཁོ་ན་ལས་དེ་ལྟ་བུ་དེ་སྐྱེས་ པ་དེའི་ཕྱིར་རྟེན་ཡིན་ནོ།།འདི་སྐད་དུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཁོ་ནས་རྟེན་ཅེས་བྱའོ། །ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་གྱི་ཚིག་གི་གོ་སྐབས་ཀྱི་དོགས་པ་བསུ་བར། གལ་ཏེ་ནུས་པ་འགོག་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདི་དག་གི་ནུས་པ་ ལ་འགོག་པ་མེད་པས་ན་ནུས་པ་འགོག་པ་མེད་པ་དག་གོ།།འགོག་པ་ནི་གགས་བྱེད་པ་དག་གོ། །འདི་དག་གི་འབྲས་བུ་མཇུག་ཐོགས་ཡིན་པས་འབྲས་བུ་མཇུག་ཐོགས་པ་དག་གོ། །འདི་དག་ཁྱད་པར་དུ་བོགས་དབྱུང་དུ་མེད་པས་ན་ཁྱད་པར་དུ་བོགས་དབྱུང་དུ་མེད་པ་དག་སྟེ། བོགས་དབྱུང་བ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་དགོས་པ་ལ་བྱའོ།

彼等如何是体性安立之因？说："如是彼由彼等一切"等。由唯从彼等一切，了知体性及执取色相各别决定，以及具青等相，如是各别差别之自体性一者生起，故彼等是安立因。此说：此是分别体性，此是执取决定义，此是具境相，如是安立皆由前说因所作。
另一方面如是配释：果若随因性，如是生起彼自体性住处为何？如是未见果依处。是故说："唯彼等因力差别"等。支分义如前。
总义当说：唯前说诸因力差别即是聚果体性所依处，意谓除因外无他依处。
非俱生因如何为依处？是故说："如是彼由彼等一切"等。由唯从彼等一切生起如是彼，故为依处。此说唯由能生故称依处，由太过失故非他。
为迎接他语机会之疑，说："若力无遮止"等。由此等力无遮止故为力无遮止。遮止即障碍。此等果随后故为果随后。此等不可特别增益故为不可特别增益。增益即目的。

།འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ལ་གང་དག་ནི་ནུས་པ་དགག་པར་ཡང་མི་ནུས་ལ། བོགས་འབྱིན་པར་བྱ་བར་ཡང་མི་ནུས་པ་དང་། གང་དག་གདོན་མི་ཟ་བར་མཇུག་ཐོགས་སུ་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པའི་རྐྱེན་དེ་དག་ལ་ཕན་ཚུན་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་དོན་ཅི་ཞིག་ཡིན། གང་གིས་ན་ལྷན་ ཅིག་བྱེད་པ་དག་ཅེས་བྱ་བ་སྐད་ཅིག་པ་ཉིད་ནི་འདིར་ཁྱད་པར་དུ་བོགས་དབྱུང་དུ་མེད་པ་ཉིད་དང་།ནུས་པ་འགོག་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་གང་དག་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ཅིག་གནས་པ་དེ་དག་ནི་བོགས་དབྱུང་བར་བྱ་བར་ཡང་མི་ནུས་ལ། ཡོད་པ་དགག་པར་ཡང་མི་ནུས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཉིད་ཕན་ཚུན་ཕན་འདོགས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཕན་ཚུན་ནུས་པ་འགོག་པ་སེལ་བས་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་ན་ཡང་དེ་བཀག་པའི་ཕྱིར་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཉིད་ནི་དེའི་རྒྱུ་ཅན་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ནི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཕན་ཚུན་ཕན་འདོགས་པ་དག ཡིན་པར་བསམས་ནས་ཀླན་ཀ་བཙལ་བར་བསམ་པ་ཡིན་ནོ།།འདིར་གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་པས། ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་བོགས་འབྱིན་པ་བསྐྱེད་པ་འབའ་ཞིག་ཀྱང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་ཕན་ཚུན་ཕན་འདོགས་པ་འབའ་ཞིག་ལ་བྱ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ ནོ།།འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། མང་པོ་དག་དོན་ཅི་ཡང་རུང་གཅིག་བྱེད་པ་ཡང་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་ཁོ་ནའོ། །འདིའི་དགོངས་པ་ནི་འདུས་ནས་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱང་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་དག་ཅེས་བྱའོ་སྙམ་པ་འདི་ཡིན་ནོ། །ཐམས་ཅད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་ཐམས་ཅད་དུའོ། །དཔེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་རྒྱུ་ཚོགས་ ཐ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།འདི་ལ་རྒྱུའི་ཚོགས་ཐ་མ་ལས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བར་དོན་ཅི་བྱེད་པ་དེ་ཁོ་ན་ལ་མང་པོ་རྣམས་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་དེ་ལ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཉིད་ནི་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། དེའི་ཕྱིར་འདི་ཉིད་དངོས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དོན་གཅིག་ བྱེད་པའི་རྒྱུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཁོ་ན་ལ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཉིད་དངོས་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཐ་མ་དེ་ཉིད་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདི་ལྟར་རྒྱུའི་ཚོགས་ཐ་མ་དེ་ཁོ་ན་མངོན་སུམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ལ། རྒྱུ་ལ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་ཐ་སྙད་འདོགས་ཀྱི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་དེ་ལ་འདི་ཡང་ཡོལ་ ཕན་ཚུན་ཕན་འདོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་མཚན་ཉིད་ཀྱང་ཡོད་པར་གཅིག་ཅེ་ན།དེའི་ཕྱིར། སྐད་ཅིག་མ་དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྐད་ཅིག་མ་ཐ་མ་ངོ་བོ་ཉིད་གཅིག་པུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ནི་འདི་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཆ་འདི་ནི་བོགས་མ་དབྱུང་བ་ཡིན་ནོ།

对于将要产生果的那些既不能遮止功能，也不能增益，以及必定随后产生果的诸缘，彼此俱作义为何？由何称为俱作？刹那性即是此中不可特别增益性与力无遮止性之因。如是，凡住于一刹那者，既不能增益，也不能遮止存在。正因如此，俱作性并非由互相利益来区分。若由互相遮除力的障碍而成为俱作，因遮止彼故，俱作性亦非彼因所生。此中思考俱作为互相利益而寻求过失。
此中宗论师说："俱作非一切处仅是生起增益"等。俱作非一切处唯是互相利益。那么是什么？许多者作任何一义亦唯是俱作性。此意趣是：聚集而作者亦称为俱作。"一切处"即一切刹那。
为显示譬喻，说："譬如最后因聚"等。此中从最后因聚生果所作义，彼等诸多并非俱作性。若作是念：于彼俱作性是假立。是故说："此即实际"等。作一义之因即是实际俱作性。为何？说："因彼即是因故"。如是唯最后因聚是现前因，于因安立俱作言说，而非因者则不。
若作是念：于彼亦有互相利益性之相耶？是故说："于彼刹那"等。于最后单一自性刹那，此中此自性分即是未增益。

།འདི་ནི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱི་བོགས་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ ནོ་ཞེས་དེ་ལྟ་བུའི་དབྱེ་བ་འདི་བྱ་བར་མི་ནུས་སོ།།འདི་ལྟར་དབྱེ་བ་མེད་ན་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བར་མི་ནུས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་མི་ནུས་ཤེ་ན། དེའི་ཕྱིར། ཁྱད་པར་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ནི། ངོ་བོ་ཉིད་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་གཞན་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་དབྱེ་བ་མེད་ ན་མི་སྲིད་དོ།།ངོ་བོ་ཉིད་གཅིག་པ་ཡིན་ན་མི་འཐད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གལ་ཏེ་ངོ་བོ་ཉིད་གཞན་འབྱུང་བ་མེད་པར་ཁྱད་པར་འབྱུང་བ་མི་སྲིད་ན། འོ་ན་ངོ་བོ་ཉིད་གཞན་འབྱུང་དུ་ཟད་མོད་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར། ངོ་བོ་ཉིད་གཞན་འབྱུང་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ངོ་བོ་ཉིད་གཞན་འབྱུང་བར་ཁས་ལེན་ན། དེའི་ཚེ་ཐ་མ་ ཉིད་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ།།ཉམས་སུ་ཟད་མོད། ཉེས་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཐ་མ་ཉིད་མ་ཡིན་ན་མངོན་སུམ་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེར་མི་འགྱུར་རོ། །མཇུག་བསྡུ་བའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་བས་ན་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་རྣམས་ལས་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཁྱད་པར་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་དབྱེ་བ་མེད་ན་མེད་པ་ཡིན་ལ། ཐ་མ་ལ་ཡང་དབྱེ་བ་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་རྣམས་ལ་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་འབྱུང་བ་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་རྣམས་ལས་ཁྱད་པར་འབྱུང་བ་མེད་ན། འོ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་དག་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་ནུས་ཤེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ གང་དག་ལ་སྔོན་དང་ཕྱིས་དང་ཐ་དད་པའི་ངོ་བོ་མེད་པ་གང་གིས་མཇུག་ཐོགས་སུ་འབྲས་བུ་འབྱུང་བའི་རྐྱེན་ཐ་མ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ནུས་པ་སྐད་ཅིག་གི་དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།རྐྱེན་ཐ་མ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ནུས་པ་སྐད་ཅིག་ཙམ་ཐོགས་པ་དག་ལྷན་ཅིག་སྐྱེའི། སྐྱེས་ཟིན་པ་འདི་དག་ལ་གཞན་གྱི་ནུས་པར་བྱེད་ པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་རྣམས་ལས་ནུས་པ་འབྱུང་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་གཞན་གྱི་ལུགས་ལ་ལྟོས་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གཞན་གྱི་རྒྱུ་སྐྱེས་ཟིན་པ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་དག་ལས་ནུས་པར་འདོད་དོ། །གང་དག་ལ་སྔོན་ཡང་མེད་ཕྱིས་ཀྱང་མེད། ཐ་དད་པའི་ངོ་བོ་ཡང་མེད་པ་གང་དག་ལས་ཡུད་ཙམ་གྱི་ མཇུག་ཐོགས་ཁོ་ནར་འབྲས་བུ་འབྱུང་གིས་དུས་གཞན་དུ་མ་ཡིན་པ་སྐད་ཅིག་མར་གནས་པ་དེ་ལྟ་བུ་དེ་དག་སྐྱེ་སྟེ།དེ་ལྟ་བུ་དེ་དག་གི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཉིད་དོན་གཅིག་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་གྱི། ཕན་ཚུན་ཕན་འདོགས་པའི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ།

"这是诸俱作的增益"，如此分别是不可能的。如是，若无分别则不能差别。为何不能差别？为此说："差别生起之相为异体性"等。因为差别是以异体性生起为相，故无分别则不可能。若是同一体性则不合理，此为语义。
若无异体性生起则差别生起不可能，那么岂不是仅有异体性生起而已？为此说："若有异体性生起"等。若承许异体性生起，则彼时最后性将失坏。虽然失坏，有何过失？为此说："现前的"等。若非最后性，则不能成为所承许的现前因性。
为总结故，说："是故从诸俱作因的差别"等。由于如是差别若无体性分别则不存在，而最后亦无分别，是故诸俱作中无因的差别生起。若于彼诸俱作中无差别生起，那么为何它们能生果？
为此说："凡无前后及异体性，由此随后生果之最后缘自性力之刹那彼等"等。最后缘自性力仅刹那相续者俱生，而于此等已生者并非他力所作。虽从生因中生起功能，然而依他宗而说"由自性"。他宗许已生因的俱作生起功能。
凡无前亦无后，亦无异体性，从彼等唯于刹那之后生果而非他时，如是住于刹那性者生起。如是彼等的俱作性是作一义之相，而非互相利益之相。

།གཞན་གྱི་འདོད་པའི་དོགས་པ་བསུ་བར། གལ་ཏེ་ནུས་ པ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།རྒྱུའི་ཚོགས་ཐ་མ་རེ་རེ་ནུས་པར་འདོད་པ་གང་ཡིན་པའི་ནུས་པ་དེ་ཉིད་གང་ལས་བྱུང་ཞེ་ན། གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བས། རང་གི་རྒྱུ་དག་ལས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རང་གི་རྒྱུ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ལས་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་དེ་འབྱུང་ངོ་། །ཕ་རོལ་པོའི་ཚོགས་ནས་བྱེད་པར་ འགོག་པ་ཁོ་ནའི་དོགས་པ་བསུ་བར།གལ་ཏེ་དེ་དག་གིས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྒྱུ་དེ་དག་གིས་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་ནུས་པའི་ངོ་བོ་འདི་ཆུ་ལ་སོགས་པ་རྐྱེན་གཞན་དང་ཉེ་བ་མེད་པ་ཁོ་ནར་ཅིའི་ཕྱིར་མི་སྐྱེད། ཅི་གཞན་དུ་ཡང་ནུས་སམ་ཞེ་ན། རེས་འགའ་གཞན་དུ་ཡང་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།རེས་འགའ་ལ་ལར་ཆུ་ལ་སོགས་པ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་མེད་པར་ཡང་རང་གི་རྒྱུ་དག་གིས་སྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཅི་ཞིག་གྲུབ་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། ལ་ལར་གཅིག་པུས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་གིས་ཚེ་རེས་འགའ་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་ ཆུ་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་གཞན་དང་བྲལ་བར་རང་གི་རྒྱུ་དག་གིས་སྐྱེད་པ་དེའི་ཚེ།ས་བོན་ལ་སོགས་པ་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་གཅིག་གིས་ཀྱང་། ཡུལ་ལ་ལར་མྱུ་གུ་སྐྱེད་པར་འགྱུར་བས་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཉིད་ནི་དོན་གཅིག་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་མི་བཏུབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་སྔ་མའི་དོགས་པ་ཡིན་ ནོ།།འདིར་གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བས། འདུ་བྱེད་རྒྱུད་མ་གཞན་དང་གཞན་གྱི་རྐྱེན་དང་ལྡན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གཞན་དང་གཞན་གྱི་རྐྱེན་དག་ནི་གཞན་དང་གཞན་གྱི་རྐྱེན་དག་སྟེ། དེ་དག་དང་ལྡན་པ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །སྐད་ཅིག་ནི་སྐད་ཅིག་རེ་རེའོ། །འདི་དག་ལ་ནུས་པ་ཐ་དད་པ་ཡོད་པས་ན་ ནུས་པ་ཐ་དད་པ་ཅན་དག་གོ།།འདུ་བྱེད་པས་ན་འདུ་བྱེད་དག་གོ། །རྒྱུད་མ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུན་དུ་གྱུར་པའོ། །འདུ་བྱེད་གང་དག་རྒྱུན་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་ཞིང་གཞན་དང་གཞན་གྱི་རྐྱེན་དང་འབྲེལ་པས་སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་ལ་ནུས་པ་ཐ་དད་པ་ཅན་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་ཁ་དོག་གམ། དབྱིབས་འགའ་ ཞིག་གིས་སམ།རྣམ་པ་གཞན་གང་ཡང་རུང་བ་འགའ་ཞིག་གིས་འདྲ་བར་ཤེས་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་དེ་དག་གི་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཐ་དད་པ་ཁོ་ནར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ།

为迎接他人所许的疑问，说："若彼功能"等。最后因聚各各所许之功能，此功能从何而生？论师说："从自因"。从彼等自因中生起彼因差别。
为迎接唯遮对方聚集作用的疑问，说："若彼等"等。彼等因为何不仅在无水等其他缘近时，生起种子等因差别功能体性？是否也能于他处？说："有时于他处亦"等。有时于某处无水等俱作，亦由自因生起。若如是，将成何事？为此说："于某处即使单独"等。
当种子等离水等其他因，由自因生起之时，种子等任一单独者，于某处亦能生芽，则俱作性不应是作一义之相，此为前宗之疑问。
于此论师说："诸行相续与其他诸缘相应"等。其他诸缘即是其他诸缘，与彼等相应故如是称。刹那即是各个刹那。由此等有差别功能故为具差别功能者。造作故为诸行。相续者即成为相续。诸行随顺相续，与其他诸缘相关，于刹那刹那具差别功能者，虽以色或形或任何其他方式知为相似，然应了知彼等唯是异体性。

།ངོ་བོ་ཉིད་ཐ་དད་པ་ཡིན་དུ་ཆུག་ན་ཡང་། དེས་ན་ཅི་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། དེས་ན་འགའ་ཞིག་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྐྱེན་ཐ་དད་པས་ངོ་བོ་ཉིད་ཐ་དད་པར་གྲུབ་ན་རྒྱུ་འགའ་ཞིག་ཁོ་ན་འབྲས་བུ་འགའ་ཞིག་གི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་གྲུབ་པོ། །གང་གི་གང་ཞིག་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར། དེ་ལ་གཟུགས་དང་དབང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་ཡུལ་ཆོད་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས ཏེ།དེ་ལ་མིག་དང་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་ཡུལ་རུང་བ་ན་རྣམ་པར་གནས་ཤིང་། མཆོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་ནུས་པའི་རྒྱུར་འདོད་དོ། །མིག་ལ་སོགས་པ་ཕན་ཚུན་ཕྲད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་རྐྱེན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུ་སྐྱེད་པར་ནུས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ ལྟར་ན་རྒྱུན་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་བྱེ་བྲག་ཏུ་རིག་པར་བྱའོ།།ཆོད་པ་ནི་མི་སྣང་བའོ། །དེ་ལ་སོགས་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་ཆོད་པ་ལ་སོགས་པའོ། །སོགས་པ་སྨོས་པས་ནི་ཧ་ཅང་རིང་བ་དང་ཉེ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྡུའོ། །ཡུལ་གང་ལ་དེ་དག་མེད་པ་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཆོད་ པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའོ།།གཟུགས་དང་དབང་པོ་ནི་གཟུགས་དང་དབང་པོ་དག་གོ། །དེ་ལ་སོགས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཟུགས་དང་དབང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་སོ། །གཟུགས་དང་དབང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་གང་ལ་ཡུལ་ཆོད་པ་མེད་པ་ལ་ སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཡུལ་ཆོད་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཅན་ཏེ།འདི་ནི་ཡུལ་ཆོད་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཅན་ཡང་ཡིན་ལ། གཟུགས་དང་དབང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་ཀྱང་ཡིན་པས་གཟུགས་དང་དབང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་ཡུལ་ཆོད་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ ལྡན་པ་ཅན་ཡིན་ནོ།།གཅིག་ལ་གཅིག་ཉེ་བར་འགྲོ་བ་ནི་ཕན་ཚུན་ཉེ་བར་འགྲོ་བ་སྟེ། ཉེ་བར་འགྲོ་བ་ནི་འདིར་ཕྲད་པའོ། །དེ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཕན་ཚུན་ཉེ་བར་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སོགས་པ་སྨོས་པས་ནི་དེ་ལ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་གཞན་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་བསྡུའོ། །ཕན་ཚུན་ཉེ་བར་འགྲོ་ བ་ལ་སོགས་པའི་རྟེན་རྐྱེན་གྱི་ཁྱད་པར་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཕན་ཚུན་ཉེ་བར་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྟེན་རྐྱེན་གྱི་ཁྱད་པར་ཏེ་རྟེན་ནི་རྒྱུའོ།།རྟེན་གྱི་ཁྱད་པར་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་ཁྱད་པར་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་མངོན་སུམ་དུ་སྐྱེད་པའི་རྐྱེན་ལས་ཐ་དད་པར་སྟོན་པར་བྱེད་དོ།

即便是异体性，那又如何？为此说："是故唯某"等。由缘差别成立异体性时，则成立唯某因是某果之因。何者之何者？为此说："于彼具色与根等聚无间隔等"等。
于彼中，眼与色等聚处于适宜境中，凡是无间隔者，许为能生识之因。眼等互相接触之因缘，即是能生识之因。如是，于随顺相续诸事物中，应当别别了知因果体性。
间隔即不显现。彼等间隔等者，即是间隔等。说"等"字则摄太远太近等。于境中无彼等者，即具无间隔等。色与根即是色与根。彼等作意等聚即是色根等聚。色根等聚具无间隔等者，即是具无间隔等之色根等聚。此既是具无间隔等者，又是色根等聚，故为具无间隔等之色根等聚。
互相趋近即是相互趋近，趋近于此即是接触。彼等即是互相趋近等，说"等"字则摄其他有所助益者。互相趋近等所依缘之差别，即是互相趋近等所依缘之差别，所依即是因。于此"所依差别"中，差别之声显示异于现前生起之缘。

།འདི་དག་གི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་ ཉིད་འདི་བྱེ་བྲག་ཏུ་ཡིན་དུ་ཆུག་ན་ཡང་།ཚོགས་ནས་བྱེད་པ་གོ་ཅིའི་ཕྱིར་སྙམ་པ་ལ། དེ་དག་ཀྱང་སྔོན་ཡང་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུ་གང་དག་ཡིན་པ་དང་། ནུས་པའི་རྒྱུ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་མངོན་པར་འདོད་པའི་རྒྱུའི་གནས་སྐབས་ན་སྔོན་རོལ་ན་ཡང་མེད་ལ་དུས་ དུས་སུ་ཕྱིས་ཀྱང་མེད་ཐ་དད་པའི་ངོ་བོ་ཡང་མེད་དོ།།དེའི་ཕྱིར་ནུས་ཀྱང་ཅི་སྟེ་སྔོན་མེད་ཅིང་ཕྱིས་མེད་ལ་ཐ་དད་པའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་ཉེས་པ་སྨྲས་པ་གང་དག་ཡིན་པ་སྔོན་དང་ཕྱིས་དང་ཐ་དད་པའི་ངོ་བོ་ཉེས་པ་དེ་དག་གི་དེ་ལ་མི་གོས། མི་འབག་མི་རེག་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ ཚིག་གོ།།མཇུག་བསྡུས་ནས་ཉེས་པ་འཇུག་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་འདི་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་འདི་དག་སྔོན་ཡང་མེད། །ཕྱིས་ཀྱང་མེད་ཐ་དད་པའི་ངོ་བོ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་དེས་ན་རྒྱུ་འདི་དག་ཕན་ཚུན་ཉེ་བར་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྣམ་པར་ ཤེས་པ་བསྐྱེད་པར་ནུས་པའི་རྒྱུའི་རྒྱུ་ཡིན་ལ།དེ་ཡང་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནམ་ཡང་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མེད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར། རེས་འགའ་གཞན་དུ་ཡང་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར། ལ་ལར་གཅིག་པུས་ཀྱང་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གང་སྨྲས་པ་དེ་གསལ་བ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ངོ་བོའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ འདི་ལྟ་བུ་འདི་གཞན་ལ་ཡང་བསྒྲེ་བའི་ཕྱིར།ཚུལ་འདིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདིར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་ལ་སོ་སོར་ངེས་པ་བཤད་པའི་ཚུལ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་གཞན་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་བལྟ་བར་བྱའོ། །གཞན་གང་ལ་ཞེ་ན། དངོས་པོ་ནུས་པ་སྐད་ཅིག་མ་རེ་རེ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གཞན་དང་གཞན་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།སོ་སོར་ངེས་པ་འདི་ནི་ནུས་པ་གང་དག་སྐད་ཅིག་མ་རེ་རེ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གཞན་དང་གཞན་གྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དེ་དེ་ལ་བལྟ་བར་བྱའི་དངོས་པོ་གང་དག་བསྟན་པ་གཅིག་པུའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅན་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གང་དག་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཡོད་པ་དེ་ དག་ནི་ནུས་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་དག་སྟེ།དངོས་པོ་ཐ་དད་པས་ཐ་དད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གང་དག་ལ་བསྟན་པ་གཅིག་པུའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པ་དེ་དག་ནི་བརྟན་པ་གཅིག་པུའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅན་དག་གོ། །ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་བརྟན་པ་གཅིག་པུའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅན་དག་ལ་ མ་ཡིན་ཞེ་ན།ངོ་བོ་ཉིད་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མེད་དོ།

即便这些因果体性是差别性，为何要聚集而作？对此疑问，说："彼等亦先无"等。凡是识之因及能力之因，于所欲因之位时，既非先有，亦非后后时有，亦无异体性。
是故，虽有能力，何故先无、后无且非异体？如是所说过失，即先、后、异体等过失，于彼不染、不污、不触，此为语义。
为总结并遍断过失趣入故，说："是故此等"等。由此等先亦无，后亦无，且非异体性之因故，此等因之互相趋近等因即是能生识之因因，彼亦因是刹那性故永无变异。
何故？有时亦当变异。是故，说"于某处唯一亦能生"者，此即明显。为将如是无过之因果体性类推于他故，说："以此理"等。此中所说因果体性各别决定之理，于一切他处亦当观察。
于何他处？说："事物能力于一一刹那有异异体性差别"等。此决定应观于彼等于一一刹那随顺异异体性差别之诸能力，而非于唯一性相之诸事物。凡具体性差别随顺自性者，即是能力体性差别随顺者，即所谓具有"由事异而异"之自性。
凡具唯一性相体性者，即是具坚固唯一体性者。又何故非于具坚固唯一体性者？说："由体性无变异"等。诸事物之体性无有变异。

།དེའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་དངོས་པོ་བསྟན་པའི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་ནུས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གཅིག་ཡིན་ན་དེས་ན་འདི་བྱེད་པར་མི་འཐད་དེ། ཐམས་ཅད་དུ་བྱེད་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པ་ ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་མི་ནུས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་པ་ཅིག་ཡིན་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ཡང་མེད་པར་མི་འཐད་དེ། ཐམས་ཅད་དུ་མི་བྱེད་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ། །རེས་འགའ་བྱེད་རེས་འགའ་ཞིག་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་བུར་ནི་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་ནི་ནུས་པ་དང་མི་ནུས་པ་ཡང་ཡིན་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་པས་ཞེས་ བསྡུའོ།།བྱེད་པ་དང་མི་བྱེད་པ་ནི་བྱེད་པ་དང་མི་བྱེད་པ་དག་སྟེ། དེ་དག་མི་རུང་བ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །གཞན་གྱི་ཚིག་གི་གོ་སྐབས་ཀྱི་དོགས་པ་བསུ་བར། གལ་ཏེ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདིས་ནུས་ཀྱང་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་གཞན་དག་དང་ལྷན་ཅིག་བྱེད་ཀྱི། འགའ་ཞིག་གིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། དེའི་ཕྱིར་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཉེས་པར་ཐལ་བར་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་སྔ་མའི་དོགས་པ་ཡིན་ནོ། །གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བས། ཅི་འབའ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཀྱེ་འབའ་ཞིག་གི་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པར་ནུས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ་ཅི་ན་གང་གིས་ན་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ལ་ལྟོས། ཕ་རོལ་པོས་ནུས སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ།བརྟེན་པའི་དངོས་པོ་འདི་འབའ་ཞིག་གིས་ནུས་པ་ཁོ་ནའོ། །གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བས། ཅིའི་ཕྱིར་མི་བསྐྱེད་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འབའ་ཞིག་གིས་ཀྱང་ནུས་ན་གོ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་བསྐྱེད། དེ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་འབའ་ཞིག་གིས་ནི་བསད་ཀྱང་མི་བསྐྱེད་དོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། དེའི་ཕྱིར། མི་བསྐྱེད་ན་ཇི་ལྟར་ནུས་ ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།གང་ཞིག་ནམ་ཡང་འབའ་ཞིག་གིས་མི་བསྐྱེད་པ་དེ་ཇི་ལྟར་ནུས་པའི་སྲིད་པར་འགྱུར། གཞན་གྱི་ལུགས་ཀྱི་དོགས་པ་བསུ་བར། གལ་ཏེ་ཐག་པ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ནུས་པ་གང་ཡིན་པ་དེས་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་བསྐྱེད་དགོས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ངེས་པ་འདི་ནི་མེད་དོ། །འདི་ ལྟར་ཐག་པ་ལ་སོགས་པ་རས་ཡུག་ལ་སོགས་པར་བྱེད་ནུས་མོད་ཀྱི།ཐམས་ཅད་དུ་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དེ། འདིར་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་སྔ་མའི་དོགས་པ་ཡིན་ནོ། །གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བས། ཐོ་འཚམས་པའི་ཕྱིར། རྩེ་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ལྷ་རྣམས་དགའ་ བ་ནི་དྲང་པོའམ་བླུན་པོ་ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་སྐྱིད་དེ་བར་བསྐྱེད་བསྐྱེད་པས་དགའ་བའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་ནོ། །རྩེ་བ་ནི་བྱིས་པའི་ཆོས་དེ་དེ་དང་འདྲ་བས་ནི་ཤེས་རབ་མེད་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ།

因此，若事物坚固之果能生体性为一，则此作用不应理，应成一切处唯作用，此为所思。若是不能之体性，则彼时亦不应无，应成一切处唯不作用，此为所思。有时作用有时不作用之情况则不应成。彼等既是能与不能，亦是体性，此为总结。
作用与不作用即是作用与不作用二者，于彼不应理者如是称。为迎接他语机会之疑，说："若与俱生作"等。此虽有能力，与其他俱生作用，而非某些。是故无如前所说过失之过，此为前宗之疑。
成立论者说："岂唯一"等。嗟！岂非唯一果生能力之体性耶？何故须待俱生？对方说："能"。此所依事物唯一即能。
成立论者说："何故不生"。若唯一亦能，何故不生？于此若思唯一虽能亦不生，故说："不生云何能"。若永不由唯一生者，云何成为能力？
为迎接他宗之疑，说："若绳等"等。凡有能力者必定应生此决定是无。如是，绳等虽能作布等，然非一切处皆作，此处亦应同彼，此为前宗之疑。
成立论者说："具游戏自性"等。天众欢喜者即直率或愚钝，彼以安乐生起而具欢喜自性。游戏为童稚法，与彼相似即显示无智慧性。

།སྐྱིད་དེ་བར་བསྐྱེད་བསྐྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་བསྟན་བཅོས་དག་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པ་མེད་པར་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །གང་ཞིག་བརྩོན་ པ་མེད་ཅིང་བློ་ངན་པ་དེ་མེད་ངོས་པོ་བྱས་ཀྱང་བརྗེད་ངས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར།ཡང་དང་ཡང་བྱེད་དུ་འཇུག་གོ། །བྱས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་བཏབ་ཟིན་ཏོ། །ཡང་དང་ཡང་བྱེད་དུ་འཇུག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དང་ཡང་ལན་འདེབས་སུ་འཇུག་པའོ། །འདི་གང་དུ་ལན་བཏབ་ཟིན་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར། འདི་ ལྟར་འདིས་ནི་ས་བོན་ལ་སོགས་པར་ཉེ་བར་དགོད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།འདི་ནི་གལ་ཏེ་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བའི་སྐབས་དེར་དཔྱང་ཟིན་ཏོ། །མཇུག་བསྡུ་བའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་བས་ན་ངོ་བོ་ཉིད་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ སྨོས་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བཤད་པའི་རྣམ་པས་ནུས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་མི་བསྐྱེད་པར་མི་རུང་ངོ་ཞེས་བཤད་པ་དེའི་ཕྱིར་ངོ་བོ་ཉིད་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མེད་པར་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་དངོས་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཐ་མའི་གནས་སྐབས་བཞིན་དུ་སྔོན་ཡང་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པ་བཟློག་ཏུ་མི་རུང་ངོ་། །དེ་ལ་འདི་སྙམ་ དུ་འདི་སྔོན་ནི་ནུས་པ་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ།འདིའི་ནུས་པ་ནི་ཐ་མའི་གནས་སྐབས་སུ་འབྱུང་ངོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། དེའི་ཕྱིར་ཐ་མའི་གནས་སྐབས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཚེ་སྔོན་ནུས་པ་མེད་པ་ལས་ཐ་མའི་གནས་སྐབས་སུ་ནུས་པ་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་པ་དེའི་ཚེ་ཡང་ཅི་ནུས་པ་དེ་དངོས་ པོའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཞིག་ཡིན་ནམ།འོན་ཏེ་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ཞིག་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་བརྟག་པ་གཉིས་སོ། །གལ་ཏེ་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི། དེའི་ཚེ་ནུས་པ་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཐ་མའི་གནས་སྐབས་སུ་འབྱུང་བར་ཁས་ལེན་ན། སྔོན་མེད་པའི་དངོས་པོ་ཞིག་སྐྱེ་བ་ཁོ་ནར་ཁས་བླངས་པ་ ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་ནུས་པའི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་ན་ནི་དེའི་ཚེ་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་ན་དངོས་པོ་དེ་བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ནུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདི་ལྟར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་གིས་ནུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་གཞན་ཞིག་ལས་ འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་ཀྱི་དངོས་པོ་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

由于生起安乐之故，显示对论典无有精进。若无精进且智慧低劣者，即使已作记忆，因具忘失本性，故令其反复为之。"已作"即已作答。"令其反复为之"即令其反复作答。
若问此于何处已作答？为此说："如是，此于种子等安立"等。此即于"若如种子等是不定"之处已论述。
为总结故，说："是故无有体性转变为他故"等。由于如是所说之相，能力体性不生不应理，故说是故无有体性转变为他，任何能生果之法性事物，如最后阶段般，先前亦不可遮止生果。
于此若思："此先前唯是无能力，其能力于最后阶段生起"，为此说："于最后阶段"等。当许先前无能力而于最后阶段生起能力时，此能力是成为事物自性耶？抑或成为他性？此为二种观察。
若是成为自性者，则当许能力事物体性于最后阶段生起时，即已许先前无有之事物定生。若非能力事物体性者，则彼时若非其体性，则此事物将成非作者。
若问何故？说："能力"等。如是，由随行与返遮，了知从能力等其他事物生起果报，而非从事物生。

།དེ་ལྟར་ནུས་པ་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པར་རྣམ་པར་བརྟག་པ་བསལ་ནས། གཏན་ཚིགས་གཞན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གཞན་ཡང་རེ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རེ་ཞིག་དངོས་པོ་བརྟན་པའི་རང་བཞིན་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་གང་གི་ ཚེ་ཐ་མའི་གནས་སྐབས་ན་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་མཐའ་དག་དང་ལྡན་པ་དེའི་ཚེ་ཉིད་ན་ཅིའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་བསྐྱེད།འདི་ལ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་མཐའ་དག་ཡོད་པས་འདི་ནི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་མཐའ་དག་དང་ལྡན་པའོ། །ཕ་རོལ་པོས་བསྐྱེད་པ་མཐོང་བ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་འབྲས་ བུ་བསྐྱེད་པ་མཐོང་བ་དེའི་ཕྱིར་སྐྱེད་དོ་ཞེས་སྨྲའོ།།གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བས་ཅོ་འདྲི་བའི་ཕྱིར། མཐུ་ཆེན་པོ་ཅན་གྱི་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། མཐུ་ཆེན་པོ་ཅན་གྱི་ཁྱོད་ཀྱིས་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ནུས་པ་ཆེན་པོ་ཅན་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མཐོང་བ་འདི་ནི་ནུས་པ་ཆེན་པོ་ཅན་ཡིན་ ཞེ་ན།འདི་ལྟར་མཐོང་བ་འདི་ནི་དངོས་པོ་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྲལ་བ་དག་ཀྱང་རང་གི་ངོ་བོ་ཙམ་གྱི་བྱ་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་རྣམས་ལ་སྦྱོར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་ཁོ་བོ་ལ་གནོད་པ་ནི་ཅི་ཡང་མེད་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་རྒྱུ་ཞིག་ལ་རྒྱུ་འགའ་ཞིག་ལྟར་ཁྱོད་ཆེད་དུ་མ་བཏང་པའམ་ ཡེངས་པའི་མཐོང་བའི་ལམ་ལས་འདས་པར་གྱུར་ན།ཀྱེ་མ་དེའི་ཚེ་རྒྱུ་དེ་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ཏེ། རྒྱུད་རྣམ་པར་འཆད་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་བས་བསམ་པ་འདི་ནི་ཁོ་བོའི་སེམས་ལ་ཉམ་ངའོ། །འདི་ལ་ནུས་པ་ཆེན་པོ་ཡོད་པས་འདི་ལ་མཐུ་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །དེའི་ ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བསྐྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དག་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་སྲིད་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུ་དག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །རང་གི་ངོ་བོ་ཙམ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཀྱེ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྩེ་བའོ། །བསྐྱེད་པ་ནི་རབ་ཏུ་བསྐྱེད་པའོ། ། ཆོས་དེ་འདི་ལ་ཡོད་པས་འདི་ནི་སྐྱེད་པའི་ཆོས་ཅན་ནོ། །སྐྱེད་པའི་ཆོས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ནི་མི་སྐྱེད་པའི་ཆོས་ཅན་ནོ། །འདི་ལ་རྒྱུ་མེད་པ་ཡོད་པས་འདི་ནི་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་ནོ། །གདུང་བ་ནི་ཆགས་པ་དང་ཉམ་ང་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཕ་རོལ་པོ་ཁོ་བོ་ནི་དེའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཁོ་བོ་ནི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པའི ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དག་བདག་གིས་མཐོང་བས་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་དོ་ཞེས་ནི་མི་སྨྲའོ།།འོན་ཀྱང་དེ་དག་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ལ། དེ་ལྟ་བུ་དེ་དག་བདག་གིས་མཐོང་ན། འདི་དག་ནི་སྐྱེད་པ་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་པར་ཟད་དོ།

如是排除了能力差异与无差异的观察后，为显示其他因相故，说"复次，且"等。且凡具坚固性质之事物，当其于最后阶段具足一切助缘之时，为何生果？此由具足一切助缘故，此即具足一切助缘者。
说"对方见其生起"等。由见生果故，说其能生。为论师问难故，说"具大力见"等。汝具大力所见者即是具大能力者。
若问：何故此见是具大能力者？因为此见即使对离开生果体性的事物，亦能以仅凭自性而令其从事种种作用故。
于此虽于我无有任何损害，然若于某因如某因般，汝未专注或散乱而超越见道，呜呼，尔时彼因具不生法性，将成为相续解说者，此想于我心中生畏。
此中由有大能力故，词义安立为"此有大力"。"非其体性者"即是"非生起体性者"之意。"且"字表示可能，即"如是者且"之意。"仅以自性"即是"仅以见"之意。"呜呼"表示悲悯。"生起"即是"极生"。
由有此法故，此即具生法性者。非具生法性即是具不生法性。由有无因故，此即具无因者。"忧恼"即是"贪著与畏惧"之意。
对方说"我非从其非体性"等。我不说由见非生果体性者而生果。然彼等以体性具生果法性，若我见如是彼等，仅知此等是能生者而已。

།དེ་སྐྱེད་པ་ནི་དེ་བསྐྱེད་པའོ། །ཆོས་དེ་གང་དག་ལ་ཡོད་པ་ དེ་དག་ནི་སྐྱེད་པའི་ཆོས་ཅན་དག་སྟེ།དེ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་འབྲས་བུ་དང་སྦྱར་རོ། །གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བས།། དམ་པ་ལྟར་ཅོ་འདྲི་བའི་ཕྱིར། འདི་ཡང་ཡོད་བདེན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཀྱེ་བདེན་ན་ཁྱོད་ཀྱང་འདི་སྐད་དུ་གང་གིས་ན་རྟག་པར་འདོད་པའི་རྒྱུ་དེ་དག་ འབྲས་བུ་སྐྱེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་ལས་གཞན་པའི་རྐྱེན་མཐའ་དག་དང་ལྡན་པའི་རྒྱུ་དེ་རྣམས་འབྲས་བུ་མི་བསྐྱེད་པར་བཏང་སྙོམས་སུ་འཁོད་དོ་ཞེས་སྨྲ་བ།བཏང་སྙོམས་སུ་འཁོད་པ་ནི་གྱི་ན་འདུག་པ་བསྟེན་པའོ། །ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་སྐད་བརྗོད་པས་ཕན་པ་མང་པོ་མཚར་བཏགས་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ཅི་དེ་དག་གི་མི་སྡོད་པར་སྐྱེད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འདི་ཙམ་ཞིག་ནི་དྲི་བར་བྱ་དགོས་ཏེ། རྟག་པར་འདོད་པའི་རྒྱུ་དེ་དག་གི་མི་སྡོད་པར་སྐྱེད་པའི་ཆོས་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཐ་མའི་གནས་སྐབས་དེ་ཁོ་ནའི་ཚེ་འབྱུང་ངམ། འོན་ཏེ་སྔོན་ཡང་ཡོད། འདི་ལ་མི་སྡོད་པར་སྐྱེད་པའི ཆོས་ཡོད་པས་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་ཏེ།བཤོལ་བ་མེད་པར་བསྐྱེད་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཕ་རོལ་པོས་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར། ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། དེ་འདྲ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ནི་སྔོན་ཡང་ཡོད་དོ། །འདིར་གཏན་ཚིགས་སུ་མཉམས་མ་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་སྨོས་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་དངོས་པོ་གང་དག་ལ་ཉམས་པ་ཡང་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད། འབྱུང་བ་ཡང་མེད་པ་བརྟན་པ་གཅིག་པུའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅན་དེ་དག་ལ་ནི་ནམས་ཀྱང་ངོ་བོ་ཉིད་འགའ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་འགལ་བ་དེའི་ཕྱིར་སྔོན་ཡང་ཡོད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཉམས་པ་དང་བྱུང་བ་ནི་ཉམས་ པ་དང་འབྱུང་བའོ།།དེ་དགག་པ་ནི་མ་ཉམས་པ་མ་བྱུང་བ་ཞེས་བྱའོ། །གང་དག་ལ་མཉམས་མ་བྱུང་བ་བརྟན་པ་གཅིག་པུའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པ་དེ་དག་ནི་མཉམས་མ་བྱུང་བ་བརྟན་པ་གཅིག་པུའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅན་རྣམས་སོ། །མི་རྟག་པ་རྣམས་ལ་ཡང་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་ཉམས་པ་དང་ བྱུང་བ་ཉིད་མེད་པས།བརྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རྒྱུན་གྱིས་ཀྱང་བརྟན་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པས་དེའི་ཕྱིར་གཅིག་པུ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བས་དེ་ནི་ཅི་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། མི་སྡོད་པར་སྐྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྔོན་ཡང་ཡོད་ལ་སྐྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ ཁྱོད་ཀྱི་ཚིག་འདི་ནི་མ་ཡང་ཡིན་ལ།མོ་གཤམ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དང་འདྲའོ།

彼生即是生彼。凡具此法者即是具生法性者。"彼"字与"果"相连。
论师如圣者般问难故，说"此亦诚然"等。诚然，汝亦如是说：凡许为常之因，具生果法之体性者，彼等虽具足其他一切助缘之因，却安住于舍而不生果。安住于舍即是保持中立。
汝如是言说虽标示多种利益，然"彼等之不住生"等，仅此许当问：许为常之因，其不住生法性之体性，是唯于最后阶段生起耶？抑或先前亦有？
此中词义安立为"由有不住生法"，意为无间断而生者。
由对方承许故说"有"，如是体性先前亦有。
此中说"因相无损生"等。由于凡诸事物无丝毫损减，亦无生起，唯一坚固体性者，彼等永无任何体性，此相违故，说"先前亦有"。损减与生起即是损与生。其否定即称无损无生。
凡具无损无生坚固唯一体性者，即是诸无损无生坚固唯一体性者。由于无常法等于一刹那中亦无损减与生起性，故说"坚固"。由相续亦解为坚固性故，是故说"唯一"。
论师说"彼何"等。不住生之体性先前亦有而不生，汝此言说如同"既是母亦是石女"。

།དེ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་འདི་ནི་དེ་དང་འདྲ་བ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། དེའི་ཕྱིར། མི་སྡོད་པར་སྐྱེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་འདི་དེ་དང་འདྲ་བ་མ་ཡིན་ ན་དེའི་ཚེ་མི་སྡོད་པར་སྐྱེད་པར་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་དོན་ཅི་ཡིན་པ་དང་མི་སྐྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་དོན་ཡང་ཅི་ཡིན་པར་བརྗོད་དགོས་སོ།།ཕ་རོལ་པོའི་གཞུང་གི་དོགས་པ་བསུ་བར། གལ་ཏེ་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ལྷན་ཅིག་པ་ཡིན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། མི་སྡོད་པར་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པ་ནི་ལྷན་ ཅིག་བྱེད་པའི་རྐྱེན་དང་ལྷན་ཅིག་པ་ཡིན་པར་འདོད་ཀྱི།དེ་དང་བྲལ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བས། འོན་ན་ནི་འབའ་ཞིག་ཀྱང་གཞན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལྷན་ཅིག་པ་ཡིན་གྱི་འབའ་ཞིག་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ནི། ཀྱེ་མ་འབའ་ཞིག་ ཀྱང་གཞན་ལ་ལྷན་ཅིག་པ་ཡང་གཞན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དངོས་པོ་ཐ་དད་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཐ་དད་པ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་ངོ་བོ་ཉིད་སྣ་ཚོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཚུལ་གཞན་གྱིས་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་ ཐལ་བར་འགྱུར་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར།ལྷན་ཅིག་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དངོས་པོ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་དང་ལྷན་ཅིག་པ་ཡིན་ན་ཡང་རང་གི་ངོ་བོ་ཁོ་ནས་བྱེད་ཀྱི། གཞན་གྱི་ངོ་བོས་ནི་མ་ཡིན་ལ། དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ནི་སྔོན་ཡང་དེ་ཁོ་ནར་ཟད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ རེས་འགའ་སྐྱེད་པ་དང་འབྲལ་བར་འགྱུར་རོ།།ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པ་ནི་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཕ་རོལ་པོས་མཚུངས་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། གང་གི་དངོས་པོ་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དངོས་པོ་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པར་སྨྲ་བའི་ལྟར་ན་ཡང་། ཇི་སྟེ་འབའ་ཞིག་གིས་མི་སྐྱེད། གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བས། གལ་ཏེ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་འབའ་ཞིག་ཡིན་པར་གྱུར་ན་འབའ་ཞིག་གིས་ཀྱང་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཕ་རོལ་པོས་ཅི་སྟེ་མ་ཡིན། ཅིའི་ཕྱིར་འབའ་ཞིག་མ་ཡིན་པ་བརྗོད་དགོས་སོ། །གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བས། སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདིའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་དང་ལྷན་ཅིག་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་སྐད་ཅིག་མ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་འཁོར་བ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས། འདིའི རང་གི་ངོ་བོའི་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོ་ཡིན་ནོ།

于此若作是念："此与彼不同"，故说"亦是不住生法之体性"等。若此与彼不同，则应说明"不住生"之义为何，及"不生"之义为何。
为迎对方宗之疑，说"若其体性是俱有"等。若谓不住生果是与俱生缘相俱，而非离彼。
论师说"然则独一亦异于他"等。若其体性是俱有而非独一，则应说"呜呼，独一异于他，俱有亦异于他"。何以故？说"事物差别相"等。差别即是一切处体性各异之相。
复以他理显示一切时皆应生果故，说"若是俱有性"等。事物若与俱生缘相俱，亦唯以自体而作，非以他体，而事物之体先前亦唯如是。是故云何有时离生？具如是体性者，应于一切时生果，此为所思。
对方为成相同性故，说"若诸事物是刹那"等。依说事物是刹那者之见，何故不由独一生？
论师说"若是"等。若成独一，则由独一亦应生果。
对方问："何故不然？"应说何故非独一。
论师说"由是刹那故"。此与俱生缘相俱之自体是刹那性者，即是从无始轮回以来此之自体第一刹那。

།དེའི་ཕྱིར། རང་གི་ངོ་བོ་སྐད་ཅིག་མར་ངེས་པ་ཡིན། ཇི་ལྟར་འབའ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར། དེ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་དངོས་པོ་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་འབྱུང་བ་ཅན་འབྲས་བུ་སྐྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡང་བསྒྲུབ་དགོས་སོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། དེའི་ཕྱིར། ཇི་ ལྟ་བུ་ཞིག་སྐྱེད་པ་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ཏུ་གནས་པ་ཇི་ལྟར་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པ་དེ་ལྟར་གོང་དུ་དེ་དག་ཀྱང་སྔོན་ཡང་མེད་ཕྱིས་ཀྱང་མེད། ཐ་དད་པའི་ངོ་བོ་ཡང་མ་ཡིན་པས་ཞེས་བྱ་བའི་བར་སྐབས་དེར་བཤད་ཟིན་པ་ཉིད་དོ། །གང་གི་ཚེ་དེ་ལྟར་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ དངོས་པོ་ནུས་པ་དང་ལྡན་པ་ཆོད་པ་མེད་པར་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པ་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་འབྱུང་བའི་ཆོས་ཅན་དེ་ཇི་ལྟར་སྔོན་ནམ་ཕྱིས་སམ་ཐ་དད་པར་འགྱུར།འདི་ལ་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ཁོ་ན་ལས་བྱུང་བའི་ངང་ཚུལ་ཡོད་པས་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་འབྱུང་བ་ཅན་ནོ། །གླེགས་བམ་ ལ་ལ་ལས་ནི་སྐད་ཅིག་མ་དེ་ལ་འབྱུང་བ་ཅན་ཞེས་འབྱུང་སྟེ།དེ་ནི་འདི་སྐད་དེ་འདི་ལ་མངོན་པར་འདོད་པའི་སྐད་ཅིག་མ་དེ་ཁོ་ན་ལ་འབྱུང་བའི་ངང་ཚུལ་ཡོད་པས་སྐད་ཅིག་མ་དེ་ལ་འབྱུང་བ་ཅན་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་བར་བྱའོ། །སྔོན་དང་ཕྱིས་དང་སོ་སོ་ནི་འདིར་གཞན་དུ་འགྱུར་ བའི་སྒྲར་བཤད་དོ།།དེ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་ཚོགས་པར་མ་གྱུར་པ་རྣམས་སྔོན་ཡོད་པ་དང་ཚོགས་པ་ལས་བཀར་ཏེ་སོ་སོ་དང་ཕྱིས་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མཐོང་བ་ཁོ་ནའོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། དེའི་ཕྱིར། གང་ཞིག་འགྱུར་བ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ ཏེ།ཚོགས་པར་མ་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དང་ཚོགས་པ་ལས་བཀར་ཏེ། སོར་སོར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མི་ཐོགས་པར་སྐྱེད་པའི་ཆོས་ཅན་དེ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་སྐད་ཅིག་མ་ཅི་སྟེ་འབའ་ཞིག་མི་སྐྱེད་ཅི་སྟེ་འབའ་ཞིག་མ་ཡིན་ཞེས་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་སྨྲས་པ་གང་ཡིན་པ་ དེ་བསལ་བར་རིག་པར་བྱའོ།།འདིར་གཏན་ཚིགས་སུ། བྱེད་པ་པོ་དང་བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་པ་དག་གི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བྱེད་པ་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་གཞན་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི། བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་གཞན་ཡིན་ལ། རྒྱུ་ཡང་བྱེད་པ་པོའི་ཡང་གཞན་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་པའི་ཡང་གཞན་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་བྱེད་པ་པོ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་ཐ་མ་པ་གང་ཡིན་པའོ། །བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་པ་ནི་ཉེ་བའི་ཐ་མ་པའི་སྐད་ཅིག་མ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཉི་ག་ལ་བརྟེན་ཡང་ཐ་དད་པ་བརྗོད་པར་འདོད་པ་མེད པར་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་བཤད་ལ།དེ་བཞིན་དུ་དེ་གཉིས་ཀྱི་རྒྱུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་སྔ་མ་བཞིན་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་བཤད་དོ།

因此，自体确定为刹那，如何成为独一？于此若作是念："事物一刹那中生起者生果"，此亦须成立。故说"如何生已说讫"。一刹那中住者如何生果，如是于上文"彼等亦先无后无，亦非差别体性"等处已说。
既然如是，具功能之事物无间断生果，一刹那中生起之法性者，如何成为前后或差别？此中唯一刹那生起之性故，名一刹那生起者。
某些经典中作"彼刹那生起者"，此应作如是词义解释：由于此中唯于所欲之彼刹那有生起之性故，名彼刹那生起者。前、后与各别，此处解释为变异之词。
于此若作是念：种子等未聚合者先有，从聚合中分离为各别及后有，此即所见之变异。故说"若有变异者"等。未聚合者与从聚合中分离为各别者，即非无间生之法性者。是故"事物刹那何故不独生？何故非独一？"所说过失应知已遣。
此中以因说"作者与非作者等"。作者之体性唯异，非作者之体性亦异，因亦然，作者之因唯异，非作者之因亦唯异。其中作者即最后刹那者，非作者即近末刹那等。彼二之体性虽依二者，说为一性而无欲说差别，如是彼二之因亦如前说为一性。

།ངོ་བོ་ཉིད་དང་དེའི་རྒྱུ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་དེའི་རྒྱུ་དག་སྟེ། བྱེད་པ་པོ་དང་བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་པ་དག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དག་ཀྱང་འགལ་བའི་ཕྱིར་ལ། བྱེད་པ་པོ་དང་བྱེད་པ་པོ་མ་ ཡིན་པ་དག་གི་རྒྱུ་དག་ཀྱང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།འདི་སྐད་དུ་བྱེད་པ་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཐ་མ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཁོ་ནས་མཇུག་ཐོགས་སུ་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ལ། བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཉེ་བའི་ཐ་མ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ སྐད་ཅིག་མ་ཐ་མ་བཞིན་དུ་མི་སྡོད་པར་བྱ་བ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་བུ་དེ་ཉིད་ཆོས་ཅན་གཅིག་ལ་འགལ་བས། ཅི་སྟེ་འབའ་ཞིག་གིས་མི་སྐྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐལ་བ་འདི་བསལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེའི་རྒྱུ་དག་ཀྱང་བྱེད་པ་པོ་སྐྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བྱེད་པ་ པོ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ལ།བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་པ་སྐྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་ཅིག་ཤོས་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་བུ་དག་ཆོས་ཅན་གཅིག་ལ་འགལ་བས་ཅི་སྟེ་འབའ་ཞིག་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐལ་བ་འདི་ཡང་བསལ་ཏོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་གྱི་འདོད་པའི་ དོགས་པ་བསུ་བར།གང་ཞིག་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་ལ་ལ་ཞིག་འདི་སྙམ་དུ་དངོས་པོ་རྟག་པར་འདོད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མི་སྡོད་པར་སྐྱེད་པའི་ཆོས་ཅན་ཁོ་ན་ཡིན་པས། དེ་ནི་ནམ་ཡང་ལྷན་ཅིག་པ་ཉིད་ལ་མི་ལྟོས་སོ། །འབྲས་ བུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྐྱེན་གཞན་དག་ལ་ལྟོས་པས་དེ་ལས་གཞན་པ་དང་ལྷན་ཅིག་པ་དག་ཁོ་ན་ལས་སྐྱེའི།རྟག་པ་འབའ་ཞིག་ཁོ་ན་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན་སྟེ། འདི་ལ་མི་སྡོད་པར་བཤོལ་བ་མེད་པར་སྐྱེད་པའི་ཆོས་ཡོད་པས་འདི་ནི་མི་སྡོད་པར་ སྐྱེད་པའི་ཆོས་ཅན་ནོ།།ལྷན་ཅིག་པའི་ངོ་བོ་ནི་ལྷན་ཅིག་པ་ཉིད་དོ། །གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བས། དེ་ལྟར་ན་ཡང་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་སྐད་དུ་སྨྲ་བ་དེའི་ལྟར་ན་ཡང་ཇི་ལྟར་རྟག་པར་འདོད་པའི་དངོས་པོ་དེ་འབའ་ཞིག་གིས་ཀྱང་འབྲས་བུ་གདོན་མི་ཟ་བར་སྐྱེ་ ལ།འབྲས་བུ་ཡང་མངོན་པར་འདོད་པའི་རྒྱུ་དེ་ལས་མི་སྐྱེ། གང་ཞིག་མི་སྡོད་པར་སྐྱེད་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པ་དེས་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་དགོས་སོ། །གལ་ཏེ་གདོན་མི་ཟ་བར་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པ་མ་ཡིན་ན་ནི། ཇི་ལྟར་མི་སྡོད་པར་སྐྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ། གནས་སྐབས་དེ་ནི་འགལ་ལོ།

自体及其因即自体与其因，由于作者与非作者二者之自体相违，以及作者与非作者二者之因相违，此为语义。
此说：作者之自体为最后者，以其自体而直接生果，非作者之自体为近末等者，正因如此，不似最后刹那般能作所作。因此，如是相违于一法性，故遣除"何故不独生"之过失。
如是，其因中作者生起之自体能生作者，非作者生起之自体亦生另一者，是故如是相违于一法性，亦遣除"何故非独一"之过失，如是已说。
为迎接他人所许之疑虑，说"若彼之自体"等。若有人作是念：常住事物所许之自体即是无住生之法性，故彼永不依待俱有性。其果则依待其他缘，唯从异者与俱有者生，而非唯从常住者生。此中由有无住无间生之法故，此为无住生之法性。俱有之体性即是俱有性。
宗论者说"如是亦如何"等。如是说者，常住所许之事物独一必定生果，而果亦不从所欲之因生。若是无住生之法性者，则必定应生果。若非必定生果，如何名为无住生之自体？此情况相违。

།གཞན་གྱི་འདོད་པའི་དོགས་པ་བསུ་བར། གལ་ཏེ་འབའ་ཞིག་གིས་སྐྱེད་པ་ཁོ་ན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གདོན་མི་ཟ་བར་འབའ་ཞིག་གིས་སྐྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་འདི་ཁོ་བོ་ཁས་མི་ལེན་ཏོ་ཞེ་ན། གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བས། དེ་ནི་ཇི་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་འབའ་ཞིག་གིས་གདོན་མི་ཟ་བར་མི་སྐྱེད་ན་ཇི་ལྟར་ན་བཤོལ་བ་མེད་པར་སྐྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན། མི་སྡོད་པར་སྐྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ་ཞེས་སྨྲས་པ་གདོན་མི་ཟ་བར་སྐྱེད་དོ་ཞེས་དེ་སྐད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་མ་ཡིན་པ། འདི་ལྟར་གདོན་མི་ཟ་བར་སྐྱེད་པ། སྐྱེད་པ་ཁོ་ན་བཤོལ་བ་མེད་པར་སྐྱེད་པ། མི་སྡོད་པར་སྐྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྣམ་གྲངས་དག་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་དེ་འབའ་ཞིག་གིས་ཀྱང་ནུས་ན་ཡིད་མི་རྟོན་པར་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་འབྲས བུ་ཁོ་ནའི་ཉེས་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན།དེའི་ཕྱིར། འདི་འབའ་ཞིག་གིས་ཀྱང་ནུས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་མངོན་པར་འདོད་པའི་དངོས་པོ་འབའ་ཞིག་གིས་ཀྱང་ནུས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་འབྲས་བུ་གཞན་ལ་ལྟོས་ནས་ཡང་ཅི་སྟེ་བཏང་སྙོམས་སུ་འཇོག་།ཅི་སྟེ་ བཏང་སྙོམས་སུ་མི་འཇོག་པ་ཡིན་ཡང་ཅི་ཞིག་བྱར་ཡོད་ཅེ་ན།དེའི་ཕྱིར། གཞན་ལ་མི་འཆོལ་བར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གཞན་འོ་དོད་འབོད་ཀྱང་མི་འཆོལ་བར་འབྲས་བུ་ནན་གྱིས་སྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཡོན་ཏན་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེ་ན། དེ་ལྟ་ན་འདིས་བདག་ཉིད་ ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།གལ་ཏེ་འབྲས་བུ་གཞན་ལ་ལྟོས་ན་ཡང་ནན་གྱིས་འབའ་ཞིག་གིས་སྐྱེད་ན་དེ་ལྟ་ན་དེས་རང་གི་ནུས་པ་བསལ་བར་བྱས་པ་ཡིན་གྱི། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། མཐུ་མེད་པ་ལྟ་བུའམ། བརྙས་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ན་ཇི་ལྟར་ནུས་པར་འགྱུར། དེ་ལྟར་ན་ མི་སྡོད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།

为迎接他人所许之疑虑，若言"非唯由独一生"，则答：我不承认此"必定由独一生"之说。
宗论者说"此如何"等。若非由独一必定生，如何是无间生之自体？说"无住生之自体"者，岂非已完全显示"必定生"之义？如是必定生、唯生、无间生、无住生之自体等，皆是异名。
若作是念：若彼独一亦有能力，何故不信任而观待他者？此过唯在果上。
是故说"此独一亦能"等。若所欲之事物独一亦具能力之自体，尔时果观待他者，何故置之不理？若不置之不理，又有何为？
是故说"不托付他者"等。纵使他者呼唤，亦不托付而强制生果。若尔有何功德？
是故说"如是此以自身"等。若果虽观待他者，仍由独一强制生起，如是则彼已废除自身能力。非如是，若成如无力或受轻蔑，如何能有能力？如是已说无住生者必定生果。

།དེ་ནི་ཕན་ཚུན་འགལ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འབྲས་བུ་གཞན་ལ་ལྟོས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འབྲས་བུ་རྐྱེན་གཞན་ལ་ལྟོས་སོ་ཞེས་སྨྲས་པས་ནི་རྟག་པར་འདོད་པ་དེ་འབའ་ ཞིག་ལས་མི་སྐྱེ་བར་སྨྲས་པ་ཡིན་ལ།རྟག་པར་འདོད་པའི་དངོས་པོ་དེ་འབའ་ཞིག་གིས་ཀྱང་ནུས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་པས་ནི་དེ་ལས་སྐྱེ་བར་སྨྲས་པ་ཡིན་ན། སྐྱེ་བ་དང་མི་སྐྱེ་བ་འདི་དག་དངོས་པོ་གཅིག་ལ་ཇི་ལྟར་སྲིད་པར་འགྱུར། ཕ་རོལ་པོ་ལས་མཇུག་བསྡུ་བ་ སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཅོ་འདྲི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར།དེ་ལྟ་བས་ན་ཕྲག་དོག་གི་ཟུག་རྔུས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་གཅིག་ལ་སྐྱེ་བ་དང་མི་སྐྱེ་བ་དག་འགལ་བ་མ་ཡིན་ཡང་སྨྲ་བ་དེའི་ཕྱིར། ཕྲག་དོག་གི་ཟུག་རྔུས་གནད་དུ་དྲག་རབ་ཏུ་བརྒྱབ་པ་ཅན་འདི་འཆལ་ཞིང་ འཁང་པར་ཟད་པས་བཏང་སྙོམས་སུ་དོར་བར་རིགས་སོ།།ཁ་ནང་དུ་བལྟས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཕྲག་དོག་ཉིད་ཟུག་རྔུ་སྟེ། འདི་ལ་གནང་དུ་བརྒྱབ་པ་ཡོད་པས་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །འཆལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅལ་ཅོལ་དང་འཁྲུགས་པ་དང་ ལྟག་འོག་མ་འབྲེལ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དཀྱུས་མའི་མཇུག་བསྡུ་བའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་བས་ན་གཅིག་སྐྱེས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཉིད་གཅིག་སྐྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དངོས་ པོ་སྐད་ཅིག་པ་རྣམས་ཁོ་ནའི་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའི།གང་དག་སོ་སོ་ན་ཡོད་པ་ཅན་སྐད་ཅིག་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ། གང་དག་ལ་སོ་སོ་ན་ཡོད་པ་སྲིད་པ་དེ་དག་ནི་སོ་སོ་ན་ཡོད་པ་སྲིད་པ་ཅན་རྣམས་སོ། །ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཉིད་འདི་སྐད་ ཅིག་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་ཡིན་པར་མི་འདོད་ཅེ་ན།དེའི་ཕྱིར། སོ་སོར་སྐྱེད་སྲིད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་དག་སོ་སོར་ཡང་སྐྱེད་པ་སྲིད་པ་དེ་དག་ནི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་ག་ལ་རུང་སྟེ། ལྷན་ཅིག་ཁོ་ནར་བྱེད་པ་ནི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་ཁོ་ ན་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ན་རེ་ཞིག་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཉིད་ནི་དོན་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཕན་ཚུན་ལས་ཁྱད་པར་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གང་དུ་རྒྱུན་གྱི་ཕན་འདོགས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་དུ་རྒྱུན་གྱི་སྒོ་ནས་ཕན་ འདོགས་པ་ལ་ལྟོས་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་རྒྱུ་ཡིན་པ་དེར་ནི་རྒྱུན་ལ་བརྟེན་ནས་ཁྱད་པར་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་རྣམ་པར་གཞག་གི་རྫས་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

为显示彼等相互矛盾，故说"果观待他者"等。说"果观待其他缘"者，是说不从彼所许常法独一生起；而说"所许常法事物独一亦具能力之自体"者，是说从彼生起。生与不生，如何能于一事物中同时成立？
为对他方作总结性质问，故说"是故嫉妒刺"等。由于如是于一法中生与不生虽不相违却仍妄说，是故此被嫉妒刺深重所伤之说，仅是混乱谬误，应当舍弃。因是向内观照之苦因，故嫉妒即是刺，此中有"被刺所伤"之语法关联。"混乱"者，即杂乱、错乱、前后不连贯之义。
为总结正文，故说"是故一生"等。由是之故，所说共作性即一生之相，当知唯属刹那性事物，而非属于各自存在之非刹那者。凡有各自存在可能者，即是具各自存在可能性者。
又问：何故不许此共作性亦属非刹那者？为此说"由各别生可能"等。凡各别生起亦有可能者，如何定能成为共作性？唯共同作用者方是共作性。如是，首先已说共作性是同一义相。
为显示互为差别之相，故说"于何处由相续利益"等。于何处由相续门中观待利益之诸事物为因，彼处即依相续而立差别相之诸缘共作性，而非就实体而言。

།འདིར་དཔེར་བཤད་པ་ནི། དཔེར་ན་འབྲས་ཐུག་པོ་ཆེ་དག་ལས་འབྲས་ཆན་འབྱུང་བ་ལ་མེ་དང་ ཆུ་ལ་སོགས་པ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྐྱེན་རྣམས་ལས་རྒྱུན་ལ་བརྟེན་ནས་འབྲས་ཐུག་པོ་ཆེ་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་འབྱུང་གི་།རྫས་ལ་བརྟེན་ནས་ནི་མ་ཡིན་པ་ལྟ་བུ་དང་། དཔེར་ན་ས་བོན་ལས་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །འབྲས་ཐུག་པོ་ཆེ་དང་ས་བོན་ལ་སོགས་པ ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ།།འབྲས་ཆན་དང་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བཤད་དེ། དེ་དག་སྐྱེ་བ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བཤད་དོ། །འདིར་གཏན་ཚིགས་སུ། རྫས་སྐད་ཅིག་མ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྫས་གྲུབ་པ་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ཏུ་གནས་པ་ལ་ ནི་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བར་མི་ནུས་ཏེ།ཁྱད་པར་བྱ་བའི་དུས་སུ་མི་སྡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་རྒྱུན་གྱི་སྒོ་ནས་ཕན་འདོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ག་ལས་ཤེ་ན། དེའི་ཕྱིར། འབྲས་ཐུག་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་འབྲས་ཐུག་པོ་ཆེ་རྣམས་དང་མེ་དང་ ཆུ་དང་ཟངས་བུ་ལ་སོགས་པ་རིམ་གྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་ཞིག་མི་སྐྱེད་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ།ཚེ་རབས་བརྒྱས་ཀྱང་འབྲས་ཆན་དུ་མི་འགྲུབ་ལ། གལ་ཏེ་ཡང་ས་དང་ཆུ་དང་རླུང་ལ་སོགས་པས་རིམ་གྱིས་ས་བོན་ཁྱད་པར་དུ་མི་བྱེད་ན། དེའི་ཚེ་ས་བོན་ལོ་བརྒྱར་བཏབ་ཀྱང་མྱུ་ གུར་མི་འགྱུར་རོ།།དེ་བཞིན་དུ་གལ་ཏེ་གང་ཞིག་སྣང་བ་ནས་མུན་ཁུང་དུ་ཞུགས་པ་དེའི་དབང་པོ་ལ་རང་གི་ཕན་འདོགས་པ་དག་གིས་ཕན་མི་འདོགས་ན་དེའི་མིག་གཉིས་ཀྱིས་བསྒྲིམས་ཏེ་བོར་ཡང་ནམ་ཡང་དོན་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཕྱི་དང་ནང་གི་བྱེ་བྲག་གིས་དཔེ་གཉིས་ ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་འདི་སྙམ་སུ་ཇི་ལྟར་སྐད་ཅིག་མ་གཞན་དག་ལ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་རྣམས་ཕན་ཚུན་ལས་ཁྱད་པར་འབྱུང་བ་དེ་བཞིན་དུ་མི་སྡོད་པར་སྐྱེད་པ་རྣམས་ལ་ཡང་ཅི་སྟེ་མི་འགྱུར་སྙམ་དུ་སེམས་ན། དེའི་ཕྱིར། ཐོགས་པ་མེད་པར་བསྐྱེད་པའི་དབང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ སྨོས་ཏེ།དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་བཤོལ་བ་མེད་པར་བསྐྱེད་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་ཕན་ཚུན་ལས་ཁྱད་པར་མི་སྐྱེ་སྟེ། གོང་དུ་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ།

这里是完整的直译：
此处举例说明：譬如，从大米粥生出熟饭时，火、水等共作缘依相续而生大米粥之差别，而非依实体。又如，从种子生出苗芽等。"大米粥与种子等"为语法关联。对"熟饭与苗芽等"如是解说，即对彼等生起如是解说。
此处以理由说"于刹那实体"等。于一刹那住立之成就实体，不能作差别，因为于作差别时不住故。此处"由相续门中利益"之说从何而来？为此说"大米粥等"等。若大米粥与火、水、铜器等不渐次生起自性差别，则纵经百世亦不成熟饭；若地、水、风等亦不渐次令种子差别，则种子虽播种百年亦不成苗芽。
如是，若某人从明处入暗处时，其根若不受自利益者之利益，则纵使双目努力观察，亦终不能了知对境。此二例分别为外内差别。
于此若作是念：如何其他刹那之共作者从互相生起差别，如是于不住生起者何故不然？为此说"无间生根"等。凡无间隔而生之根等者，彼等不从互相生差别，如前已说因是刹那性故。

།གལ་ཏེ་དེའི་ཚེ་ཁྱད་པར་འབྱུང་བར་ཁས་མི་ལེན་ན། འོ་ན་ཇི་ལྟར་དེ་དག་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། དེར་ནི་ཕན་ཚུན་ཉེ་བར་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་བདག་ཉིད་ཇི་ལྟ་བའི་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཕན་ཚུན་ཉེ་བར་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་གང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྐྱེན་གང་དག་ཡིན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་བུ་དག་གིས་དབང་པོ་ལ སོགས་པ་རུང་བའི་ཡུལ་ལ་སོགས་པར་གནས་པ་ཅན་སྐྱེས་པ་དེ་དག་རང་གི་ངོ་བོ་གྲུབ་པ་ཙམ་གྱིས་ཤེས་པའི་རྒྱུའི་དངོས་པོར་འགྱུར་བ་དེའི་ཕྱིར་དེར་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཉིད་ནི་དོན་གཅིག་བྱེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི།ཁྱད་པར་འབྱུང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཕན་ཚུན་ཉེ་བར་འགྲོ་བ་ནི་གཅིག་ལ་གཅིག་ཕྲད་ པ་སྟེ།རུང་བའི་ཡུལ་ལ་སོགས་པར་འཇོག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སྩོགས་པ་སྨོས་པས་ནི་མཆོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་བསྡུའོ། །ཕན་ཚུན་ཉེ་བར་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྟེན་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། རྟེན་ནི་འདིར་རྒྱུའོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུའི་གསུམ་ པ་སྟེ།དེ་དག་རྒྱུར་བྱས་ནས་སྐྱེས་པ་གང་དག་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གང་དག་ལ་རུང་བའི་ཡུལ་ལ་སོགས་པར་གནས་པ་དེ་དག་ནི། རུང་བའི་ཡུལ་ལ་སོགས་པར་གནས་པ་ཅན་ནོ། །སྩོགས་པ་སྨོས་པས་ནི་ཡུལ་ཆོད་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་ བསྡུའོ།།གནས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི། འདིར་འཇུག་པ་ཡིན་པར་བཤད་དོ། །ལྷན་ཅིག་ངོ་བོ་ཉིད་གྲུབ་པ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ཙམ་མོ། །ཡང་ཁྱད་པར་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཉིད་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་གཞག་ཅེ་ན། གང་དུ་ཁྱད་པར་སྐྱེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ ཏེ།གང་དུ་ལ་ལར་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་རྣམས་ཕན་ཚུན་ནས་ཁྱད་པར་བྱེད་པ་རྐྱེན་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་དེར་ནི་རྒྱུན་ལ་བདག་ཉིད་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྐྱེན་གཞན་དག་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་ལས་མངོན་པར་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་ བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར།སྐད་ཅིག་མ་བརྒྱུད་པས་ངོ་བོ་ཉིད་གཞན་མཐུན་པ་དང་ཆོས་མཐུན་པ་དང་། ཆེས་ཆེར་མཐུན་པ་འཐོབ་བོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་སྐད་ཅིག་མ་ཐ་མ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཐམས་ཅད་དུ་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དོན་གཅིག་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ནི། ལྷན་ཅིག་པ་ཉིད་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།

若不承认彼时生起差别，那么如何是彼等知识之因？为此说"于彼互相接近等缘之自性如是诸缘"等。凡成为互相接近等所依之自性诸缘者，由于如是等令根等住于适宜境等者生起，彼等仅由自性成就即成为知识因之事物，是故于彼共作性唯是作一义，而非生起差别。
互相接近即相互接触，意谓安置于适宜境等。说"等"者，摄受供养等。彼互相接近等所依如是称，此处所依即因。"彼等之生"为第三格因，意谓以彼等为因而生起者。凡住于适宜境等者，即具适宜境等住者。说"等"者，摄受无间隔境等。"住"字此处解释为趣入。共同自性成就即仅自性。
复次，如何安立具差别生起相之共作性耶？说"于何处由生差别"等。于某处共作者从互相作差别成为缘性者，于彼为获得相续中成就差别自性故，须待其他共作缘。是故为生起所欲果故，由刹那相续获得相顺、法顺及极顺之其他自性，如最后刹那。如是，于一切处就一刹那而言，作一义之相即应知为共作性。

།ཡང་ཇི་ལྟར་ན་ངོ་བོ་ཉིད་གཞན་ཐོབ་པ་དག་མངོན་པར་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། དེ་ལ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལ་རྒྱུའི་རྒྱུན་དེ་ལ་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རྒྱུ་གང་དག ཡིན་པ་དང་།ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྐྱེན་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་གི་ཉེ་བར་འགྲོ་བའི་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་འཇིག་པའི་རྒྱུ་མེད་པ་རང་གི་ངང་གིས་ལོག་པ་ཡིན་ན། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དེ་དག་ཁོ་ན་ལས་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པ་མངོན་པར་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་ཉེ་བ་འབྱུང་ངོ་། ། གཉིས་པ་ལས་གསུམ་པ་ཆེས་ཉེ་བ་འབྱུང་ངོ་། །གསུམ་པ་ལས་བཞི་པ་ཆེས་ཆེར་ཉེ་བ་འབྱུང་བས་དེ་ལྟར་ན་རིམ་གྱིས་གང་གི་མཇུག་ཐོགས་སུ་འབྲས་བུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་དང་ལྡན་པ་རྒྱུའི་ཚོགས་ཐ་མའི་བར་དུ་འབྱུང་སྟེ། འདི་ནི་འབྲས་བུ་འབྱུང་བའི་རིམ པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ན་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་དག་ལས་སྐད་ཅིག་མ་བརྒྱུད་པས་ངོ་བོ་ཉིད་གཞན་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་ཐོབ་ནས་རྒྱུའི་སྐད་ཅིག་མ་ཐ་མ་ལས་འབྲས་བུ་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བར་གནས་སོ། །འདིར་ཕ་རོལ་པོས་ཀླན་ཀ་བཙལ་བའི་ཕྱིར། ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ ལས་ཁྱད་པར་ཡང་དག་པར་བྱུང་བའི་རྒྱུ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ།གལ་ཏེ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་དག་ལས་ཁྱད་པར་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཁོ་ན་ལས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བར་འདོད་ན་དེའི་ཚེ་ཁྱད་པར་དེ་ཉིད་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་ཁྱད་པར་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་ གཞན་སྐྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ།དེ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ལ་ཡང་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་རྣམས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་མེད་དོ་སྙམ་དུ་བསམས་པའོ། །དེ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་མེད་པ་དག་ཁོ་ན་ལས་ཁྱད་པར་སྐྱེའོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། དེའི་ ཕྱིར།ཁྱད་པར་ཅན་མ་ཡིན་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། གལ་ཏེ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་མ་ཐོབ་པ་དག་ལས་ཁྱད་པར་སྐྱེ་བར་ཁས་ལེན་ན། དེའི་ཚེ་འབྲས་བུ་ཡང་བསྐྱེད་པར་ཁས་བླང་དགོས་ཏེ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་ བསམས་པའོ།།དེའི་ཕྱིར་ཕན་ཚུན་ནས་ཁྱད་པར་འབྱུང་བ་ལ་མི་ལྟོས་པ་ཁོ་ནར་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ།

复次，如何获得其他自性者能生起所欲果？为此说"于彼诸因缘"等。于彼因相续中，凡为取因者及共作缘者，彼等趣近之第一刹那，无坏灭因而自然消失时，即从彼等因缘生起第二刹那所欲果更为接近。从第二生起第三更近，从第三生起第四更为近，如是渐次后生起果故，具差别之因聚直至最后生起，此即果生起次第。
如是从共作者由刹那相续获得具差别相之其他自性后，从因之最后刹那生果，此为定论。此处对方为寻过失故说"从共作正生差别之因"等。若许唯从获得共作差别之如是因生果者，尔时彼差别即不得生，以差别亦唯是生起其他自性相之果，而于生彼时诸共作者无差别故。
若作是念：唯从无差别共作者生差别。为此说"从无差别者"等。若许从未获差别之共作者生差别，尔时亦应许生果，以同为所成故。是故不待互相生起差别，唯由诸共作者生果。

།དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཅི་ཞིག་གྲུབ་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། དེས་ན་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། རྒྱུ་གང་གིས་ན་ ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་རྣམས་ཕན་ཚུན་ནས་ཁྱད་པར་འབྱུང་བ་ལ་མི་ལྟོས་ལ།འོན་ཀྱང་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པ་དེས་ན་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་རྣམས་ལ་མི་ལྟོས་པར་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་འགྱུར་བ་དེ་དག་ལས་ཁྱད་པར་དུ་ འགྱུར་བ་འབྱུང་བར་རེ་བ་ནི་མེད་དོ།།དེ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་ཚོགས་པ་དང་པོའི་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་ཡང་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་རྣམས་ལས་སྐྱེ་བར་འདོད་དོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། དེའི་ཕྱིར། འོན་ཏེ་ཁྱད་པར་འབྱུང་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། གལ་ཏེ་ཁྱད་པར་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་ ལ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་རྣམས་ཕན་ཚུན་ནས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་སྐྱེད་ན་དེའི་ཚེ་དེ་ཁྱད་པར་གྱུར་པ་བསྐྱེད་པ་ལ་ཡང་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་རྣམས་ཕན་ཚུན་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་སྐྱེད་པ་ལ་ལྟོས་པར་འགྱུར་ལ།དེ་བཞིན་དུ་གཉིས་པའི་གསུམ་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ཐུག་པ་མེད་ དོ།།ཡང་ན་འདི་ནི་དོན་གཞན་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་ཚོགས་པ་དང་པོ་སོ་སོ་རང་རང་གི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་རྣམ་པར་ཕྱེ་བའི་གནས་སྐབས་པ་དག་གིས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་བསྐྱེད་ལ་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པ་ལ་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་བ་ཐོབ་ནས་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་ཁས་ལེན་ལ། དེའི་ཚེ་དེའི་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་སྐྱེད་པ་ལ་ཡང་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྐྱེན་རྣམ་པར་ཕྱེ་བའི་གནས་སྐབས་ན་འབྱུང་བ་དེ་དག་སོ་སོར་རང་གི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་དག་ལས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་རེ་བར་འགྱུར་ལ། དེ་དག་ཀྱང་རང་གི་དག་ལས་དེ་ལས་གཞན་པ་དག་ཀྱང་རང་གི་དག་ལས་ཤེས་ཏེ། དེ ལྟ་ན་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་ལ།ཐུག་པ་མེད་པ་ནི་གང་དུ་ཡང་རིག་པ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་བསམས་པའོ། །འདིར་ནི་རྣམ་པར་ཕྱེ་བའི་གནས་སྐབས་ན་འབྱུང་བ་དག་སོ་སོ་རང་རང་གི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་དག་གིས་ཕན་པ་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་ཐུག་པ་མེད་པར་ཀླན་ཀ་བཙལ་བར་བྱའི། སྐད་ཅིག་མ་དང་པོ་ལ་གནས་པའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཕན་བྱེད་པ་ལ་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ཅིག་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་རྒྱུ་བརྒྱུད་པ་ཐོག་མ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་བུའི་ཐུག་པ་མེད་པ་གནོད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ སྙམ་དུ་སེམས་ན།དེའི་ཕྱིར། ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་རྣམས་ནི། གང་གིས་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་རྣམས་ནི་རྒྱུ་གང་གིས་ན་འདི་དག་ཕན་ཚུན་ནས་བྱས་པའི་ཁྱད་པར་དང་རྟག་ཏུ་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པར་འགྱུར་བ་ཕན་ཚུན་ནས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་དང་མཐུན་པའི་ཁྱད་པར་བསྐྱེད་ པར་རུང་བར་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ།

若如是，将成就何者？为此说"故非刹那"等。由于诸共作者不待互相生起差别而生果，故非刹那者亦将如是，彼等亦不待诸共作者而生果，于彼等不期待生起差别。
若作是念：初聚之差别亦许从诸共作者生。为此说"若生差别亦"等。若于生起初差别时，诸共作者互相生起差别，尔时于生彼差别时亦待诸共作者互相生起差别，如是第二、第三等无穷。
或者此为另义：若许初聚各自共作者差别分位者生起差别，于第二刹那获得差别而生起，尔时于生彼差别时，共作缘差别分位所生者各自亦待自共作者成差别，彼等亦待自者，余者亦待自者，如是成无穷。无穷于任处皆非合理。
此处应就差别分位所生者各自由共作者作益之门求过无穷，非于住于初刹那诸共作者作益成无穷，以彼等住于一刹那故。
若作是念：因相续无始故，如是无穷非能破。为此说"诸共作者由何"。诸共作者由何因非恒时安住于能生互相所作差别及随顺生果之差别。

།འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་ནི་འབྲས་བུ་འབྱུང་བའོ། །འདི་ནི་དེ་དང་མཐུན་པ་ཡང་ཡིན་ལ། ཁྱད་པར་ཡང་ཡིན་པས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་དང་མཐུན་པའི་ཁྱད་པར་རོ། །གང་དག་ལ་དེ་སྐྱེད་པར་རུང་བར་གནས་པ་ཡོད་པ་དེ་དག་ནི་འབྲས་བུ་སྐྱེས་ པ་དང་མཐུན་པའི་ཁྱད་པར་བསྐྱེད་པར་རུང་བ་གནས་པ་ཅན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་དག་དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། དེ་མེད་པ་དང་ཡོད་པ་དག་གི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་གང་དག་ཡོད་དེ་ཉེ་ན་ནི་འབྲས་བུ་གསལ་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ལ། མེད་དེ་ བྲལ་ན་ནི་འབྲས་བུ་བྲལ་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་སྐད་དུ་གལ་ཏེ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་རྣམས་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཕན་ཚུན་ནས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་དང་མཐུན་པའི་ཁྱད་པར་བསྐྱེད་པར་རུང་བ་གནས་པ་དག་ཡིན་ན་ཅིའི་ཕྱིར་རེས་འགའ་ནི་འབྲས་བུ་སྐྱེ་ལ། རེས་འགའ་ནི་བྲལ་བར་འགྱུར་ཞེས་ སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་དུ་ཆུག་ན་ཡང་དེས་ན་ཅི་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཁྱད་པར་དང་པོ་ཞི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་རྣམས་རྟག་ཏུ་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་དེས་ན། ཁྱད་པར་དང་པོ་ ཚོགས་པའི་འོག་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པ་ལ་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་དག་གིས་ཕན་མ་བཏགས་པ་ཡིན་པར་མི་འཐད་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་མེད་པ་ཡིན་ན་ནི་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པའི་ཁྱད་པར་ཡང་མེད་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ཐ་མ་དང་ཉེ་བའི་སྐད་ཅིག་མའི་ཁྱད་པར་གྱི་བར་དུ་མེད་ པའི་ཕྱིར།ཇི་ལྟར་སྐད་ཅིག་མ་ཐ་མ་པ་ནུས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། དེ་ཡང་མེད་ན་ནི་ཇི་ལྟར་ཚོགས་པ་དག་ལས་མངོན་པར་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་སྐྱེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་སྔ་མའི་དོགས་པ་ཡིན་ནོ། །གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བས། ཟུར་གྱིས་མཐོ་བཙམས་པའི་ཕྱིར། ཁོ་བོ་ནི་ཡང་དང་ཡང་དུ་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།གལ་ཏེ་ཡང་དང་ཡང་བརྗོད་ན་ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱིས་རིག་པ་གོ་བ་ལྟ་ན་ལན་བརྒྱར་ཡང་སྨྲའི། ལན་གཅིག་གམ་གཉིས་སྨྲ་བརྗོད་ལྟ་ཞིག་སུ་ཞིག་འདྲ་སྟེ། ཕ་རོལ་གྱི་དོན་ལ་ཞུགས་པ་ཁོ་བོ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་ལ་བརྗོད་པ་ལ་ནམ་ཡང་སྐྱོ་བ་མེད་དོ། །ཀྱེ་གལ་ཏེ་ སྐྱོ་བ་མེད་ན།འོ་ན་སྨྲོས་ཤིག་ཅེ་ན། ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་རྣམས་ནི་གང་གིས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་གིས་ན་དེ་དག་ཕན་ཚུན་ནས་ཕན་འདོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཁྱད་པར་དང་པོ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ལ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་དག་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་པ་ཕན་ཚུན་ནས་ཁྱད་པར་བསྐྱེད་པའི་ མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་ནི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ།

果生即果生起。此既与彼相顺，又是差别，故为顺生果之差别。凡有彼生起之可能性者，即为具有顺生果之差别可生性者。
若问：何故诸共作者非如是？为此说"彼无有等"。以见诸共作者若有且近则果明显，若无且离则见果离故。此说若诸共作者于一切时皆为互相顺生果之差别可生性者，何故有时生果，有时离耶？
纵使诸共作者一切时非如是，然则如何？为此说"故初差别寂"等。由如是诸共作者非恒如是之因故，初差别于聚后第二刹那所生者，不应理成为诸共作者未作益。若彼无，则无第二刹那差别，如是乃至最后近刹那差别亦无故。最后刹那如何生功能？若彼亦无，则诸聚如何生所欲果？此为前宗之疑。
成就论者以旁敲侧击故说"我再三"等。纵使再三宣说，若世间能解，则说百遍亦可，何况一二次言说。我入于他义者，于如是言说永无厌倦。若问：若无厌倦，请说。说"诸共作者由何"等。由彼等互不作益故，于生初差别时，诸共作者不成共作者性，互生差别之相唯非共作者性。

།འོན་ཀྱང་འབྲས་བུ་གཅིག་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱང་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཚོགས་པའི་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོ་ལ་འབྱུང་བའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་འདུས་ནས་སྐད་ཅིག་མ་ གཉིས་པ་ལ་ཁྱད་པར་ཞེས་བྱ་བའི་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་དེ།དེའི་ཕྱིར་འདི་དག་གི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཉིད་ནི་དེའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་གྱི་ཚིག་གི་གོ་སྐབས་ཀྱི་དོགས་པ་བསུ་བར། གལ་ཏེ་ཕན་ཚུན་ནས་ཁྱད་པར་མེད་པ་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། དོན་གཅིག་ བྱེད་པ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་འདོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་ཕན་ཚུན་ནས་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་རྣམས་ལ་མེད་དོ།།གལ་ཏེ་ཡོད་ན་ཉེས་པ་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། འོན་ཏེ་ཡོད་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། གལ་ཏེ་ཁྱད་པར་མེད་པ་རྣམས་ལ་ཡང་དོན་ གཅིག་བྱེད་པ་ཡོད་པར་གྱུར་ན།དེའི་ཚེ་སོ་སོ་ལ་ཡང་འགྱུར་ཏེ། སོ་སོར་ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུ་དེ་སྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་བསམས་པའོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཉེས་པ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་ན་ནི་ཁྱད་པར་དེ་ལས་འབྱུང་བ་ཅན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ ཏེ།གང་གི་ཚེ་སོ་སོར་ཡང་ཁྱད་པར་སྐྱེད་པ་དེ་ལྟར་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ཁྱད་པར་དང་པོའི་བརྒྱུད་པ་ལས་འབྱུང་བའི་འབྲས་བུ་ཡང་འབའ་ཞིག་ལས་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །འདི་ནི་དེ་ཡང་ཡིན་ལ་ཁྱད་པར་ཡང་ཡིན་པས་ཁྱད་པར་དེའོ། །འདི་ལ་དེ་ལས་འབྱུང་བའི་ངང་ཚུལ་ཡོད་པས་འདི་ ནི་ཁྱད་པར་དེ་ལས་འབྱུང་བ་ཅན་ནོ།།འདི་སྐད་དུ་གལ་ཏེ་སོ་སོར་བྱེ་བྲག་སྐྱེད་ན། མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་མངོན་པར་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་ཡང་ཅི་སྟེ་མི་སྐྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་སྔ་མའི་བསམས་པ་ཡིན་ནོ། །གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བས། སྔར་བཤད་པ་དྲན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཐམས་ ཅད་བཤད་ཟིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།རྐྱེན་ཚོགས་པ་གཞན་དང་གཞན་དག་གིས་ཇི་ལྟར་རྒྱུའི་རྒྱུན་ལ་སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་ལ་ཁྱད་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་གོང་དུ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །སྐད་ཅིག་རེ་རེ་རྐྱེན་གཞན་དང་གཞན་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཞུང་ཟློས་པར་ བྱེད་པ་སྟེ།འདི་ནི་འདུ་བྱེད་རྒྱུད་མ་གཞན་དང་གཞན་གྱི་རྐྱེན་དང་ལྡན་པ་སྐད་ཅིག་མ་རེ་རེ་ལ་ནུས་པ་ཐ་དད་པ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནས་བཟུང་སྟེ། འགའ་ཞིག་ཁོ་ན་འགའ་ཞིག་གི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱི་གཞུང་འདིས་ལན་བཏབ་ཟིན་ཏོ།

然而，成办一果性亦是共作者性。如是，于聚之第一刹那所生诸共作者，皆聚集而于第二刹那生所谓差别之果。故此等之共作者性即以彼为因。
为迎接他语机会之疑，说"若于互无差别等"。所许一事作为共作者相者，于互无差别诸共作者亦无。若问：若有则有何过？为此说"若有则"等。若无差别者亦有一事作，尔时于各别亦成，谓各别将生具差别相之果，此为所思。
若如是则有何过？为此说"如是则从彼差别所生"等。当各别亦生差别时，从初差别相续所生果亦将从单一生起。此既是彼又是差别故为彼差别。此有从彼所生之性故，此为从彼差别所生者。
此说若各别生差别，何不生芽等所欲果？此为前宗所思。
成就论者为令忆及前说故说"一切已说"等。由种种缘聚，如何于因相续之刹那刹那生差别，如是已于上说。"刹那刹那由异异缘"等为重述教文。此以"诸行相续异异缘具，于一一刹那有异异功能"等文乃至"某些唯为某些之因"之此教文已作答。

།འདིས་ནི་འདི་སྐད་དུ། །ཚོགས་པའི་སྐད་ཅིག་མ་ དང་པོ་ལ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་རྣམས་ཕན་ཚུན་ནས་ཁྱད་པར་འབྱུང་བ་མེད་མོད་ཀྱི།འོན་ཀྱང་རང་རང་གི་རྒྱུ་དག་གིས་ཁྱད་པར་ཅན་ཁོ་ནར་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར། ཁྱད་པར་མེད་པ་རྣམས་ལ་དེ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་གང་སྨྲས་པ་དེ་བསལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་ རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་རུང་བའི་ཡུལ་ན་རྣམ་པར་གནས་པ་རྣམས་དང་།ཆོད་པ་མེད་པ་རྣམས་དང་། ཚོགས་པའི་རྐྱེན་རྣམས་མངོན་པར་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ཡང་ཅི་རིགས་པར་ཡང་བཤད་ཟིན་ཏོ། །འདི་དག་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་རུང་བའི་ཡུལ་ཡོད་ པས་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ།།དེ་དག་གི་ངོ་བོ་ནི་ཡུལ་རུང་བ་ཅན་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་ནུས་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །རྐྱེན་གང་དག་ལ་ཡུལ་རུང་བ་ཅན་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ ཡོད་པ་དེ་དག་ནི་ཡུལ་རུང་བ་ཅན་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་དག་སྟེ།འདི་ཡང་དེ་ལ་གཟུགས་དང་དབང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་ཡུལ་ཆོད་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་ནུས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་བཤད་ཟིན་ ཏོ།།འདིས་ཀྱང་ཇི་ལྟར་ཕན་ཚུན་ནས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་མ་སྐྱེས་པ་དག་ལས་ཁྱད་པར་འབྱུང་བ་དེ་བཞིན་དུ་འབྲས་བུ་ཡང་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་སྨྲས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་བསལ་བ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་འབྲས་བུ་ནི་ཕན་ཚུན་བཏགས་པའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ལས་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ལ། ཁྱད་པར་ དང་པོ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ནོ།།འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པའི་རྐྱེན་དེ་དག་ཀྱང་གང་ལས་སྐྱེས་པ་དེ་ཡང་དེ་དག་ཕན་ཚུན་ཉེ་བར་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྟེན་རྐྱེན་གྱི་ཁྱད་པར་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེའི་རྒྱུ་བསྐྱེད་པར་ནུས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་སྐབས་འདིར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །སོ་སོར་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པར་ ནུས་པ་ཡིན་ཡང་ཇི་ལྟར་འབའ་ཞིག་དག་གིས་མི་སྐྱེད་པ་དེ་ཡང་བཤད་ཟིན་ཏེ།དེ་ནི་བྱེད་པ་པོའི་ཁྱད་པར་སོ་སོ་ན་ཡོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ཕྱོགས་གཅིག་བཟླས་པ་དྲན་པར་བྱེད་དེ། གོང་དུ་དེ་དག་ཀྱང་སྔོན་ཡང་མེད་ཕྱིས་ཀྱང་མེད་སོ་སོ་ན་ ཡང་མེད་པས་ནུས་ཀྱང་སྔོན་དང་ཕྱིས་དང་སོ་སོ་ན་ཡོད་པ་ལས་འབྱུང་བའི་ཉེས་པ་དག་གིས་མི་གོས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་སྐབས་འདིར་བཤད་ཟིན་ཏོ།།དེའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་དེ་ལས་འབྱུང་བ་ཅན་གྱི་འབྲས་བུ་ཡང་འབའ་ཞིག་ལས་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གང་སྨྲས་པ་དེ་བསལ་བ་ཡིན་ ཏེ།སྐད་ཅིག་མ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་འབྱུང་བའམ་འབྱུང་བར་ཡང་མི་འགྱུར་ལ། འདིའི་སྐད་ཅིག་བྱེད་པ་རྣམས་སོ་སོར་བྱ་བར་ཡང་མི་ནུས་སོ།

这是说：虽然在聚合的第一刹那，诸共作者之间并无差别产生，但是各自的因唯生差别者。因此，所说"无差别者亦无彼"已被遣除。
如同处于适合生识之境、无间隔者及聚合诸缘生起所欲果，如是亦已如理说明。于此等，应作"由有适合生识之境"之语法安立。彼等之体性即是具境性。彼等等能生识之状态差别，即称为彼。诸缘具有适境性等状态差别者，即是适境性等状态差别。此亦已说明：于此，色与根等之聚具无间隔境等者，即是能生识之因。
此亦遣除所说"如从互无差别未生者生差别，果亦如是"。如是，果从互依之共作者而生，而初差别非如是。彼等生果之缘从何生起，即彼等互相趋近等所依缘之差别，能生彼因，此已于此中说明。
虽各别能生果，如何不由单一生起，此亦已说。此以"由无各别作者差别故"重述一分。上文已说"彼等亦非先有后有各别有，故虽有功能，不为先后各别有之过失所染"。
因此，已遣除所说"从彼差别所生果亦将从单一生起"。如是刹那既不会生起，此之刹那作者亦不能各别作用。

།དེ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་འབྲས་བུ་ཅུང་ཟད་ཅིག་ནི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཕན་ཚུན་ཕན་བཏགས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་དག་གིས་བསྐྱེད་དོ། །ཅུང་ཟད་ཅིག་ནི་ མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་འདོད་རྒྱལ་འདི་ག་ལས་སྙམ་དུ་སེམས་ན།དེའི་ཕྱིར། འབྲས་བུ་རྣམ་པ་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འབྲས་བུ་རྣམ་པ་གཉིས་ལ་འབྲས་བུ་ནི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་དག་གིས་བསྐྱེད་པའི་ཁྱད་པར་བརྒྱུད་པ་ལས་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཅན་ ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །ལ་ལ་ནི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པས་བྱས་པའི་ཁྱད་པར་ལ་མི་ལྡོག་པར་ཡུད་ཙམ་ཁོ་ནས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་མི་སྡོད་པར་སྐྱེད་པའི་དབང་པོ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་དག་གིས་བསྐྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བར་ ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་ཏེ།དེ་དག་ནི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པས་བསྐྱེད་པ་ཡང་ཡིན་ལ། ཁྱད་པར་ཡང་ཡིན་པས་ཞེས་བསྡུའོ། །དེ་དག་བརྒྱུད་པ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། འདི་ལ་དེ་ལས་འབྱུང་བའི་ཆོས་ཡོད་པས་འདི་ནི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པས་བསྐྱེད་པའི་བརྒྱུད་པའི་ཁྱད་པར་ལས་འབྱུང་ བའི་ཆོས་ཅན་ནོ།།མི་སྡོད་པར་སྐྱེད་པའི་དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་སྡོད་པ་མེད་པར་བསྐྱེད་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ། མི་སྡོད་པ་སྨོས་པ་ནི་སྣང་བ་ནས་མུན་ཁུང་དུ་ཞུགས་པའི་ཕན་བཏགས་པའི་དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དབང་པོ་ནི་འདིར་ཡིད་ལ་ བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་མཚོན་པ་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ།།ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་དེ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། འབྲས་བུ་དང་རྒྱུའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འབྲས་བུ་ཁོ་ན་ལ། ལ་ལ་ནི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ཚོགས་པ་ཙམ་ཁོ་ན་ལས་མི་སྐྱེའི། འོན་ཀྱང་ཚོགས་ པ་ལས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་དག་ལས་སྐྱེ་ལ།ཡང་ལ་ལ་ནི་རང་གི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཚོགས་པ་ཙམ་ལས་ཏེ། མི་སྡོད་པར་སྐྱེད་པའི་རྒྱུའི་ཚོགས་པ་ལས་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་རྣམས་ཀྱང་ཁ་ཅིག་ནི་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བར་ཉེ་བར་འགྲོ་བ་ན་འབྲས་བུ་ཉེ་ བར་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཀྱི།ཚོགས་པ་ཙམ་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་བརྒྱུད་པས་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་ལ་བརྟེན་ལ། ཡང་ཁ་ཅིག་ནི་ཕན་ཚུན་ཚོགས་པ་ཙམ་གྱིས་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དག་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་རྒྱུ་དངོས་སུ་ཐ་སྙད་གདགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོ་ཉིད་དག་ ཀྱང་ཡོད་དོ།

对此，若有此念："某些果由共作者互相增益的自体所生，某些则不是"，此任意想法从何而来？因此，说"二种果"等。
对于二种果，果是由共作者所生差别相续而生的法，如同苗芽等。有些则不依赖共作者所作的差别，仅于刹那即生，如不停留而生的根识等。
应作"由共作者所生"之语法安立。彼等既是共作者所生，亦是差别，如是总摄。彼等相续称为彼，此中由有从彼生法，故此是从共作者所生相续差别而生之法。
不停留而生的根识，即无停留而生的识。说"不停留"是为了遣除从明处入暗处增益的根识。此处应知"根"是表示作意等。
复次，为何此果有二种？因此说"由果与因之体性各异故"。唯于果，有些不仅从因缘和合而生，而是从和合转变而生；又有些仅从自己的近取和合而生，即从不停留而生的因和合而生，如是体性。
诸因亦有一些趋近转变时生起果，而非仅由和合，彼等依相续因之名言，又有一些仅由互相和合而生果，彼等即是可直接安立因名言之体性。

།འདི་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དག་ངོ་བོ་ཉིད་ཐ་དད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐུག་པ་མེད་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་དག་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཚེ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་དག་ལས་རྒྱུན་གྱི་སྒོ་ནས་ཕན་འདོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས། མངོན་ པར་འདོད་པའི་འབྲས་བུའི་རྒྱུ་སྐྱེ་བ་དེའི་ཚེ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་དག་གིས་བྱས་པའི་ཁྱད་པར་དང་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་དག་གིས་བྱས་པའི་ཁྱད་པར་དག་ལས་མི་སྐྱེའོ།།འདིར་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་དཔེ་ནི། འབྲས་བུ་མཇུག་ཐོགས་ཅན་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ ཏེ།ཇི་ལྟར་རྒྱུའི་ཆོས་འབྲས་བུ་མཇུག་ཐོགས་ཅན་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་དག་ལས་རྒྱུན་གྱི་ཁྱད་པར་འབྱུང་བ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པ་ལྟར་འདི་ནི་དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱའོ། །རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་འདི་ཆོས་མཐུན་པ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་དཔེ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་རྒྱུའི་ཚོགས་འབྲས་བུ་ བུ་མཇུག་ཐོགས་པ་སྐད་ཅིག་མ་དེ་ལ་བྱུང་བའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་དག་གིས་ཕན་མ་བཏགས་པའི་ངོ་བོ་ཁོ་ནས་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཁྱད་པར་དང་པོ་ཡང་ཕན་ཚུན་ཕན་མ་བཏགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་དག་ལས་སྐྱེའོ།།རྒྱུན་གྱིས་ཕན་འདོགས་པ་ལ་ལྟོས་པ་ནི་རྒྱུན་གྱིས་ཕན་ འདོགས་པ་ལ་ལྟོས་པའོ།།འབྲས་བུའི་རྒྱུ་ནི་འབྲས་བུའི་རྒྱུའོ། །དེ་སྐྱེ་བ་ནི་འབྲས་བུའི་རྒྱུ་སྐྱེ་བའོ། །དེ་ནི་རྒྱུན་གྱིས་ཕན་འདོགས་པ་ལ་ལྟོས་པ་ཡང་ཡིན་ལ། འབྲས་བུའི་རྒྱུ་སྐྱེ་བ་ཡང་ཡིན་པས་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །འདི་ལ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་དག་གིས་ བྱས་པའི་ཁྱད་པར་དག་ལས་སྐྱེ་བ་ཡོད་པས་འདི་ནི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པས་བྱས་པའི་ཁྱད་པར་ལས་སྐྱེ་བ་ཅན་ནོ།།གང་ལས་འབྲས་བུ་མཇུག་ཐོགས་ཡོད་པ་དེ་ནི་འབྲས་བུ་མཇུག་ཐོགས་ཅན་ཏེ། དེ་དང་འདྲ་བར་འཇུག་པས་ན་དེ་ལྟ་བུའོ། །ཡང་དེ་ལས་གཞན་པའི་སྒྲུབ་པ་གང་ཡིན་ ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར། དེ་ཕན་ཆད་ཀྱི་ཁྱད་པར་གང་དག་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཁྱད་པར་དང་པོ་ཕན་ཆད་ཀྱི་ཁྱད་པར་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་དག་གིས་བྱས་པའི་ཁྱད་པར་དག་ལས་སྐྱེ་སྟེ། འདི་དག་ལ་དེ་ལྟ་བུ་ལས་སྐྱེ་བ་ཡོད་པས་ཞེས་ཚིག་ རྣམ་པར་སྦྱར་རོ།

为了完全断除此因果体性差别的无穷过失，故说"从彼共作者"等。当依靠共作者通过相续方式增益而生所欲果之因时，第一差别虽由共作者所作，但不从共作者所作诸差别而生。
此中异品喻为"如有后续果"，即如因法依靠从共作者生起相续差别而生果，此非如是。或者，这仅是同品喻，如同因聚生起后续刹那果时，由共作者无所增益之体性而生果，如是第一差别亦从互不增益体性的共作者而生。
"依靠相续增益"即是依靠相续增益。"果因"即是果之因。"彼生"即是果因之生。此既是依靠相续增益，又是果因生起，如是语法安立。此中由有从共作者所作差别而生，故此是从共作者所作差别而生者。
有后续果者即有后续果，由与彼相似运行故称"如是"。
复次，若问何为其他能立？因此说"彼之后诸差别"等。第一差别之后诸差别，皆从共作者所作差别而生，此等有从如是而生，如是语法安立。

།འདི་ནི་ས་ལ་སོགས་པ་སྐད་ཅིག་མ་བརྒྱུད་དེ་འབྱུང་བ་ཐམས་ཅད་སོ་སོར་བློས་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་བཟུང་བ་རྣམས་ཕན་ཚུན་ཕན་འདོགས་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་ས་བོན་སྐད་ཅིག་མ་བརྒྱུད་དེ་འབྱུང་བ་ལ་བློས་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བཟུང་ནས། སྐད་ ཅིག་མ་ཕྱི་མ་དག་ལས་དང་ཆུ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱ་ལ།དེ་བཞིན་དུ་ས་དང་ཆུ་ལ་སོགས་པ་ཡང་སོ་སོའི་སྐད་ཅིག་མ་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་དག་ལ། དེ་ལས་གཞན་པ་དག་ལས་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་ དང་པོ་ཡང་གཞན་དུ་སྐྱེ་ལ།དེ་ལས་གཞན་པ་དག་ཀྱང་གཞན་དུ་སྐྱེ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། དེ་དང་དེ་དག་ནི་དེའི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཁྱད་པར་དང་པོ་ནི་ཕན་མ་བཏགས་པའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ལ་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཁྱད་ པར་དག་ཕན་ཚུན་ཕན་གདགས་པའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དག་ཡིན་ནོ།།རང་བཞིན་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ། དེ་དང་དེ་དག་ལ་རང་བཞིན་དེ་ཡོད་པས་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་གོང་དུ་ཐུག་པ་མེད་པར་བརྗོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་འདི་ཁོ་ནས་བཀག་ པར་བལྟ་བར་བྱའོ།།དེ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་ཇི་ལྟར་ཁྱད་པར་དང་པོ་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་མ་སྐྱེས་པའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་དག་གིས་སྐྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་མ་བསྐྱེད་པ་ཁོ་ནར་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པ་ལ་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན། དེའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་ ཁྱད་པར་དང་པོའི་རྒྱུ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།གལ་ཏེ་ཁྱད་པར་དང་པོ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་ལ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་མ་བསྐྱེད་པས་ཀྱང་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། སྐྱེད་པ་ནི་རག་སྟེ། འགོག་པར་བྱེད་པ་སུ་ ཞིག་ཡོད་དེ།དངོས་པོ་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར། མི་སྡོད་པར་སྐྱེད་པའི་ཆོས་ཅན་ཞིག་གམ། འོན་ཏེ་མ་ཡིན་ཞེས་འདྲི་བ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་དོ། །གལ་ཏེ་མི་སྡོད་པར་སྐྱེད་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ན་ནི། དེའི་ཚེ་སོ་སོར་བྱེད་པ་སྲིད་པས་རྟག་པར་འདོད་པ་དེ་ འབའ་ཞིག་གིས་ཀྱང་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་དེ་སྐད་དུ་བཤད་ཟིན་པ་ཁོ་ནའོ།།རྣམ་པར་བརྟག་པ་གཉིས་པ་ལ་ཉེས་པ། དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་མི་སྡོད་པར་སྐྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་ན་ནི། དེའི་ཚེ་འདི་ལྷན་ཅིག་ བྱེད་པ་དང་།ལྷན་ཅིག་ཀྱང་བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ།

应当了知，地等一切刹那相续生起，各自为意识所执为一体性者，彼此互相增益。如是，种子刹那相续生起，为意识执为一体性后，对后刹那及水等作增益，应当如是观察。同样，地、水等各自后后刹那，亦应观察由其他诸法作增益。
若问：为何第一差别生于他处，其余诸法亦生于他处？为此说"彼等即是彼之自性"等。第一差别是由无增益共作者所生之体性，其余差别是由互相增益共作者所生之体性。自性即是体性，彼等具有彼自性，如是语法安立。因此，前说无穷过失，亦应观察唯由此而遮遣。
于此若作是念：如同第一差别由未生差别之共作者所生，如是非刹那法等亦应唯由未生差别而生果。为此说"若如第一差别之因"等。若谓如第一差别，事物虽是刹那性，共作者虽未生差别亦能生果者，则生起已定，有谁能遮？唯问彼非刹那事物之体性为何？是否为不住而生法性？抑或不然？
若是不住而生法性，尔时由各别作用得成，故如前所说，唯由彼常性亦能生果。对第二分别之过失，说"若非彼体性"等。若非不住而生之体性，尔时此既非共作者，亦非能作者。

།མཇུག་བསྡུ་བའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་བས་ན། སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་བརྟག་པ་གཉི་ག་ལ་ཡང་ཉེས་པ་ཡོད་པ་དེའི་ཕྱིར། རྒྱུ་གང་དག་སྐད་ ཅིག་མ་མ་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་འགའ་ཡང་དོན་གཅིག་བྱེད་པས་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་མེད་དོ།།འོ་ན་ཁྱད་པར་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན། དེའི་ཕྱིར། རྒྱུན་གྱིས་ཕན་འདོགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ལྷན་ཅིག་པ་ ཉིད་རྒྱུན་གྱིས་ཕན་འདོགས་པའི་སྒོ་ནས་ཁྱད་པར་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་རྟག་པ་རྣམས་ལ་མི་འཐད་དེ།དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་དག་གི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་འགའ་ཡང་མེད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་འབའ་ཞིག་གིས་ཀྱང་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་བས་ཉེས་པ་དེ་སོ་ན་འདུག་པ་ཉིད་དོ། ། ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་རྟག་པ་ཡང་གདོན་མི་ཟ་བར་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་དག་ལས་ཁྱད་པར་བསྐྱེད་དོ་ཞེ་ན། དངོས་པོའི་རྒྱུན་ཚོགས་པ་ལ་གནས་པ་ཅན་ནོ། །ཕལ་ཆེར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་སྨོས་ཏེ། དངོས་པོའི་རྒྱུ་ལུས་ཅན་ནི་ཕལ་ཆེར་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི རྐྱེན་དག་གིས་ཁྱད་པར་བསྐྱེད་པས་འབྲས་བུ་སྐྱེས་པ་མཐོང་སྟེ།དཔེར་ན་ས་བོན་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུན་ལྟ་བུའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གལ་ཏེ་རྒྱུ་རྟག་པར་སྨྲ་བའི་ཡང་དངོས་པོ་རྟག་པར་འདོད་པ་རྐྱེན་གཞན་དག་ལ་ལྟོས་ནས་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་ན་དེའི་ཚེ་གདོན་མི་ཟ་བར་དེའི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་ ཉིད་གཞན་ཞིག་འབྱུང་སྟེ།ཕན་གདགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་དང་ལྟོས་པའི་ཆོས་ཅན་ཞེས་བྱའོ། །ཚོགས་པ་ནི་ཆ་ཤས་འདུས་པའོ། །འདི་ལ་ཚོགས་པ་ལ་གནས་པའི་ངང་ཚུལ་ཡོད་པས། འདི་ནི་ཚོགས་པ་ལ་གནས་པ་ཅན་ནོ། །འབྲས་བུ་ལ་ལྟོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཕན་གདགས་ པར་བྱ་བ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་རྟག་པ་ལ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་དག་ལས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གཞན་སྐྱེ་བར་ཀླན་ཀ་བཙལ་ཞེ་ན། སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྔོན་ཡང་ཡོད་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་རྟག་པ་ལ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ ངོ་བོ་ཉིད་སྔོན་ཡང་ཡོད་ན་ནི།དེའི་ཚེ་མི་སྐྱེད་པ་མི་རུང་སྟེ། སྔོན་ཡང་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

为总结起见，说"是故，对于非刹那性因"等。由于如是两种分别皆有过失，故凡非刹那性之因，皆无任何共同作一义而定为共作者性。
若念："将成为差别生起之相"，为此说"相续增益亦非"等。共作性以相续增益方式成为差别生起之相，此于诸常法不应理。是故，彼等全无共作者。由于唯独亦能生起，过失仍在。
若问：为何常住事物亦必定从共作者生起差别？答：事物相续聚集而住。说"大多"等，有形事物之因大多由共作缘生起差别而生果，如种子等相续。如是，若常因论者之常住事物依待他缘生果，尔时必定生起彼能生之另一体性，称为所增益性及依待法性。聚集即是部分和合。此具有住于聚集之性质，故此为住于聚集者。"待于果"即是"若为所增益"之意。
若问：为何寻求过失说常住事物从共作者生起另一能生体性？说"若能生体性先亦有"等。若常法先前亦有能生体性，尔时不应不生，意即先前亦应生起。

།དེ་ལྟར་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་ཞར་ལ་བརྒྱུད་དེ་འོངས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱས་ནས། དཀྱུས་མའི་མཇུག་བསྡུ་བའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་བས་ན་གང་གི་བདག་ཉིད་གང་ ཡིན་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ས་བོན་ལ་སོགས་པས་མ་ངེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་དེའི་ཕྱིར། དངོས་པོ་གང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་ཡོད་པ་ཙམ་ཁོ་ནས་དེ་ལྟ་བུར་འགྱུར་གྱི། དང་པོ་ཡོད་པར་གྱུར་ནས་ཕྱིས་དེ་ལྟ་བུའི་ ངོ་བོ་ཉིད་འགྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར།གཞན་གྱི་བྱེད་པ་ལ་ལྟོས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ། དངོས་པོ་ངོ་བོ་ཉིད་ཁོ་ནས་མི་གནས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི། དེ་ལ་འཇིག་པའི་རྒྱུ་དག་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་དགོས་སོ། །འོན་ཏེ་འདིར་རང་བཞིན་ བརྟན་པ་ཅན་དུ་ཁས་ལེན་ན།དེའི་ཚེ་དངོས་པོ་གནས་པའི་ཆོས་ཅན་ལ་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་གཞན་དུ་བྱ་བར་མི་ནུས་པས་འཇིག་པའི་རྒྱུ་དག་ཤིན་ཏུ་མི་དགོས་ཏེ་རྡོ་རྗེ་ལ་ཤིང་སྲིན་གྱིས་ཅུང་ཟད་བྱ་བར་མི་ནུས་སོ། །འདི་ལ་མི་གནས་པའི་ཆོས་ཡོད་པས་འདི་ནི་མི་གནས་པའི་ཆོས་ཅན་ཏེ། གཡོ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདི་ལ་གནས་པའི་ཆོས་ཡོད་པས་འདི་ནི་གནས་པའི་ཆོས་ཅན་ཏེ། རང་བཞིན་བརྟན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་གནས་པའི་ཆོས་ཅན་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ཁོ་ནའོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། ཅིའི་ཕྱིར། འོན་ཏེ གཞན་ཉིད་དུ་འགྱུར་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།གལ་ཏེ་གཞན་ཉིད་དུ་འགྱུར་ན། དེ་ལྟར་ཡིན་ན་ནི་རང་བཞིན་རྟག་པ་ཁོ་ནར་མི་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཆོས་འགལ་བ་གཉིས་འབྲེལ་པ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར། དེ་ཉིད་རྟག་པ་སྔ་མ་སྟེ། མི་གནས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པར་ཟད་དེ། བརྟག་པ་དེ་ལ་ཡང་ལན་བཏབ་ཟིན་ཏོ།

如是完成了附带阐述共作者之内容后，为总结正文，故说"是故，凡某之体性为某"等。由于如是已遮除"种子等不定"等说法，故某事物之体性为某，仅由其存在即成为如是，并非先有后成就如是体性而待于他作用。
由于如是之故，若事物以体性本不住为自性者，则于彼全不需要灭因。若此处承许自性坚固，尔时于有住法之事物亦不能成就另一体性，故极不需要灭因，如木虫于金刚不能作任何损害。
此有不住法故，此为不住法者，意即动摇体性。此有住法故，此为住法者，意即自性坚固。
若于此作是念："住法者亦必定转变为另一体性"，为此说"若成为他性"等。若成为他性，如是则不成为恒常自性。是故，由于相违二法不应相系，彼即是前述常性，仅是不住法之体性而已，对此观点已作答复。

།དེ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ཉིད་ཀྱང་དེ་ཁོ་ནའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། དེའི་ཕྱིར། ཕ་རོལ་ལས་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལ་ཕ་རོལ་འཇིག་པའི་རྒྱུར་འདོད་པ་ལས གཞན་དུ་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཞན་ཁོ་ན་ཡིན་ལ།གང་ཞིག་གཞན་ཡིན་པ་དེ་ཇི་ལྟར་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཐ་སྙད་འདོགས་པར་འགྱུར། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། དངོས་པོ་ཐ་དད་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཐ་དད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དངོས་པོ་རྣམས་ ཐ་དད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཐ་དད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པས།འདིར་གལ་ཏེ་ངོ་བོ་ཉིད་ཐ་དད་པ་ཡིན་ན། ཇི་ལྟར་དངོས་པོ་ཐ་དད་པར་མི་འགྱུར། དེ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་ཕ་རོལ་ལས་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་ངོ་བོ་ཉིད་གཞན་ཡིན་དུ་ཟད་མོད། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཉེས་པ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། དེ་ལྟ་ན་དངོས་པོ་སྔ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཚེ་ཕ་རོལ་ལས་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཞན་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་དངོས་པོ་རང་བཞིན་བརྟན་པ་ཅན་སྔ་མ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཉམས་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་གནས་པས་དེ་སུས་ཀྱང་གཞན་དུ འགྱུར་བ་བྱས་བ་མེད་པའི་ཕྱིར།འཇིག་པའི་རྒྱུ་རྣམས་དོན་མེད་པ་དེའི་སོ་ན་འདུག་པ་ཡིན་ནོ། །ཟངས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་གནས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་རྣམས་ཁོ་ན་མེ་ལ་སོགས་པ་ལས་སྙི་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གཞན་འབྱུང་བར་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ ན།དེའི་ཕྱིར། འདིས་ནི་ཟངས་ལ་སོགས་པའི་སྲ་བ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཕ་རོལ་ལས་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ངོ་བོ་ཉིད་གཞན་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨོས་པ་འདིས་ནི་ཟངས་ཀྱི་སྲ་བ་མེ་དང་ཉེ་ན་སྙི་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་གསལ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །སོགས་ པ་སྨོས་པ་ནི།ཆུའི་སྙི་བ་ལྷགས་པ་ཉེ་ན་སྲ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་གསལ་བ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་གསལ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཡང་སྔ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཟངས་ལ་སོགས་པ་དེ་ལ་ཡང་སྲ་བ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྔ་མ་གང་ཡིན་པ་དེ་རང་གི་ ངང་གིས་འཇིག་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན།མེ་ལ་སོགས་པ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྒྱུ་དང་། ཟངས་ལ་སོགས་པའི་སྐད་ཅིག་མ་རང་གི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུ་ལས་སྙི་བ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གཞན་ཁོ་ན་ཞིག་འབྱུང་གི་།གནས་པ་སྔ་མ་ཁོ་ནའི་ངོ་བོ་ཉིད། གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ནི་ མ་ཡིན་ནོ།

针对此段藏文，我将直译如下：
若有此念："转变为他性本身即是彼之体性"，为此说"从他方转变为他性者即是"等。于此，相较于认为他方为灭因者，凡转变为他性者即是他性，若为他性者，如何可施设为彼之体性？何以故？为此说"事物差别即体性差别之相"等。
凡诸事物差别者，即是体性差别之相，此处若是体性差别，如何不成为事物差别？若作是念："从他方转变为他性者仅是体性他者而已，如是有何过失？"为此说"如是则前事物"等。
当从他方转变为他性者唯是他性时，如是则前事物具坚固自性者，安住于不坏法性中，故无人能使其转变为他性，是故灭因无用，此即其理。
岂不见铜等安住之自性，从火等生起柔软性等其他体性耶？为此说"此说明铜等坚硬性等"等。由说从他方转变为他性即是体性他者，此说明铜之坚硬性近火则转变为柔软性之他体性。"等"字表示：应知水之柔软性近风则转变为坚硬性之他体性明显。
云何明显？为此说"于彼亦前"等。于彼铜等，前者坚硬性等体性由自然为坏灭性故，从火等共作因及铜等刹那自取因，唯生起柔软性等他体性，而非前住性本身转变为他体性。

།ཡང་ཕ་རོལ་པོས་བརྒལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་ནི་རང་གི་གནས་པའི་ཆོས་ཅན་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དངོས་པོ་དེ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་གནས་པའི་ཆོས་ཅན་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཇི་སྲིད་དུ་འཇིག་པའི་རྒྱུ་ཉེ་བར་མ་གྱུར་བ་དེ་སྲིད་དུ་གནས་སོ། །དེ་ ལྟ་བུ་དེ་ནི་གཞན་གྱིས་འཇིག་པར་འགྱུར་ལ།རྒྱུ་དེ་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་གཞན་མེད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་དངོས་པོ་འཕོ་བ་ཁོ་ན་འཇིག་པ་ཞེས་བྱ་བས་གཞན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་སྔ་མ་ཡིན་ནོ། །གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བས། ལན་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྨྲས་པ། དག་པའི་ ལན་འདི་ནི་རྣམ་པར་བརྟག་པ་གཉིས་ལས་མི་འདའོ།།རྣམ་པར་བརྟག་པ་གཉིས་པོ་དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཅི་དངོས་པོ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རྟག་པ་ཞིག་གམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཀྱེ་ཅི་དངོས་པོ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རྟག་པ་ཞིག་གམ། འོན་ཏེ་མ་ཡིན། ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། བརྟག་ པར་བྱ་བ་ལ་སྔར་རྟག་པར་གྱུར་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།དེ་ལྟ་བུར་བརྟག་པར་བྱས་པ་ལ། གལ་ཏེ་སྔར་རྟག་པར་གྱུར་ནས། ཕྱིས་འཇིག་པའི་རྒྱུ་དང་ཉེ་ན་མི་རྟག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྨྲས་ན། དེའི་ཚེ། རྟག་པར་འདོད་པ་སྔ་མ་ཐམས་ཅད་དུ་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་ པ་ཐ་དད་པ་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་གཉིས་སུ་ཡང་རབ་ཏུ་སྨྲ་ལ།རང་གིས་འཇིག་པ་དང་མི་འཇིག་པར་ཡང་རབ་ཏུ་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཐ་དད་པ་དག་ཡོད་པས་འདི་ནི་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཐ་དད་པ་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་གཉིས་སོ། །འདི་ ལྟར་རང་གི་གནས་པའི་ཆོས་ཅན་གཞན་ལས་དངོས་པོ་འཕོ་བའི་ངོ་བོ་འཇིག་པ་ཡིན་པར་འདོད་ལ།དེ་ཡང་དེ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ངོ་བོ་ཉིད་གཉིས་སུ་ཁས་བླངས་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་རང་གི་འཇིག་པ་དང་མི་འཇིག་པ་ཡིན་ཞེ་ན། བཤད་པ། གལ་ཏེ་ངོ་བོ་ཉིད་ སྔ་མ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་འཇིག་པ་ཡིན་ན།དེའི་ཚེ་འདིའི་འཇིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཁོ་ནས་རང་འཇིག་པར་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་འཇིག་པའི་རྒྱུ་དོན་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་པའི་རྒྱུས་བསྐྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཕྱི་མ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་འཇིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བདག་ ཉིད་འཇིག་པས་འཇིག་པའི་རྒྱུ་དོན་མེད་པ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་ངོ་བོ་ཉིད་སྔ་མ་འཇིག་པའི་ངང་ཅན་མ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་ཡང་བདག་ཉིད་ཀྱིས་མི་འཇིག་པར་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ། །མཇུག་བསྡུ་བའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ན་སྔ་མ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལྟར་བཤད་པའི་རྣམ་པས་ ན་རྟག་པར་འདོད་པ་སྔ་མ་ལ་གཉི་ག་ལྟར་ཡང་འཇིག་པའི་རྒྱུ་ནུས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་གནས་སོ།

我将为您直译这段藏文如下：
为了对方能够质难，故说"彼唯是自住法性者"等。彼事物唯是自体安住法性者，如是乃至灭因未近之时皆得安住。如是彼由他者而灭，彼因亦无他体性，然唯是事物迁变即称为灭，故非他性，此为前宗。
论师言："此答"等。所说此清净答复不出二种观察。为显示此二种观察，故说"为事物以体性是常住耶"等。问：事物以体性是常住耶？抑或不是？若问如何？
于所观察中说"先成常住已"等。如是观察时，若说先成常住已，后近灭因则成无常，尔时，前常住见一切处皆说常、无常差别之二事物，且说自灭与不灭。
此中有常、无常体性差别故，此即是具常、无常体性差别之二事物。如是认为自住法性者从他迁变体性即是灭，彼亦非异于彼，尔时即成承许二体性。
云何是自灭与不灭？说明：若前体性由自身灭，尔时即说此以灭之体性而自灭。如是则灭因无用。后体性为灭因所生者，亦是灭之体性故，由自身灭故灭因无用。
若前体性非是灭性，尔时亦说由自身不灭。为总结故，说"如是于前"等。如是以所说之理，于前常住见，无论何者，灭因皆无作用，此为所立。

།ཕ་རོལ་པོས་གཅིག་ལ་རྟག་པ་དང་། མི་རྟག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གཉིས་ཀྱིས་ཉེས་པ་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་ཕྱིར། སྔར་རྟག་པར་འགྱུར་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྟག་ པར་འདོད་པའི་དངོས་པོ་སྔར་རྟག་པར་འགྱུར་ནས།ཕྱིས་མི་རྟག་པར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་འདི་ནི་ཕྱིས་ཀྱང་རྟག་པ་ཁོ་ནའོ། །འདིར་གཏན་ཚིགས་སུ་ངོ་བོ་ཉིད་གཅིག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་འདིའི་ངོ་བོ་ཉིད་གཅིག་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་འདི་ཕྱིས་མི་ རྟག་པ་ཉིད་ག་ལ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་སྔ་མའོ།།གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བས། འོ་ན་དངོས་པོ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་དངོས་པོ་འདི་རང་གི་ངོ་བོ་འཇིག་པ་དང་མ་འབྲེལ་མི་འགྱུར་ན། འོ་ན་འཇིག་པ་ཞེས་ཇི་སྐད་དུ་བྱ། མི་འགྱུར་བའི་ རང་གི་ངོ་བོ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་ཞིག་པ་ཉིད་དུ་རྟག་པར་རིག་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་འཇིག་པ་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྟག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་འཇིག་པ་འདི་གཉིས་ནི་ཕན་ཚུན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མཚན་ཉིད་མི་འདྲ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། འཇིག་ པ་དང་མི་འཇིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དག་ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་གཉིས་ལ་ཕན་ཚུན་གྱི་ངོ་བོ་ཡོད་པས་འདི་དག་ནི་ཕན་ཚུན་གྱི་ངོ་བོ་ཅན་ནོ། །ཕན་ཚུན་གྱི་ངོ་བོ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ནི་ཕན་ཚུན་གྱི་ངོ་བོ་ཅན་མ་ཡིན་པའོ། །དེའི་ ངོ་བོ་ནི་དེ་ཉིད་དེའི་ཕྱིར་རོ།།མཇུག་བསྡུ་བའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་བས་ན་འདི་ལ་འཇིག་པ་ཡོད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། ནམ་ཡང་རུང་སྟེ་རྟག་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་འདི་འཇིག་པར་འདོད་ན། དེའི་ཚེ་འདི་འཇིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཁོ་ནར་འགྱུར་ དགོས་སོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་འཇིག་པར་མི་རུང་སྟེ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་འཇིག་པའི་རྒྱུ་དོན་མེད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་སྔར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །མཇུག་བསྡུ་བའི་ཕྱིར། དེས་ན་དངོས་པོ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་འཇིག་པ་ཡིན་ཡང་རུང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། སྤྲོས་པའི་ཚུལ་དེས་ན། གལ་ཏེ་དངོས་པོ་འཇིག་པའི་ངང་ཅན་ཡིན་ཡང་རུང་། འོན་ཏེ་འཇིག་པའི་ངང་ཅན་མ་ཡིན་ཡང་རུང་སྟེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འཇིག་པའི་རྒྱུ་དགོས་པ་འགའ་ཡང་མེད་དོ། །དཀྱུས་མའི་མཇུག་བསྡུ་བའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་བས་ན་དངོས་པོ་འཇིག་པ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པས་ཞེས་བྱ བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་དེ་སྐད་དུ་བཤད་པའི་རྣམ་པས་འཇིག་པའི་རྒྱུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མི་འཐད་པ་དེའི་ཕྱིར། དངོས་པོ་ནི་འཇིག་པར་བྱ་བ་ལ་ཆུང་ཟད་ཀྱང་ལྟོས་པ་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་འཇིག་པར་ངེས་པར་གྲུབ་བོ།

为了完全消除对方关于一法具有常性与无常性两种体性的过失，故说"先成常住已"等。所许为常住之事物，并非先成常住后转为无常，而是后时亦唯是常住。此处以"因体性为一"而立因。由于此法体性为一，故后时怎能成为无常？此为前宗。
论师言："若尔，彼事物"等。若此事物不与自体之灭相关联，则何以称为灭？不变之自体于一切时中恒常被了知为坏灭性。何以故？为此，说"彼体性与灭二者"等。常住体性与灭这二者，由于互为体性之相不同，因为灭与不灭之体性是互相排除而安立之相，此为所思。
此二者由具有互为体性故，彼等即是互为体性者。非互为体性者即是非互为体性者。彼之体性即是彼故。
为总结故，说"是故于此有灭"等。由于如是之故，若许此常住性者于任何时中皆可灭，则彼时此必成唯灭之体性。若非如是则不应灭，如是则灭因实为无用，如前已说。
为总结故，说"故事物以体性是灭亦可"等。如所广说之理，无论事物是灭性或非灭性，一切种中灭因皆无所需。
为结束正文故，说"是故事物于灭无所待"等。由于如是所说之理，灭因于一切种中皆不应理故，事物于灭毫无所待。是故必定成立为灭。

།འདིར་སྦྱོར་བ་ནི་གང་དག་གང་ཞིག་ ཡོད་པ་དེའི་ཕྱིར།ལྟོས་པ་མེད་པ་དེ་དག་ནི་དེ་ཡོད་པར་ངེས་པ་དག་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ལ་རྒྱུའི་ཚོགས་ཐ་མ་ལྟ་བུའོ། །དངོས་པོ་ཡང་འཇིག་པར་བྱ་བ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་ཡོད་པར་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ཅི་ཞིག་གྲུབ་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། གང་ཡོད་པ་དེ་ནི་འཇིག་པ་ཡང་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ཡོད་པར་གྲུབ་ན་དངོས་པོ་གང་ལ་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་འཇིག་པ་ཡིན་ལ་འཇིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལོག་ན་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོད་པ་ཉིད་ལྡོག་པས་དེ་ལྟར་ན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། ལྡོག་པ་དག་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། ། འདིར་ཕ་རོལ་པོས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་མ་གྲུབ་པར་ཀླན་ཀ་བཙལ་བའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་འཇིག་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་ཡོད་པ་ཁ་ཅིག་འཇིག་པའི་རྒྱུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་འཇིག་པའི་ངང་ཅན་ཡིན་དུ་ཆུག་ན ཡང་ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་འཇིག་པའི་ངང་ཅན་དུ་འགྱུར་དགོས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གོ་ག་ལས།དེའི་ཕྱིར་ལ་ལར་ཡོད་ཀྱང་འཇིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་དོགས་པའི་རྒྱུ་ཅི་ཞིག་ཡིན་སྙམ་ན། ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཡིན་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རང་གི་ངོ་བོ་གཅིག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་འདྲ་ཡང་། ཁ་ཅིག་ནི་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ལ། ཁ་ཅིག་ནི་ཐོགས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །བསྟན་དུ་ཡོད་པ་དང་བསྟན་དུ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། དེ་དང་འདྲ་བར་ཡོད པ་ཉིད་དུ་མཚུངས་ཀྱང་།ཁ་ཅིག་ནི་འཇིག་པའི་བདག་ཉིད་དུ་འགྱུར་ལ། ཁ་ཅིག་ནི་མི་འཇིག་པའི་བདག་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་མ་ཁྱབ་པས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་མ་གྲུབ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་སྔ་མའི་དོགས་པའོ། །གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བས། གནོད་ པ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་བསྟན་པའི་ཕྱིར།མ་ཡིན་ཏེ། སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་ཞིག་འཇིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་མི་འདོད་པ་དེ་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་མི་རུང་ངོ་། །དེའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་ཡང་ཡིན་ལ། རྟག་པར་ཡང་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་འཁྲུལ་པར་ག་ ལ་འགྱུར།ཅིའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདི་ལྟར་གང་དོན་བྱེད་ནུས་པ་དེ་ནི་དངོས་པོ་ཞེས་བྱའོ། །འོ་ན་དངོས་པོ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། ནུས་པ་ ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།གང་ཞིག་གང་དུ་ཡང་ནུས་པ་མེད་པ་དེ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ།

这里的论式是：凡是存在且无所待者，彼等必定存在，如最后一刹那的因聚对于产生果。事物对于坏灭亦无所待，是故必定存在。
由此成立何义？故说"凡是存在者即是坏灭"等。若成立其存在，则任何存在之事物必定坏灭，若坏灭体性消失则一切存在性亦随之消失，如是则已成立随行与返遮。
此处对方为寻求随行与返遮不成之过失，故说"若是以体性坏灭"等。若某些存在者因坏灭因不应理而成为本性坏灭者，然何以知一切存在者皆应成为坏灭性？因此，有些虽然存在却可能非坏灭体性。
复次，何为疑虑之因？故说"一切之体性皆是一切"等。非一切事物皆同一自性。譬如虽同为存在，然有些有碍，有些无碍。显色与非显色等亦应如是观察。如是虽同为存在，然有些可成坏灭本性，有些可成不坏灭本性。是故因不周遍，随行与返遮皆不成立。此为前宗之疑虑。
论师为显示能破量故说："非也，岂非刹那性"等。若不许为坏灭体性者，则不应成为存在。是故何能有既是存在又成常住之错误？
何以致成非事物之过？为此说"事物之相"等。如是，凡能作用者即名事物。则非事物之相为何？故说"远离一切功能"等。凡于任何处皆无功能者即名非事物。

།དེ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པ་ཡང་དོན་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། དེའི་ཕྱིར། སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པ་ནི་འགའ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གང་དུ་ཡང་ནུས་པ་མེད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རིམ་དང་ཅིག་ཅར་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རིམ་དང་ཅིག་ཅར་མ་གཏོགས་པ་དུས་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པ་ནི། རིམ་གྱིས་ དོན་བྱེད་པར་ཡང་མི་འཐད་དེ།འདི་ལྟར་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ལ་ལྟོས་ནས་རིམ་གྱིས་དོན་བྱེད་པ་ཡིན་ན། རྟག་པ་ནི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་འདིས་ཅུང་ཟད་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ཅིག་ཅར་བྱེད་པར་འགྱུར་གྱི། རིམ་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ཅིག་ཅར་ཡང་མི་འཐད་དེ། འདི་ལྟར་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ཅིག་ཅར་བྱས་ནས་ཀྱང་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པར་འདིའི་བྱ་བ་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལྡོག་པ་ནི་མེད་དོ། །ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ལ་མི་ལྟོས་པའི་ཕྱིར། སྐད་ཅིག མ་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་བྱ་བ་བྱ་དགོས་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྔོན་ཁོ་ན་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ།དེ་ལྟར་ན་ཐུག་པ་མེད་པའི་འཁོར་ལོ་ལ་ཞོན་པའི་རྟག་པ་ཉོན་མོངས་བདག་ཉིད་ཀྱང་ཁྱབ་པར་འགྱུར་ལ། འབྲས་བུ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། དེ་ལྟར་འཁྲུལ་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་ནས། མཇུག་བསྡུ་བའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་བས་ན་གང་ཡོད་པ་དེ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་ཁྱབ་པ་གྲུབ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བཤད་པའི་རྣམ་པས་ཇི་ལྟར་ཡང་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་གང་ཅུང་ཟད་ཡོད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི། སྐད་ཅིག་མ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་ཁྱབ་པ་གྲུབ་བོ། ། རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྐབས་རྫོགས་སོ།། །།འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། དོན་གཞན་ཤེས་པར་བྱ་བ་ལ་འབྲས་བུ་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཚེ་དོན་གཞན་རྟོགས་པར་འདོད་པ་དེའི་ཚེ་འབྲས་བུ་ཁོ་ན་གཏན་ཚིགས་སུ་བརྗོད པར་བྱའོ།།དོན་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པ་ལ་མ་གཏོགས་པའི་དངོས་པོ་གཞན་ལ་སྟེ། དངོས་པོ་གཞན་ཐ་དད་པ་གཞན་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ནི་ཕན་ཚུན་ཟློག་པའི་བྱེ་བྲག་པས་བརྟགས་པའི་ཆོས་གཞན་ཤེས་པས་བྱེད་པ་ཡིན་པར་འདོད་ ལ།འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་ནི་དངོས་པོ་གཞན་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་ཡོད་དོ།

对此若有人想："非刹那者亦能作用"，为此说"非刹那者于任何"等。凡非刹那者，于任何处皆无功能。何以故？故说"以次第与顿时"等。除次第与顿时外，别无其他时间故。
非刹那者以次第作用亦不应理。如是，若依待俱有因而次第作用，然已说常法不待俱有因。是故，此者所作一切当顿时作，而非次第。
顿时亦不应理。如是，若一切作用顿时作已，于第二刹那等中亦应能作，因为此者作用体性于第二刹那等中并未消失。由不待俱有因故，于第二刹那等中所应作之一切亦当于前际作，如是则乘无穷轮回之常法烦恼自性亦将遍满，更何须说果报？
如是遣除错谬已，为总结故说："是故凡有者定唯是刹那性，遍摄已成"。以如是所说方式无有任何错谬故，凡少许存在者一切定唯是刹那性，遍摄已成。
自性因章已竟。
就果因而言，说"欲知异法时，果为因"。当欲了知异法时，唯果当说为因。"异法"谓不属能立之异事物，即完全不同之异事物之义。自性因是由相互返遮之差别所观察之法，而果因则遍摄能知异事物。

།ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་དོན་གཞན་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ལ་འབྲས་བུ་ཁོ་ན་གཏན་ཚིགས་ཡིན་པར་འདོད་ཀྱི། གཞན་ཡང་མ་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ ཏེ།རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དོན་གཞན་གང་ཡིན་པ་དེ་དང་འབྲས་བུ་ཁོ་ནར་ལྷན་ཅིག་འཁྲུལ་པ་མེད་ཀྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་བྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་འབྲེལ་པས་འབྲས་བུ་ཁོ་ན་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་དེའི་བདག་ཉིད་དང་། དེ་ལས་བྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ ཀྱི་འབྲེལ་པ་ལ།དེ་ལ་དེའི་བདག་ཉིད་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་འབྲེལ་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལས་བྱུང་བའི་འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་འབྲེལ་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་གཞན་དང་མ་འབྲེལ་པ་ཉིད་ཀྱི་མི་འཁྲུལ་པ་མེད་དོ། །གཞན་གྱི་འདོད་པའི་དོགས་པ་བསུ་བར། གལ་ཏེ་རྒྱུ་ དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།གལ་ཏེ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འབྲེལ་པས་བརྟགས་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་འདོད་ན། དེའི་ཚེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། ཤེས་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོར་ ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ།མེའི་སྤྱིའི་ཆོས་བཞིན་དུ་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པར་འགྱུར་ལ། དུ་བའི་ཡང་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་བཞིན་དུ་སྤྱིའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །མེའི་སྤྱིའི་ཆོས་མེ་ཉིད་དང་རྫས་ཉིད་དང་ཡོད་པ་ཉིད་དང་ཤེས་ བྱ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ནི་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པར་འདོད་ཀྱི།ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་རྩཝའི་དང་ལོ་མའི་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དུ་བའི་ཡང་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་དུ་བ་ཉིད་དང་སྔོ་བ་ཉིད་དང་། །འཁྱིལ་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པར་འདོད་ཀྱི། སྤྱིའི་ཆོས་ རྫས་ཉིད་དང་།ཡོད་པ་ཉིད་དང་ཤེས་བྱ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་དང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་ དུ་བ་དང་མེས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ།སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་དག་གིས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། མེ་ཡང་དུ་བ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་དག་གིས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། ཤེས་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོར་ འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།ཕྱོགས་སྔ་མའི་དོགས་པ་ཡིན་ནོ།

复次，为何唯独果为因而能了知异法，而非其他？为此说"因为无错乱故"。所谓因，即与所欲证成之异法唯与果无错乱，而非其他。以从彼生起为相之关联故，唯与果相关。
如是，自性与从彼生起为相之关联中，其中自性是自性因之关联，从彼生起是果因之关联。是故，由于与他不相关故无不错乱。
为迎接他人所许之疑虑，说"若谓因果事物为所知能知等"。若许由因果相之关联观察而为能知，则于一切方面皆成所知能知事物。如火之共相法，别相法亦应成所知；如烟之别相法，共相法亦应成能知。
火之共相法，如火性、实性、有性、所知性等是所许为所知，而别相法如根茎叶等则非。烟之别相法，如烟性、青性、旋转性等是所许为能知，而共相法如实性、有性、所知性等则非。
何以故一切方面皆成所知能知事物？为此说"一切方面皆所生能生等"。以烟与火于一切方面，以共相别相法为所生，而火亦以共相别相法生一切方面之烟，是故于一切方面皆成所知能知事物。此乃前宗之疑虑。

།གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བས། མ་ཡིན་ཏེ། དེ་མེད་པར་ཡང་འབྱུང་བ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། མེ་མེད་ཀྱང་རྫས་ཉིད་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་ལ། མེའི་ཁྱད་པར་མེད་ཀྱང་དུ་བ་ཙམ་འབྱུང་ངོ་། །དེའི་ཕྱིར། མེ་ཁོ་ན་ ལས་རྫས་ཉིད་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་ལ།མེའི་ཁྱད་པར་ཁོ་ན་ལས་དུ་བ་ཙམ་དུ་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེ་སྐད་སྨྲས་པའི་ཉེས་པར་ཐལ་བ་མེད་དེ། འདི་ལྟར་མེ་ལས་དུ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་རྫས་འབྱུང་གི་། ཆུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ལ། རྩཝའི་མེ་ལས་དུ་བ་འགའ་ ཁོ་ན་ཞིག་འབྱུང་གི་།ཐམས་ཅད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །མཇུག་བསྡུ་བའི་སྒོ་ནས། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དག་གིས་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་ཤེས་པར་བྱེད་པ་དཔྱད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་བས་ན་རྒྱུའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་རྣམ་པ་ཐམས་ ཅད་དུ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་དང་།སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་ཡིན་པ་ནི་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་རྒྱུ་ལས་རྣམ་པར་གནས་པའི་ཆོས་ཇི་སྙེད་ཅིག་མེད་པར་འབྲས་བུ་མི་འབྱུང་བ་དེ་སྙེད་ཅིག་ན་རྒྱུ་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེའི་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ སྨོས་ཏེ།དེ་དག་ཁོ་ནའི་འབྲས་བུ་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་ངེས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། འདི་ལྟར་སྤྱིའི་ཆོས་རྣམས་ཁོ་ནའི་འབྲས་བུ་དུ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བར་གཏོགས་པའི་ཆ་དཔྱད་པ་ཡིན་ནོ། །བསྒྲུབ་པར་ གཏོགས་པའི་ཆ་དཔྱད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གང་དག་དེ་དག་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།འབྲས་བུ་ཡང་དེའི་ཆོས། གང་དག་རྒྱུར་གཏོགས་པའི་ཆོས་དག་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་ཆོས་དེ་དག་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །འདི་ སྐད་དུ།འབྲས་བུར་གཏོགས་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་རྣམས་རྒྱུར་གཏོགས་པའི་སྤྱིའི་ཆོས་རྣམས་མེད་ན་མི་འབྱུང་སྟེ། དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་དག་ཉིད་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་ཡིན་ནོ། །ཡང་གཞན་གྱི་ཚིག་གི་གོ་སྐབས་ཀྱི་དོགས་པ་བསུ་བར། གལ་ཏེ་ཆ་ཤས་ ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།གལ་ཏེ་རྒྱུར་གཏོགས་པའི་སྤྱིའི་ཆོས་ཁོ་ན་དག་མེད་པར་འབྲས་བུར་གཏོགས་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་རྣམས་མི་འབྱུང་བ་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་འོ་ན་ཆ་ཤས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་དང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་ཏོ།

成立论者说："非也，即便无彼亦生起"等。即便无火，实性等亦生起；即便无火之别相，烟之总相亦生起。是故，不能确定唯从火生实性等，唯从火之别相生烟之总相。由于无如是决定，故无所说过失。如是，从火生起名为烟之实体，而非名为水；从柴火生起某些烟，而非一切烟。
以总结方式，为观察所立能立二者之所知能知，故说"是故因之自性"等。由于如是一切方面皆非所生能生事物，是故因中所住诸法，若缺几许则果不生起，则彼几许为因，余非因。何以故？说"以定为彼果故"。谓有如是决定：唯彼等之果是此。此为语义。如是确定宣说：唯共相法等之果是烟。如是首先观察所立分。
为观察能立分，说"若彼等无则不生之法"等。应知果亦以彼法，即以若无属因之法则不生起之诸法为能知。此说：属果之别相法，若无属因之共相法则不生起，是故唯彼等为所知能知事物。
复次，为迎接由他言词机会所生疑虑，说"若由部分"等。若唯无属因之共相法，属果之别相法不生起，则成由部分所生能生。

།འདི་ལྟར་མེའི་ཁྱད་པར་གྱི་ ཆོས་རྣམས་ཀྱང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ལ།དུ་བའི་ཡང་སྤྱིའི་ཆོས་རྣམས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་དང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོར་ནི་འདོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་སྔ་མའི་དོགས་པ་ཡིན་ནོ། །གྲུབ་པའི་མཐའ་ སྨྲ་བས།མ་ཡིན་ཏེ། དེས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདིར་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཁོ་ནས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་དང་། སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་ཡིན་གྱི། ཆས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་ནི། ཤེས་པ་ལ་ ལྟོས་པ་ཡིན་གྱི།དངོས་པོ་འཇུག་པ་ལ་ལྟོས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་གལ་ཏེ་མེའི་ཁྱད་པར་གྱི་དུ་བའི་ཁྱད་པར་བསྐྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་བཟུང་བར་ནུས་ན། དེའི་ཚེ་མེའི་ཁྱད་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་ཉིད་དེ། འདི་ལྟར་ཡང་ཨ་ཀ་རུའི་དུ་བ་མཐོང་བ་ལས་ཨ་ ཀ་རུའི་མེ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མཐོང་ངོ་།།གལ་ཏེ་སྤྱིའི་རྫས་ཉིད་ལ་སོགས་པ། རྟགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དུ་བས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་དེ་ལྟ་བུ་དེ་དག་ཀྱང་བཟུང་ནུས་ན། དེའི་ཚེ་དེ་དག་ལས་ཀྱང་མེ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བས་འདོད་པ་ཁོ་ན་སྟེ། གང་ཞིག་དུ་བ་ལ་ཡོད་པའི་རྫས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདི་ན་ མེ་ཡོད་དོ་ཞེས་སྨྲ་ན་དེའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ།།མེའི་ཁྱད་པར་དེས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ནི། དེས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའོ། །འདི་ནི་དེས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ཡང་ཡིན་ལ། ཁྱད་པར་ཡང་ཡིན་པས་དེས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་ཏེ། དུ་བ་ལ་ཡོད་པའི་ཁྱད་པར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་འཛིན་པ་ནི་དེས་ བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་འཛིན་པའོ།།རྟགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི། རྟགས་ཁྱད་པར་ཅན་ཏེ། སྤྱི་གང་དག་ལ་དེའི་ཁྱད་པར་བྱེ་བྲག་ཡོད་པ་དེ་དག་ནི་རྟགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱི་བྱེ་བྲག་ཅན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེས་བསྐྱེད་པའི་ཁྱད་པར་འཛིན་པ་དང་རྟགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱི་བྱེ་བྲག་ཅན་གྱི་སྤྱི་འཛིན་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པར་འདོད་དོ། ། འོ་ན་གང་གི་ཚེ་མི་འདོད་ཅེ་ན། ཁྱད་པར་ཅན་མ་ཡིན་པའི་སྤྱི་བརྗོད་པར་འདོད་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཚེ་ཁྱད་པར་ཅན་མ་ཡིན་པའི་དུ་བ་བརྗོད་པར་འདོད་པ་དང་། ཁྱད་པར་ཅན་མ་ཡིན་པའི་རྫས་ཉིད་ལ་སོགས་པ་སྤྱི་དག་བརྗོད་པར་འདོད་པ་དེའི་ཚེ། འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པར་མི འདོད་དོ།།འདི་ལྟར་མེའི་ཁྱད་པར་མེད་པར་ཡང་ཁྱད་པར་ཅན་མ་ཡིན་པའི་དུ་བ་འབྱུང་ལ། མེ་མེད་པར་ཡང་ཁྱད་པར་ཅན་མ་ཡིན་པའི་རྫས་ཉིད་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ལྟ་བས་ན་གང་ན་དུ་བ་ཡོད་པ་དེ་ན་མེ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འབྲས་བུ་ལས་རྒྱུ་རྗེས་སུ་དཔག་པར་རྣམ་པར་གནས་སོ།

如是，火之别相法亦非能生，烟之共相法亦非所生，应成过失。因为不许以一切自性为所生能生事物 - 此为前宗之疑虑。
成立论者说："非也"，并说"彼所生之别相"等。此中唯以一切自性为所生能生事物，而非以部分。所知能知事物是依于认知，而非依于事物运行。如是，若能取火之别相所生烟之别相，尔时许火之别相为所知。如是亦见由见沉香烟而比度沉香火。
若亦能取共相实性等为烟之别相所限定如是彼等，尔时从彼等亦能了知火，此正所许。若说"由此有烟为实故，此处有火"，则成比度。
火之别相所生者，即彼所生。此既是彼所生亦是别相，故为彼所生之别相，即烟中所有之别相之义。取彼即取彼所生之别相。
因相之别相即具别相之因相：凡共相中有彼别相差别者，即具因相别相之差别。若取彼所生之别相及具因相别相之共相，则许为比度。
若问何时不许？说"若欲说无别相之共相"等。当欲说无别相之烟及欲说无别相之实性等共相时，由错乱故不许比度。如是，无火之别相亦生无别相之烟，无火亦生无别相之实性等。是故，"何处有烟，彼处有火"，此由果比度因而安立。

།འདིར་ཕ་རོལ་པོས་ འཁྲུལ་པ་གླེང་བའི་གོ་སྐབས་ཀྱི་དོགས་པ་བསུ་བར།གལ་ཏེ་འགའ་ཞིག་རེས་འགའ་འགའ་ཞིག་ལས་བྱུང་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་དུ་བ་འགའ་ཞིག་དུས་རེས་འགའ་མེ་འགའ་ཞིག་ལས་བྱུང་དུ་ཆུག་ན་ཡང་། དུ་བ་ཐམས་ཅད་མེ་ལ་རག་ལས་ཏེ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ ངེས་པ་འདི་གོ་ག་ལས།ངེས་པ་མ་གྲུབ་ན། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་ཁོ་ན་མི་འགྲུབ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་སྔ་མའི་དོགས་པ་ཡིན་ནོ། །གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བས། མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་དུ་བ་མེས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ མ་ཡིན་པར་གྱུར་ན།དེའི་ཚེ་ལན་འགའ་ཡང་མེ་དེ་ལས་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། བརྗོད་ཀྱང་དེ་ལས་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་མེ་དེ་ལས་འབྱུང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པས་འདི་ནི་དེ་ལས་འབྱུང་བ་ཅན་ནོ། །དེ་ལས་འབྱུང་བ་ཅན་མ་ཡིན་པས་དེ་ལས་འབྱུང་བ་ཅན་ མ་ཡིན་པ་སྟེ།དེས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཅི་དུ་བ་མེས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་མེ་ལས་འབྱུང་སྟེ། དེས་ན་དེ་སྐད་དུ་བརྗོད་དམ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། ཕན་ཚུན་ལྟོས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དག་གི་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་དང་སྐྱེད་ པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟར་དུ་བ་ཡང་མེས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་ལ། མེ་ཡང་དུ་བསྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུར་འདོད་དོ། །ཕན་ཚུན་ལ་ལྟོས་པ་ནི་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པའོ། །བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་དང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ནི། བསྐྱེད་ པར་བྱ་བ་དང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དག་གོ།།།དེ་དག་ནི་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་དང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དག་ཀྱང་ཡིན་ལ། ངོ་བོ་ཉིད་དག་ཀྱང་ཡིན་པས་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །གང་དག་ལ་དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་ཡོད་པ་དེ་དག་ནི། བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་དང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་རྒྱུ་དང་འབྲས་ བུ་དག་གོ།།གལ་ཏེ་འདི་གཉིས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་དང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པ་ཡིན་དུ་ཆུག་ན་ཡང་། དེས་ན་ཅི་ཞིག་གྲུབ་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་ལ་གལ་ཏེ་དུ་བ་མེ་ལ་སོགས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་དེ་ལྟར་གནས་པ་དེ་ལ་གལ་ཏེ་ དུ་བ་མེ་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་པ་སྤངས་ཏེ།བརྒྱ་བྱིན་གྱི་སྤྱི་བོ་ལ་སོགས་པ་གཞན་ལས་ཀྱང་འབྱུང་ན་ནི། །དེའི་ཚེ་དུ་བ་མེ་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་པས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་པས། ལན་འགའ་ཡང་དེ་ལས་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་པདྨ་བཞིན་ནོ།

此处为迎接对方提出错乱之机会的疑虑，说"若某物有时从某物生起"等。即使承许某烟有时从某火生起，然何以得知"一切烟皆依火而生"此确定性？若确定性不成立，则随行与返遮二者皆不成立 - 此为前宗之疑虑。
成立论者说："非也"，并说"非从彼生起者"等。若烟非火所生之本性，则彼时永不从彼火生起，说亦不从彼生起，此为其意。此中由有从彼火生起之本性，故此为从彼生起者。非从彼生起者即非从彼生起，即非彼所生之本性之义。
若问：是否因烟为火所生故从火生起，故如是说耶？为此说"互相观待"等。因果二者之所生能生本性之相，乃互相观待。如是，烟亦是火所生本性之果，火亦许为生烟本性之因。互相观待即相互观待。所生能生即所生与能生二者。彼等既是所生能生，又是本性，如是词语相配。凡有彼等相者，即具所生能生本性相之因果二者。
纵使此二之所生能生本性互相观待，然由此成立何义？为此说"若烟离火等"等。因果事物如是安住时，若烟离火等聚，从帝释顶等他处亦生，则彼时烟非火等聚所生之本性，故永不从彼生起，如莲花然。

།འདི་ལྟར་ མེས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེ་ལས་འབྱུང་བ་བཤད་ཀྱི།དེས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཞིག་གང་གིས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལན་འགའ་ཡང་དེ་ལས་མི་འབྱུང་སྟེ། དཔེར་ན་མེ་ལས་པདྨ་ ལྟ་བུའོ།།ཁྱོད་ཀྱི་ལུགས་ཀྱིས་ཀྱང་། དུ་བ་ནི་མེ་མ་ཡིན་པས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་དེས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་འདི་ཡང་ཚོགས་པའི་དབང་གིས་འབྱུང་ངོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། ཚོགས་པས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། མེ་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་པ་དེས་ཀྱང་དུ་བ་དེ་ལྟ་བུ་དེ་བསྐྱེད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར། དེ་བསྐྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དུ་བ་བསྐྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཚེ་དུ་བ་གཞན་ལས་ཀྱང་འབྱུང་བ་དེའི་ཚེ་མེ ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་པ་དུ་བསྐྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་དུ་བསྐྱེད་པར་འགྱུར། འདིར་དཔེར་ན། ཚོགས་པ་གཞན་བཞིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཆུ་ལ་སོགས་པས་དུ་བསྐྱེད་པར་མི་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདིས་ཀྱང་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་འདི་སྙམ་དུ། དུ་བ་ནི་མེས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ལ།གཞན་གྱིས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། དེའི་ཕྱིར། དུ་བ་ནི་དེ་དང་དེ་མ་ཡིན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དུ་བ་ནི་མེས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ལ། བརྒྱ་བྱིན་གྱི་སྤྱི་བོ་ལ་སོགས་པའོ། །བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་པར་འགྱུར་བར་འོས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་དང་དེ་མ་ཡིན་པ་ནི་དེ་དང་དེ་མ་ཡིན་པ་དག་གོ། །དེ་དང་དེ་མ་ཡིན་པ་དག་གིས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ནི། དེ་དང་དེ་མ་ཡིན་པས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེ་ལ་སོགས་པ་རྒྱུའོ། །དེ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་སྤྱི་བོ་ལ་ སོགས་པས་སོ།

如是，已说明火所生之本性从火生起，而非非彼所生之本性，因为将导致过度遍及之过。凡非某物所生本性者，永不从彼生起，如从火不生莲花然。
依汝宗，"烟为非火所生之本性"此说乃遍及不可得。若作是念："非彼所生之本性亦依聚合而生"，为此说"聚合亦"等。彼火等聚合亦不能生如是烟。何以故？说"因非彼生之本性"，即因非生烟之本性。当烟从他处亦生时，火等聚合非生烟之本性，故如何能生烟？此中如其他聚合然，如水等不能生烟，此亦不能生。
若作是念：烟既是火所生之本性，亦是他所生之本性。为此说"烟非彼与非彼所"等。烟既是火所生之本性，又不应是帝释顶等所生之本性。彼与非彼即彼与非彼二者。彼与非彼所生即彼与非彼所生，其中"彼"指火等因，"非彼"指帝释顶等。

།ཅིའི་ཕྱིར། རིག་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། ངོ་བོ་ཉིད་གཅིག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དུ་བ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་གཅིག་པ་ཡིན་ན། དེ་ཇི་ལྟར་དེ་དང་དེ་མ་ཡིན་པས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་གལ་ཏེ་དེ་དང་དེ་མ་ཡིན་པས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ངོ་བོ་ཉིད་གཅིག་པ་ཡིན་ པར་གྱུར་ན་ཉེས་བ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན།དུ་བ་དང་དུ་བ་མ་ཡིན་པར་བསྐྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དུ་བསྐྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་འབྱུང་ན་ནི། དུ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ལ། དུ་བ་མ་ཡིན་པར་བསྐྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་བྱུང་ན་ནི། དུ་བ་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་དུ་བ་དང་དུ་བ་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོས་དུ་བ་འགལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅན་དུ་གྱུར་ཏོ། །གལ་ཏེ་དུ་བ་དང་དུ་བ་མ་ཡིན་པར་བསྐྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་དུ་ཆུག་ཀྱང་། འོན་ཀྱང་དུ་བ་དང་དུ་བ་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གོ་ཅིའི་ཕྱིར་འགྱུར་ཞེ་ན། འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་ཉིད་ རྣམས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།འབྲས་བུ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། རྒྱུའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དུ་བ་དང་དུ་བ་མ་ཡིན་པ་བསྐྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་འབྱུང་ན། ཇི་ལྟར་དུ་བ་དང་དུ་བ་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར། དེ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་ འབྲས་བུ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་རྒྱུའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བྱས་པ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན།དེའི་ཕྱིར། རྒྱུ་ལ་མི་ལྟོས་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་ཉིད་རྒྱུའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་མི་ལྟོས་ན། དེའི་ཚེ་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །རྒྱུ་མེད་ པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་ན་ནི།ཡུལ་དང་དུས་དང་རྣམ་པ་སོ་སོར་ངེས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །མཇུག་བསྡུ་བའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ན་དུ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མེ་ལ་སོགས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། གང་ཞིག་དུ་བསྐྱེད་པར་བྱེད་ པ་དེ་ནི་མེ་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་པའི་ཁྱད་པར་ཡིན་ལ།དུ་བ་ཡང་མེ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་ལས་བྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཁོ་ན་ཡིན་པར་བལྟའོ། །འདི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ན་གང་ཞིག་ཚ་བར་བྱེད་པ་དང་འཚེད་པར་བྱེད་པ་དང་། དུ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་མེ་ཡིན་པར་གྲགས་ལ། གང་ཞིག་མེས་བསྐྱེད་ཅིང་མིག་དག་ནས་མཆི་མ་འཛག་པར་བྱེད་པ་དང་། ནག་པོར་བྱེད་པ་དང་། གྲེ་བ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་ནི་དུ་བ་ཡིན་པར་གྲགས་སོ།

何故非理？说"因为是一本性"。烟是一本性，如何能成为彼与非彼所生之本性？若问：若因彼与非彼所生而成一本性有何过失？
说"从烟与非烟生之本性"等。若从生烟之本性而生，则成烟之本性；若从生非烟之本性而生，则成非烟之本性。因此，烟与非烟之性使烟成为相违本性。
若问：纵使从烟与非烟生之本性而生，然为何必定成为烟与非烟之本性？说"诸果之本性"等。诸果之本性皆由因之本性所作。是故，若从烟与非烟生之本性而生，如何不成烟与非烟之本性？
若作是念：诸果之本性非由因之本性所作。为此说"若不依因亦"等。若果之本性不依因之本性，则成无因过。若是无因，则不能确定处所、时间及种种差别。
为总结故，说"如是能生烟者即火等"等。由是之故，应知能生烟者即火等聚合之差别，而烟亦唯是从火等差别所生。如是，世间所知：能生热、能煮、能生烟者即是火；而为火所生、令眼流泪、令物变黑、损害喉咙者即是烟。

།དེ་ལྟར་མེ་དང་དུ་བ་དག་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་བསྟན་ནས། ཀླན་ཀ་སྔ་མ་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ན་རྒྱུ་དང འབྲས་བུ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བཤད་པའི་རྣམ་པས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ངེས་པ་དེའི་ཕྱིར། རིགས་མི་མཐུན་པ་ལས་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་གྲུབ་བོ། །གལ་ཏེ་རིགས་མི་མཐུན་པ་ལས་འབྱུང་བར་མ་གྱུར་དུ་ཆུག་ན་ཡང་། དེས་ན་དངོས་སུ་ ཅི་ཞིག་གྲུབ་ཅེ་ན།དེའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་བས་ན་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་རིགས་མི་མཐུན་པ་ལས་འབྱུང་བ་བཀག་པ་དེའི་ཕྱིར་འབྲས་བུས་རྒྱུ་འཁྲུལ་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་གནས་སོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཡོན་ཏན་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེ་ན། དེས་རྒྱུ་ དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་གྲུབ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།ཇི་སྐད་དུ་སྤྲོས་ཏེ་བཤད་པ་དེས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་འཁྲུལ་པ་མེད་པར་གྲུབ་ན། ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། ཤེས་པར་བྱེད་པ་བསམ་པ་ལ་དུ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྲས་བུ་ལ་མེ་ལ་སོགས་པ་རྒྱུས་ཁྱབ་པ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། ། འདིར་གཞན་གྱི་འཁྲུལ་པ་ཀུན་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རིགས་མི་མཐུན་པ་ལས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་མཐོང་པ་ལ་མ་གཏོགས་པ་རྒྱུ་རིགས་མི་མཐུན་པ་ལས་ཀྱང་། འབྲས་བུ་ཅུང་ཟད་འབྱུང་བ་མཐོང་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་འཁྲུལ་པ་སྲིད་ན། ཇི་ལྟར་འབྲས་བུ ལ་རྒྱུས་ཁྱབ་པ་གྲུབ་པར་འགྱུར།འཁྲུལ་པ་དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་བ་ལང་གི་ལྕི་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། ཤ་ལུ་ཀ་རང་གི་ས་བོན་ལས་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་ཡང་བ་ལང་གི་ལྕི་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་སྐྱེ་བ་མཐོང་ངོ་། །སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི། རྭ་ལས་ འདམ་བུ་དང་བ་ལང་གི་སྤུ་དང་།ལུག་གི་བལ་དག་ལས་རྩཝ་དཱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་བསྡུའོ། །གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བས། རིགས་མི་མཐུན་པ་ལས་འབྱུང་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བ་ལང་གི་ལྕི་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཤ་ལུ་ཀ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་ནི། རིགས་མི་མཐུན་པ་ ལས་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ།།གང་གི་ཕྱིར་བ་ལང་གི་ལྕི་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཁོ་ན་ཤ་ལུ་ཀ་ལ་སོགས་པ་དང་པོར་འབྱུང་བ་དེ་འདྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་དང་པོའི་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་བ་ལང་གི་ལྕི་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་རིགས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་ཐམས་ ཅད་དུ་རྭ་ལས་འདམ་བུ་མི་འབྱུང་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་རྒྱུན་གྱིས་འབྱུང་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདམ་བུ་དང་པོ་ཉིད་དུ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ནི་རྭ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བྱུང་བ་ཕྱིས་རྒྱུན་ཆགས་པར་འབྱུང་བ་ནི་རྭ་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ།

如是显示火与烟互相依待之本性后，为断除前疑，故说"如是因果"等。由如是所说之理确定因果之本性故，成立"非从异类而生"。
若问：纵使非从异类而生，然实际成立何义？为此说"是故果"等。由如是遮遣从异类生故，果不错乱于因，此理得以成立。
若问：如是有何功德？说"若成因果事物"等。若由如上广说而成立因果事物无错乱，则于所知与能知之思维中，成立烟等果为火等因所遍。
为显示他人一切错乱，故说"从异类亦"等。如于现见之外，亦见少许果从异类因生，是故若有错乱，云何能成立果为因所遍？
为显示此错乱，故说"譬如从牛粪等"等。见稻谷虽从自种生，然亦从牛粪等生。"等"字所摄，谓从角生芦苇，从牛毛及羊毛生吉祥草等。
论师说："非从异类而生"。从牛粪等生稻谷等，非从异类而生。以牛粪等如是形相，正是稻谷等初生之因相故，牛粪等因非异类差别。
若问：何故不是处皆从角生芦苇？为此说"若相续生则"等。芦苇初生之因唯是角，如是生已，后续相续而生者非从角生。

།འདི་སྐད་དུ། འདམ་བུ་རྣམས་ཀྱི་དང་པོའི་རྒྱུ་མཚན་ ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རྭ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ།ཕྱིས་ན་དེ་དག་རིགས་མཐུན་པ་སྔ་མ་སྔ་མ་དག་ལས་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་འབྱུང་སྟེ། དཔེར་ན་དུ་བ་དང་པོ་ནི་མེ་ལས་ཉེ་བར་འབྱུང་ལ། དེའི་འོག་རོལ་གྱི་དུས་སུ་འབྱུང་བ་སྐད་ཅིག་མ་རྣམས་ནི། རིགས་མཐུན་པའི་སྐད་ཅིག་མའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་མ་ཡིན་པ་ལྟ་ བུའོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་རྒྱུ་རིགས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་བཀག་པ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་རིགས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཁས་བླངས་ནས་འཁྲུལ་པ་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་ཕྱིར། ཡང་ན་བ་ལང་གི་ལྕི་བ་དང་། ཅིག་ཤོས་ལས་སྐྱེས་པ་ཅན་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བ་ལང་གི་ལྕི་བ་ དང་ཅིག་ཤོས་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤ་ལུ་ཀ་དག་རྣམ་པ་འདྲ་མོད་ཀྱི།འོན་ཀྱང་དེ་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་རོ་དང་། ནུས་པ་དག་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཐ་དད་པ་ཡོད་པ་ཁོ་ནའོ། །གང་དག་བ་ལང་གི་ལྕི་བ་དང་། ཅིག་ཤོས་ལས་སྐྱེ་བ་ཡོད་པ་དེ་དག་ནི་བ་ལང་གི་ལྕི་བ་དང་ཅིག་ཤོས་ལས་སྐྱེ་བ་ཅན་དག་གོ། །ཅིག་ཤོས་ཞེས་བྱ་ བའི་སྒྲས་ནི།རང་གི་ས་བོན་ཡོངས་སུ་བཟུང་ངོ་། །རྣམ་པ་འདྲ་བ་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་འདྲ་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་མཚུངས་པ་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྣམ་པ་མཚུངས་པ་དག་གིས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མཚུངས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ངེས་པ་ གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་མེད་དོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་གཅིག་པའི་རྒྱུའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདི་ལྟར་དངོས་པོ་ཁ་ཅིག་རྣམ་པ་མཚུངས་ཀྱང་ཁྱད་པར་འགའ་ཞིག་གིས་རིགས་ཐ་དད་པ་མཐོང་ངོ་། །འདི་ལྟར་ལ་ ལ་ལ་ནི་མེ་ཏོག་ལས་ཐ་དད་པར་མཐོང་སྟེ།ཤུར་པ་ཀ་མེ་ཏོག་སྔོན་པོ་དང་། ཅིག་ཤོས་ཅན་དག་ལྟ་བུའོ། །ལ་ལ་ལ་ནི་འབྲས་བུ་ལས་ཏེ་ཀར་ཀོ་ཏ་འབྲས་བུ་མེད་པ་དང་ཅིག་ཤོས་ལྟ་བུའོ། །ལ་ལ་ལ་ནི་རོ་ལས་ཏེ་ནགས་ཀྱི་དང་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་རྒྱལ་མོ་ག་གོན་དག་ལྟ་བུའོ། །ལ་ལ་ལ་ནི་དྲི་ལས་ཏེ་ཤིང་ ལྗོན་པ་དང་ཅིག་ཤོས་ལས་སྐྱེ་བའི་ཙམ་པ་ཀ་དག་ལྟ་བུའོ།།ལ་ལ་ལ་ནི་མཐུ་ལས་ཏེ་རེག་པ་དང་སྤྱད་པས་འཁྲུ་བའི་ཨ་རུ་ར་དག་ལྟ་བུའོ། །ཡང་བ་ལང་གི་ལྕི་བ་དང་། ཅིག་ཤོས་ལས་སྐྱེ་བ་དག་ངོ་བོ་ཉིད་གཅིག་པ་ཡིན་ན་ཉེས་པ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། ཚོགས་པ་མཚན་ཉིད་མི་འདྲ་བ་ལས་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།གལ་ཏེ་རྒྱུའི་ཚོགས་མཚན་ཉིད་མི་འདྲ་བ་ལས་ཀྱང་འབྲས་བུའི་མཚན་ཉིད་མི་འདྲ་བ་མ་ཡིན་པ་ཁས་ལེན་ན། དེའི་ཚེ་རྒྱུ་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་དག་ལས་འབྲས་བུའི་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་དག་མི་འགྲུབ་བོ།

如是说：芦苇等之初始因相在一切情况下唯是角，其后从前前同类生后后，譬如初烟从火而生，其后时分所生诸刹那，非同类刹那因相，如是已说。如是首先已遮遣因之异类性。
今为断除承许异类性之错乱，故说"或从牛粪及其他所生者"等。从牛粪及其他所生之稻谷虽形相相似，然彼二之本性、味与功能等异熟则有差别。凡从牛粪及其他所生者，即是从牛粪及其他所生。"其他"之词，摄取自种。
若问：形相相似者，其本性岂不应相似耶？故说"诸事物之相似性"等。谓无此定准：以相似性故一切本性皆相似。"彼之因"即同一本性之因。
若问：何故非因？故说"非形相差别者亦"等。如是见某些事物虽相貌相似，然由某些差别而成异类。如有些从花而异，如舒尔巴迦之青花与其他者。有些从果而异，如无果之迦尔果达与其他者。有些从味而异，如野生与其他之王母诃根。有些从香而异，如树生与其他生之瞻波迦。有些从力而异，如触用能涤之诃子等。
复次，若问：若从牛粪及其他所生者本性相同有何过失？故说"非如是，从聚合相不同"等。若许从因聚之相不同亦生果相无异，则不能成立从因之异与不异，生果之异与不异。

།དེའི་ཕྱིར་ཁམས་ གསུམ་གྱི་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་དག་རྒྱུ་མཚན་མེད་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་མི་འདྲ་བ་ལས་འབྲས་བུ་མཚན་ཉིད་མི་འདྲ་བ་མ་ཡིན་པ་འབྱུང་ན་རྒྱུའི་ཐ་དད་པ་ལས་འབྲས་བུའི་ཐ་དད་པར་མི་འགྱུར་དུ་ཆུག་ན་ཡང་། མཚན་ཉིད་མི་འདྲ་བ་མ་ཡིན་པ་ལས་འབྱུང་བ་གོ་ཅིའི་ཕྱིར་ ཐ་དད་པར་མ་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར། འདི་ལྟར་ཐ་དད་པ་ལས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཚེ་རྒྱུ་ཐ་དད་པ་ལས་འབྲས་བུ་ཐ་དད་པར་མི་འགྲུབ་པ་དེའི་ཚེ་རྒྱུ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་ལས་ཀྱང་། འབྲས་བུ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་མི་འགྲུབ་བོ། །ཡང་ཐ་དད་པ་ དང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་དག་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་ཡིན་ན་ཡང་ཉེས་པ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན།དེའི་ཕྱིར། དེ་ལ་མ་གཏོགས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དངོས་པོ་ནི་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནར་ཟད་ཀྱི། དེ་ལ་མ་གཏོགས་པའི་དངོས་པོ་གཞན་ནི་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་དེ་གཉིས་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་ཡིན་ ན།དེའི་ཚེ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་ཉིད་གཅིག་ཡིན་ན་ནི་དངོས་པོ་རྟག་ཏུ་ཡོད་པའམ་མེད་པ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །འདིར་གཏན་ཚིགས་སུ། ལྟོས་པར་བྱ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དངོས་པོ་རྣམས་ནི་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རེས་འགའ་བ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་ལྟོས་པར་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་དེ་དག་ཅུང་ཟད་ཅིག་ལ་ལྟོས་ན། དུས་གཞན་དུ་ཤོལ་བར་འགྱུར་རོ། །རེས་འགའ་ཡོད་པ་ནི་རེས་འགའ་བ་དག་སྟེ། རེས་འགའ་བ་སྨོས་པ་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པར་ཟད་པས་ཡུལ་དང་ངོ་ བོ་ཉིད་སོ་སོར་ངེས་པ་ཡང་བལྟ་བར་བྱའོ།།འདི་སྐད་དུ་ཇི་ལྟར་རྒྱུ་ཡོད་ན་འབྲས་བུ་ཡོད་ལ། རྒྱུ་མེད་ན་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྒྱུ་ཐ་དད་པས། །འབྲས་བུ་ཐ་དད་ལ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ན་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པར་གདོན་མི་ཟ་བར་ཁས་བླང་དགོས་སོ། །གཏན་ཚིགས་གཞན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དག་ལ་སྒྲུབ་པ་ཉེ་བར་སྦྱོར་ བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དག་ལ་སྒྲུབ་པ་རྣམས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་སོ་སོར་ངེས་པ། ནས་ཀྱི་མྱུ་གུ་ལ་ནས་ཁོ་ན། སཱ་ལུའི་མྱུ་གུ་རྣམས་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེར་ཡང་མི་འགྱུར། །ཅིའི་ཕྱིར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། རྒྱུའི་ནུས་པ་སོ་སོར་ངེས་ན་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།གལ་ཏེ་རྒྱུ་རྣམས་ཀྱི་ནུས་པ་སོ་སོར་ངེས་པ་དག་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ། འགའ་ཞིག་འགའ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་གཟུང་བར་རིགས་ཀྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

是故三界之异与不异将成无因。若从不同相之因生不异相之果，纵使从因之差异不生果之差异，然从非不同相所生者，何故不成不异？
为此，说"如是从异生不异"等。当从异因不能成立异果之时，从非异因亦不能成立非异果。
复次，若问：若彼异与不异为无因者有何过失？为此，说"除彼之外"等。事物唯有异与不异而已，除此之外别无他法。若彼二为无因，则一切事物皆成无因。若是无因，则事物当成常有或常无。此中以"无所待故"为因相。
为显示此义，说"诸事物以待故"等。诸事物之有时性即是所待性，如是彼等待于某事，则于他时转变。有时存在即是有时者，说"有时"仅是譬喻，亦当观待处所与自性之各别决定。
此说：如有因则有果，无因则无果，如是由因差异，果必异，因不异则果必不异，定当承许。
说"于余因相所立诸法作证成"等。即是无因性。于所立法诸能立之配合各别决定，如于麦芽唯麦，于稻芽唯稻等，亦将不成。
若问：何故不成？说"若因功能各别决定"等。若诸因之功能各别决定，则应执取某者能成某法，而非其他。

།ཅིའི་ཕྱིར་གཞན་མ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ཁོ་ན་དེ་ལ་ནུས་པའི་ཕྱིར་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདི་ལྟར་ནས་ཀྱི་ས་བོན་ ཁོ་ན་ནས་ཀྱི་མྱུ་གུ་ལ་ནུས་ཀྱི།སཱ་ལུའི་ས་བོན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་དེའི་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རྒྱུ་ཁོ་ན་དེ་ལ་ནུས་ཀྱི། གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། དེ་གཉིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སཱ་ལུ་དང་ནས་ཀྱི་ས་བོན་དེ་དག་ནི་སཱ་ལུ་དང་ནས་ཀྱི་མྱུ་གུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ ཐ་དད་པར་རྣམ་པར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་གལ་ཏེ་མཚན་ཉིད་མི་འདྲ་བ་ལས་ཀྱང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ན་འགྱུར་དུ་ཟད་མོད། ཉེས་པ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། དེ་བསྐྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་མཚན་ཉིད་མི་འདྲ་བ་ལས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་དུ་བ་སྐྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་མཚན་ཉིད་མི་ མཐུན་པ།བརྒྱ་བྱིན་གྱི་སྤྱི་བོ་ལས་ཀྱང་དུ་བ་འབྱུང་བ་ཁས་ལེན་ན། དེའི་ཚེ་མེ་ཁོ་ན་དུ་བ་སྐྱེད་པར་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ནུས་པ་འདིར་མི་འགྱུར་རོ། །ངེས་པ་མེད་ན་ནི། དུ་བ་གང་ཡང་རུང་བ་ལས་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ནི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་གང་ཡང་རུང་བ་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ ལ་འདི་སྙམ་དུ་གཞན་ཡང་དེ་སྐྱེད་པར་ནུས་སུ་ཟད་མོད།ཁོ་བོ་ལ་གནོད་པ་ཅི་ཡོད་སྙམ་ན། དེའི་ཕྱིར། དེ་སྐྱེད་པར་ནུས་པར་མཚུངས་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་སྤྱི་བོ་ལ་ཡང་དུ་བ་སྐྱེད་པར་ནུས་པ་ཡོད་ན་ནི། །དེའི་ཚེ་དེ་ཡང་མེ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ལེགས་ པར་རྣམ་པར་ཕྱེ་བའི་འབྲས་བུས་ནི།རྒྱུ་འཁྲུལ་པ་མེད་པས་ཁྱབ་པ་གྲུབ་བོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ། དུ་བ་ལས་ཀྱང་དུ་བ་འབྱུང་བ་ལས་འཁྲུལ་པའི་ཉེས་པ་དེའི་སོ་ན་འདུག་གོ་ཞེས་ཟེར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ནི་དུ་བ་འདིའི་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོ་ནི་འདིའོ་ཕྱི་མ་ནི་འདིའོ་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ནི་མི་ཤེས་སོ།།མི་ཤེས་པས་སྐད་ཅིག་མ་ཐམས་ཅད་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་འཛིན་ལ། གཅིག་པ་ཉིད་དུ་བཟུང་ནས་དུ་བ་ཐམས་ཅད་མེ་ལས་རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་ཤེས་ཏེ། རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་། རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་ བའི་ཐ་སྙད་ཀྱང་ཇི་ལྟར་གྲགས་པ་ཡིན་པར་ཟད་མོད་ཀྱི།དངོས་པོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

若问：何故非他？说"唯彼于彼有功能故"等。如是唯麦种子于麦芽有功能，稻种子则无。
复次，若问：何故唯彼聚集之因于彼有功能，而非他？为此，说"彼二"等。稻与麦之种子，以能生稻与麦芽之性而异住故。
于此若念：若从不同相亦能生，虽能如是，有何过失？说"从彼生之自性与不同相亦"等。若许从生烟之自性与相不同之帝释顶亦生烟，则此"唯火能生烟"之功能将不成立。若无决定，则从任何烟皆能生起。若如是者，则一切事物皆从任何生起。
于此若念：他亦能生而已，于我有何损害？为此，说"若生彼功能相等"等。若帝释顶亦有生烟之功能，则彼亦唯是火。是故由善分别之果，成立因无错乱之周遍。
有说："从烟亦生烟，故有错乱过失"，此亦不合理。如是世间不知"此烟之第一刹那是此，后者是此"等诸事物刹那之分别。由不知故，执一切刹那为一，执为一已，知一切烟皆从火生起。比量与所比之言说仅如世俗共许而已，非如实事。

།འོན་ཏེ་མཁས་པ་བློ་གྲོས་ཅན་འགའ་ཞིག་གིས་སྐད་ཅིག་མའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཤེས་པར་གྱུར་ན། དེས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་སྣང་བའི་དུ་བའི་རྒྱུན་དང་པོ་མེ་ལས་རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་ཁོ་ནའོ་ཤེས་པས། འདི་ལྟར་ འདི་ན་དུ་བའི་སྐད་ཅིག་མ་སྣང་བ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་མེ་ལས་བརྒྱུད་དེ་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་བྱེད་པ་ལ།མེ་ཡང་མངོན་སུམ་དང་བརྒྱུད་པས་དུ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུར་འདོད་དེ། གལ་ཏེ་མེ་དེ་མེད་པར་གྱུར་ན་དུ་བའི་སྐད་ཅིག་མའི་རྒྱུན་འཇུག་པ་རྣམས་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་རེ་ ཞིག་རྗེས་སུ་དཔག་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ནོ།།དངོས་པོའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ཁོ་ན་སྟེ། ཇི་ལྟར་མེའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་གྱི་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཞན་ལས་མི་འབྱུང་ལ་དུས་ཕྱིས་འབྱུང་བ་ཅན་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ཀྱང་ནམ་ཡང་མེ་ལས་མངོན་སུམ་དུ་མི་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ ལྟར་ན་རེ་ཞིག་ནི་འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་འཁྲུལ་པ་མེད་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྐབས་རྫོགས་སོ།། །།མི་དམིགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། །དམིགས་པའི་རིག་བྱར་གྱུར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དོན་གང་ཞིག་དམིགས་པའི་རིག་བྱར་གྱུར་པ་ཡིན་ ན།དེ་མི་དམིགས་པ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའམ། དངོས་པོ་མེད་པར་ཐ་སྙད་གདགས་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཏེ། འམ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་གང་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་། སྒྲུབ་པའི་ཐ་དད་པ་དེར་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ལ། གང་དུ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་དེར་ནི་མེད་པར་ཐ་ སྙད་གདགས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ།།དམིགས་པ་ནི་དམིགས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་དང་། ཤེས་པར་བྱེད་པའི་མངོན་སུམ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དམིགས་པའི་རིག་བྱ་ནི་དམིགས་པའི་རིག་བྱའོ། །ཤེས་པར་བྱ་ བ་ཡིན་པས།རིག་བྱ་སྟེ་དམིགས་པའི་རིག་བྱ་ཉིད་དུ་གྱུར་བ་ནི་དམིགས་པའི་རིག་བྱར་འགྱུར་པ་སྟེ། དམིགས་པའི་རིག་བྱ་ཉིད་ཡུལ་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ངོ་བོའི་རྐྱེན་མེད་ཀྱང་ངོ་བོ་གཙོ་ཆེར་བསྟན་པར་རུང་བ་ཉིད་དེ། དཔེར་ན་གཉིས་དང་གཅིག་དག་ལ་གཉིས་སུ་སྨོས་པ་ དང་།གཅིག་ཏུ་སྨོས་པར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདིར་མདོའི་དོན་གཉིས་ཉིད་དང་གཅིག་ཉིད་དག་ཅེས་བྱ་བར་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། །དམིགས་པའི་རིག་བྱར་གྱུར་པ་ནི། དམིགས་པའི་རྐྱེན་མ་གཏོགས་པ་དེ་ལས་གཞན་པའི་རྐྱེན་གཞན་མཐའ་དག་དང་དངོས་ལྟར་རུང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། ཡུལ་དང་། དུས་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐལ་བ་དག་གིས་མ་བསྐལ་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དམིགས་པ་དེ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཤེས་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་དང་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་གྱི་ཆོས་སོ།

然若有智者具慧，了知刹那之分别，彼亦知显现烟流之初唯从火生。如是，思维此处所现烟之刹那是从火相续而生，而作推度。火亦被许为直接与间接一切烟之因。若无彼火，则烟刹那相续流转不得生起。如是暂且安立比量。
就事物而言亦确实无错乱。如同以火为因之第一刹那不从他生，而后生者亦永不从火直接生起。如是暂且已说果相因无错乱。果相因品终。
就不可得而言，说"若成为所见所知"等。若某义成为所见所知，其不可得即是无事物或无事物言说安立之因。"或"字是为令知在何处所立与能立有别，彼处即是无事物因；在何处无别，彼处即是无事物言说安立因之分别。
所见即是能见，即是遍知、了知之现量之义。所见所知即是所见之所知。因为是所知，故为所知，成为所见所知性即是成为所见所知，即是成为所见所知性之境之义。
虽无体性助词，亦应主要显示体性，如于二与一说"二说"、"一说"，此中经义解释为"二性"与"一性"。
成为所见所知，即是除所见缘外，不为其他一切缘及似实体性、处所、时间、自性分际所障碍之义。彼所见有二种：能知之法与所知义之法。

།རེ་ཞིག་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་ལ་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས ཏེ།གང་གི་ཚེ་དམིགས་པ་དང་དམིགས་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་ཡིན་པར་བརྗོད་པར་འདོད་པ་དེའི་ཚེ་དམིགས་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཤེས་པ་མངོན་སུམ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་འདིར་དམིགས་པའི་སྒྲར་བརྗོད་དོ། འདིའི་དགག་པའི་དོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལས་གཞན་པའི་དམིགས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།དམིགས་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་དེ་ལས་གཞན་པ་བུམ་པས་དབེན་པའི་ས་གཞི་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདིར་མི་དམིགས་པའི་སྒྲར་བརྗོད་དོ། །ཡང་དམིགས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ན། ཇི་ ལྟར་མི་དམིགས་པའི་སྒྲར་བརྗོད་ཅེ་ན།བརྗོད་པར་འདོད་པའི་དམིགས་པ་ལས་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བརྗོད་པར་འདོད་པ་བུམ་པ་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལས་བུམ་པས་དེ་དབེན་པའི་ས་གཞི་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་དམིགས་པ་འདི་གཞན་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་མི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ།མ་ཡིན་པར་འཇུག་པས། དཔེར་ན་བཟར་རུང་བ་ལས་གཞན་བཟར་མི་རུང་བ་མི་གཙང་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་དང་། རེག་ཏུ་རུང་བ་ལས་གཞན་པ་རེག་ཏུ་མི་རུང་བ་གདོལ་བ་དང་རོ་མྱགས་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །མ་ཡིན་པར་ འཇུག་པ་ནི་མ་ཡིན་པར་འཇུག་པ་སྟེ།དགག་པར་བྱ་བའི་དོན་མ་ཡིན་པ་བོར་ནས་དོན་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་འཇུག་པ་གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། མ་ཡིན་པར་འཇུག་པ་དེ་ལྟ་བུ་དེས་འདིར་དགག་པ་རབ་ཏུ་སྦྱར་བ་ཡིན་ནོ། མ་ཡིན་པ་ནི་གང་དུ་བསྒྲུབ་ པ་ནི་གཙོ་ཆེ་ལ།དགག་པ་ནི་དོན་གྱིས་གོ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །བརྗོད་པར་འདོད་པའི་དམིགས་པ་ལས་གཞན་པའི་དམིགས་པ་ཡིན་པས་བསྒྲུབ་པ་ནི་གཙོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་དམིགས་པ་གཞན་ཡོད་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཤུགས་ཁོ་ནས་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་དམིགས་པ་དགག་ པའི་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལས་བཟློག་པ་ནི་མེད་པར་དགག་པ་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། དེར་ནི་དགག་པ་གཙོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་མི་དམིགས་པར་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པ་བསྟན་ནས། །དམིགས་པ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་གྱི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དམིགས་ པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།གང་གི་ཚེ་དམིགས་པ་དམིགས་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོའི་ཆོས་ཡིན་པར་བརྗོད་པར་འདོད་པ་དེའི་ཚེ་དམིགས་པ་ཡུལ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ།

为了暂且说明能知之法，故说"彼中所见"等。当欲说是所见与能见之法时，彼能见之现量智，此处即说为"所见"之词。为显示此之遮遣义，故说"异于彼之所见"等。
欲说为能见法之瓶等所摄智，异于彼之无瓶空地所摄之所见，此处即说为"不可见"之词。若问：若唯是所见，云何说为不可见词？答曰：说"因为异于欲说之所见"。即因为此无瓶空地所摄之所见，异于欲说之能摄瓶之所见，故称不可见。
以非为转，如同异于可割之不可割不净等，及异于可触之不可触旃陀罗与尸体等。非为转即是非为转义，谓舍弃所遮义之非，而转于特殊义之义。以如是非为转，此处即作遮遣。
应知非于何处是主要成立，而遮遣是由义理可知。因为是异于欲说之所见之所见，故成立是主要，如是则唯由成立有异所见之力，即能了知遮遣欲说之所见。
与此相反应视为无遮，彼中遮遣是主要。如是已说不可见是能知之法性。
为说所见是所知义之法性，故说"若是所见之法性"等。当欲说所见是所见事物之法时，应视所见为境之体性。

།ཡུལ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ལ་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། རང་གི་ ཡུལ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།དགག་པར་བྱ་བ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་རང་གི་ངོ་བོའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་བསྐྱེད་པར་རུང་བ་ཉིད་དེ། དེའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཡུལ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་དམིགས་པའི་སྒྲར་བརྗོད་དོ། །ཤེས་པ་འདི་ལ་བུམ་པ་ལ་ སོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཡོད་པས་ན་འདི་ནི་རང་གི་ཡུལ་ཅན་ནོ།།དེ་ནི་རང་གི་ཡུལ་ཅན་ཡང་ཡིན་ལ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པས་རང་གི་ཡུལ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ། དེ་སྐྱེ་བ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །རང་གི་ཡུལ་ཅན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་རུང་བ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བར་ ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་ཏེ།།ཡུལ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་འདི་ལ་རང་གི་ཡུལ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པར་རུང་བ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡོད་པས། འདི་ནི་རང་གི་ཡུལ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པར་རུང་བ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནོ། །གལ་ཏེ་འདིར་དམིགས་པ་ཡུལ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ཇི་ལྟར་ རུང་བ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན།འདི་ལྟར་རུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ལ། ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་དག་ནི་ཐ་དད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། རུང་བ་ཉིད་ནི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རུང་བ་ཉིད་ནི་དངོས་སུ་ན། དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི། དོན་ དམ་པར་དངོས་པོའི་རང་གི་ངོ་བོ་ལས་ཐ་དད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་དམིགས་པ་ཡུལ་གྱི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པ་བསྟན་ནས། དགག་པ་འཇུག་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལས་གཞན་པའི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དགག་པར་བྱ་བ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་རང་གི་ཡུལ་ ཅན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པར་རུང་བ།དེ་ལས་གཞན་པ་བུམ་པས་དབེན་པའི་ཕྱོགས་དམིགས་པ་བསྐྱེད་པར་རུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད། །འདིར་མི་དམིགས་པའི་སྒྲར་བརྗོད་དོ། །ཚུལ་གོང་མ་དང་མཐུན་པར་བསྒྲེ་བའི་ཕྱིར། །སྔ་མ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བརྗོད་པར་ འདོད་པའི་དམིགས་པ་ལ་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར།མ་ཡིན་པར་འཇུག་པས་བཟར་མི་རུང་བ་དང་། རེག་ཏུ་མི་རུང་བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དོན་ཐམས་ཅད་ཐལ་ཟིན་ནོ།

若问：境之体性如何称为所见？答曰：说"自境识"等。即能生所遮瓶等自体之境识，其具有彼相之境体性，说为"所见"之词。此识有瓶等自性之境，故此为自境识。彼既是自境，又是识，故为自境识，其生起即如是称。
应作"自境识能生性"之语法安排。此境体性具有能生自境识之相，故此具有能生自境识之相。若问：此中所见境体性如何是能性之相？如是能性是法性，而法与有法确实相异。为此说"因能性即是事物体性"。能性实际上即是事物体性，胜义中与事物自体并非相异。
如是已说所见是境之法性，为显遮遣转起，故说"异于彼之所见"等。能生所遮瓶等自境识，异于彼之无瓶方所所见能生性，此即说为"不可见"之词。
为与上述方式相顺，故说"如前"。因为异于欲说之所见，以非为转，如同不可割与不可触，此一切义已述毕。

།ཡང་གཞན་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་སྤྱིའི་སྒྲ་ཡིན་ན། ཇི་ལྟར་མི་དམིགས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་འཇུག་པས། བུམ་པས་ དབེན་པའི་ཕྱོགས་ཤེས་པ་ཁོ་ནའམ།བུམ་པས་དབེན་པའི་ཕྱོགས་ཁོ་ན་ཡིན་པར་རབ་ཏུ་བརྟག་ལ། ཁྱད་པར་མེད་པར་གཞན་གྱི་སྒྲར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ཁོ་ན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། །རུང་བ་ཉིད་དུ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་གང་དུ་གང་ཞིག་དམིགས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།ཕྱོགས་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་གང་དུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་གང་ཞིག་དམིགས་ན། དངོས་པོ་གཞན་གང་ཞིག་ངེས་པར་དམིགས་པར་འགྱུར་བའི་དངོས་པོ་དེ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དེ་དང་འབྲེལ་པ་བརྗོད་དོ། །རུང་བ་ཉིད་དུ་ཁྱད་པར་མེད་པ་ ནི་ངེས་པར་དམིགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དམིགས་ན་རུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོར་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ཡང་གདོན་མི་ཟ་བར་དམིགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཉིད་ཇི་ལྟར་འབྲེལ་ཅེ་ན། ཤེས་པ་གཅིག་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གཉི་ ག་ཡང་ཤེས་པ་གཅིག་དང་འབྲེལ་ཏེ།འདི་ལྟར་ཤེས་པ་དེ་དངོས་པོ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་པར་བསྐྱེད་པ་ན་དེ་གཉིས་བདག་ཉིད་དང་འབྲེལ་པར་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་དེ་གདོན་མི་ཟ་བར་དངོས་པོ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། དེ་ གཉིས་ཡོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།གལ་ཏེ་རུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོར་མཚུངས་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཚེ་གཅིག་ངེས་པར་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འདིར་གཏན་ཚིགས་སུ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །གང་གིས་ན་དེ་གཉིས་ལ་གཅིག་ ཁོ་ན་སྣང་བར་འགྱུར་གྱི།ཅིག་ཤོས་ནི་མ་ཡིན་པ་འདི་ནི་མི་སྲིད་དོ། །ཀླན་ཀ་གཉུག་མ་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བཞེད་ནས། མཇུག་བསྡུ་བར། དེ་ལྟ་བས་ན་འདིར་རུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་གཉིས་ རུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ངོ་བོར་མཚུངས་པས་ཤེས་པ་གཅིག་དང་འབྲེལ་པ་དེའི་ཕྱིར་མི་དམིགས་པའི་སྐབས་འདིར་དེ་གཉིས་ཉེ་བའི་ཕྱིར་རུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཅན་དག་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པ་ཁོ་ནས་གཞན་ཉིད་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱའི་ཁྱད་པར་མེད་པར་གཞན་གྱི་སྒྲར བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ལ་ལྟོས་ནས་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།གང་དག་ལ་རུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོར་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཡོད་པ་དེ་དག་ནི་རུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཅན་དག་གོ། །གང་དག་ལ་ཤེས་པ་གཅིག་དང་འབྲེལ་པའི་ངང་ཚུལ་ཡོད་པ་དེ་དག་ནི། ཤེས་པ་གཅིག་ དང་འབྲེལ་པ་ཅན་དག་གོ།།འདིར་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་མི་དམིགས་པ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ།

以下是直译：
若问："其他"一词为总称，如何仅以非所见性转起，是否应当详察唯是无瓶方所之识，或唯是无瓶方所？而非一切无差别地称为"其他"之词？为此说："由能性无差别故，若于何处见何者"等。
于方所等时位中，若见色等某物时，必定见到的其他事物，即说彼事物与色等相关。能性无差别是必定所见之因，如是，若见色等，由能性体相等同故，第二者也必定可见。
若问：此如何相关？答曰："由与一识相关故"。二者皆与一识相关，如是，彼识生起二事之相时，显示二者与自性相关。
若问：为何彼识必定成为二事之相？为此说："若彼二存在"等。若有能性体相等同者存在时，则不应唯定解一者。此中说"因为不可能"为因。不可能唯现二者之一而不现另一者。
为断除固有诘难，作结语说："是故此中具无差别能性体相"等。由彼二者以能性故体相相等而与一识相关，因此，于此不可见时，由彼二者相近故，应视具无差别能性体相者唯由相互观待而为异性，而非观待无差别所说"其他"之词的事物。
凡具有能性体相无差别者，即是具无差别能性体相者。凡具有与一识相关之性质者，即是具一识相关者。此中"此"字表示不可见。

།དེ་ལྟར་འདིར་ཤེས་པ་གཅིག་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་དག་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པ་ཁོ་ནས་གཞན་ཉིད་དུ་ཐ་སྙད་གདགས་སོ་ཞེས་བསྟན་ནས། མི་དམིགས་པ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ ཕྱིར།དེ་འབའ་ཞིག་དེ་ལ་ལྟོས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཚེ་ཕྱོགས་དེ་འབའ་ཞིག་ཁོ་ན་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་བུམ་པ་ལ་ལྟོས་ནས། བུམ་པ་དེ་ལས་གཞན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་ཚེ་མི་དམིགས་པ་ནི་བུམ་པས་དབེན་པའི་ཕྱོགས་ཤེས་པའམ། བུམ་པས་ དབེན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ཏེ།གང་གི་ཚེ་དེ་ཤེས་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ནི་མི་དམིགས་པ་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ནི་ཤེས་བྱའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །འདི་སྐད་དུ་མི་དམིགས་པ་ནི། བྱེད་པ་པོ་ལ་གནས་པའི་བྱ་བའམ། ལས་ལ་གནས་པའི་བྱ་བ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། བྱེད་པ་པོ་ལ་གནས་པ་ཡིན་ན་ནི་མི་དམིགས་པ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །ལས་ལ་གནས་པ་ཡིན་ན་ནི་མི་དམིགས་པ་ཡུལ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པར་འཇུག་པས་མི་དམིགས་པ་རྣམ་པར་བཞག་ནས། འདིའི བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར།དེའི་ཟླ་བོ་དངོས་པོ་མེད་པའམ། དངོས་པོ་མེད་པར་ཐ་སྙད་གདགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། མི་དམིགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཟླ་བོ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དངོས་པོ་མེད་པར་ཐ་སྙད་གདགས་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་དང་། ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པས་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་དང་དངོས་པོ་མེད་པར་ཐ་སྙད་གདགས་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ལ། རང་བཞིན་མི་དམིགས་པས་དངོས་པོ་མེད་པར་ཐ་སྙད་གདགས་པ་འབའ་ཞིག་གོ། །དངོས་པོ་མེད་པར་ཐ་སྙད་གདགས་པ་ནི། ཤེས་པ་དང་མངོན་པར་བརྗོད་པ་དང་འཇུག་པའི མཚན་ཉིད་དེ།དེ་ལ་འདི་ན་བུམ་པ་མེད་དོ་སྙམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་དང་། དེ་ལྟ་བུ་དངོས་པོ་མངོན་པར་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་མངོན་པར་བརྗོད་པ་དང་། ཕྱོགས་དེར་དོགས་པ་མེད་པར་འགྲོ་བ་དང་འོང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ།

如是，在此已说明具有一识相关者唯由相互观待而施设异性之名言后，为显示不可见，故说"唯彼观待彼"等。当唯彼方位仅观待如前所说之瓶，说"彼异于此瓶"时，不可见即是无瓶方位之识，或无瓶方位之体性。
当其为识时，即是能知不可见之法相；当其为体性时，即是所知法之法相。此说明不可见或为住于作者之作用，或为住于业处之作用。若住于作者，则为不可见之识；若住于业处，则为不可见之境体性。
如是，以非如是转起而安立不可见后，为显示此中所应成立，故说"彼之对应为无事物，或施设无事物名言"等。所说非不可见之体性，即是能成立对应之瓶等无事物之施设名言。因不可得及遍不可得能成立无事物及无事物名言施设，自性不可得唯成立无事物名言施设。
无事物名言施设具有识、言说及趣入之相。此中，如"此处无瓶"之如是行相之识，及如是表述事物之言说，以及于彼方位无疑趣往返回为相之趣入。

།ཕ་རོལ་པོས་གང་གི་ཚེ་མི་དམིགས་པ་ ཡུལ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ།མི་དམིགས་པར་མི་རུང་བ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་ན་གཞན་ཡོད་པ་དེ་མེད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཕྱོགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ཇི་ལྟར་བུམ་པ་མེད་པ་ཡིན། རྒྱུ་གང་གིས་ན་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོའི་མི་དམིགས་པས་དངོས་ པོ་མེད་པར་ཐ་སྙད་གདགས་པར་གྲུབ་པར་འགྱུར།འདིར་ཕ་རོལ་པོའི་བསམ་པ་ནི། གང་གི་ཚེ་འབྲས་བུ་དང་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་དངོས་པོ་ཡོད་པའི་ངོ་བོ་དག་ལས་མི་དམིགས་པ་ལོགས་ཤིག་ཏུ་བྱེད་ན། དེའི་ཚེ་དེ་གདོན་མི་ཟ་བར་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ལོགས་ཤིག་ ཤིག་ཏུ་བྱེད་པ་དོན་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།ཁྱོད་ཀྱིས་ནི་གཞན་ཡོད་པའི་ངོ་བོ་མི་དམིགས་པར་བཤད་ན། དེ་ཅི་གཞན་དོན་ཡོད་པ་དེ་མེད་པ་ཡིན་པར་ངེས་ཏེ། དེས་ན་ཁྱོད་དེ་སྐད་དུ་འཆད་སྙམ་པ་འདི་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་ན་གཞན་ཡོད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཀླན་ཀ་ འདིར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་སྔ་མའི་དོགས་པ་ཡིན་ནོ།།གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བས། །སྔར་བཤད་པ་དྲན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། འདིར་ཇི་ལྟར་མ་ཡིན་པར་འཇུག་པས་ལྟོས་པའི་སྒོ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོར་མཚུངས་པ་དག་མ་ཡིན་པར་འཇུག་པས་ལྟོས་པའི་སྒོ་ ནས་དངོས་པོ་མེད་པ་དང་།ལྟོས་པའི་སྒོ་ནས་མི་དམིགས་པ་ཡིན་གྱི། དགག་པ་ཙམ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་སྔར་བཤད་ཟིན་པ་ཉིད་དོ། །འདི་སྐད་དུ། །གང་གི་ཚེ་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོར་དངོས་པོ་མེད་པ་དང་། མི་དམིགས་པ་དག་རྣམ་པར་འཇོག་པའི་ཚེ། བུམ་པས་དབེན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ སྒོ་ངོ་བོ་ཉིད་ཁོ་ན་བུམ་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་བུམ་པ་མེད་པའི་ངོ་བོའི་མི་དམིགས་པ་དེ་ལྟ་བུས་དངོས་པོ་མེད་པར་ཐ་སྙད་གདགས་པ་གྲུབ་པ་ལ་ཉེས་པ་འགའ་ཡང་མེད་དོ། །ལོགས་ཤིག་ཏུ་སྨོས་པ་ནི་ཆུང་ཟད་ཙམ་ཞིག་ཁྱད་པར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་དམ་པར་ནི་མི་དམིགས་པ་ རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་དབེན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་གཉིས་པ་དངོས་པོ་མེད་པར་ཐ་སྙད་གདགས་སུ་རུང་བ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མེད་པ་དང་མི་དམིགས་པ་དགག་པ་ཙམ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། དེ་གྲུབ་པར་མ་ གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།དགག་པ་ཙམ་དེའི་ཚད་མ་ཉིད་ཆུང་ཟད་ཀྱང་མི་འགྲུབ་བོ།

以下是完整直译：
对方当不可见非为境之体性时，为显示不可见之不合理性，故说"何以他有即是无"等。方位之体性者，如何是无瓶？以何因由无事物体性之不可见能成立无事物名言施设？
此中对方之意趣为：当从果及自性因相有事物体性中另立不可见时，则彼必定成为无事物体性，若非如是，则另立无有意义。汝说他有体性不可见，则彼他有义岂非决定为无？是故汝作如是说明。因此，"何以他有"等诘难于此而起，此乃前宗之疑。
成立论者为令忆念前说，故说"此中以非如是转起而从观待门"等。相同于应理体性者，以非如是转起而从观待门为无事物，从观待门为不可见，而非仅是遮遣，此义已如前说。此说：当以非有体性安立无事物及不可见时，唯无瓶方位之体性即是无瓶。是故以如是无瓶体性之不可见成立无事物名言施设，全无过失。另立说明仅因稍有差别故。
胜义中不可见唯是自性因相。如是，成立离性体性方位之第二法性，即能施设无事物名言之相。
复次，何故无事物及不可见非仅是遮遣？为此说"彼成立未成故"。仅遮遣之量性丝毫不成。

།འདི་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱི་ཕྱོགས་ལྟར་དམིགས་པ་མེད་པ་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ལ། དེས་དངོས་པོ་མེད་པའམ་དེར་ཐ་སྙད་གདགས་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ན། དེ་ལ་རེ་ཞིག་མི་དམིགས་པ་དེ་ཉིད་ཇི་ལྟར་འགྲུབ། གལ་ཏེ་མི་ དམིགས་པ་གཞན་ཞིག་གིས་ན་ནི་དེའི་ཚེ་དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་གྲུབ།དེ་ལས་གཞན་པ་ཡང་ཇི་ལྟར་གྲུབ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མེད་པར་ཐ་སྙད་གདགས་པ་ཉིད་གང་དུ་ཡང་གྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཡང་དེ་ན་སྒྲུབ་པ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དོན་གཞན་ཡིན་ཏེ། དགག་པ་ཙམ་དེ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཡིན་པ་ཁོ་ནར་མི་འགྲུབ་བོ། །འདི་ལྟར་གྲུབ་པར་བྱེད་པ་སྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་ན་དགག་པ་ཙམ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མི་ནུས་ཏེ། དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་ནུས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡང་གྲུབ་པ་བསྐྱེད་པར་འདོད་ན་ནི་དེའི་ཚེ། ལྷན་ཅིག བྱེད་པ་ལ་མི་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རྟག་ཏུ་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ།ཤེས་པ་གཞན་གྱི་གོ་སྐབས་ཁོ་ན་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་དགག་པ་ཙམ་གྱིས་གྲུབ་པ་སྐྱེད་པར་མི་ནུས་ན། དེའི་ཚེ་མེད་པར་ཐ་སྙད་གདགས་པ་ཡང་མི་འགྲུབ་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་འདིར་དངོས་པོ་མེད་པར་དགག་པ་ཙམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ ཡིན་པ་བསལ་ནས།རྒྱུ་གང་གིས་ན་གཞན་ཡོད་པ་ན་དེ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཐ་སྙད་གདགས་པ་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ངོ་བོ་དེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར། བུམ་པ་དང་འབྲེལ་པ་མེད་པ་དེའི་ངོ་བོའི་ཕྱོགས་དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་གྲུབ་པ་དེ་ཉིད་གཞན་བུམ་པ་མེད་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་པ་ དེའི་ཕྱིར།།གཞན་ཡོད་པ་ཡང་མི་དམིགས་པ་བཞིན་དུ། །མེ་ཡིན་པའི་ངོ་བོས་དེ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཐ་སྙད་གདགས་སོ།

如是，依照你的观点，不可得即是不可见，而彼能成立无事物或施设彼名言。对此，且说彼不可见本身如何成立？若由另一不可见，则彼时彼又如何成立？除此之外又如何成立？如是则成无穷。是故，无事物名言施设于任处皆不得成立。
复次，此处"成立未成故"另有所指，即仅遮遣之成立本身决定不成。如是，若谓能成立为"成立"，则仅遮遣因无事物故不能成立，因无事物离一切功能故。若许无事物亦能生起成立，则彼时因不待助缘故当恒时生起，甚至无有其他认知之机会。如是，若仅遮遣不能生起成立，则彼时无之名言施设亦必不成立。
如是于此遣除无事物仅为遮遣之体性已，为显示以何因由他有时即是无之名言施设，故说"无关联之体性"等。因为，与瓶无关联之体性方位，其自体之成立即是他瓶之无成立，是故，如同他有亦不可见，以非火之体性而施设彼无之名言。

།འདིར་ཕ་རོལ་པོས་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་ཡང་དངོས་པོ་མེད་པར་ཐ་སྙད་གདགས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ཉེས་པ་མེད་པར་མཐོང་ནས་གཞན་ཡོད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་མེད་པར་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།བུམ་པས་དབེན་པའི་ཕྱོགས་ནི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་རང་གི་ངོ་བོར་མངོན་སུམ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚད་མས་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བས་བུམ་པ་མེད་པར་ཐ་སྙད་གདགས་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའམ། བུམ་པས་དབེན་པའི་ཕྱོགས་དེ་གྲུབ་པས་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་བུམ་པ་མེད་པ་བུམ་པ་ མེད་པར་ཐ་སྙད་གདགས་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ཀྱང་རུང་བའི་འདིར་དངོས་པོ་མེད་པར་ཐ་སྙད་གདགས་པ་གྲུབ་པ་ལ་ཁྱད་པར་འགའ་ཡང་མེད་ན།ཁྱད་པར་གང་གིས་ནི་མི་དམིགས་པས་དངོས་པོ་མེད་པར་ཐ་སྙད་གདགས་པ་འགྲུབ་པ་འགལ་བར་འགྱུར། འདིར་གཅིག་གི་ལྟར་ན་ནི་བུམ་ པས་དབེན་པའི་ཕྱོགས་དམིགས་པའི་མི་དམིགས་པ་མངོན་སུམ་དུ་རྟགས་ཡིན་ལ།ཅིག་ཤོས་ཀྱི་ལྟར་ན་ནི། བུམ་པས་དབེན་པའི་ཕྱོགས་དམིགས་པས་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་བུམ་པ་མེད་པ་དངོས་པོ་མེད་པར་ཐ་སྙད་གདགས་པའི་རྟགས་ཡིན་པས་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། ཁྱད་པར་འདི་ནི་ཡོང་བ་བདེན་ ན་གང་གིས་ན་དགག་པར་བརྟགས་པ་བཞིན་དུ་མི་དམིགས་པ་ལས་སོ།།དངོས་པོ་མེད་པར་ཐ་སྙད་གདགས་པ་འགྲུབ་པ་འགལ་བར་འགྱུར་བའི་ཁྱད་པར་དེ་ནི་མེད་དེ་བརྒྱུད་དེ་མི་དམིགས་པས་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚུལ་གྱིས་གྲུབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་དེ་ཁོ་ན་ལས་གྲུབ་པར་ཟད་དོ།

于此，对方见瓶等之无亦可无过作为无事物名言施设之因，故说"以他有之相之无事物"等。无瓶之方位即是相之无事物，彼由现量为名之量成立自体，从而成立无瓶名言施设；或由无瓶方位成立而比量所知之无瓶成立无瓶名言施设。于此二者中，无事物名言施设之成立毫无差别，则以何差别而言不可见不能成立无事物名言施设成相违？
于此，依一说，见无瓶方位之不可见为现量因相；依另一说，由见无瓶方位比量所知之无瓶为无事物名言施设之因相，是否有此差别？
此差别虽确实存在，然如所计度之遮遣般，何以由不可见而成立无事物名言施设相违之差别实不存在。因为经由不可见而以比量方式所成立者，亦仅由彼而成立而已。

།གལ་ཏེ་ ཁྱད་པར་མེད་དུ་ཆུག་ན་ཡང་དེས་ན་ཅི་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར། གཞན་ཡོད་པ་དེ་ཉིད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཚེ་དེ་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་དངོས་པོ་མེད་པར་ཐ་སྙད་གདགས་པ་སྒྲུབ་པ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པ་དེའི་ཚེ་བུམ་པས་དབེན་པའི་ཕྱོགས་དེ་ཉིད་དང་། དེའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་དམིགས་པ་བུམ་པ་ དངོས་པོ་མེད་པའི་རྟགས་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པ་ཅི་སྟེ་མ་ཡིན།དེ་དེ་ལྟར་གྲུབ་པ་ནི་བུམ་པ་མེད་པར་ཐ་སྙད་གདགས་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ན། གཞན་ཡོད་པར་གྲུབ་པ་ཉིད་དེ་དེ་མེད་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཇིག་རྟེན་དང་འགལ་བར་བརྟགས་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། འདིར་ཕ་རོལ་གྱི་བསམ་པ་ནི། ཇི་སྐད་ བཤད་པའི་ཉེས་པས་མི་དམིགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོར་རྟོགས་པ་ལ་ནི་རིགས་ན།དངོས་པོ་མེད་པར་དགག་པའི་ངོ་བོར་ཡོངས་སུ་བཟུང་ན་དངོས་པོ་མེད་པར་ཐ་སྙད་གདགས་པ་གྲུབ་པ་ལ་འགལ་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད། གང་གིས་གཞན་ཡོད་པ་ཉིད་དེ་མེད་པ་ཡིན། གཞན་ཡོད་པ་གྲུབ་པ་ཉིད་དེ་མེད་པར་གྲུབ་ པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་འཇིག་རྟེན་དང་འགལ་བ་རྣམ་པར་འཇོམས་པར་བྱེད།གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བས། རེ་ཞིག་གཞན་ཡོད་པ་དེ་མེད་པའི་སྒྲུབ་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དགག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སོ་སོ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བུམ་པ་མེད་པ་དང་ཕྱོགས་སོ་སོར་གྲུབ་པ་ནི་མེད་དོ། །འོན་ཀྱང་བུམ་ པས་དབེན་པའི་ངོ་བོས་ཕྱོགས་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་ཁོ་ནས་བུམ་པ་མེད་པ་ཤེས་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་གཅིག་གིས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཕྱོགས་དང་བུམ་པ་དག་ཇི་ལྟར་རྟགས་དང་རྟགས་ཅན་གྱི་དངོས་པོར་འགྱུར། གཏན་ཚིགས་གཞན་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཕྱོགས་དང་བུམ་པ་ མེད་པ་འདི་གཉིས་ནི་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་པ་འགའ་ཡང་མེད་དོ།།འབྲེལ་པ་མེད་ན་ཇི་ལྟར་རྟགས་དང་རྟགས་ཅན་གྱི་དངོས་པོར་འགྱུར། དེ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། རེ་ཞིག་གཞན་ཡོད་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རེ་ཞིག་གཞན་ཡོད་པ་ནི་ཟླ་བོ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་ ནོ།།རེ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི། གོ་རིམས་ཡང་དག་པར་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། གཞན་ཡོད་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་དམིགས་པ་དངོས་པོ་མེད་པ་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་པ་དགག་པ་ནི་ཕྱིས་བཤད་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་གཞན་ཡོད་པ་དངོས་པོ་མེད་པའི་བསྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། གང་ཞིག་གྲུབ་པ་ན་གང་མི་འགྲུབ་པ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དོན་གང་ཞིག་གྲུབ་པའི་ཚེ་དོན་གཞན་གང་ཞིག་མི་འགྲུབ་པ་དེ་གཉིས་ནི་རྟགས་དང་རྟགས་ཅན་ཡིན་ནོ།

即便承认无差别，那又如何？为此说"彼他有性等"。当以如是所说方式成立无事物名言施设无有差别之时，为何不以无瓶方位本身及其境识之见为无事物之因相？如是成立者唯是成立无瓶名言施设，何须妄执"他有之成立即是彼无之成立"而违背世间？
于此，对方之意趣为：如前所说过失，若了知为非不可见之体性则合理，然若执为无事物遮遣之体性，于成立无事物名言施设有何相违？何以"他有性即是彼无，他有之成立即是彼无之成立"如是违背世间之说能被破除？
宗论师为破"他有即是彼无之能立"故说"各别不成故"。无瓶与方位各别不成。然由无瓶性执取方位之识本身即能了知无瓶，是故由一识所取之方位与瓶，如何成为能立与所立之事？
说"因无其他关联故"者，此方位与无瓶二者全无相互关联。无关联则如何成为能立与所立之事？为显示此义，故说"首先他有非"等。首先，他有非是瓶等对方之无之能立。"首先"之词为显示正确次第，意为后当说明他有境识非是成立无事物。
云何他有非是无事物之能立？为此说"若成立时不成立者"等。某义成立时某他义不成立，彼二即是能立与所立。

འདིར་དཔེ་མེ་དང་དུ་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཚེ་ལ་ལར་དུ་བ་གྲུབ་པའི་ཚེ། མེ་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་པ་དེའི ཚེ་མེ་གྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར།དུ་བརྟགས་ཉིད་དུ་གཟུང་གི་།གང་གི་ཚེ་དུ་བ་གྲུབ་པའི་ཚེ་ཁོ་ན་ན་མེ་འགྲུབ་པ་དེའི་ཚེ་ནི། དེ་གཉིས་རྟགས་དང་རྟགས་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ན། འདིར་ནི་བུམ་པས་དབེན་པའི་ཕྱོགས་རྟོག་པའི་ཚེ་ཉིད་ན་བུམ་པ་མེད་པ་ཤེས་ན། དེ་ཇི་ལྟར་འདི་གཉིས་རྟགས་དང་རྟགས་ ཅན་གྱི་དངོས་པོར་འགྱུར།འདི་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ལས་གཞན་པ་དང་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཅན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་ཞེས་བྱ་བ་གཞན་ཡོད་པའོ། །དེ་ལས་གཞན་པ་དང་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཕྱོགས་དེ་ལས་གཞན་པ་རུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་ བོར་མཚུངས་པ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི།དེ་ལས་གཞན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲར་བརྗོད་དོ། །འདི་ལ་དེ་ལས་གཞན་པ་དང་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཡོད་པས་འདི་ནི་དེ་ལས་གཞན་པ་དང་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཅན་ཏེ། བུམ་པས་དབེན་པའི་ཕྱོགས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གང་གི་ཕྱིར་བུམ་ པ་དང་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱོགས་དེའི་དེ་ཉིད་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་གང་ཡིན་པ་གང་གིས་ན་བུམ་པས་དབེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱོགས་ཤེས་པར་འགྱུར་བའི་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་དེ་ཁོ་ནས་ཕྱོགས་ཀྱི་གཞན་རྣམ་པར་བཅད་པ་འགྲུབ་སྟེ།བུམ་པས་དབེན་པའི་ཕྱོགས་ ཤེས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེའི་ཕྱིར་སོ་སོར་མ་གྲུབ་པས་གཞན་ཡོད་པ་དེ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཏན་ཚིགས་གཞན་བཤད་པར་བཞེད་ནས། དེ་དེའི་རྟགས་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྟགས་དེ་དང་རྟགས་ཅན་དང་ལྡན་ན། རྟགས་དེ་རྟགས་ཅན་དེར་ལྷན་ ཅིག་འབྲེལ་པ་འགའ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་ཏེ།དཔེར་ན་བྱས་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་རྟག་དང་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་རྟགས་ཅན་དུ་ལྷན་ཅིག་དོན་གཅིག་ལ་འདུ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་འབྲེལ་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་གྲང་སྟེ། འདི་ལྟར་བྱས་པ་ཉིད་དང་མི་རྟག་པ་ཉིད་གཉིས་ནི་དོན་གཅིག་ལ་བསྡུ་བ་ཡིན་ནོ། ། འདི་གཉིས་དོན་གཅིག་ལ་འདུ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་འབྲེལ་པ་ནི་གཞན་གྱི་གཞུང་ལ་ལྟོས་ནས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །རང་གི་ལུགས་ལྟར་ན་ནི། འདི་གཉིས་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་འབྲེལ་བ་ཡིན་ནོ། །འབྲེལ་པ་གཞན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དུ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དུ་བ་དང་རྟགས་ཅན་མེད་པར་ལྷན ཅིག་དོན་གཅིག་ལ་འདུ་བ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་གྲང་སྟེ།འདི་ལྟར་དུ་བ་དང་མེ་གཉི་ག་ཡང་ཕྱོགས་གཅིག་ན་འདུ་བ་ཡིན་ནོ།

这是完整直译：
此处说"如火与烟之喻"。当某处成立烟而未成立火时，为成立火而执为因相；若正当成立烟时即成立火，则彼二非为能立与所立之事。此处于思维无瓶方位之时即知无瓶，则此二如何成为能立与所立之事？
若问此何故？说"彼为无关他性等"。"彼"即指方位，即他有。"无关他性"等中，凡与彼方位异类而性相等者如瓶等，即说为"异于彼"。此中有异于彼且无关联之性，故此为无关他性者，即"无瓶方位"之义。
由于与瓶无关之性的方位，其自性之能立量，即能知无瓶性之方位的能立量，唯由彼量即成立方位之他相遮遣，即"能知无瓶方位"之义。是故由各别不成，他有非是无事物之能立。
欲说其他因相故，说"彼为其因"等。若具彼因与所立，则因与所立当有某种相属，如所作性之因与无常性之所立以同一义摄之相而相属。如是所作性与无常性二者摄于一义。此二以同一义摄之相而相属，是依他宗而说。若依自宗，则此二为自性相属。
为显示其他相属故，说"烟等"。烟与所立火以同一义摄而相属，如是烟与火二者皆聚于一处。

།ལྡན་པ་ནི་འདིར་འདུ་བའི་སྒྲར་བཤད་དེ། གཞན་ནི་ཕྱོགས་ན་དེ་གཉིས་འདུ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་འབྲེལ་པར་ཁས་མི་ལེན་ཏེ། ཡང་ན་མེ་ལ་དུ་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དེ་གཉིས་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་མཚན་ ཉིད་ཀྱི་འབྲེལ་པ་ཞིག་ཡིན་གྲང་འབྲེལ་པ་འདི་གཉི་ག་ཡང་གཞན་གྱི་ལུགས་ལ་ལྟོས་ནས་ཉེ་བར་བཀོད་པ་ཡིན་ནོ།།རང་གི་ལུགས་ལྟར་འདི་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་དང་བསྐྱེད་པའི་དངོས་པོ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་གྲང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མེས་ནི་དུ་བ་བསྐྱེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་གཉིས་ནི་རྒྱུ་ དང་འབྲས་བུའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་འབྲེལ་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་འབྲེལ་པ་རྣམ་པ་གསུམ་བརྗོད་ནས། དཀྱུས་མ་དང་སྦྱར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དངོས་པོ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དག་ལ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཇི་ལྟར་བྱས་པ་ཉིད་དང་མི་རྟག་པ་ཉིད་དག་དོན་གཅིག་ལ་འདུ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་འབྲེལ་པ་དང་། ཇི་ལྟར་དུ་བ་དང་མེ་དག་འབྲེལ་པ་ཇི་སྐད་བཤད་པ་རྣམས་ལྟར་ཕྱོགས་དང་བུམ་པ་མེད་པ་དག་ལ་ནི་ཕན་ཚུན་རྒྱུ་གང་གིས་ན་གཞན་ཡོད་པ་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བུམ་པ་མེད་པ་དགག་པའི་མཚན་ཉིད་འདི་སྒྲུབ་པར་འགྱུར་བའི་འབྲེལ་པ་དེ་ལྟ་བུ་འགའ་ཡང་མེད་དེ། ཇི་ལྟར་བུམ་པ་མེད་པ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་གང དུ་ཡང་འདུ་བ་མེད་ལ།དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། འདི་རྟེན་འགའ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་གྱི་འདོད་པའི་དོགས་པ་བསུ་བར། གལ་ཏེ་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་མེད་པ་དང་གཞན་ཡོད་པ་དག་ལ་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གྱི་དངོས་པོའི་འབྲེལ་པ་ཡོད་པ་ཉིད་དེ། འདི་ལྟར་ཕྱོགས་ན་བུམ་པ་མེད་པར་ཤེས་སོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་གཞན་ཡོད་པ་ནི་ཡུལ་ཡིན་ལ། བུམ་པ་མེད་པ་ནི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པ་ལ། འདི་གཉིས་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་འབྲེལ་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་སྒྲ་དང་དོན་དག་ལྟ་བུའོ། །ཡལ་ག་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཡུལ་ལ་ཤིང་ལྗོན་པའི་སྒྲ་སྦྱོར་ལ། དེ་གཉིས་ཀྱང་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་འབྲེལ་པ་ལྟར་འདིར་ཡང་དེ་དང་འགྲེའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་སྔ་མ་ཡིན་ནོ། །གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བས། སྒྲ་དང་དོན་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྒྲ་དང་དོན་དག་ནི་ཡལ་ག་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་དོན་སྟོན་པར་སེམས་ན་ཤིང་ལྗོན་པའི་སྒྲ་སྦྱོར བས་འབྲེལ་པར་རིགས་ཏེ།འདི་ལྟར་སྒྲ་དེ་དང་ཡལ་ག་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་དོན་དེར་ལྷན་ཅིག་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འབྲེལ་པ་ཡོད་དོ།

此处"具"字解释为"聚集"之义。其他处不承认彼二以聚集之相而相属。或因见火中有烟，彼二或为所依能依之相属。此二种相属皆依他宗而立。
为显示依自宗此二之相属故，说"如所生与能生之事"。火生烟，是故彼二为因果之相属。
如是说明三种相属已，为与正文相连故，说"于有事与无事等"。如所作性与无常性以同一义摄之相属，如烟与火如前所说之相属，于方位与无瓶二者，以何因而能成立他有方位之相及无瓶遮遣之相，如是相属皆无。如无瓶为无事故，于何处亦不聚集，以无事故，此非任何所依。
为迎他宗疑问故，说"若谓有境与有境者之事"等。于无彼与他有二者有境与有境者之事相属，如是于方位知无瓶。是故他有为境，无瓶为有境者，此二为境与有境者之相属，如声与义。于具枝等处施设树之声，彼二亦如境与有境者之相属，此处亦同。此为前宗。
成立论者说"声与义等"。声与义于显示具枝等义时施设树声则相属应理。如是彼声与具枝等义同时有因果之相属。

།གང་གི་ཕྱིར་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཡལ་ག་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་དོན་སྟོན་པར་སེམས་ན། ཤིང་ལྗོན་པའི་སྒྲ་སྦྱོར་བ་དེའི་ཕྱིར་དོན་དེ་ལྟ་བུ་བརྗོད་པར་ འདོད་ན།སྒྲ་སྦྱོར་བས་སྒྲ་ནི་འབྲས་བུ་ཡིན་ལ་རྒྱུ་ནི་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་གྲུབ་ལ། དོན་དེ་ལྟ་བུར་བརྗོད་པར་འདོད་པ་མེད་ན། ཤིང་ལྗོན་པའི་སྒྲ་མི་སྦྱོར་བས་འདི་གཉིས་ལ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འབྲེལ་པ་ཡང་སྲིད་དོ། །སྒྲ་དང་དོན་དག་གི་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཉིད་མེད་ན་མི་འབྱུང་ བ་ཉིད་མོད་ཀྱི།འོན་ཀྱང་གཞན་གྱི་བསམ་པའི་ངོར་བྱས་ནས་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ལོགས་ཤིག་ཏུ་ཉེ་བར་བཀོད་དེ། གཞན་དག་ནི་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་འབྲེལ་པ་ལས་ལོགས་ཤིག་ཏུ་འདོད་དོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་འདི་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཚེ་བརྗོད་པར་ འདོད་པ་ལ་གསལ་བར་སྣང་བའི་དོན་དེ་ན་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དང་ཐ་མི་དད་པར་བྱས་ནས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ནི་སྒྲ་དང་དོན་དག་དངོས་སུ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ལ་གསལ་བར་སྣང་བའི་དོན་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྒྲ་སྦྱོར་བར་ འདོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་གཞུང་ཡིན་ནོ།།གང་གི་ཚེ་གཞན་གྱི་གཞུང་ལ་ལྟོས་ནས་ཕྱིའི་དོན་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པར་འདོད་པ་དེའི་ཚེ་ཡང་བརྒྱུད་པས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །འདི་ལྟར་དོན་ལས་ནི་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །མཐོང་བ་ལས་ནི་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །བརྗོད་པར་འདོད་པ་ ལས་ནི་རྩོལ་བ་ཡིན་ནོ།།རྩོལ་བ་ལས་ནི་རླུང་ཡིན་ནོ། །རླུང་ལས་ནི་གནས་གཞན་དུ་ཐུག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་ནི་སྒྲ་འགྲུབ་པར་བརྒྱུད་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་བསྟན་བཅོས་མཛད་པའི་དགོངས་པའོ། །འདི་ལ་དངོས་སུ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཁོ་ནའོ། །དེ་ཡོད་ན་གཞན་དག་གིས་ གཞན་ཡོངས་སུ་བཏགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་ཡིན་ཏེ།མིང་ལ་ལོག་པར་རྟོགས་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་དོ་སྙམ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་དེ་མེད་པ་དང་གཞན་ཡོད་པ་དག་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན། དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་འདི་ཡང་འདི་ལ་མེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྒྲ་དང་དོན་ དག་གི་འབྲེལ་པའི་རྣམ་པ་ཉེ་བར་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་དེ་མེད་པ་དང་གཞན་ཡོད་པ་དག་ལ་མི་སྲིད་པ་ཁོ་ནའོ།

因为当欲说具枝等义时，施设树声，因此若欲说如是义，则由施设声，声为果，欲说为因，此即成立。若无欲说如是义，则不施设树声，故此二有无则不生之相属亦有。
声与义虽无因果之事及无则不生性，然依他意乐而别立无则不生，因为他人认为无则不生与因果相属为别。
是故此摄义为：当欲说于明显显现之义彼处有性增益，与外境无别而成所说性时，声与义实为因果之事。如是欲说于明显显现义为显示故欲施设声，此为自宗。
当依他宗欲说外境为所说时，亦有间接因果之事。如是从义生见，从见生欲说，从欲说生勤勉，从勤勉生风，从风生至他处触，从彼成就声为间接。此为论师意趣。
于此直接有因果之事。若有彼，则他人遍计他者亦有，唯是于名错解而已。
若念彼无与他有二者亦应如是，故说"此相亦于此无"等。声与义相属之相所显示者，于彼无与他有二者决定不可能。

།དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་དེ་གཉིས་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་འབྲེལ་པར་འགྱུར། ཅིའི་ཕྱིར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་དེ་གཉིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པའི་དངོས་པོར་གྲུབ་ན་ནི་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།གང་གི་ཚེ་དེ་མེད་པ་དང་གཞན་ཡོད་པ་དག་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་། སྒྲུབ་པའི་དངོས་པོར་གྲུབ་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་། སྒྲུབ་པའི་དངོས་པོའི་སྒོ་ནས་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གྱི་དངོས་པོར་འགྱུར་ན། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པའི་དངོས་པོ་དེ་ཉིད་ནི་འབྲེལ་པ་མེད་ པར་མི་འགྲུབ་བོ།།བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པའི་དངོས་པོ་དེ་མ་གྲུབ་ན། དེའི་རྒྱུ་ཅན་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ལྟ་རྒྱངས་བཅད་དེ་བོར་བ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཡང་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གྱི་དངོས་པོས་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པའི་དངོས་པོར་གྱུར་ན་ཉེས་པ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་མ་ ཡིན་ན།འདི་གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་མེད་པ་དང་གཞན་ཡོད་པ་དག་ལ་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་མ་གཏོགས་པ་འབྲེལ་པ་གཞན་མི་འདོད་ན། དེའི་ཚེ་གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་པའི་ཉེས་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟར་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་ཡོད་པར་བསྒྲུབ་ པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པ་ཡོད་ལ།བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པ་ཡོད་པས་ཀྱང་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་ཡོད་པས་གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་པ་དག་ནི་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་གྲུ་ལ་གྲུ་བཅིངས་པ་གཅིག་ལ་གཅིག་སྐྱོབ་པར་མི་ནུས་པ་བཞིན་ནོ། །འཐད་པ་གཞན་ བསྟན་པའི་ཕྱིར།གཞན་ཡོད་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་བུམ་པས་དབེན་པའི་ས་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞན་ཡོད་པས་བུམ་པ་མེད་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་ཆོས་འབའ་ཞིག་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་པས། སྤྱི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཉེས་པར་འགྱུར་རོ། ། འདི་ལྟར་ཡོན་ཏན་དང་གཙོ་བོས་དངོས་པོར་རྣམ་པར་གནས་པ་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་སྤྱི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་འདོད་ཀྱི། ཆོས་སམ་ཆོས་ཅན་འབའ་ཞིག་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་བུམ་པ་མེད་པ་འབའ་ཞིག་བསྒྲུབ་པར་གྱུར་ན་ཉེས་པ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ནི་དེ་ལས་གཞན་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།གལ་ཏེ་འབའ་ཞིག་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པར་འགྱུར་ན་དེའི་ཚེ་ཚིག་གི་དོན་འདི་རྣམ་པར་གནས་ཏེ། ས་ཕྱོགས་དབེན་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁམས་གསུམ་ན་བུམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་འགའ་ཡང་མེད་དོ། །དེ་ལྟ་ན་བུམ་པ་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ན་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་པར་ འགྱུར་རོ།།བུམ་པའི་དངོས་པོ་ཉིད་མེད་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ།

因此，这两者如何能以境与有境的相状而成为相属？若问何故不成？为此说"若此二者成立为所立与能立之事"等。
当彼无与他有二者成立为所立与能立之事时，由所立与能立之事门而成为境与有境之事，然所立与能立之事本身若无相属则不成立。若所立与能立之事不成立，则其所因之境与有境之事亦远离断绝。
若问：即使由境与有境之事而成为所立与能立之事有何过失？为此说"若非如是，则此成互相依赖"。若于彼无与他有二者中，除境与有境之事外不许有他相属，则彼时成互相依赖过失。如是，由有境与有境故有所立与能立，又由有所立与能立故有境与有境，故成互相依赖性。互相依赖者非有功能，如船系于船，互不能救护。
为显示其他正理，故说"由他有"等。因为以无瓶之处所相之他有而成立无瓶时，唯成立法故，成非总所立之过失。如是，以德性与胜性安住为事之法与有法欲成总所立性，非唯法或唯有法。
若问：若唯成立无瓶有何过失？为此说"若如是，则由有异故"等。若成唯一所立性，则此语义安立为：由处所空性故，三界中全无所谓瓶。如是则瓶于一切处一切时皆无，瓶之事体性亦将无有，此为所思。

།འདིར་ཕ་རོལ་གྱི་ཚིག་གི་གོ་སྐབས་ཀྱི་དོགས་པ་བསུ་བར། གལ་ཏེ་མ་ཡིན་ཏེ་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པ་ཆོས་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དེ་ཉིད་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཕྱིར། འདི་སྙམ་དུ་ཕྱོགས་ལ་ སོགས་པ་ཆོས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།ཕྱོགས་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་བའི་བུམ་པ་མེད་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ཀྱི་འབའ་ཞིག་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་སྤྱི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཉེས་པར་མི་འགྱུར་ལ། ཕྱོགས་འདི་ལ་ནི་རྟགས་དང་རྟགས་ཅན་དག་འབྲེལ་པ་ མེད་པའི་ཉེས་པ་ཡང་མི་སྲིད་དེ།འདི་ལྟར་རྟགས་ཉིད་ཁས་བླངས་པ་གཞན་ཡོད་པ་དང་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པ་ཆོས་ཅན་དུ་འབྲེལ་པར་ཡོད་པ་ཁོ་ན་སྟེ། དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་བསམས་པའོ། །གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བསམ་ཡིན་ཏེ། ཕྱོགས་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདིར་ཆོས་ཅན་གཞན་ལ་རྟགས་ཉིད་དུ་འདོད་པ་གཞན་ཡོད་པ་ཡང་གཞན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་མ་ཡིན་པར་ཇི་ལྟར་ཤེས་ཤེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་གང་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཕྱོགས་གང་ཁོ་ན་ན་བུམ་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱོགས་དེ་ཉིད་བུམ་པ་དང་འདྲེས་པ་མེད་པའི་གཞན་ཡོད པ་ཉིད་དུ་འདོད་ཅིང་རྟགས་ཉིད་དུ་འདོད་དོ།།འདི་ལྟར་བུམ་པས་དབེན་པའི་ཕྱོགས་མཐོང་བ་ཁོ་ནས་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་འདི་ཕྱོགས་ན་བུམ་པ་མེད་དོ་སྙམ་པའི་བློ་འབྱུང་ངོ་། །དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཐ་ན་ལྡོག་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་ཀྱང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱོགས་དེ་ཁོ་ན་རྟགས་དང་ རྟགས་ཅན་གྱི་དངོས་པོར་རུང་།དེ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་དངོས་སུ་ཐ་དད་པ་མེད་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་གྱི་དངོས་པོར་བརྟག་པས་རྟགས་དང་རྟགས་ཅན་གྱི་དངོས་པོར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན། དེའི་ཕྱིར་འདིར་གང་གིས་ན་སྤྱི་ནི་གཏན་ཚིགས་སུ་འགྱུར་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཕྱོགས་དེ་ལྟ་བུ་ལ་ནི་རྒྱུ་གང་ གིས་ན།སྤྱི་ནི་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་པ། ཁྱད་པར་ནི་ཆོས་ཅན་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་པར་འགྱུར་བའི་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་དུ་བརྟག་པ་ནི་མི་འཐད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་དུ་ཡོངས་སུ་བརྟག་པ་མི་སྲིད་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར། དེའི་ཁྱད་པར་རྟོགས་པ་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བུམ་པ་དབེན་པའི་ ཕྱོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཆོས་ཅན་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་གང་ཡིན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དེ་ལྟ་བུ་རྟོགས་པ་ཁོ་ནས་བུམ་པ་མེད་པའི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རྒྱུས་ཕྱོགས་ཀྱི་སྤྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ནོ།

此处为迎接对方言词机会之疑虑，说"若非如是，方位等有法之差别"等。为了彻底解脱此疑，说"如是思维方位等有法"等。
所谓方位之有法，即是成为差别之无瓶的能立，而非唯独。因此不成非总所立之过失，于此方位中亦不可能有因与有因无相属之过失。如是，所许之因即他有与方位等有法确实相属，因为是事物之本性，此为所思。
宗论者之思维为，说"即方位等"等。此中，于其他有法欲许为因性之他有亦非他。若问：如何知非他？为此说"即唯于何方位"等。即唯于何方位无瓶之彼方位，许为无瓶之他有性，且许为因性。如是，唯见无瓶之方位即能了知，生起此方位无瓶之心。
因此，如何无差别乃至以返体差别亦不相异之彼方位，唯彼成为因与有因之事。于此若思：虽无实体差异，然由总相与别相之事推度而成因与有因之事。为此说"此中由何故总成为因"等。于如是方位中，由何因故，总许为因性，别许为有法性之总别推度不应理。
若问：为何不可作总别推度？为此说"唯了知彼差别"等。无瓶方位之差别推度为有法性，了知如是方位差别即能了知无瓶，故方位总相非因之事体。

།དེ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དེ་ཉིད་གཞན་དུ་ཡང་འཇུག་པའི་ཕྱིར་སྤྱི་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་ སེམས་ན།དེའི་ཕྱིར། དེ་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བུམ་པས་དབེན་པའི་ཕྱོགས་ཡོངས་སུ་སྣང་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་ནི་གཞན་དུ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་གྱི་དངོས་པོ་ཡིན། གཏན་ཚིགས་གཞན་དམ་བཅས་པའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡང་ཞེས་བྱ་ བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།གང་གི་ཚེ་བུམ་པས་དབེན་པའི་ཕྱོགས་ཁོ་ན་ཆོས་ཅན་མ་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་རྟགས་ཉིད་དུ་ཡང་བརྗོད་པ་དེའི་ཚེ། དམ་བཅས་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདི་རྟགས་ཉིད་ག་ལ་ཡིན། གལ་ཏེ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། དམ་བཅས་པའི་ཕྱོགས་ གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར།རྟགས་ཡིན་པར་མི་འདོད་ན། འོན་ཏེ་ཕྱོགས་ཀྱི་སྤྱི་གཏན་ཚིགས་སུ་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན། དེའི་ཕྱིར། གང་ན་ཕྱོགས་ཙམ་ཡོད་པ་དེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་དག་གང་ན་ཕྱོགས་ཙམ་ཡོད་པ་དེ་དང་དེ་ན་བུམ་པ་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར། ཕྱོགས་ཀྱི་སྤྱི་ཡང་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་ནོ། །ཕ་རོལ་གྱི་འདོད་པའི་དོགས་པ་བསུ་བར། གལ་ཏེ་ཕྱོགས་འབའ་ཞིག་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་བུ་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཕྱོགས་ཙམ་ནི་ཧ་ཅང་སྤྱི་ཡིད་ཆེས་པས་འཁྲུལ་པ་ཡང་བདེན་ན། བུམ་པས་དབེན་པའི་ཕྱོགས་འབའ་ཞིག་ཡིན་པ་དེ ལྟ་བུ་གཞན་ཡང་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ན་བུམ་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་འཁྲུལ་པ་མེད་དོ།།དེའི་ཕྱིར་བུམ་པས་དབེན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྤྱི་དེ་ལྟ་བུ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ནི་འཁྲུལ་པ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་སྔ་མ་ཡིན་ནོ། །གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བས་དེ་འབའ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཕྱོགས་འབའ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་བུམ་པ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་མི་བྱའམ། བྱར་ཟད་མོད། ཉེས་པ་ཡོད་ཅེ་ན། འདིར་རྟགས་སུ་གྱུར་པ་དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། མི་དམིགས་པའི་སྦྱོར་བ་འདིར་རྟགས་ཉིད་དུ་འདོད་པ་བུམ་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱོགས་དེ་ཡང་ཕྱོགས་རྟོགས་པའི་དུས་དེ་ཁོ ན་ན་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་འབའ་ཞིག་པོ་དེ་དག་གི་རྟགས་སུ་འདོད་པར་བྱ། འདི་ཉིད་ལ་གཏན་ཚིགས་གཞན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་སྨོས་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་དག་གང་ན་ཕྱོགས་འབའ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་དང་དེ་ན་བུམ་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་སྨོས་པ་གང་ཡིན་ པ་དེ་ཡང་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ།

于此若思："因方位之差别本身亦趋入他处，故应成为总相"。为此说"于彼亦无随行故"。如是显现无瓶之方位，于彼不存在趋入他处之随行。因此，如何是总相与别相之事体？
说"因许其他因故，因是一分故"等。当仅无瓶方位非有法，而彼本身亦说为因性时，因是所许之一分故，此何能为因性？若因方位差别无随行故，及是所许一分故，不许为因，则或思方位总相成为因。
为此说"凡有仅方位处"等。凡诸处唯有方位，彼处非无瓶。是故因错乱故，方位总相亦非因。
为迎对方所许之疑虑，说"若是仅方位如是"等。若仅方位因过于总相而确实错乱，然于仅无瓶方位如是之他有处，无瓶性无错乱。因此，如是无瓶方位之总相是因，于彼亦无错乱，此为前宗。
宗论者说"彼仅"等。所谓仅方位者，岂非即是离瓶耶？确实如是。若问有何过失？说"此中所成因亦"等。于此无所得之结合中，欲许为因性之离瓶方位，亦即于了知方位时即已成立。
因此，应许彼等仅方位为因。说"于此复说其他因随行"等。所说"凡诸处有仅方位，彼处无瓶"如是随行，彼亦成无义。

།འདི་ལྟར་རྟགས་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱོགས་རྟོགས་པ་ཁོ་ན་ན་བུམ་པ་དང་བྲལ་བ་གྲུབ་ན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བས་ལྷག་པར་ཅི་ཞིག་བྱ། མཇུག་བསྡུ་བའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་བས་ན་གཞན་ཡོད་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བཤད་པའི་རྣམ་པས་འབྲེལ་པ་མེད་པ་དེའི་ ཕྱིར་དབེན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞན་ཡོད་པ་ནི་བུམ་པ་མེད་པའི་སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་གྲུབ་བོ།།ཡང་གཞན་གྱི་ཚིག་གི་གོ་སྐབས་ཀྱི་དོགས་པ་བསུ་བར། གལ་ཏེ་འགལ་བའི་འབྲེལ་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་མེད་པ་དང་གཞན་ཡོད་པ་དག་ལ་འགལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འབྲེལ་པ་ཡོད་པ་ ཉིད་དོ།།དེའི་ཕྱིར་འགལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འབྲེལ་པས་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་གཞན་ཡོད་པ་ལས་དངོས་པོ་མེད་པ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་སྔ་མ་ཡིན་ནོ། །གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བས་འགལ་བ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། དྲི་བར། གང་ཞིག་གང་དང་འགལ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་བུམ་པ་མེད་པ་ དང་གཏན་ཚིགས་ཕྱོགས་དག་།གང་ཞིག་གང་དང་ལྷན་ཅིག་འགལ་བ་བརྗོད་དགོས་སོ། །ཕ་རོལ་པོས་འགལ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡོད་པ་དང་ཟླ་བོར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བུམ་པས་དབེན་པའི་ངོ་བོའི་ཕྱོགས་དང་ཟླ་བོ་བུམ་པ་དང་ལྷན་ཅིག་འགལ་ལོ། །གྲུབ་པའི་མཐའ སྨྲ་བས།ཅི་གང་གིས་ན་རྟགས་དང་རྟགས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཀྱེ་ཅི་འདིར་གང་གིས་ན་རྟགས་དང་རྟགས་ཅན་དག་འགལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འབྲེལ་པ་ཡིན་པར་བརྗོད་པ། དབེན་པའི་ཕྱོགས་དམིགས་པ་ལ་བུམ་པ་ཡོད་པར་གཞལ་བར་འདོད་དམ། འདིར་ཟླ་བོ་བུམ་པ་མེད་པར་སྒྲུབ་ པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནམ།དེ་ནི་དབེན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞན་ཡོད་པ་དང་ལྷན་ཅིག་འགལ་བ་མེད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མི་འགལ་ཞེ་ན། ལྷན་ཅིག་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདི་ལྟར་བུམ་པས་དབེན་པའི་ཕྱོགས་དང་བུམ་པ་མེད་པ་དང་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་མཐོང་ངོ་། །མཇུག་བསྡུ་བའི་ ཕྱིར།གཞལ་བྱ་དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཚེ་འདིར་བུམ་པ་མེད་པ་ཁོ་ན་དབེན་པའི་ངོ་བོའི་ཕྱོགས་དམིགས་པས་འཇལ་བར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ། གཞལ་བྱ་དེ་ལ་རྟགས་དང་རྟགས་ཅན་དག་ཇི་ལྟར་འགལ། དེའི་ཕྱིར་འདིར་དེ་གཉིས་འབྲེལ་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་འབྲེལ་པ་མེད་པར་བསྟན་ ནས།ཉེས་པ་གཞན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འདི་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འགལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འབྲེལ་པའི་ཕྱོགས་འདི་ལ་ཡང་སྤྱི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཉེས་པ་ནི་དེའི་སོ་ན་འདུག་པ་ཉིད་དོ།

如是，若仅于了知成为因之方位时即已成立离瓶，则随行更有何用？为总结故，说"是故于他有"等。由如是所说之理无关联故，已成立"具离性相之他有非能成无瓶"。
为迎他语机会之疑虑，说"若有相违关联"等。于彼无及他有二者，实有相违相之关联。因此，由相违相之关联所关联故，从他有当能成立无事，此为前宗。
宗论者因相违不可得故问："何者与何相违"。应说所立无瓶与因方位，何者与何相互相违。
对方为显相违故说："与他有为对"。离瓶体性之方位与对法瓶相违。
宗论者说："云何因与所因"等。嗟乎，于此云何说因与所因二者为相违相之关联？于见离性方位欲度有瓶耶？此中岂非证成对法无瓶耶？彼与具离性相之他有无相违。
若问何故不相违？说"因共住故"。如是见离瓶方位与无瓶共住。
为总结故，说"于所度彼"等。当此处唯以见离性体之方位度量无瓶时，于所度彼，因与所因二者何能相违？是故此处彼二确实无关联。
如是显示无关联已，为显其他过失，说"于此亦"等。于此相违相关联之方位，总相非所立之过失，即在彼门。

།ཡང་ཕ་རོལ་པོས་མི་འདོད་པ་བརྗོད་པས་བརྒལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་མེད་པ་དང་གཞན་ ཡོད་པ་དག་འབྲེལ་པ་མེད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།གལ་ཏེ་དེ་མེད་པ་དང་གཞན་ཡོད་པ་དག་ཕན་ཚུན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་འབྲེལ་པར་མི་འདོད་ན། དེའི་ཚེ་གཞན་ཡོད་པ་རྟོགས་ཀྱང་དེ་མེད་པ་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། གཞན་ཡོད་པ་ནི་དེ་མེད་པའི་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པར་ནི་འདོད་དོ། །གྲུབ་ པའི་མཐའ་སྨྲ་བས།འབྲེལ་པ་གང་ལས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་གིས་ན་ཉེས་པ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའམ། འགལ་བའམ། གཞན་ཡང་རུང་སྟེ། འབྲེལ་པ་གང་ལས་ཀྱང་གཞན་ཡོད་པ་དེ་དེ་མེད་པའི་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པར་མི་འདོད་དོ། །གལ་ཏེ་འབྲེལ་པའི་ སྒོ་ནས་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པར་མི་འདོད་ན།འོ་ན་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འོན་ཀྱང་གཞན་ཡོད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བུམ་པས་དབེན་པའི་ཕྱོགས་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་བུམ་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་དེ་ལས་གཞན་པ་དང་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཅན་དེའི་དེ་ཉིད་རྣམ་ པར་འཇོག་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་ཁོ་ནས་གཞན་རྣམ་པར་བཅད་པ་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་སྐབས་འདིར་བཤད་ཟིན་ཏོ།།འདི་ཉིད་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། གཞན་དང་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཕྱོགས་ལ་སོགས་པ་གཞན་ཡོད་པ་བུམ་པ་དང་འབྲེལ་པ་མེད་ པའི་ངོ་བོ་དེའོ།།འབའ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དབེན་པའི་ངོ་བོའོ། །བདག་ཉིད་གཅིག་ཏུ་རྣམ་པར་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་སོ་སོར་ངེས་པ་ལ་རྣམ་པར་གནས་པ་སྟེ། ཚིག་འདི་གཉིས་ཀྱིས་ནི་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ་པར་བཤད་དོ། །དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་དེ་ཇི་སྐད་བཤད་པ་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་ ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་གཞན་རྣམ་པར་གཅོད་པ་དགག་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་བྱས་ན་ཕྱོགས་དེ་འབའ་ཞིག་པ་དེ་ཉིད་གཞན་བུམ་པ་དང་བྲལ་བ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་གཞན་པ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ཕྱོགས་ཡོད་པ་ཉིད་དེ་མེད་པ་བུམ་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ལས་གཞན་ པ་རྟོགས་པ་ཉིད་ཕྱོགས་རྟོགས་པ་ཉིད་དེ་མེད་པར་རྟོགས་པ་བུམ་པ་མེད་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་གྱི།བུམ་པ་ཤེས་པ་མེད་པ་ཙམ་གྱིས་བུམ་པ་མེད་པར་རྟོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཡང་དེ་ལྟར་མི་འདོད་ན། ཉེས་པ་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡོངས་སུ་བཅད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་སྨོས་ཏེ།གལ་ཏེ་བུམ་པས་དབེན་པའི་ཕྱོགས་ཡོངས་སུ་བཅད་པས་བུམ་པས་རྣམ་པར་མི་གཅོད་མི་འགོག་ན་དེའི་ཚེ་བུམ་པས་དབེན་པའི་ཕྱོགས་ཡོངས་སུ་བཅད་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ།

又为对方陈述不认可而质难故，说"若彼无与他有二者无关联"等。若不认可彼无与他有二者有丝毫相互关联，则尔时虽了知他有亦不应了知彼无，然而认可他有是彼无之能知。
宗论者说"从任何关联"等。无论是无则不生，或相违，或其他任何关联，皆不认可由此他有成为彼无之能知。
若问"若不认可由关联门而为能知，则如何为能知"？说"然而他有性"等。离瓶方位存在性即是无瓶，此中已说明"由唯能度量彼无关联他法之自性之量，即能成立遮遣他法"。
为明此义，说"无关联他法之自性"等。方位等他有即是与瓶无关联之自性。"唯"即离性。"一性安住"即自性各别决定而安住，此二语词即解说无关联之自性。如是所成彼，如所说彼自性之决定，即是遮遣瓶等他法之否定。如是则彼唯一方位即是离于他瓶。
是故，他有性即是方位有性，彼无即是无瓶。了知彼他即是了知方位，了知彼无即是了知无瓶，而非仅由无瓶之认知而了知无瓶。
若问"若如是不认可则有何过"？说"若非尔，由彼决定"等。若由离瓶方位决定而不遮遣不否定瓶，则尔时离瓶方位即不成为决定。

།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། དེ་དང་དེ་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་དག་རྣམ་པར་མ་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་དང་དེ་མ་ཡིན་པ་ནི་དེ་དང་དེ་དག་གོ། །དེ་དང་དེ་མ་ཡིན་པ་དག་གི་ངོ་བོ་ནི། དེ་དང་དེ་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་དག་སྟེ། དེ་དང་དེ་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་དག་རྣམ་པར་མ་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར་ལོགས་ཤིག་ཏུ་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་སྐད་དུ་བུམ་པས་དབེན་པའི་ས་གཞིའི་ངོ་བོ་དེ་དང་བུམ་པའི་ངོ་བོ་དེ་མ་ཡིན་པ་འདི གཉིས་གང་གི་ཕྱིར་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མ་བྱས་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་མི་འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས་དེ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་མ་བྱས་པར་ཆུད་ན་ཡང་། །དེ་ནི་ཅི་ཞེ་ན། ལ་ལར་འགའ་ཞིག་མཐོང་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཡུལ་ལམ་དུས་སམ་ གནས་སྐབས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ལ་ལར་དངོས་པོ་འགའ་ཞིག་མཐོང་བའི་འོག་ཏུ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་དོན་དམ་པ་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱ་བའི་དོན་གྱི་ཐ་སྙད་གང་ཡིན་པ་དེར་མི་འགྱུར་རོ།།ཅིའི་ཕྱིར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། མེ་མཐོང་ཡང་གང་གིས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྟོགས་པར་བྱེད་པ་འདིས་མེ་ མཐོང་ཡང་རྒྱུ་གང་གིས་ན་ཆུ་དོན་དུ་གཉེར་བ་མེ་ལ་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་བ་མེ་འབའ་ཞིག་མཐོང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།འདི་སྐད་དུ་གང་གི་ཚེ་དེ་དང་དེ་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་དག་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མི་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་མི་མཐོང་ཡང་ཆུའི་ངོ་བོ་རྣམ་པར་མ་བཅད་པའི་ཕྱིར། མེ་འབའ་ཞིག་ཁོ་ན་མཐོང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། དེའི་ཕྱིར་ཆུ་དོན་དུ་གཉེར་བ་མེ་དེ་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ། འདིས་ཆུ་མེ་ལས་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འཇུག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་རང་གི་ངོ་བོ་སོ་སོར་ངེས་པའི་མེ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཆུ་རྣམ་པར་བཅད་པ་ཡང་བྱས་པར་ཁས་བླངས་དགོས་སོ་ཞེས་བཤད པ་ཡིན་ནོ།།གཞན་གྱི་ཚིག་གི་གོ་སྐབས་ཀྱི་དོགས་པ་བསུ་བར། གལ་ཏེ་མི་དམིགས་པས་ཆུ་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཚེ་མེ་མཐོང་ན་དེ་ན་ཆུ་མི་དམིགས་པ་དེའི་ཚེ་ཆུ་མི་དམིགས་པས་མེ་ལ་ཆུ་མེད་པར་ཤེས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ཆུ་དོན་དུ་གཉེར་བ་དེ་ལ་མི་འཇུག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ ཕྱོགས་སྔ་མའི་དོགས་པ་ཡིན་ནོ།།གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བས། མི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། མི་དམིགས་པའི་སྒྲས་ཅི་ཞིག་ཡིན་པ་ཤེས་པར་བྱ། རེ་ཞིག་གལ་ཏེ་ཆུ་དམིགས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ཚེ་མེད་པ་དེ་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་འགའ་ ཞིག་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ།ཇི་ལྟར་འགའ་ཞིག་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་འདི་ནི་འགའ་ཡང་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་བྱེད་པར་མི་འདོད་པ་ཉིད་དོ།

若问"何故"？说"故彼与非彼之自性未分别故"。"彼与非彼"即是彼等与彼等。"彼与非彼之自性"即彼与非彼之自性，因未分别彼与非彼之自性故，未作区分故。此说：由于未作离瓶地基之自性与瓶之自性二者之分别，故不成决定。
若已分别而未作彼决定，则彼为何？说"于某处见某"等。于处或时或状况之某处见事物后，所应得之胜义或所应舍之名言，于彼不成。
若问"何故不成"？说"虽见火由何"等。此能知者虽见火，由何因故求水者不趣入于火，非唯见火。此说：当不作彼与非彼之自性分别时，虽不见亦未遮遣水之自性故，非唯见火。是故求水者趣入于彼火，此未从火分别水。
亦非趣入，是故应许：即由决定自性各别之火之决定智，亦作水之遮遣。
为迎他语之机会疑，说"若由不得见而无水"等。当见火时彼处不得见水，尔时由不得见水而知火中无水。是故求水者不趣入于彼，此是前宗之疑。
宗论者说"不得见者是何"等。应知不得见之声为何？且若是无水得见，尔时彼无由无事物故，如何能了知某？即如何能决定某之义。于此作是念：此即不许能决定任何。

།འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། དེའི་ཕྱིར། རྟོགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་ བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།མེད་པ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ཡང་རུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་སྐད་དུ་གལ་ཏེ་མི་དམིགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོར་བརྟེན་ན་ནི། དེའི་ཚེ་ཁོ་བོ་ཅག་གི་ཕྱོགས་ཁས་བླངས་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་མེད་པར་དགག་པའི་ངོ་བོ་ན་ནི། དེའི་ཚེ་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་འགའ་ ཡོངས་སུ་གཅོད་པའམ།།ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་རྒྱུ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །མི་དམིགས་པ་མེད་པའི་ངོ་བོར་ཡོངས་སུ་གཟུང་ན་ཚུལ་གྱིས་ཐུག་པ་མེད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་རྟོགས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཆུ་དམིགས་པ་མེད་པ་དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་རྟོགས། རེ་ཞིག་མ་རྟོགས་པ་ནི་འགའི་སྒྲུབ་པ་ ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་ཡང་དེ་ལས་གཞན་པའི་མི་དམིགས་པས་རྟོགས་སོ་ཞེ་ན་ནི། མི་དམིགས་པ་གཉིས་པ་དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་རྟོགས། དེ་བཞིན་དུ་དེ་ལས་གཞན་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་མི་དམིགས་པ་ནི་ཤེས་པ་ མེད་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ལ།དེ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ཙམ་ཁོ་ནས་ཤེས་བྱ་མེད་པར་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། དེའི་ཕྱིར། དེའམ་དེ་ལས་གཞན་པ་ཡང་རུང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་འདོད་པའམ་དེ་ལ་མ་གཏོགས་པ་གཞན་ཡང་རུང་སྟེ། འགའ་ ཡང་མ་གཏོགས་པར་ཡང་དངོས་པོ་མེད་པ་རྟོགས་པ་ཡིན་ན།དེའི་ཚེ་གཉིད་ལོག་པ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་དག་ཏུ་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཇི་སྟེ་དངོས་པོ་མེད་པ་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར། འདི་ལྟར་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ནི་དེ་དང་དེ་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོར་ཕུང་པོར་གཉིས་སུ་རྣམ་པར་གཞག་པ། གལ་ཏེ་ མི་དམིགས་པས་ཀྱང་དེའམ་དེ་ལས་གཞན་པ་མ་གཏོགས་པར་ཡང་དངོས་པོ་མེད་པ་རྟོགས་ན།དེའི་ཚེ་ཐལ་བ་འདིས་འགྱུར་ཏེ། འདི་ནི་ཚད་མ་རྣམ་པར་གཏན་ལ་དབབ་པར་དཔྱད་ཟིན་ཏོ། །གཉིད་ལོག་པ་དང་མྱོས་པ་དང་བརྒྱལ་བ་དང་ཆོད་པ་དང་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་ ཏེ།དེ་དག་གི་གནས་སྐབས་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ལ་གཉིད་ལོག་པའི་གནས་སྐབས་ན་གཉིད་མཐུག་པོས་ནོན་པ་ལ་ཡུལ་འཛིན་པའི་ནུས་པ་མེད་དོ། །མྱོས་པའི་གནས་སྐབས་ན་མྱོས་པར་འགྱུར་བའི་རྫས་སྤྱད་པས་དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་སེམས་ལ་ཡུལ་རྟོགས་པའི་ནུས་པ་དང་བྲལ་ལོ། །བརྒྱལ་ བའི་གནས་སྐབས་ན་གནད་དུ་རྒྱབ་པས་སམ།རླུང་ལ་སོགས་པ་མ་མཉམ་པས་ཡུལ་འཛིན་པའི་ནུས་པ་མེད་དོ། །ཆོད་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཡུལ་གྱིས་བསྐལ་པས་སམ་ཐོགས་པར་བྱེད་པའི་རྫས་ཀྱིས་བསྒྲིབས་པས་ཡུལ་འཛིན་པའི་ནུས་པ་དང་བྲལ་ལོ།

若问"那又如何"？若思"是决定之因"，故说"了知之因"。无者因无事物故，亦不应成为了知之因。此说：若依非不得见之自性，则尔时将承许我等之宗。若是无遮之自性，则尔时因无事物故，非能决定任何或决定之因。
为显示若执不得见无之自性则无穷尽之理，故说"彼亦如何了知"。彼水不得见亦如何了知？且未了知者非能成立任何，因为是能知故。若谓彼亦由彼之他不得见而了知，则第二不得见亦如何了知？如是，彼之他亦，成无穷尽。
于此作是念：不得见是无知之自性，彼仅由自性即能显示无所知，故说"彼或彼之他亦可"等。若欲知为无事物之自性，或不属彼之他亦可，若不属任何而了知无事物，尔时于睡眠等状况中，何故一切众生不成了知无事物？如是，一切事物安立为彼与非彼自性二蕴，若由不得见亦不属彼或彼之他而了知无事物，尔时成此过失，此已于量决择中观察。
睡眠、醉酒、昏厥、隔绝、背向等词相配。于彼等状况称如是。其中，睡眠状况中为沉睡所压，无执境之能力。醉酒状况中，由饮致醉之物，以彼力心离了知境之能力。昏厥状况中，由击要害或风等不调而无执境之能力。隔绝状况中，由境相隔或为障碍物所遮而离执境之能力。

།རྒྱབ་ཀྱིས་ ཕྱོགས་པའི་གནས་སྐབས་ན་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་ཡུལ་འཛིན་པར་ནུས་པ་མེད་དོ།།སོགས་པ་སྨོས་པས་ནི། མུན་ནག་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཡུལ་འཛིན་པའི་ནུས་པ་མེད་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །མཇུག་བསྡུ་བའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་བས་ན་འདིས་མེ་མཐོང་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་ གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་དེ་དང་དེ་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་དག་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མི་བྱེད་པ་དེའི་ཕྱིར།རྟོགས་པར་བྱེད་པ་འདིས་མེ་མཐོང་ཡང་འདི་ནི་མེ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི། འདི་ནི་ཆུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུར་རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས་མ་རྟོགས་པས། མེ་དོན་དུ་གཉེར་བ་འདུག་པར་ཡང་མི་བྱའོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན་ཆུ་མ་བརྩལ་བའི་ཕྱིར་ཡུལ་དེ་ ལ་འཇུག་པར་བྱའོ།།ཆུར་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར་འགྲོ་བར་ཡང་མི་བྱ་འཕགས་པར་མི་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་འཇལ་བར་བྱེད་པ་ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་བྱ་བ་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་འདི། ཅི་འགྲོ་ན་རུང་ངམ་འོན་ཏེ་འདུག་ན་རུང་གཏོལ་མེད་དེ། རྒལ་དཀའ་བའི་སྐབས་སུ་ཆུད་པར་གྱུར་ཏོ། །གཞན་གྱི་འདོད་པའི་དོགས་ པ་བསུ་བར།གལ་ཏེ་གཅིག་མཐོང་བ་དེ་ཁོ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཆུས་དབེན་པའི་མེ་གཅིག་པུ་དེ་ཁོ་ན་མཐོང་བ་དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཆུ་མེད་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། རྣམ་པ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བས། རང་གི་ཚིག་ཁོ་ནས་ཕ་རོལ་པོ་རང་གི་ཕྱོགས་ལ་གཞག་ པར་བྱ་བའི་ཕྱིར།ཇི་ལྟར་གཅིག་མཐོང་བས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཇི་ལྟར་དངོས་པོ་གཅིག་མཐོང་བས་གཞན་མེད་པར་རྟོགས་པར་ནུས། ཡང་གཞན་གྱི་ཚིག་གི་གོ་སྐབས་ཀྱི་དོགས་པ་བསུ་བར། གལ་ཏེ་དེ་འབའ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཆུ་དང་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ ངོ་བོ་མེ་འབའ་ཞིག་ཁོ་ན་རྟོགས་པ་དེའི་ཕྱིར།ཆུ་མེད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ཕྱོགས་སྔ་མའི་དོགས་པ་ཡིན་ནོ། །གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བས། ཅོ་དྲི་བར། འདི་ཉིད་ཁོ་བོས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདི་ཁོ་བོས་དང་པོ་ཁོ་ནར་བཤད་ཟིན་ན། ཅི་སྟེ་ཁྱོད་དེ་ལ་མ་རངས་པ་ལྟར་སྟོན། གདོན་མི་ཟ་ བར་ཁྱོད་ལ་འབྲོས་ཁུང་གཞན་མེད་དེ།དེ་ན་ཁྱེད་ཕུག་རྡུགས་པས་འདི་ཁས་ལེན་པར་ཟད་ཀྱི། གཟུ་བོར་གྱུར་པས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གོང་དུ་གཞན་ཉིད་ནི་ཞེས་གཅིག་དང་འབྲེལ་པ་དག་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལས་གཞན་པ་ཡོད་པ་ཉིད་དེ་མེད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལས་གཞན་པ་ དམིགས་པ་ཉིད་དེ།མི་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་ན། དེར་ནི་ཁྱེད་ཀྱིས་རངས་པར་མ་བྱས་ལ། དེ་ནི་ཕུག་རྡུགས་པའི་ཕྱིར་ཁས་ལེན་པས་འདི་ནི་གཟུ་བོའི་ཚུལ་ཆགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།



#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
我来为您翻译这段藏文文献：
当背对时，无法掌握所要表达的对象。所说的"等"字，是指在黑暗等情况下也应当视为无法掌握对象的能力。为了总结，因此说"所以虽然此人见到火"等等。正因为如此，无法区分彼此的本质，所以虽然认知者看见了火，也不能区分"这确实是火，而不是水"这样的差别，因为没有如此分别认知，所以也不应停留在追求火的目的上。那么应该怎样呢？因为并未寻求水，所以应该趋向那个境界。因为未确定是水，所以既不应该前进也不应该退却。
如此，由于度量者与相互矛盾的行为相关联，这种烦恼使人陷入进退维谷的困境，不知是该前进还是停留。
为了回应他人的疑虑，所说"如果仅仅见到一个"等等。因为只见到没有水的单独之火，所以能够了知其中没有水，因为没有其他形态。论师为了仅用自己的言语使对方确立自己的立场，所以说"如何仅见一物"等等。怎么能仅仅通过见到一个事物就能了知没有其他事物呢？
为了回应他人言语中可能产生的疑虑，所说"如果仅仅那个"等等。因为了知的只是与水无关的纯粹火的本质，所以理解到没有水，这是前主张的疑虑。论师发问道，所说"这正是我"等等。这是我最初就已经说明的，为什么你表现得好像对此不满意呢？你确实别无选择，因为你已陷入绝境而不得不承认这一点，而不是因为保持中立的态度。
前面已经说明"他性即是"相互依存的关系。因此，与彼相异者的存在即是不存在，与彼相异者的可得即是不可得。在那里你并未表示赞同，而现在因为走投无路才不得不承认，这并非是保持中立的态度。

།མཇུག་བསྡུ་བའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་བས་ན་འགྲམ་མ་མཐོང་བའི་བྱ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཇི་ལྟར་ གྲུ་བོ་ཆེར་ཞུགས་པའི་ཚོང་པ་རྣམས་ཀྱིས་འགྲམ་མཐོང་ཡང་ཅི་མ་རུང་སྙམ་ནས།བྱ་སྤུར་ཏེ་གཏོར་བར་བྱེད་པ་དེ་གང་གི་ཚེ་ཐམས་ཅད་དུ་བྱུགས་ཏེ་འགྲམ་མ་རྙེད་པ་དེའི་ཚེ་གྲུ་ཁོ་ནར་འདུག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འོང་ངོ་ཞེས་གྲགས་པ་ལྟར་འདི་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་བལྟ་བར་བྱའོ། །གང་གི་ཕྱིར་རིང་དུ་ཡང་སོང་། ཕ་རོལ་དུ་ཡང་སོང་ཡང་གདོན་མི་ཟ་བར་ཁོ་བོའི་ཕྱོགས་ཁས་བླང་དགོས་པ་དེའི་ཕྱིར། གཏིང་ཚུགས་པ་མེད་པ་ཅན་གྱི་ཕྱོགས་གྲུབ་པ་ནི་ཆུང་ཟད་ཀྱང་མི་དགོས་སོ། །གང་ལ་གཏིང་ཚུགས་པ་མེད་པ་ཡོད་པ་དེ་ནི་གཏིང་མི་ཚུགས་པ་ཅན་གྱི་ཕྱོགས་བསྒྲུབ་པའོ། །གཏིང་མི་ཚུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ ངེས་པ་དང་མཐར་ཕྱིན་པ་མ་ཡིན་པའོ།།ཕ་རོལ་པོས་གལ་ཏེ་ལྷན་ཅིག་ཡོངས་སུ་བཅད་པ་ཁོ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་དོན་གཞན་དང་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ལུས་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་གཅིག་ཡོངས་སུ་བཅད་པ་ཁོ་ནས། གཞན་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་འདོད་པ་རྣམ་པར་ བཅད་པ་འགྲུབ།དགག་པ་གྲུབ་པ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེས་གཞི་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་སྣང་བ་དེ་ན་ཁྱད་པར་མེད་པར་དམིགས་པའི་རིག་བྱར་གྱུར་པ་ཡང་རུང་། དངོས་པོ་སྣང་བ་ལ་མ་གཏོགས་པ་གཞན་ཡང་རུང་སྟེ། ཐམས་ཅད་མེད་པར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་གྱི། ཤེས་པ་གཅིག་དང་འབྲེལ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ རུང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་མཚུངས་པ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་འབའ་ཞིག་ཁོ་ན་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་དམིགས་པའི་རིག་བྱར་གྱུར་པ་མི་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཁོ་ན་དངོས་པོ་མེད་པ་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་བརྗོད་མི་དགོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ ས་གཞི་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་སྣང་བ་དེར་དམིགས་པའི་རིག་བྱར་མ་གྱུར་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ཀྱང་རྣམ་པར་བཅད་པ་དེའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་འདིས་ཅི་ཞིག་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་སྔ་མ་ཡིན་ནོ།།གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བས། དེའི་བདག་ཉིད་གཅིག་ཡོངས་སུ་བཅད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ སྨོས་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་ཕྱོགས་ཀྱི་རང་བཞིན་དབེན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གཅིག་ཁོ་ན་ཡོངས་སུ་བཅད་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་གཞན་བཀག་པ་ཡིན་ནོ། །བུམ་པས་དབེན་པའི་ཕྱོགས་འདི་ཡང་དངོས་པོ་གཞན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་ལ། ཕྱོགས་དེར་ཁྱད་པར་མེད་པར་གཞན་ཐམས་ཅད་ མེད་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།

为了总结，因此说"如同未见岸边的鸟"等等。就像乘坐大船的商人们想着"但愿能看见岸边"而放飞鸟儿，当这只鸟飞遍各处却找不到岸边时，就会返回船上，这是众所周知的。这个情况也应当如此理解。因为无论走得多远，到达多远的彼岸，终究必须接受我方的立场，所以丝毫不需要建立无确定性的立场。凡是具有无确定性的，那就是在证成无确定立场。"无确定"是指不确定和未达究竟。
对方说"如果仅仅通过共同遮遣"等等。如果仅仅通过遮遣一个不与其他事物相关联的有形实体，就想要了知其他事物为非存在的本质，从而成立遮遣、否定，那么在那时，无论是基地等显现处所中被平等观察到的认知对象，还是显现事物之外的其他事物，一切都将成立为非存在，而不仅仅是那些与单一认知相关联而本质相同的瓶子等物。
因此，说"唯有未被观察到的可知事物才能证成非存在"这样的特殊限定也是不必要的。因为在地基等显现处所中，那些非认知对象的事物也都被遮遣了，所以这种特殊限定有什么用呢？这是前主张。
论师说"通过遮遣其一自性"等等。因为仅仅遮遣了方位的空性之单一本质，所以否定了该方位的其他本质。这处无瓶之方位既不是其他事物的本质，也不是在该方位上无差别地证成一切他法皆无。

།ཅི་ཕྱོགས་ཀྱི་དེ་ལས་གཞན་པའི་བདག་ཉིད་རྣམ་པར་གཅོད་པར་བྱེད་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར། དེའི་བདག་ཉིད་དུ་ངེས་པར་སྣང་བ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཕྱོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་སོ་སོར་ངེས་པའི་རྣམ་པ་སོ་སོར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ། དེའི་ ཕྱིར་དེའི་གཞན་གྱི་བདག་ཉིད་རྣམ་པར་གཅོད་པར་བྱེད་དོ།།ལེགས་ཏེ་ཕྱོགས་འབའ་ཞིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡིན་པར་ཆུག་ན་ཡང་། འོན་ཀྱང་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལས་གཞན་པའི་བདག་ཉིད་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་དེའི་བདག་ཉིད་ནི་དེ་ལས་གཞན་པའི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ ཏེ།ཕྱོགས་དེའི་བདག་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་ལས་གཞན་པའི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཡང་གཞན་གྱི་བདག་ཉིད་རྣམ་པར་བཅད་པར་མ་གྱུར་ན། ཉེས་པ་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། གཞན་གྱི་བདག་ཉིད་རྣམ་པར་མ་ཆད་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གལ་ ཏེ་ཕྱོགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་གཞན་གྱི་བདག་ཉིད་རྣམ་པར་མ་ཆད་ན་དེའི་ཚེ་འཇུག་པ་དང་ལྡོག་པ་དག་མེད་པར་འགྱུར་རོ།།འདི་ལྟར་གང་གི་ཚེ་ཕྱོགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་དངོས་པོ་གཞན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་མ་བཀག་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་དངོས་པོ་གཞན་དོན་དུ་གཉེར་བ་རྣམས་འདུག་པར་ཡང་མི་བྱ་ལ། འགྲོ་བར་མི་བྱ་བ་ ཡིན་པས་སྔ་མ་ཐམས་ཅད་བརྗོད་པར་བྱའོ།།དེ་ལྟར་དངོས་སུ་གཞན་གྱི་བདག་ཉིད་རྣམ་པར་བཅད་པ་བསྟན་ནས། གཞན་གྱི་བདག་ཉིད་རྣམ་པར་བཅད་པར་བྱ་བ་ལ་བློའི་བྱེད་པ་བསྟན་པར་བའི་ཕྱིར། ཡུལ་དང་དུས་དང་ངོ་བོ་ཉིད་དང་གནས་སྐབས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཡུལ་དུ་ངེས་པ་ དང་དུས་དང་ངོ་བོ་ཉིད་དང་གནས་སྐབས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཏུ་ངེས་པའི་དངོས་པོ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་དེ་བློས་ཡུལ་དང་དུས་དང་ངོ་བོ་ཉིད་གནས་སྐབས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཏུ་སོ་སོར་ངེས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་གཅོད་ན་དངོས་པོ་སྣང་བ་ལས་བཟློག་པ་དངོས་པོ་གཞན་འགོག་པར་བྱེད་དོ།།ཡུལ་དང་དུས་དང་ངོ་བོ་ཉིད་ གནས་སྐབས་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་ཏེ་དེ་དག་ཏུ་ངེས་པ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ།།དེའི་བདག་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་ལ་སོགས་པར་ངེས་པའི་བདག་ཉིད་དུའོ། །དེའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དེ་ཁོ་ནའི་ངོ་བོ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དེ་ཡུལ་ལ་སོགས་པའི་སོ་སོར་ངེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་མེད་པ་ནི་ ཡུལ་གཞན་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ།།འདི་སྐད་དུ་ཡུལ་དང་དུས་དང་ངོ་བོ་ཉིད་དང་གནས་སྐབས་ངེས་པའི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་གཞན་གང་ཡིན་པ་དེ་རྣམ་པར་གཅོད་དོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།

为什么要遮遣方位的其他自性呢？为此说"因为了知其确定显现为彼自性"。因为对方位的相状有各别确定的体验，所以遮遣其他自性。
很好，即使仅仅是方位的认识，但为什么要遮遣其他自性呢？为此说"彼自性即非其他自性"。那方位的自性本质，并非是其他事物的本质。如果不遮遣其他自性，会有什么过失呢？为此说"若不遮遣其他自性"等等。如果不遮遣方位本质之外的其他自性，那么就不会有趋入和退出。也就是说，当方位的本质中未否定其他事物的自性时，那些追求其他事物的人既不会停留，也不会离去，应当说明前面的一切。
如此说明了直接遮遣其他自性后，为了说明遮遣其他自性时心识的作用，说"处所、时间、本质和状态"等等。当心识确定蓝色等事物在处所、时间、本质和状态上的特殊性时，就会遮遣显现事物之外的其他事物。"处所、时间、本质、状态"是词语的组合，指在这些方面的确定。"彼自性"是指确定于处所等的自性。"彼真实性不存在"中，"真实性"即是真实，指处所等各别确定的本质之真实不存在，即是其他处所等的本质。这是在解释：遮遣确定于处所、时间、本质和状态的蓝色等的其他本质。

།ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མེད་པ་རྣམ་པར་གཅོད་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་གཞན་གྱི་དངོས་ པོ་རྣམ་པར་བཅད་པར་གྱུར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།གལ་ཏེ་ཡུལ་དང་དུས་དང་ངོ་བོ་ཉིད་དང་གནས་སྐབས་གཞན་གང་ཡིན་པ་དེ་བཀག་པ་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་ངེས་པའི་སྔོན་པོ་འདི་བློ་དེས་ཡོངས་སུ་བཅད་པ་ཡང་ཡིན་ལ། ཡུལ་ལ་སོགས་པ་ངེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དེ་ ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱང་དེ་ཁོ་ནའི་ཡིན་གྱི།གཞན་གྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་དངོས་པོ་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་དང་། བྲལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་འགོག་པའི་བློ་ཉིད་ཡུལ་དང་དུས་དང་ངོ་བོ་ཉིད་དང་གནས་སྐབས་ངེས་པའི་དངོས་པོ་གཟུགས་ལ་ སོགས་པ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ཞེས་བྱའོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་ཞེས་བྱ་བ་ཚད་མ་གཅིག་འཇུག་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཕུང་པོ་གཉིས་སུ་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཕུང་པོ་གཉིས་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གཅིག་ཡོངས་སུ་སྣང་བ་གང་ཡིན་པ་དང་། དེ་ལ་མ་གཏོགས་པ་གཞན་ ཐམས་ཅད་མི་སྣང་བ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་པའོ།།འདི་སྐད་དུ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྣང་བ་དང་མི་སྣང་བ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ན་ནི་སྣང་བའོ། །དེ་ལ་མ་གཏོགས་པ་འདི་ནི་མི་སྣང་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བྱེད་པ་འདི་མངོན་སུམ་རྣམ་ པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ལ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར། དེ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། མངོན་སུམ་དེ་ནི་ཡོད་པ་དང་དགག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པ་ཁོ་ནས་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་བློ་ནི་ཡོད་ པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ།།ལྡོག་པའི་བློ་ནི་དགག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །འདི་སྐད་དུ་མངོན་སུམ་ནི་མདུན་ན་གནས་པའི་དངོས་པོ་རང་གི་ངོ་བོ་ཙམ་མཐུན་པར་བྱེད་ཅིང་སྐྱེ་ལ། དངོས་པོ་དེ་ནི་དངོས་སུ་ན་ཡོད་པའི་ངོ་བོས་སྔོན་པོའི་ངོ་བོ་གཅིག་པུ་དང་། དེ་ལས་གཞན་པའི་དངོས་པོ་མཐའ་དག་ལས་ ལོག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནོ།

那么，为什么要遮遣真实性的不存在呢？为此说"如果遮遣其他事物"等等。如果遮遣了其他处所、时间、本质和状态，那么这个确定于处所等的蓝色既被该心识完全确定，又可以确立其确定于处所等的特征之真实性唯属于彼真实，而不属于其他。也就是说，遮遣其他事物即是遮遣离开上述处所等的本质的心识，正是遍断确定于处所、时间、本质和状态的色等事物。
正因如此，所谓"现量"这一量具，唯一地将一切运行的事物安立为两蕴。其中两蕴是：一是完全显现者，二是将不属于彼者的一切安立为不显现。这是在解释：将一切事物安立为显现与不显现。"此是显现者，不属于彼者是不显现者"，这种分别作用难道不是现量无分别所不具有的吗？
为此说"彼是随行与返回的"等等。该现量正因为是有与遮的分别之因，所以具有果。随行的认识是有的分别，返回的认识是遮的分别。这是在说：现量仅仅随顺地产生对前方事物自性的认识，而该事物实际上以有的本质唯一具有蓝色的本质，并以离开一切其他事物的本质为自性。

།གང་གི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཡོད་པའི་ངོ་བོས་སྔོན་པོ་དེ་དེའི་རྣམ་པར་སྐྱེས་པའི་མངོན་སུམ་གྱིས་བཟུང་བ་དེའི་ཕྱིར་འདིར་མངོན་སུམ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་གང་གིས་ན་འདི་ནི་སྔོན་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུར་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་ཡོད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྔོན་པོ་ལྟ་བུར་སྣང་བ་འབྱུང་ ངོ་།།གང་གི་ཕྱིར་དངོས་པོ་གཞན་མཐའ་དག་དང་། མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པའི་སྔོན་པོ་དེ་མངོན་སུམ་གྱིས་བཟུང་བ་དེའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་གྱིས་སྟོབས་ཁོ་ནས་གང་གིས་ན་སེར་པོ་ལ་སོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུར་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་སེར་པོ་ལ་སོགས་པ་སེལ་བར་བྱེད་པ་དགག་པའི་ ཤེས་པ་གཉིས་པ་སྐྱེའོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡི།ན་ནོ། །གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་དངོས་པོ་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པར་སྐྱེས་པར་མ་གྱུར་ན་དུས་ཕྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འདི་ལྟ་བུ་དག་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་མངོན་སུམ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་ལྟ་བུ་གཉིས་འབྱུང་སྟེ། གང་གི་ཚེ་མངོན་སུམ་ རྣམ་པར་རྟོག་པ་འདི་ལྟ་བུ་དག་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པར་རྣམ་པར་གཞག་གི།གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་བློའི་རྒྱུ་ཉིད་ཁོ་ནས་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཚད་མ་གཅིག་འཇུག་པ་ནི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཕུང་པོ་གཉིས་ སུ་རྣམ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་གྲུབ་པོ།།ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་གསུམ་པ་མི་འདོད་ཅེ་ན། དེ་ལ་མ་གཏོགས་པ་མ་ལུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཚེ་དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་སྣང་བ་ལ་མ་གཏོགས་པ་མཐའ་དག་དགག་པའི་ངོ་བོ་རྣམ་པར་བཅད་པས་ཁྱབ་པ་སྒྲུབ་ པར་བྱེད་པའི་ཚེ་ཁོ་ན་རྣམ་པ་གཞན་མེད་པར་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་སྐད་དུ་གང་གི་ཚེ་དངོས་པོ་སྣང་བ་ལ་མ་གཏོགས་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྣང་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་ཕུང་པོ་གསུམ་པ་གལ་སྲིད་དེ། འདི་ལྟར་དགག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཁོ་ནས་སེར་པོ་ལ་སོགས་ པ་མ་ལུས་པ་བརྩལ་བས་ཡུལ་དུ་བྱེད་པ་ན་ཕུང་པོ་གཞན་མེད་པར་སྟོན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་སྣང་བ་ལ་མ་གཏོགས་པ་མ་ལུས་པ་རྣམ་པར་བཅད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར། དེ་དེ་ལས་གཞན་པ་ཉིད་ཀྱིས་མ་ཁྱབ་ན་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།གལ་ཏེ་ཡོངས་སུ་སྣང་བ་ལ་མ་གཏོགས་པའི་དོན་ཏེ་སྣང་བ་ལས་གཞན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པར་མ་གྱུར་ན། དེའི་ཚེ་འགོག་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་དེས། དེ་ལས་གཞན་པ་ཉིད་ཀྱིས་མ་ཁྱབ་པའི་དོན་གང་ཡིན་པ་དེ་རྣམ་པར་བཅད་པ་དང་ལོགས་ཤིག་ཏུ་བྱས་པར་མི་འགྱུར་རོ།

由于事物以存在的本质显现为蓝色，并被现量以其相状所生起而领取，因此在此依现量之力，产生如"此是蓝色"这样的有分别认识，显现如蓝色。由于该蓝色与一切其他事物的特征不相同，并被现量所领取，因此唯依现量之力，产生如"非黄色等"这样的了知，即生起第二个遮遣黄色等的遮除认识。
若现量未以如是相状生起，则后时不会产生如是分别。因此依现量之力生起如是两种分别：当现量能生起如是分别时，安立为有果，其他情况则不然。如是，唯因为是随行与返回认识之因而具有果性，所以成立"一量的运行将一切事物分为两蕴"。
又为何不承许第三蕴呢？为此说"不属于彼之一切"等。当以遮遣相来遍摄一切不属于显现事物者的遮遣本质时，即是证成无有其他相。这是在说：当将一切不属于显现事物的事物安立为不显现时，怎会有第三蕴？因为唯由遮遣分别穷尽地观察黄色等为对境时，即显示无有其他蕴。
又为何以遮遣相之本质遍摄一切不属于显现事物者而作证成呢？为此说"若彼不为异性所遍"等。若不属于显现者，即显现之外的对境不为异性所遍，则彼遮遣认识不能遮遣、区分不为异性所遍的对境。

།དེའི་ ཕྱིར་ཡང་ཡོངས་སུ་སྣང་བ་ཉིད་དུ་འདོད་པའི་དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་མ་བཅད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ།དེ་དང་དེ་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་དག་རྣམ་པར་མ་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར། འཇུག་པ་དང་ལྡོག་པ་དག་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ཐལ་བ་སྔ་མར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྣང་བ་ལ་མ་གཏོགས་པའོ། །དེ་ལས་གཞན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ མ་ཁྱབ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྣང་བ་ལས་གཞན་པ་ཉིད་ཀྱིས་མ་ཁྱབ་ན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགོག་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པས་སོ། །དོན་དེ་རྣམ་པར་མ་བཅད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལས་གཞན་པ་ཉིད་ཀྱིས་མ་ཁྱབ་པའི་དོན་ནི་དོན་དེའོ། །དེ་རྣམ་པར་མ་བཅད་པ་ནི་དོན་དེ་རྣམ་པར་མ་བཅད་ པའོ།།མཇུག་བསྡུ་བའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་བས་ན་ཚད་མའི་བྱེད་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་བློའི་རྒྱུ་ཉིད་ཁོ་ནས་ཚད་མ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཚད་མ་གཅིག་ཁོ་ནའི་བྱེད་པ་ནི་དངོས་པོ་འགའ་ཞིག་ལ་ཚད་མ་འཇུག་པ་ཡོངས་སུ་ སྣང་བ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་དེ་ནི་ཡོངས་སུ་གཅོད་ཅིང་།དེ་ལས་གཞན་པ་ཡོངས་སུ་མི་སྣང་བ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་ནི་རྣམ་པར་གཅོད་པ་འགོག་པར་བྱེད་ལ། སྣང་བ་དང་མི་སྣང་བ་དང་། མི་སྣང་བ་ལ་མ་གཏོགས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་གཞན་ནི་མེད་པར་སྟོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཙམ་དུ་ཟད་མོད། རེ་ཞིག་ཚད་མ་གཅིག་ འཇུག་པ་དེ་ནི་ཡོངས་སུ་གཅོད་ལ།དེ་ལས་གཞན་པ་ནི་རྣམ་པར་གཅོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་ན། རྣམ་པ་གཞན་གསུམ་པོ་མེད་པར་གོ་ཇི་ལྟར་སྟོན་པར་བྱེད་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་འགའ་ཞིག་ལ་ཚད་མ་འཇུག་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདི་ལྟར་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ འགའ་ཞིག་ལ་ཚད་མ་འཇུག་པའི་སྔོན་པོ་དེ་ཉིད་དེ་ལས་གཞན་པའི་སེར་པོ་ལ་སོགས་པ་ལས་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ལོགས་ཤིག་ཏུ་བྱེད་དོ།།གང་གི་ཕྱིར་ཁོ་ནར་དེར་སྔོན་པོ་དེ་ཉིད་ཡོངས་སུ་བཅད་པ་དང་། དེ་ལས་གཞན་པ་སེར་པོ་ལ་སོགས་པ་སྔོན་པོ་དེ་ལས་རྣམ་པར་གཅོད་པ་དང་གང་གི་ཕྱིར་སྔོན་པོ་དེ་ལ་དེ་ ལས་གཞན་པ་སེར་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་མ་གྱུར་པ་དེ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར།ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཚད་མ་དེ་ཉིད་རྣམ་པ་གཞན་མེད་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། དེ་སྣང་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་སྣང་བ་སྔོན་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་སྣང་ན་སེར་པོ་ལ་ སོགས་པ་གང་ཞིག་མ་མཐོང་བའི་མ་མཐོང་བས་ཐམས་ཅད་དེ་ནི་ལས་གཞན་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་བ་ལས་གཞན་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་འཇོག་པ་དང་།གང་གི་ཕྱིར་སྣང་བ་ལས་གཞན་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་སྣང་བ་ཉིད་ཁོ་ན་རྣམ་པར་འཇོག་པ་དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་གཞན་མེད་པ་ཡིན་ནོ།

因此，将导致未能完全遮遣欲显现的事物，因为未能区分彼与非彼的本质，将导致无有趣入与返回的前一过失。"彼"指不属于显现者。"若不为异性所遍"即是说"若不为显现之外的异性所遍"的意思。"由彼"即是由遮遣认识。"因未遮遣彼义故"中的"彼义"即是不为异性所遍的对境，"未遮遣彼"即是未遮遣彼义。
为总结故，说"因此量的作用"等。由于如是唯因随行与返回认识之因而量具有果性，所以唯一量的作用是：对某事物趣入时，遮遣欲显现者，并遮除非彼者欲不显现者，并显示除显现、不显现及不属于不显现外无有第三种相。虽然仅此而已，然而若说"量的趣入遮遣此，遮除异彼"是合理的，那么如何显示无有其他三相呢？
为此说"如是对某趣入"等。如是，对青等某者趣入的量，将彼青从异彼黄等中别别遮除。正因为唯在彼处遮遣彼青，并从彼遮除异彼黄等，且因为于彼青不遮遣异彼黄等，所以如前所说的量即能证成无有其他相。为何如此？为此说"若彼显现"等。因为若显现为青者显现时，由未见黄等的未见而将一切安立为异彼性，且因为非异于显现者即安立为唯显现，所以无有其他相。

།དེ་ལས་གཞན་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ ཅེས་བྱ་བ་ལ།དེ་ལས་གཞན་པ་ནི་དེ་ལས་གཞན་པ་སྟེ། སྣང་བ་ལས་གཞན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལས་གཞན་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་དེ་ལས་གཞན་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། སྣང་བ་དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྣང་བ་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གང་དག་སྣང་བ་དང་དེ་ ལས་གཞན་པ་ཉིད་དུ་ཞེས་འདོན་པ་དེ་དག་གི་ལྟར་ན་ནི་གཞུང་རུང་བར་དགའ་སྟེ།འདི་ལྟར་གལ་ཏེ་མཐོང་བ་ཉིད་དང་། དེ་ལས་གཞན་པ་ཉིད་དུ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བཤད་ན། དེའི་ཚེ་དེ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་འཇོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལྷག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་གཞུང་ འདི་ནི་མི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ནི་དེ་ལས་གཞན་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་འཇོག་པའི་ཕྱིར་ལ་ཞེས་དེ་སྐད་དུ་གདོན་པར་བྱའོ།།འདི་སྐད་དུ་དམིགས་པ་ན་འདི་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་འཇོག་ལ་མི་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་གཞན་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་འཇོག་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་གཞན་མེད་པར་གྲུབ་བོ་ཞེས་བྱ་བར་ གནས་སོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།ཕན་ཚུན་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་ངོ་བོ་གཞན་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་གཞན་དགག་པ་བསྒྲེ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། འདིས་ནི་རིམ་དང་རིམ་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བ་ལ་མ་གཏོགས་པ་རྣམ་པ་གཞན་ མེད་པར་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་གཞུང་འདིས་ནི་རིམ་དང་རིམ་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཕན་ཚུན་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་ངོ་བོ་གཞན་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ཀྱང་རྣམ་པར་བཤད་པར་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ།དེ་ལ་ཡང་རིམ་དང་རིམ་མ་ཡིན་པ་མ་གཏོགས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་པ་མེད་དོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིག་ ཅར་ལ་མ་གཏོགས་པའི་དུས་ཇི་སྙེད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་རིམ་ཞེས་བྱའོ།།རིམ་ལ་མ་གཏོགས་པའི་དུས་ཇི་སྙེད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་ཅིག་ཅར་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་གསུམ་པ་ལྟ་ག་ལ་སྲིད། འདིར་འབྲས་བུ་དུས་གཅིག་ཏུ་སྐྱེད་པའི་རྒྱུ་ནི་ཅིག་ཅར་ཞེས་ཐ་སྙད་གདགས་སོ། །འབྲས་བུ་བརྒྱུད་དེ་བསྐྱེད་ པའི་རྒྱུ་ནི་རིམ་ཞེས་ཐ་སྙད་གདགས་སོ།།གང་དག་ལ་ཕན་ཚུན་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་ཕན་ཚུན་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་ངོ་བོ་ཅན་དག་སྟེ། ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སོགས་པ་སྨོས་པ་ནི་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་དང་འདུས་བྱས་དང་ འདུས་མ་བྱས་པ་དང་།ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་དང་། ཐོགས་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་བལྟ་བར་བྱའོ།

关于"非异于彼"，"异于彼"即是异于彼，意为异于显现。"非异于彼"即是非异于彼，意为即是彼显现。"即彼"意为即显现。若有人读作"显现与异于彼"，按照他们的说法虽然文句通顺可喜，然而若说一切皆安立为见与异于彼，则"安立为非异于彼"这一说法将成赘余。因此，此文应当读作"因为一切不显现者安立为异于彼故"。这是在说：缘取时安立为此，一切非所缘者安立为异性，因此成立无有其他相。
为了对其他互相遮除的本质也应用否定其他相的论证，故说"由此对次第与非次第等"。此文不仅显示除见与未见外无有其他相，也应当了知对诸如次第与非次第等互相遮除的其他本质也作如是解说，意在说明除次第与非次第外无有第三相。
凡不属于同时的一切时间皆称为次第，凡不属于次第的一切时间皆称为同时。因此，怎么可能有第三相？此中，同时生果之因安立为"同时"之名，间接生果之因安立为"次第"之名。
所谓"互相遮除之本质"，即具有互相遮除本质者，意为具有互相排除而住的自性。"等"字所表示的应当了知为常与无常、有为与无为、有碍与无碍等。

།ཞར་ལ་འོངས་པ་རྫོགས་པར་བྱས་ནས། དཀྱུས་མ་སྦྱར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་ལྟར་གཅིག་དམིགས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་སྐད་བཤད་པའི་ རྣམ་པས་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་གཅིག་དམིགས་པས་དོན་འདི་སྔོན་པོ་ཡིན་གྱི།སེར་པོ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་སྔོན་པོ་དེའི་སེར་པོ་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ཡིན་གྱི། དེའི་ཡུལ་ལམ་དེའི་དུས་སུ་སྔོན་པོ་ལ་མ་གཏོགས་པ་གཞན་ཐམས་ཅད་འགོག་ པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།འདི་ནི་ཤེས་པ་གཅིག་དང་འབྲེལ་པ་དག་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པ་ཁོ་ནས་གཞན་ཉིད་ཡིན་པར་འདོད་པས་ན། འདིར་དམིགས་པའི་རིག་བྱར་གྱུར་བ་རུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོར་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། ཕྱོགས་གཞན་ཡིན་པར་འགྱུར་བ་འདི་ཙམ་ཞིག་ཏུ་ཟད་ཀྱི། ཕྱོགས་དེར་དམིགས་པའི་ རིག་བྱར་མ་གྱུར་པ་ཡང་འགོག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དམིགས་པ་དེའི་ཡུལ་དང་དུས་ཀྱང་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི། །དེའི་ཡུལ་དང་དུས་ཀྱི་སྒྲ་བཤད་དོ། །མཇུག་བསྡུ་བའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་བས་ན་དེའི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་པར་ཡང་འགྱུར་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཐམས་ཅད་མེད་པར་འགོག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། དེའི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་པ་སྔོན་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་ཡང་འགྱུར་ལ། དེའི་ཡུལ་དང་དུས་སུ་ཉེ་བར་ཡང་འགྱུར་བས་འགལ་བ་འགའ་ཡང་མེད་དོ། །འདིར་དཔེ། རོ་དང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།ཇི་ལྟར་གཟུགས་ནི་རོའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་རོའི་ཡུལ་དང་རོ་སྐྱེ་བའི་དུས་ན་ཡོད་པ་ལྟར་འདིར་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་འགྱུར། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ན་དམིགས་པའི་བདག་ཉིད་དགག་པ་ཁོ་ན་བྱ་བར་ནུས་ཀྱི། དེའི་ཡུལ་དང་དུས་དག་ཏུ་ ཐམས་ཅད་མེད་པར་དགག་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་དམིགས་པའི་རིག་བྱར་གྱུར་པ་ཞེས་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་དགོས་སོ།།དཀྱུས་མའི་མཇུག་བསྡུ་བའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་བས་ན་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་མི་དམིགས་པ་ཁོ་ན་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཁྱད་པར་མེད་པར་གཞན་ ཐམས་ཅད་དགག་པར་བྱ་མི་ནུས་པ་དེའི་ཕྱིར་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་མི་དམིགས་པ་ཁོ་ན་ལས་དུས་རེས་འགའ་ཡུལ་ལ་ལ་ཞིག་ཏུ་དངོས་པོ་འགའ་ཞིག་མེད་པར་འགྲུབ་པ་ཡིན་གྱི།གཞན་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་གྲུབ་བོ། །དེ་ལྟར་ན་གོང་དུ་གཞན་ཡོད་པ་དེ་ཉིད་དང་། དེའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་ པ་དེ་དངོས་པོ་མེད་པའི་སྒྲུབ་པ་ཇི་སྟེ་མ་ཡིན་ཞེས་ཀླན་ཀ་བཙལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་རེ་ཞིག་གཞན་ཡོད་པ་དངོས་པོ་མེད་པའི་སྒྲུབ་པ་ཉིད་ཡིན་པ་བསལ་ཟིན་ཏོ།

完成了附带内容后，为了连接正文，故说"因此，如是由缘取一者"等。因此，如前所说之相，由缘取青等一者，了知"此义是青，而非黄等之本性"，如是遮除彼青之黄等自性，而非遮遣彼境或彼时中除青以外之一切。
此中，由于承许与一识相关者唯由互相观待而成为异性，故于此处，由于同为所缘之所知性之本性相等，仅止于成为异品而已，并非遮遣于彼品中非所缘之所知者。彼所缘之境与时，即是彼之境与时之词所说。
为总结故，说"因此成为非彼自性"等。由于如是并非遮遣一切为无，故成为非彼自性即非青之本性，且亦成为彼之境时，故全无相违。此中举例："如味与色等"，犹如色虽非味之本性，然于味之境及味生之时中存在，此中亦当如是。
由于如是所说之理，唯能遮遣所缘之自性，而非遮遣其境时中一切为无，故须特别说明"成为所缘之所知"。
为总结正文故，说"因此唯由如所说之不可得"等。由于如是不能无差别地遮遣一切他法，故成立唯由如所说之不可得，于某时某境中成立某事物为无，而非由其他。如是则前文寻过难曰"他之存在本身及缘彼之识何故非成立无事物"，其中首先已遣除他之存在即是成立无事物。

།གཞན་ཡོད་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་དམིགས་པ་དངོས་པོ་མེད་པའི་རྟགས་ཉིད་ཡིན་པ་དགག་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡོད་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ དམིགས་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།བུམ་པས་དབེན་པའི་ས་གཞིའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བུམ་པ་མེད་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པར་ནི་འདོད་པ་ཁོ་ནའི་འདི་རྟགས་ཉིད་དུ་མི་འདོད་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་འདི་རྟགས་ཉིད་དུ་མི་འདོད་ཅེ་ན། དེར་ ཡང་དངོས་པོ་མེད་པ་ལོགས་ཤིག་ཏུ་གྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།རྟགས་ཉིད་དུ་བརྟག་པར་བྱ་བ་གཞན་ཡོད་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་དམིགས་པ་དེར་ཡང་དངོས་པོ་མེད་པ་ལོགས་ཤིག་ཏུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་ན་འབྲེལ་པ་མེད་པ་དེའི་སོ་ན་འདུག་པ་ ཉིད་དོ།།བུམ་པ་མེད་པ་དང་གཞན་ཡོད་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་དམིགས་པར་ལྷན་ཅིག་དོན་གཅིག་ལ་འདུ་བའམ། རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་པོའམ། བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་དང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སོ་སོར་མ་གྲུབ་པའི་ཉེས་པ་འདིར་ཡང་བསྒྲེ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། རྟགས་འབྱུང་བའི་ དུས་ཁོ་ན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།རྟགས་འབྱུང་བའི་དུས་ནི་སྐྱེ་བའི་དུས་ཏེ། སྔར་བུམ་པས་དབེན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞན་ཡོད་པ་རྟོགས་ནས་ཕྱིས་བུམ་པ་མེད་པས་ཕྱོགས་རྟོགས་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་རབ་ཏུ་བསྒྲུབ་པ་ཉེ་བར་བསྟན་ཏེ། དེའི་འོག་ཏུ་ཕྱོགས་རྟོགས་ པས་བུམ་པ་མེད་པ་རྟོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། དེ་ལས་གཞན་པ་བུམ་པས་དབེན་པའི་ཕྱོགས་རྟོགས་པ་ཁོ་ན་ན་དེ་མེད་པ་བུམ་པ་མེད་པ་རྟོགས་ཀྱི་ཕྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་རྟགས་ཉིད་དུ་མི་འདོད། དེ་ལས་གཞན་པ་རྟོགས་པའི་དུས་ཁོ་ན་ན་དེ་མེད་པར་རྟོགས་ཞེས་དེའི་ཕྱིར། མཐོང་ མ་ཐག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་གྱི་མཇུག་ཐོགས་ཁོ་ནར་ཆོད་པ་མེད་པར་ཤོལ་བ་མེད་པར་ཕྱོགས་ཀྱི་ངོ་བོ་འདི་ནི་ཡོད་དོ། །བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་འདི་ནི་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ངེས་པ་སྐྱེ་བ། དེའི་ཕྱིར་དེ་མེད་པ་དང་། གཞན་ཡོད་པ་དག་ནི་དུས་མཉམ་དུ་རྟོགས་ཏེ། ཇི་ལྟར་བུམ་པས་དབེན་པའི་ཕྱོགས་ལ་དོན་དུ་གཉེར་བས། ཕྱོགས་མཐོང་ནས་མཐོང་མ་ཐག་ཏུ་ཕྱོགས་འདི་ནི་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་རུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོར་མཚུངས་པའི་བུམ་པ་མ་མཐོང་ནས་འདི་ན་བུམ་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་ངེས་པར་བྱེད་དོ། །ཆོད་པ་ཞེས་བྱ བའི་སྒྲས་ནི་འདིར་ཁྱབ་པ་གང་གི་ཕྱིར་རྟགས་སྐྱེ་བའི་དུས་དེ་ཁོ་ན་ན་བུམ་པ་མེད་པར་གྲུབ་པ་དེའི་ཕྱིར་འདི་གཉིས་སོ་སོར་རྟགས་དང་རྟགས་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

为了否定缘取他法存在之对境的认知是无事物之因相，故说"缘取他法存在之对境的认知亦"等。凡是缘取无瓶之地基为对境的认知，虽然承许其能成立无瓶，但此处仅是不承许其为因相而已。
若问：为何不承许此为因相？故说"若于彼中无事物亦须另行成立"等。若承许应观察为因相之缘取他法存在为对境的认知，于彼中无事物亦须另行成立，则由无关联故而处于过失之门。无瓶与缘取他法存在为对境的认知，既不共聚于一义，亦无能依所依之事，亦无所生能生之事。
为引申各别不成之过失，故说"唯于因相生起之时"等。因相生起之时即是生起之时，先了知无瓶处之相的他法存在，后显示成立无瓶处之随行与返遮，其后由了知处而了知无瓶则不然。
若问：那又如何？则唯于了知无瓶处时即了知彼处无瓶，而非其后。为何不承许为因相？由于唯于了知他法之时即了知彼无，故说"一见即"等。由于正于现量之后无间断、无迟滞地生起"此处之本性是有，此瓶等之本性是无"的决定，故同时了知彼无与他法存在。
如同为求无瓶之处，见处已即刻决定"此处是有"，如是由彼同为可得性之本性，未见瓶故决定"此处无瓶"。此中以"间断"之词表示，由于因相生起之时即成立无瓶，故此二者非各别因与所因之事。

།རྟགས་འབྱུང་བའི་དུས་ཁོ་ན་ན་མེད་པར་འགྲུབ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ག་ལས་ཤེ་ན། གཞན་ཡོད་པ་རྟོགས་ནས་གདོད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་སྨོས་ཏེ།དྲན་པ་བརྗོད་པར་བཞེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་མཐོང་བ་དང་རྟོགས་པ་དག་ཆོད་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གཏན་ཚིགས་གཞན་དཔེ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གཞན་ཡོད་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་དམིགས་པས་བུམ་པ་མེད་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་དཔེ་ འགའ་ཡང་མེད་དོ།།དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ནི་གང་ཞིག་གང་གི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྟགས་ཉིད་དུ་འདོད་པའི་དངོས་པོ་དེ་ནི་རྟགས་ཉིད་དུ་འདོད་པའི་དངོས་པོ་གང་ཞིག་དངོས་པོ་གང་གི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡོད་པ་དངོས་པོ་དེའི་རྟགས་ཡིན་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་འགྲོ་ བ་མེད་ཅེ་ན།དེའི་ཕྱིར། འདི་སྐད་དུ་གང་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདི་ལྟར་འདི་སྐད་དུ་གང་ན་ཡོངས་སུ་སྣང་བའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་གྱི་དམིགས་པ་ཡོད་པ་དེ་ན་བུམ་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་བསྟན་པར་ནི་མི་ནུས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མི་ནུས་ཤེ་ན། དམིགས་པ་གཅིག་པུ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ སྨོས་ཏེ།ཡོངས་སུ་སྣང་བའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་དམིགས་པ་གཅིག་པུ་གང་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་གང་ན་ཡོད་པ་གང་གིས་ན་གང་དང་གང་ན་འདི་ཡོད་པ་དེ་དང་དེ་ན་བུམ་པ་མེད་དོ་ཞེས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་བྱེད་པར་འགྱུར། དེ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་ཁྱད་པར་ཡོངས་སུ་བོར་ནས་སྤྱིར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། སྤྱིར་རབ་ཏུ་བསྟན་ པའི་དཔེ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།གང་གི་ཚེ་གང་དང་གང་ན་བུམ་པས་དབེན་པའི་ཕྱོགས་ཙམ་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་དམིགས་པ་ཡོད་པ་དེ་དང་དེ་ན་བུམ་པ་མེད་དོ་ཞེས་སྤྱིར་ཁྱབ་པ་སྟོན་པར་འདོད་པ་དེའི་ཚེ་ཡང་། དཔེ་ལ་ཚད་མ་གཞན་མེད་པ་བུམ་པས་དབེན་པའི་ཕྱོགས་ཙམ་འཛིན་པར་བྱེད་ པའི་དམིགས་པ་དེ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་བུམ་པ་མེད་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པར་འདོད་པར་བྱ་དགོས་ལ།དེ་ལ་ཡང་ཚད་མ་གཞན་མེད་པར་མི་དམིགས་པ་འདི་ཁོ་ན་སྒྲུབ་པ་ཡིན་པར་བརྗོད་དགོས་ལ། སྒྲུབ་པ་དེ་ལ་ཡང་དཔེ་གཞན་ཞིག་བརྗོད་དགོས་པ་ཐུག་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཐུག་པ་ མེད་པ་ཡིན་ན་ནི་དང་པོ་སྟེ།བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་བུམ་པ་མེད་པ་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །དཀྱུས་མའི་མཇུག་བསྡུ་བའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་བས་ན་རྟགས་གང་ལས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བཤད་པའི་རྣམ་པས་ན་གཞན་ཡོད་པ་དང་། དེའི་ཡུལ་ ཅན་གྱི་དམིགས་པའི་དངོས་པོ་མེད་པ་སྒྲུབ་པ་རྟགས་ཉིད་དུ་མི་འཐད་པ་དེའི་ཕྱིར།རྟགས་གང་ལས་ཀྱང་དངོས་པོ་མེད་པར་མི་འགྲུབ་པར་ཁས་བླང་བར་བྱའོ།

若问："因相生起之时即成立无"此说从何而来？故说"了知他法存在之后方"等。此是欲说忆念，故"见与了知无间断"是其语义。
说"因相他例不成故"，即于以缘取他法存在为对境的认知成立无瓶时，全无任何譬喻。
为显示此义，故说"彼于何者随行"等。欲许为因相之事，即是于欲许为因相之事中，若有随行于某法者，即是彼法之因相。
若问：为何无随行？为此，说"如是言：何处"等。如是，不能说"何处有缘取显现处为对境之认知，彼处无瓶"。
若问：为何不能？故说"唯一彼认知"等。唯一显现境之认知，于何处有，以何能作"何处有此，彼处无瓶"之随行？
若念："舍弃差别而作普遍随行"，故说"于普遍显示之喻亦"等。当欲显示"何时何处有执取仅无瓶处之认知，彼时彼处无瓶"之普遍遍及时，于喻上亦须许无他量，唯执取无瓶处之认知即是所立法无瓶之能立，于彼亦须说唯此不见即是能立，于彼能立亦须说其他譬喻，如是无穷。若无穷，则初始所欲成立之无瓶即不能了知。
为总结正文，故说"是故从任何因相"等。由如是所说之理，他法存在及其对境认知之事物，不应理为无事物成立之因相，是故应许从任何因相皆不成立无事物。

།གལ་ཏེ་རྟགས་གང་ལས་ཀྱང་དངོས་པོ་མེད་པ་མི་འགྱུར་ན། འོ་ན་དེ་མ་གྲུབ་ན། དངོས་པོ་མེད་པར་ཐ་སྙད་གདགས་པ་ཡང་ ཇི་ལྟར་འཇུག་པ་འགྲུབ་ཅེ་ན།དེའི་ཕྱིར། མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་མི་དམིགས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞན་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་མི་དམིགས་པ། ཕྱོགས་དམིགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་ན་དངོས་པོ་མེད་ པར་ཐ་སྙད་གདགས་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་ཕྱོགས་རྟོགས་པའི་དུས་ཁོ་ན་ན་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་བུར་བུམ་པས་དབེན་པའི་ཕྱོགས་རྟོགས་པ་དེ་ཁོ་ནའི་ཚེ་བུམ་པ་མེད་པ་ཡང་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་བུམ་པ་མེད་པ་གྲུབ་ན། འོ་ན་ནི་དངོས་པོ་མེད་པར་ཐ་སྙད་ གདགས་པ་ཡང་གྲུབ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པས།སུ་ཞིག་དངོས་པོ་མེད་པ་རྟོགས་ནས་དེ་ལ་དངོས་པོ་མེད་པར་ཐ་སྙད་གདགས་པ་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། རྟོགས་པ་རྨོངས་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དངོས་པོ་མེད་པ་རྟོགས་ཀྱང་དངོས་པོ་མེད་པར་ཐ་སྙད་གདགས་པར་མི་ བྱེད་པའི་བློ་གྲོས་རྨོངས་པ་ལུང་ངན་པས་བསླུས་པའི་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་བུ་དག་ཡོད་དོ།།འདི་ལྟར་སོར་མོའི་རྩེ་མོ་གླང་པོ་ཆེ་བརྒྱས་དབེན་པར་གྲུབ་ཀྱང་གྲངས་ཅན་པའི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ལ་འཆེལ་བ་ལ་ལ་སོར་མོའི་རྩེ་མོ་ལ་གླང་པོ་ཆེ་བརྒྱ་མེད་པར་ཐ་སྙད་གདགས་པ་འཇུག་པར་མི་བྱེད་དོ། །དེ་ བཞིན་དུ་བ་ལང་གི་གོང་བུ་རིགས་ལ་སོགས་པས་དབེན་པར་གྲུབ་ཀྱང་བྱེ་བྲག་པ་རྣམས་རིགས་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་ཐ་སྙད་གདགས་པ་འཇུག་པར་མི་བྱེད་དོ།།དེ་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་ན་ཡང་ཕྱོགས་ལ་ལར་མངོན་པར་འདོད་པའི་དངོས་པོ་འགའ་ཞིག་བདག་ཉིད་ཀྱིས་མ་མཐོང་བཞིན་དུ་ཡང་ གཞན་ལ་ཅི་འདི་ན་ལྷ་སྦྱིན་མེད་དམ་ཞེས་དེ་སྐད་འདྲི་བ་དག་མཐོང་ངོ་།།འདི་ནི་རྣམ་པར་དཔྱད་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་བས། དེ་ལྟ་བས་ན། ཞར་ལ་འོངས་པས་ཆོག་གོ། །དེ་ལྟར་མི་དམིགས་པ་རང་གི་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་བསྟན་ནས། རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། མི་དམིགས་ པ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།མི་དམིགས་པ་དེ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་རིག་པར་བྱའོ།

若问："若从任何因相皆不能成立无事物，那么，若彼不成立，无事物之名言施设又如何得以运行？"
为此，说"以现量相之不见"等。处所相之他法存在，若由现量相之不见、处所认知之自性而成立，则能成立无事物之名言施设。无事物即于了知处所之时即成立，如是，正当了知无瓶之处所时，即能了知无瓶。
若问："若无瓶已成立，则无事物之名言施设亦必定成立，谁能了知无事物后而不对之施设无事物名言？"
为此，说"于迷惑了知"等。虽了知无事物，然有为恶说所惑之愚痴慧者不作无事物名言施设。如是，虽已成立指尖无百象，然某些执著数论宗见者不对指尖施设无百象之名言。如是，虽已成立牛聚无类等，然胜论派诸人不施设无类等之名言。如是，世间中亦见有人于某处虽自身未见所欲见之某事物，仍问他人："此处无提婆达多耶？"此若详加观察则成太过，是故且止旁论。
如是已从自性门显示不见后，为显分类，故说"彼不见"等。应知彼不见有三种。

།རྣམ་པ་གསུམ་པོ་དེ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་གྲུབ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་ཞིག་དངོས་པོ་མེད་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང་། གང་ ཞིག་མི་དམིགས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་སྨོས་པར་བྱེད་པ་དེ་གཉིས་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དག་གིས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོར་ཡང་གྲུབ།བདག་ཉིད་ཀྱི་ཚད་མས་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་དང་། ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོར་ཡང་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པའི་སྒོ་ནས། རྒྱུ་ དང་ཁྱད་པར་བྱེད་པ་གང་ཞིག་དངོས་པོ་མེད་པར་གྲུབ་པ་དེ་གཉིས་ཀྱིས་མི་དམིགས་པ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ།རྒྱུ་མི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་གཉིས་ཡིན་ནོ། །རང་བཞིན་མི་དམིགས་པ་ནི་གསུམ་པ་ཡིན་ནོ། །མི་དམིགས་པ་རྣམ་པ་མང་མོད་ཀྱི། རྩ་བའི་རྣམ་པ་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པ་ གསུམ་ཞེས་བཤད་དོ།།འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་འདི་ནི་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་མགོ་སྨོས་པས་གོ་བ་མདོར་བསྡུས་པ་ལ་དགའ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བརྩམས་པ་ཡིན་པས། དེས་རྩ་བའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དེ་མཐོང་ནས་རྒྱས་པར་ཁོང་ནས་འདྲེན་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་རེ་ཞིག་རྒྱུ་དང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཁོ་ན་ལ་ཇི་ ལྟར་མེད་པར་ཐ་སྙད་གདགས་པ་འགྲུབ་ཅེ་ན།དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་རྒྱུ་དང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་དག་གི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྒྱུ་དང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་དག་གི་རང་གི་ངོ་བོ་མེད་པ་ཐ་སྙད་གདགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་གཞན་ཡོད་པར་གྲུབ་པ་ཁོ་ན་ལས་བལྟ་བར་བྱའི། །རང་བཞིན་མི་དམིགས་པ་འབའ་ ཞིག་གཞན་ཡོད་པར་གྲུབ་པ་ལས་རིག་པར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། རྒྱུ་དང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པ་དག་ཀྱང་གཞན་ཡོད་པར་གྲུབ་པ་ལས་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡང་། ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་རིག་པར་བྱའོ། །ཇི་སྐད་བཤད་པའི་རྣམ་པས་རྒྱུའམ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་དངོས་པོ་ མེད་པར་གྲུབ་ཏུ་ཆུག་ན་ཡང་།དེས་ན་ཅི་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་གྲུབ་པ་དེ་ནི་འབྲས་བུ་དང་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་བདག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཚེ་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་རྣམ་པར་རྒྱུ་དངོས་པོ་མེད་པའམ་ཁྱད་པར་བྱེད་པ་དངོས་པོ་མེད་པར་དེ་གྲུབ་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་འབྲས་བུའམ། ཁྱབ་ པར་བྱ་བ་དག་དངོས་པོ་མེད་པའམ།དངོས་པོ་མེད་པར་ཐ་སྙད་གདགས་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །འམ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་བསྡུས་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་འདིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པ་དག་ཐ་དད་དེ། དེས་ན་དངོས་པོ་མེད་པ་དང་དངོས་པོ་མེད་པར་ཐ་སྙད་གདགས་པ་གཉི་ག་ ཡང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ།

为显示彼三种，故说"于因果事物成立"等。凡能成立无事物者，及凡说为不见因相者，此二者以现量及比量成立为因果事物，以自量成立为所遍及能遍事物。从自性不见门，因及差别法若成立无事物，彼二之不见，依次为因不见二种。自性不见为第三。虽不见有多种，为显示根本种类，故说三种。
如是，此论为顺应乐于了知略说之机而作，故见根本分类后，当能广为引申。
若问："且唯于因及能遍，如何成立无之名言施设？"
为此，说"于彼因及能遍等"。因及能遍之自性无之名言施设，亦当从他法成立而观，非唯自性不见从他法成立而了知。若问："那么如何？"则应知因及能遍不见亦从他法成立而了知，此由"亦"字可知。
如前所说之相，纵使因或能遍成立为无事物，若问："则如何？"
为此，说"如是成立彼即果及所遍自"等。当如前所说相成立因无事物或差别法无事物时，即能成立果或所遍无事物，或成立无事物名言施设，依次配对。"或"字为摄略义，此中所立与能立有别，故能成立无事物及无事物名言施设二者。

།མི་དམིགས་པ་གསུམ་པ་ལ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། རང་བཞིན་མི་དམིགས་པ་ལ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རང་བཞིན་མི་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པ་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར། མི་དམིགས་པ་རྟགས་སུ་གྱུར་པས་དངོས་པོ་མེད་པར་ཐ་སྙད་ གདགས་པ་ཁོ་ན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ཀྱི།གཞན་ཡོད་པར་གྲུབ་པའི་དུས་ཁོ་ན་ན་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ཀླན་ཀ་ཚོལ་བར་བྱེད་པས། གལ་ཏེ་རྒྱུ་དང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་གང་གི་ཚེ་རྒྱུ་དང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་དག་དེ་ལས་གཞན་པ་ཡོད་པའི་ མཚན་ཉིད་མི་དམིགས་པ་མེད་པས་ཐ་སྙད་གདགས་པར་གྲུབ་པ་དེའི་ཚེ་འབྲས་བུའམ་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་དག་དངོས་པོའམ།དངོས་པོ་མེད་པར་ཐ་སྙད་གདགས་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ལ། གཞན་ཡོད་པའི་ངོ་བོ་མི་དམིགས་པ་དེ་ཡང་དམིགས་པའི་རིག་བྱར་གྱུར་པ་རྒྱུ་དང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་དེ་གཉིས་ཁོ་ནའི་མེད་ པར་ཐ་སྙད་གདགས་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པར་འདོད་ན་གོ་དེའི་ཕྱིར།རྒྱུ་དང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པ། དེ་གཉིས་ཇི་ལྟར་ཐམས་ཅད་དུ་མེ་མེད་ན་དུ་བ་མེད་དོ། །ཤིང་མེད་ན་ཤ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུར། ལྐོག་གི་དོན་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད། དེ་ལས་གཞན་པ་ཡོད་པར་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ རྒྱུ་དང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པས་དབེན་པའི་ཕྱོགས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་ལས་གཞན་པ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱའོ།།འདི་སྐད་དུ་གང་ཁོ་ན་ན་རྒྱུ་དང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་དག་དམིགས་པའི་རིག་བྱ་མ་གྲུབ་པ་དེ་ཁོ་ནར་སྦྱོར་བར་ཟད་ཀྱི། ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་མེ་ཏོག་གི་གྲོང་ལ་སོགས་པར་ནི་མི་རུང་ངོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་ ཀླན་ཀའོ།།གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བས། རྟགས་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྒྱུ་དང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པ་དག་དོན་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ལ་ཚད་མ་ཉིད་ཀྱིས་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མི་བྱེད་ཅེ་ན། རྟགས་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་ ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།འདི་ལྟར་རྒྱུ་དང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པའི་ངོ་བོ་རྟགས་ནི་དོན་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ལ་མ་ངེས་ཏེ། དམིགས་པའི་རིག་བྱར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་ངེས་པའི་རྟགས་ལས་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ།

若问："第三种不见如何？"故说"于自性不见"等。凡自性不见者，由所立与能立无别故，唯以不见为因成立无事物名言施设，而非成立无事物，因唯于他法成立时方成立故。
此中寻过者说："若"等。若当因及能遍由彼余有相不见而成立名言施设时，即能成立果或所遍为事物或无事物名言施设，而彼他法有性不见亦唯成立因及能遍二者无之名言施设。若如是承许，则因及能遍不见，二者如何于一切处如"无火则无烟"、"无树则无枝"等，应用于隐蔽义？
所谓"他法成立性"即离因及能遍之处，名为"他法有"。此说唯于因及能遍为所见境未成立处应用，而于隐蔽之花城等处不应理。此乃诘难。
成立论者说"因相不定故，以量"等。因及能遍不见二者，不以量用于隐蔽义。若问："何故不用？"则说"因相不定故"。如是，因及能遍不见性之因相于隐蔽义不定，以非所见境故。不定因相不能成立所立。

།གལ་ཏེ་རྟགས་མ་ངེས་ན་ཅིའི་ ཕྱིར།དོན་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ལ་སྦྱོར་བ་བྱེད་ཅེ་ན། རྒྱུ་དང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འབྲེལ་པ་གྲུབ་པ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། མེ་དང་དུ་བ་དག་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་འབྲེལ་པ་གྲུབ་པ་ཡིན་ན་གང་དུ་འགའ་ཞིག་ན་མེ་མེད་པ་དེ་ན་ངེས་པར་དུ་བ་ཡང་མེད་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ ཤིང་དང་ཤ་པ་དག་ཀྱང་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་དང་།ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འབྲེལ་བ་གྲུབ་པ་ཡིན་ན་གང་ན་ཤིང་མེད་པ་དེ་ན། ཤིང་ཤ་པ་ཡང་གདོན་མི་ཟ་བར་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་འདི་རབ་ཏུ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། འདི་དག་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་དོ། །འདི་སྐད་དུ་འབྲས་བུ་ དང་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་དེ་ལས་འབྱུང་བ་དང་།དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་འབྲེལ་པས་འབྲེལ་པ་དག། །རྒྱུ་དང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་དག་མེད་པར་ཇི་ལྟར་ཡོད་པར་འགྱུར། །དེའི་ཕྱིར་མིག་བཙུམས་ཏེ། ཡང་ཐམས་ཅད་ན་རྒྱུ་དང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མེད་པ་འབྲས་བུ་དང་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པར་ བྱའོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་རང་བཞིན་དང་འབྲས་བུ་དང་མི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་གཏན་ཚིགས་གསུམ་ཆར་ཡང་བསྟན་ནས། མདོའི་དོན་དང་སྦྱར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་བས་ན་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གཏན་ཚིགས་གསུམ་ལ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམ་པ་གསུམ་ བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་དེའི་ཆས་ཁྱབ་པ་ཚུལ་གསུམ་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དང་ལྡན་པའི་གཏན་ཚིགས་ནི། རང་བཞིན་དང་འབྲས་བུ་དང་མི་དམིགས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་རྣམ་པ་གསུམ་ཁོ་ན་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་གསུམ་ཁོ་ན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་རང་གི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་ལ་འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདི་ལྟར་གཏན་ཚིགས་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་འདི་ཁོ་ན་རང་གི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ལ་འཁྲུལ་པ་མེད་ཀྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་དེ་ལས་འབྱུང་བ་དང་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱི མཚན་ཉིད་ཀྱིས་འབྲེལ་པ་འདི་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་ཀྱི་གཞན་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།མི་དམིགས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྐབས་རྫོགས་སོ།། །།དེ་ལྟར་མཚན་ཉིད་གསུམ་པ་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་བསྟན་ནས། ལོག་པར་རྟོག་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར། གཞན་ཉིད་དག་ནི་གཏན་ཚིགས་མཚན་ཉིད་དྲུག་པའོ་ཞེས་ ཟེར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།མཚན་ཉིད་གསུམ་པ་ལ་རངས་པར་མ་གྱུར་པ་ཁ་ཅིག་ནི་གཏན་ཚིགས་མཚན་ཉིད་དྲུག་པར་འཆད་དོ། །མཚན་ཉིད་དྲུག་པོ་བགྲང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། གསུམ་པོ་དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྔར་བཤད་པ་དག་གོ།

若问："若因相不定，为何用于隐蔽义？"故说"因及能遍关系成立"等。火与烟以因果事物相之关系成立，则于某处无火处必定亦无烟；如是，树与娑罗树亦以所遍能遍事物相之关系成立，则于无树处，必定亦无娑罗树。为显示此义，唯作此等应用而已。
此说果与所遍以从彼生及彼体性相之关系相关者，离因及能遍，如何得有？是故闭目而说："一切处无因及能遍则无果及所遍。"
如是已说自性、果相及不见三因相后，为配合经义，故说"是故此支分"等。于三因相所说三种支分性，即具随行及返遮。是故，具彼支分之三相支分性，具随行及返遮之因相，由自性、果相及不见差别，唯应知三种。
若问："何故唯三种？"故说"以于自所立法无错乱故"。如是唯此三种因相于自所立法无错乱，余则不然。如是，唯此从彼生及彼体性相之关系有之，余则不然。
不见因相品终。
如是已说三相为因相后，为除邪解，故说"他说因相有六相"等。于三相不喜者，有说因相有六相。为数六相，故说"彼三"等，即前所说者。

།གནོད་པར་མ་བྱས་པའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ། གཏན་ ཚིགས་གང་ལ་གནོད་པར་མ་བྱས་པའི་ཡུལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་གནོད་པར་མ་བྱས་པའི་ཡུལ་ཅན་ནོ།།དེའི་ངོ་བོ་ནི་གནོད་པར་མ་བྱས་པའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་དེ། ཚད་མ་དག་གིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་མ་བཙལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །བརྗོད་པར་འདོད་པའི་གྲངས་གཅིག་པ་ཅན་ ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ།རྫས་གང་ལ་གྲངས་གཅིག་ཡོད་པ་དེ་ནི་གྲངས་གཅིག་པའོ། །སྤྱི་གང་ལ་རྟེན་ཉིད་དུ་རྫས་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་གྲངས་གཅིག་པར་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཅན་ནོ། །དེའི་ངོ་བོ་ནི་དེ་ཉིད་དེ་གྲངས་གཅིག་དང་ལྡན་པའི་གཏན་ཚིགས་བསལ་བ་ལ་གཏན་ཚིགས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་སྤྱི་རྟེན་པ་དེ་ལ་གཏན་ ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འདི་ལ་བལྟ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཤེས་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ། འདི་ཤེས་པས་ན་ཤེས་པའོ། །དེའི་ངོ་བོ་ནི་ཤེས་པ་ཉིད་ཡུལ་གྱི་ལས་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི་ཤེས་པ་ལ་ལྟོས་པ་ལ་ཡིན་པས་མཚན་ཉིད་འདི་དང་ལྡན་ཡང་། གལ་ཏེ་ཤེས་པ་ཡིན་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི། གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །མི་འདོད་པའི་ངོ་བོ་བསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་ལ་རེ་ཞིག་གནོད་པར་མ་བྱས་པའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གནོད་པར་མ་བྱས་པའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་མཚན་ཉིད་གཞན་དུ་ཉེ་བར་བཀོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པ་མ ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གནོད་པ་དང་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདི་ལྟར་ཚད་མ་དག་གིས་ཀྱང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ལ་གནོད་ལ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་ན་ཡང་གཏན་ཚིགས་མི་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཕན་ཚུན་འགལ་ལོ། །འགལ་བ་དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མེད་ན་ མི་འབྱུང་བ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཡོད་པ་ཁོ་ནས་གཏན་ཚིགས་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་མེད་པར་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་དེ་ཡང་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་ བ་དང་ལྡོག་པ་དག་བརྗོད་པས་བསྟན་ཟིན་ན།ཇི་ལྟར་ཆོས་ཅན་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་དེ་ཡང་ཡོད་པར་འགྱུར་ལ། འདི་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱང་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ནི་རུང་སྙམ་མི་བྱེད་དོ།

关于"无损害境者"，凡因相有无损害境者，即为无损害境者。其体性即无损害境性，意为量未寻求所立法相之境。
关于"所欲说一数者"，凡实物有一数者即为一数者。凡总相以所依性欲说实物一数者，即为欲说一数者。其体性即是彼，意为具一数之因相遮除时，应观此因相之相于彼总相所依之因相相。
关于"了知性"，由此了知故为了知。其体性即了知性，境业体性依于了知，虽具此相，若是了知则为能知，否则不然，此为其义。
为遮除不欲体性，故说"其中首先无损害境者"等。所立其他相为"无损害境者"者，非为异相。
若问："何故？"故说"损害与无则不生"等。如是，诸量损害所立法，且无所立则因相不生，此二相违。为显此违，故说"无则不生"等。唯由所立法有而因相有者，即谓"无则不生"，意为无所立法则无。
若已由说因相随行及返遮显示无则不生性，则于有法，云何彼无所立法之无则不生相因相亦有，而此中所立法亦无？此不应理。

།རུང་སྙམ་མི་བྱེད་པ་དེ་ཉིད་ཅོ་འདྲི་བའི་ཐབས་ ཀྱིས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར།མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། མངོན་སུམ་མམ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དེ་ཆོས་ཅན་དེ་ལས་ཟློག་པར་བྱེད་ལ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དེ་ཆོས་ ཅན་དེ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པས་ད་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་འདི་ཅི་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་འཇིགས་པས་ཆོས་ཅན་དེ་ལ་ལོགས་ཤིག་ཏུ་འབྲོས་སམ།འོན་ཏེ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཐུས་དེ་ཁོ་ན་ལ་གནས་པར་བྱ་བ་འདི་དཔྱོད་པ་ན་དངོས་པོ་རྣམས་ཏེ་པོར་སྐོབས་ཆེན་པོར་ཆུད་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟར་མངོན་ སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་དག་གིས་ནི།བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དེ་ལག་པས་མགུལ་ནས་བཟུང་ནས་ཟློག་པར་བྱེད་ལ། གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ནི་མདུན་དུ་འདུག་ནས་ལག་པ་གཉིས་སྟོབས་ཡོད་མེད་ཀྱིས་དེ་ཁོ་ན་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པས་དེ་ཕན་ཚུན་དུ་ཕར་དྲངས་པས་ཏེ་པོར་ཉམ་ང་བར་གྱུར་ཏོ། །གཞན་གྱི་ཚིག་གི་གོ་སྐབས་ཀྱི་ དོགས་པ་བསུ་བར།གལ་ཏེ་གཞན་ལ་གཏན་ཚིགས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྐབས་སུ་བབ་པ་ལ་མ་གཏོགས་པའི་ཆོས་ཅན་ལ་གཏན་ཚིགས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཡིན་གྱི་ཆོས་ཅན་དེ་ཁོ་ན་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་ཅི་སྟེ། སྐབས་སུ་ཆུད་ཅེས་བྱ་ བ་ནི་ཕྱོགས་སྔ་མའི་དོགས་པ་ཡིན་ནོ།།གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བས། ཐོ་འཚམ་བའི་ཕྱིར། དེ་ཅི་ཉོན་མོངས་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དཔེར་ན་འགའ་ཞིག་གིས་མ་ནིང་ཆུང་མར་བླངས་ནས་བུ་ཚོལ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་གྲགས་པ་ལྟར་འདི་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་བལྟ་བར་བྱའོ། །གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མེད་ན་མི་ འབྱུང་བ་ཉིད་ནི་ཕོ་ཉིད་ཡིན་ནོ།

为了以质询方式显示此不应理，故说"现量与比量"等。由现量或比量能遮遣有法之所立法，而无则不生之因相则令所立法趋入彼有法，今此所立法是为现量与比量之畏惧而远离彼有法耶？抑或因因相之力而住于彼处？当观察此义时，诸事物陷入大窘境。
如是，现量与比量二者如手扼其颈而遮遣彼所立法，而因相则坐于前，以双手有力无力令其趋入彼处，由此相互牵引而陷入窘迫。
为迎接他语机会之疑，故说"若于他因相所立法"等。除所论事外之有法上，因相为无则不生所立法，而于此有法则不然。是故"何以陷入"者，是前宗之疑。
由立宗者为呵责，故说"此烦恼何为"等。譬如传闻有人娶黄门为妻求子，此亦应如是观。因相之无则不生性即是男性。

།དེ་དང་བྲལ་བ་ནི་མ་ནིང་ཡིན་ན། ཇི་ལྟར་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་དང་བྲལ་བའི་མ་ནིང་དེ་དང་འདྲ་བ་དེ་ཉེ་བར་བསྟན་ནས། ཆོས་ཅན་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ངེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བུ་ཚོལ་བར་བྱེད། དེ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། གང་ཞིག་ཆོས་ཅན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ ཏེ།གཏན་ཚིགས་གང་ཞིག་སྐབས་སུ་བབ་པའི་ཆོས་ཅན་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་མེད་ཀྱང་། ཡོད་པ་དེ་དང་འདྲ་བའི་གཏན་ཚིགས་དེ་ཆོས་ཅན་ལ་ཉེ་བར་བསྟན་ནས་ཆོས་ཅན་དེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་ཞེས་ཇི་སྐད་དུ་བྱ། ཡང་གཞན་གྱི་ཚིག་གི་གོ་སྐབས་ཀྱི་དོགས་པ་བསུ་བར། གལ་ཏེ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ ཕྱིར།གནོད་པ་མེད་པ་སྨོས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་ཉིད་རྣམ་པར་དགྲོལ་བའི་ཕྱིར། འདི་སྙམ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བརྒྱ་ལ་ཕ་རོལ་པོ་ན་རེ། གང་གི་ཕྱིར་ཁོ་ནར་གཏན་ཚིགས་མངོན་པར་འདོད་པའི་ཆོས་ཅན་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་མེད་པར་ཡང་ཡོད་པར་འགྱུར་བར་དོགས་པ་དེ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་ཁོ་ བོས་ཚད་མ་དག་གིས་གནོད་པར་མ་བྱས་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཅན་ཞེས་གསལ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་སྨྲས་ཏེ།གང་ལ་གནོད་པར་མ་བྱས་པའི་ཆོས་ཅན་ཡོད་པ་དེ་ནི་གནོད་པར་མ་བྱས་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཅན་ནོ། །འདི་སྐད་དུ་གང་གི་ཕྱིར་ཁོ་ནར་གནོད་པར་བྱས་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཅན་ཡང་སྲིད་པ་ དེ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་གནོད་པར་མ་བྱས་པའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་མཚན་ཉིད་གཞན་དུ་བརྗོད་དོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་སྔ་མའི་དོགས་པ་ཡིན་ནོ།།གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བས། དེ་དག་གནོད་པ་མེད་པ་ཁོ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་གང་ན་ཚད་མ་དག་གིས་གནོད་པར་མ་བྱས་པའི་ཆོས་དང་ ལྡན་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཅན་རྣམ་པར་འཇོག་ན།འོ་ན་ནི་འདི་ལྟར་གནོད་པ་མེད་པ་ཁོ་ནས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གྲུབ་པར་འགྱུར་བས་གཏན་ཚིགས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་དགོས་སོ། །འདི་ལྟར་གནོད་པར་བྱེད་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ན། གལ་ཏེ་དེ་མེད་ན་གོ་འོ་ན་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་གྲུབ་པའི་ ཕྱིར།གཏན་ཚིགས་དགོས་པ་དང་འགལ་བ་ཡང་མེད་དོ། །འདི་ལྟར་འདིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་མེད་པ་གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མས་འཇུག་པར་ངེས་པ་ཞིག་གམ། འོན་ཏེ་མ་ངེས་པ་ཞིག་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པར་བརྟག་པ་གཉིས་སོ། །རྣམ་པར་བརྟག་པ་དང་པོའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པ་ ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།གལ་ཏེ་གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་ཁོ་ནས་ཐམས་ཅད་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པར་བྱེད་ན་ནི། དེའི་ཚེ་གང་ན་གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་མེད་པ་དེ་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡང་། དེ་ཁོ་ན་ལས་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བས་གཏན་ཚིགས་དོན་མེད་དོ།

若离彼即为黄门，如何将与无则不生相离之黄门比喻显示后，于有法上寻求所立法决定相之子？为显示此义，故说"若于有法"等。
某因相虽于所论有法上无所立法而仍存在，如是因相显示于有法后，如何说此有法具有所立法？
为迎接他语机会之疑，故说"正因此故，说无害"。为解释此义，故说"作是念"等。对方言道：唯因于所许有法上之因相，虽无所立法亦可能存在，正因此故，我明确说'具有无害量所成之法之有法'。凡有无害之有法者，即是具有无害法之有法。此说：正因唯有具损害法之有法亦可能存在，故说无害境性为异相。此为前宗之疑。
由立宗者说"彼等唯由无害"等。若安立如是具有诸量无害法之有法，则唯由无害即成所立，故全无须因相。如是，若能损害者遮遣所立法，则若无彼，所立法已成，故因相之所需亦无相违。
如是于此，所立法之无是否为能损害量所决定，抑或不定？此为二种观察。就第一种观察而言，故说"由无所立"等。若唯由能损害量于一切处无所立，则于彼时，何处无能损害量，则所立亦由彼成就，故因相无义。

།དེ་ལ་འདི་ སྙམ་དུ་དེ་ནས་གནོད་པ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་སྟེ།དེས་ན་གཏན་ཚིགས་དོན་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན། དེའི་ཕྱིར་གནོད་པ་ཡོད་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་དེ་ལ་གནོད་པ་ཡོད་ན་དེའི་ཚེ་སྒྲུབ་པ་ལ་ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། གཏན་ཚིགས་ཤིན་ཏུ་ཡང་དོན་མེད་པ་ཉིད་དོ། །འདི་ལྟར་ གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་སྲིད་ན་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་རང་གི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སྒྲུབ་པར་མི་ནུས་སོ།།དེའི་ཕྱིར་དེ་ཅིར་དགོས། རྣམ་པར་བརྟག་པ་གཉིས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། མ་ངེས་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། མ་ངེས་པའི་ཕྱོགས་ལ་ནི་ཚིག་གི་དོན་གནོད་པར་ བྱེད་པའི་ཚད་མ་ཡང་མེད་ལ།འོན་ཀྱང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པ་ཡང་སྲིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིར་འགྱུར་རོ། །གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་མེད་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེའི་ཕྱིར་གནོད་པ་མེད་པ་ལ་ནུས་པ་ཆུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པ་དེ་གནོད་པར་མ་བྱས་པའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཆུང་ཟད་ ཀྱང་དགོས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།འདི་ལྟར་གལ་ཏེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པ་གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་ཁོ་ནས་བྱེད་ན། དེའི་ཚེ་གནོད་པ་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་ཕྱིར། གནོད་པར་མ་བྱས་པའི་ཡུལ་ཅན་སྨོས་པའི་དོན་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་མེད་པའི་ཡང་ བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་གནོད་པར་མ་བྱས་པའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་སྨོས་པ་དོན་མེད་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་སྐད་དུ་གལ་ཏེ་གང་གནོད་པ་མེད་པ་དེ་ན་གདོན་མི་ཟ་བར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡོད་པ་དེའི་ཚེ་གནོད་པ་མེད་པ་སྨོས་པར་རིགས་པ་ཉིད་དོ། །གང་གི་ཚེ་གནོད་པ་མེད་པ་བཞིན་དུ་ཡང་ བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པ་དེའི་ཚེ་གནོད་པ་མེད་པ་སྨྲས་པ་དེས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།ཕ་རོལ་པོས་ཕྱོགས་གཉིས་ཀ་ལ་བཤད་པའི་ཉེས་པས་འཇིགས་པའི་ཕྱིར། ལམ་གཞན་ལ་བརྟེན་པར་བྱ་བར་གནོད་པ་མེད་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་གིས་ན་གནོད་པ་མེད་པ་ཁོ་ནས་བསྒྲུབ་ པར་བྱ་བ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བ་གནོད་པ་མེད་པའི་སྒྲར་མི་བརྗོད་དོ།།འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། གནོད་པ་མི་དམིགས་པ་ནི་གནོད་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །གནོད་པ་མི་དམིགས་པ་དེ་ཡང་མཐོང་བ་ནི་ཉེས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རེས་འགའ་གནོད་པ་སྲིད་ཀྱང་སྐྱེས་བུ་ལ་ཡོད་པར་འགྱུར་ཏེ། རེས་ འགའ་གནོད་པ་ཡོད་ཀྱང་མི་མཐོང་ངོ་སྙམ་དུ་བསམས་པ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་གཏན་ཚིགས་སྦྱོར་བའི་ཡུལ་དུ་འགྱུར་རོ། །འདི་སྐད་དུ་གང་གི་ཚེ་གནོད་པ་མི་དམིགས་པ་ལ་གནོད་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་ཚེ་གཏན་ཚིགས་ཀྱང་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་ཡིན་ལ། གནོད་པར་མ་བྱས་པ་ཡང་ སྨོས་པས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ།

于此若作是念："此处唯有损害，故因相有义"，为此故说"有损害亦"等。若彼处有损害，则于彼时因无能立之力，故因相更无意义。如是，若有能损害量，因相不能成立自所立。是故何须彼？
就第二种观察而言，故说"若是不定"等。于不定分，既无语义能损害之量，然所立法亦可能无，此处即成此义。无能损害量而无所立，此为结语。是故于无损害处毫无作用，无害境性亦毫无必要，此为结语。
如是，若唯由能损害量使所立法无，彼时为遍离损害故，说无害境性有义。若于无能损害量时亦唯无所立，彼时说无害境性即无义。此说：若于无损害处必定有所立，彼时说无损害方为应理。若如无损害般亦无所立，彼时说无损害有何用？
对方因惧两边所说过失，故依他道而说"无损害乃"等。不说唯由无损害即能成立所立之无损害语。若尔云何？不见损害即是无损害。彼不见损害亦因见有过失故，虽有时有损害亦成就于补特伽罗，思维"虽有时有损害亦不见"。是故彼成为因相所依处。此说：若时以不见损害为无损害，彼时因相亦有果，且说无害亦有所作。

།གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བས། ཅོ་འདྲི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། གཏན་ཚིགས་གནོད་པ་དམིགས་པ་ལ་འཇིགས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཀྱེ་གཏན་ཚིགས་གནོད་པ་དམིགས་པ་ལ་འཇིགས་ཀྱི། གནོད་པ་ལ་མ་ཡིན་ནམ་ཅིན་ཁྱོད་གནོད་པ་ ཚད་མར་བཟུང་ནས།གནོད་པ་མི་དམིགས་པ་ཙམ་ལ་གཏན་ཚིགས་སྦྱོར་བར་བྱ་བར་འདོད། རེ་ཞིག་གནོད་པ་ལ་འཇིགས་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་ནི་རིགས་ཏེ། དེ་ནི་སྲིན་པོ་བཞིན་དུ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་བྱིས་པ་ཐམས་ཅད་ཟ་བར་བྱེད་ཀྱི། དམིགས་པ་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བ་ནི་ཟ་ཡང་ཅི་ཞིག་ཟ་བར་འགྱུར། གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བས། ཕ་རོལ་པོ་དམ་འཆའ་བ་ལེན་དུ་གཞུག་པའི་ཕྱིར། གཏན་ཚིགས་དེ་དོན་དམ་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཁྱོད་གཏན་ཚིགས་སྦྱོར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དོན་དམ་པར་གནོད་པ་སྲིད་ཀྱང་རུང་མི་སྲིད་ཀྱང་རུང་། མི་ལྟོས་པར་གནོད་པ་མི་དམིགས་པ་ཙམ་ལ་སྦྱར་བར་བྱའམ་ཅི། ཕ་རོལ་པོས་སྨྲས་པ་སྦྱར་བར་བྱ། ལེགས་པར་སྦྱར་བར་བྱ། རབ་ཏུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བས། ཅིའི་ཕྱིར་སྦྱར་བར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དོན་གང་ཞིག་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཕ་རོལ་པོས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་འགྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གྲུབ་ཀྱང་ཅི་མ་རུང་སྙམ་ནས། གཏན་ཚིགས་སྦྱོར་རོ། །གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བས། དེས་ལ་ལར་གནོད་པ་ཡོད་བཞིན་དུ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་འགྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། གཏན་ཚིགས་སྦྱོར་ན་དེས་ལ་ལར་གནོད་པ་ཡོད་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གྲུབ་པར་ནུས་སམ་ཞེ་ན། གང་གི་ན་ཁྱོད་གནོད་པ་མེད་པར་བྱ་བ ལ་འབད་པར་ཡང་མི་བྱེད་ལ།བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་འགྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ཀྱང་སྦྱོར། བརྒྱ་ལ་ཕ་རོལ་པོ་ན་རེ། ནུས་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་ཟེར་ན་དེའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་གནོད་པ་ཡོད་བཞིན་དུ་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སྒྲུབ་ པར་ནུས་ན་དེ་ལྟ་ན་ཡང་གནོད་པ་མ་བྱས་པའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ་སྟེ།འདིར་ཁྱེད་གནོད་པ་ཡོད་བཞིན་དུ་ཡང་གཏན་ཚིགས་འདིས་ནུས་པར་འདོད་དོ། །གང་གི་ཚེ་གནོད་པ་ཡོད་ན་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སྒྲུབ་པར་མི་ནུས་པའི་དེའི་ཚེ་གནོད་པར་མ་བྱས་པའི་ ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བྱ་བར་རིགས་ཀྱི་གང་གི་ཚེ་ཡོད་བཞིན་དུ་ཡང་སྒྲུབ་པ་བྱེད་པ་དེའི་དེ་ཅི་དགོས།དེ་ལྟར་ན་ཕ་རོལ་པོ་གནོད་པ་ཡོད་བཞིན་དུ་ཡང་གནོད་པ་མི་དམིགས་པ་ཙམ་གྱིས་གཏན་ཚིགས་སྦྱོར་བར་ཁས་ལེན་པ་ཡིན་ནོ།

宗论师为质问故说"因相惧见损害"等。曰："因相惧见损害，而非惧损害耶？汝执损害为量，而欲仅于不见损害处立因相。暂且，惧于损害是应理的，彼如罗刹吞噬一切因相婴儿，然见离烦恼者，纵食亦何所食？"
宗论师为令对方承许立宗故，说"彼因相胜义"等。汝所立因相，于胜义中，不论损害有无可能，不待观察，是否仅依不见损害而立耶？对方答："应立，善立，极善立。"
宗论师问："何故应立？"对方答："为成所立故。"意谓：所立若成有何不可，故立因相。
宗论师说"彼于某处虽有损害"等。若为成就所立而立因相，则于某处虽有损害，能否成就所立？汝既不勤于无损害，又为成就所立而立因相。
若对方言："唯能故。"为此故说"即便如是"等。若虽有损害，因相能成所立，则如是，无害境性相之因相何所用？此中汝许虽有损害此因亦能。若有损害时因不能立所立，彼时无害境性相方为应理。若于有时亦能成立，彼何所需？如是，对方承许虽有损害，仅由不见损害而立因相。

།གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བས། ཕ་རོལ་པོ་གནོད་པ་དམིགས་པ་ལ་ ཡང་གཏན་ཚིགས་སྦྱོར་བ་བྱེད་དུ་གཞུག་པའི་ཕྱིར།དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཐེ་ཚོམ་ཅན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་ཁྱོད་གནོད་པ་ཡོང་བཞིན་དུ་མི་དམིགས་པ་ཙམ་གྱིས་གཏན་ཚིགས་སྦྱོར་བར་འདོད་ན་དེ་ལྟ་ཡིན་ན། ཇི་ལྟར་ཁྱོད་གནོད་པ་ཡོད་བཞིན་དུ་ཡང་གནོད་པ་ཁས་བླངས་ནས་མི་དམིགས་པ་ཙམ་ གྱིས་གཏན་ཚིགས་སྦྱོར་བ་ཁས་ལེན་པ་དེ་བཞིན་དུ།གནོད་པ་དམིགས་པ་ལ་ཡང་གཏན་ཚིགས་སྦྱོར་བར་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟར་གལ་ཏེ་མི་དམིགས་པ་ལ་ཡང་གནོད་པ་ཁས་བླངས་ནས་སྦྱོར་བར་བྱེད་ན། དེའི་ཚེ་དམིགས་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་ཁས་ལེན་པ་ཡོད་པས་གནོད་པ་དམིགས་པ་ལ་ཡང་སྦྱོར་བར་འདོད་ པར་གྱིས་ཤིག་།ཐེ་ཚོམ་ཅན་ལ་ནི་གལ་ཏེ་གནོད་པ་ཁས་བླངས་ནས་གཏན་ཚིགས་མི་སྦྱོར་ན། དེའི་ཚེ་དེ་གནོད་པ་ཡོད་པ་བཞིན་དུ་ཡང་གཏན་ཚིགས་ཁོ་ན་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གཏན་ཚིགས་སྦྱོར་བ་ལ་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ། །ཁས་ལེན་ན་ནི་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར། གདོན་མི་ཟ་བར དམིགས་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་གནོད་པ་ཡོད་པ་ཁས་བླངས་ནས་སྦྱོར་བར་འདོད་པར་བྱའོ།།དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ་ཁས་མི་ལེན་ན་ཅི་གནོད་པ་ཡོད་དམ། འོན་ཏེ་མེད་ཅེས་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཐེ་ཚོམ་ཅན་ལ་ཁས་བླངས་ནས་གཏན་ཚིགས་སྦྱོར་བ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་དེ། རྟོགས་པ་ སྔོན་དུ་གཏོང་བ་རྣམས་ནི་ཐེ་ཚོམ་གྱི་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཡང་ན་མི་དམིགས་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཡིན་ཏེ། གང་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དེ་ལ་ནི་ཅི་གནོད་པ་ཡོད་དམ། འོན་ཏེ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ཕྱོགས་གཉིས་སུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་ནི་གནོད་པ་མེད་པ་ཁོ་ནས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གྲུབ་པར་བསམས་ ནས།གཏན་ཚིགས་དོན་མེད་པར་དོགས་པར་སྦྱོར་བར་མི་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་བསལ་བའི་ཕྱིར། གདོན་མི་ཟ་བར་གནོད་པ་ཁས་བླངས་ནས་གཏན་ཚིགས་སྦྱོར་བར་འདོད་པར་བྱའོ། །ཁས་ལེན་པ་ཡིན་ན་ནི། དམིགས་པ་དང་མི་དམིགས་པའི་ཕྱོགས་དག་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར། དམིགས་པ་ ལ་ཡང་གནོད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་བྱོས་ཤིག་།གཞན་གྱི་ཚིག་གི་གོ་སྐབས་ཀྱི་དོགས་པ་བསུ་བར། གལ་ཏེ་གནོད་པ་ཡོད་ན་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གནོད་པ་ཡོད་ན་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སྒྲུབ་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བས། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་སྦྱར་ཀྱང ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ།གལ་ཏེ་གནོད་པ་ཡོད་ན་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་མི་ནུས་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི། འོ་ན་གཏན་ཚིགས་སྦྱར་ཀྱང་གནོད་པས་བྱས་པའི་མི་ནུས་པར་འགྱུར་དུ་འོང་བས་ཇི་སྲིད་དུ་གནོད་པ་མི་སྲིད་པ་གཏན་ལ་མ་བབ་པ་དེ་སྲིད་དུ་གཏན་ཚིགས་སྦྱོར་བར་མི་བྱའོ།

宗论师为令对方于见损害处亦立因相故，说"即便如是于疑者"等。若汝欲仅以不见而立因相，如是，如汝虽有损害而承许损害，仅以不见立因相，如是于见损害处亦应立因相。如是，若于不见处亦承许损害而立，尔时于见处亦有承许，故于见损害处亦应欲立。
于疑者，若不承许损害而不立因相，尔时彼不会认为"虽有损害，唯因相有力"而趣入立因相。若承许，则因无差别故，必定于见处亦应承许有损害而欲立。若不如是不承许，则将疑虑"是有损害耶？抑或无耶？"是故，于疑者不会承许而趣入立因相，具先解者非是疑惑趣入。
或者，于不见处有疑，凡有疑者，皆有"是有损害耶？抑或无耶？"两种分别。其中于无之分，思唯由无损害即成所立，不会怀疑因相无义而立。是故，为遣除疑惑，必定应承许损害而欲立因相。若是承许，则见与不见二分无差别故，于见处亦应立损害因相。
为迎接他语机会之疑，说"若有损害则不能"。若有损害，因相不能成立所立者。宗论师说"若如是则虽立"等。若有损害则因相不能者，如是则虽立因相亦将成损害所致不能，故乃至未决定无损害之可能，皆不应立因相。

།འདི་ལྟར་གལ་ཏེ་ཇི་ཞིག་ལྟར་ གནོད་པ་ཡོད་པ་དང་དེའི་གཏན་ཚིགས་སྦྱར་ཀྱང་ནུས་པ་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།།གཞན་གྱི་ཚིག་གི་གོ་སྐབས་ཀྱི་དོགས་པ་བསུ་བར། གལ་ཏེ་གནོད་པ་མི་དམིགས་ན་ནུས་སོ་སྙམ་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཚེ་གནོད་པ་མི་དམིགས་པ་དེའི་ཚེ་གཏན་ཚིགས་ནུས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །འདིས་ཡང་ཕ་རོལ་པོའི་བསམ་ པ་ནི།གང་ན་གནོད་པ་མི་དམིགས་པ་དེ་ནི་དེ་མེད་པ་ཁོ་ནའོ་སྙམ་པ་འདི་ཡིན་ནོ། །གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བས། དམིགས་པས་གནོད་པ་ལ་ཁྱབ་པའམ། ཅི་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཀྱེ་དམིགས་པས་གནོད་པ་ལ་ཁྱབ་པའམ་ཅི་ན། རྒྱུ་གང་གིས་ན་འདི་ལྟར་དེ་ལྟ་ཡིན་ན། གཏན་ཚིགས་གནོད་པས་ བྱས་པའི་ནུས་པ་མེད་པར་དོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེར་མི་འགྱུར་བ་དམིགས་པ་ལོག་ན་གནོད་པ་གདོན་མི་ཟ་བར་ལྡོག་པར་ཁས་ལེན།དེ་ལ་འདི་སྙམ་དུ། དམིགས་པས་གནོད་པ་ལ་ཁྱབ་པར་འདོད་པ་ཉིད་དོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན་དེའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་ན་ཡང་གནོད་པ་མི་དམིགས་པ་ཁོ་ན་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ སྨོས་ཏེ།གལ་ཏེ་དམིགས་པས་གནོད་པ་ལ་ཁྱབ་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་འདི་ལྟར་གནོད་པ་མི་དམིགས་པ་ཁོ་ན་ལས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བས་གཏན་ཚིགས་དོན་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མི་དམིགས་ན་གནོད་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་ན་གནོད་པ་མི་ དམིགས་པ་དེ་ན་དེ་མེད་པ་ཁོ་ནའོ།།དེ་མེད་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གྲུབ་ན་དེ་ལ་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ། དེ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་དམིགས་པ་ལོག་ན་གནོད་པ་ལྡོག་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། དམིགས་པ་ལོག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་དམིགས་པ་ལོག་ཀྱང་གནོད་ པ་མི་ལྡོག་པ།འོ་ན་ནི་ཀྱེ་གཏན་ཚིགས་ནུས་པ་མེད་པ་དེའི་སོ་ན་འདུག་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བར་མི་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །མཇུག་བསྡུ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་བས་ན་ཆོས་ཅན་ལ་རང་གི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དག་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཆོས་ཅན་ལ་ གནོད་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་བརྩལ་ཀྱང་གཏན་ཚིགས་ཡོད་པ་དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཅན་ལ་བསྒྲུབ་པ་རང་གི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡོད་ཀྱང་གཏན་ཚིགས་མེད་ལ་རང་གི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་ཀྱང་ཡོད་པ་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་སྒྲུབ་པར་ཡང་མི་བྱེད།འཇིག་པར་ཡང་མི་བྱེད་འགོག་པར་ཡང་མི་བྱེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ དེ་ལྟ་བུ་ཉེ་བར་བཀོད་པ་ནི།བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སྒྲུབ་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མཇུག་བསྡུ་བའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་བས་ན་གནོད་པ་དང་མེད་པ་མི་འབྱུང་བ་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་གནོད་པ་དང་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་དེ་དག་འགལ་བ་དེའི་ཕྱིར་འདི་གཉིས་ལྷན་ཅིག་ཡོད་པ་མ་ ཡིན་ནོ།

如是，若有损害而立其因相，则必定无能。为迎接他语机会之疑，说"若不见损害则能"。当不见损害时，因相必定有能。此中对方之意乃是："凡不见损害处，彼必定无损害"。
宗论师说"见遍于损害耶？云何"等。嗨，见是否遍于损害？何因如是？若尔，因相为损害所致无能之疑，于彼处不成而承许见灭则损害必定灭。
若作是念："欲许见遍于损害"，故说"即便如是唯由不见损害"等。若见遍于损害，即便如是，唯由不见损害即成所立，则因相无义。何以故？说"不见则损害不可能故"。凡不见损害处，彼必定无损害。若无彼则所立已成，于此因相何为？
若作是念："见灭则损害不灭"，说"虽见灭"等。若见灭而损害不灭，嗨，则因相无能即在此处，是故不应立。
为显结语故，说"是故于有法自所立有无等"。由如是于有法虽求损害所立而有因相故，于有法中，有自所立亦无因相，无自所立亦有因相，皆不能少许成立、破坏、遮遣。是故，如是安立因相不能成立所立。
为结语故，说"是故损害与不生等"。由如是损害与不生相违故，此二不能同时存在。

།དེའི་ཕྱིར་གནོད་པ་མེད་པ་ངོ་བོ་གཞན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་གྲུབ་པོ། །འདི་ལྟར་གང་ན་གནོད་པ་ཡོད་པ་དེ་ན་བསྒྲུབ་བར་བྱ་བ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་གཏན་ཚིགས་མེད་ལ། གང་ན་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཡོད་པ་དེ་ན་གནོད་པ་མེད་པས་མི་འགལ་ལོ། །འགལ་བས་ན་ལྷན་ཅིག་མེད་དོ། །དེ་ ལྟར་གནོད་པ་དང་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་དག་འགལ་བའི་ཕྱིར་གནོད་པར་མ་བྱས་པའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ངོ་བོ་གཞན་པ་ཉིད་བསལ་བ་ཡིན་ནོ།།ཡང་ཚུལ་གཞན་གྱིས་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་དེ་ལས་ཁྱད་པར་གཞན་པའམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་མངོན་པར་འདོད་པའི་ཁྱབ་པར་དེ་ལས་ ཁྱབ་པར་གཞན་གྱི་དངོས་པོ་མཚན་ཉིད་གཅིག་ཏུ་སྨོས་པར་འགྱུར་ན།མངོན་པར་འདོད་པའི་ཁྱད་པར་གང་ཞིག་ཡོད་བཞིན་དུ་ཡང་ཁྱད་པར་གཞན་དུ་འདོད་པ་གང་ཞིག་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་སྟེ། དཔེར་ན་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཡོད་བཞིན་ཁོ་ནར་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མི་མཐོང་སྟེ། དེའི་ ཕྱིར་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པས་དེ་ལས་མཚན་ཉིད་གཞན་དུ་སྨོས་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་གྲང་ན།མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་བཞིན་དུ་གནོད་པར་མ་བྱས་པའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཁྱད་པར་གཞན་དུ་འདོད་པ་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ན། དེ་ཇི་ལྟར་ངོ་བོ་གཞན་དུ་སྲིད་པར་འགྱུར་གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ཡིན་ པ་དེའི་ཕྱིར།རང་གི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་འགལ་བ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་གཏན་ཚིགས་དང་འགལ་བ་དེ་ལྟ་བུ་དག་གི་ཡུལ་ལ་གནོད་པ་མི་སྲིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་གནོད་པ་མེད་པ་ནི་ལོགས་ཤིག་ཏུ་གཏན་ཚིགས་དང་འགལ་བ་འདི་གཉིས་ཀྱིས་མཚན་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་མི་བྱའོ། །མཇུག་བསྡུ་བའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་བས་ན་གཏན་ཚིགས་སྦྱོར་བ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་གནོད་པ་དང་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་དག་འགལ་བ་དེའི་ཕྱིར། གང་དུ་གཏན་ཚིགས་སྦྱོར་བ་དེར་དམ་བཅས་པའི་ཉེས་པ་རྣམས་སྲིད་པ་མེད་དོ། །འདི་ལྟར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད གཏན་ཚིགས་ཞེས་བྱ་ན།བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་གཏན་ཚིགས་སྦྱོར་བ་དེ་ལ་ལྟ་གནོད་པའི་ངོ་བོའི་དམ་བཅས་པའི་གནོད་པ་རྣམས་གལ་སྲིད། དེ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་དམ་བཅས་པ་ཙམ་སྦྱོར་བ་ལ་དམ་བཅས་པའི་ཉེས་པ་རྣམས་སྲིད་པར་འགྱུར་རོ། །སྙམ་དུ་སེམས་ན་དེའི་ཕྱིར། དམ་ བཅས་པ་འབའ་ཞིག་སྦྱོར་བ་ཡང་མེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།དམ་བཅས་པ་འབའ་ཞིག་ཀྱང་སྦྱོར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་དམ་བཅས་པའི་ཉེས་པ་བརྗོད་པར་མི་བྱའོ། །འདི་ལྟར་དམ་བཅས་པ་ཙམ་གྱིས་དོན་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་བས་གཏན་ཚིགས་དང་བྲལ་བའི་དམ་བཅས་པ་ སྦྱོར་བ་ཉིད་མེད་དོ།

因此，成立"无损害非异体性"。如是，凡有损害处，彼处无所立不生之因相；凡有不生处，彼处不违无损害。由相违故不能同时。如是，由损害与不生相违故，未作损害境者即遮除异体性。
为以他方式明显故，说"彼与彼异相或"等。若说彼所欲遍与异遍之事为一相，则有所欲差别时，欲求异差别者成异，譬如有法性存在时，不见转成异有于同品，故由有于同品说彼异相如是。
若于不生之差别存在时，未作损害境者欲求异差别而成异者非是，彼云何能成异体性？由如是故，与自所立相违之不生因相相违者，于如是等境不可能有损害。是故，无损害不应另外以此二因相违说为相。
为结语故，说"是故于因相合"等。由如是损害与不生相违故，于因相合处无有诸立宗过失。如是，凡是所立不生者即名因相，于彼所立不生因相合中，若有诸损害体性立宗过失。
若作是念："唯立宗合有诸立宗过失"，故说"亦无唯立宗合故"等。唯立宗亦非合，是故不应说立宗过失。如是，由唯立宗不能成义故，无因相之立宗即非合。

།དེའི་ཕྱིར་དམ་བཅས་པའི་ཉེས་པ་རྣམས་ཀྱི་གོ་སྐབས་ཡོད་པར་ལྟ་གལ་འགྱུར། དེ་ལྟར་གནོད་པར་མ་བྱས་པའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་གསལ་བས། མཚན་ཉིད་གཞན་གསལ་བའི་ཕྱིར། འདིས་ནི་གྲངས་གཅིག་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཅན་ཡང་གསལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ སྨོས་ཏེ།གནོད་པར་མ་བྱས་པའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་བསལ་བ་ཁོ་ནས་གྲངས་གཅིག་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཅན་ཡང་གསལ་བ་རིག་པར་བྱའོ། །འདི་ཉིད་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་གཅིག་གསལ་བས་གཉིས་པ་སེལ་བ་མི་སྲིད་པར་བཟུང་ནས། ཇི་ལྟར་བུ་ཞེས་དྲིའོ། །གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བས། བསལ་བའི་ཐབས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གཅིག་ནི་རང་གི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡོད་པ་ཁོ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། གྲངས་གཅིག་བརྗོད་པ་ཙམ་གྱིས་ནི་འགལ་བར་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །འགལ་བ་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་དེ་ལ་ཡང་གཏན་ཚིགས་གཅིག་ནི་རང་གི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡོད་པ ཁོ་ནས་ཡོད་པའི་ཕྱིར།རང་གི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དེར་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ཅན་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་སྒྲ་ནི་མི་རྟག་པ་སྟེ། བྱས་པའི་ཕྱིར་སྒྲ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །སྒྲ་དེ་ཉིད་ལ་དེ་ལས་གཞན་པ་བྱས་པ་དེ་ལས་གཞན་པ་མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དེ་ལས་གནོད་པར་བྱེད་པ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་ གནོད་པ་བྱེད་པ་རྟག་པ་ཉིད་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་བྱས་པ་ཉིད།དེ་དང་འགལ་བས་ན་གནོད་པ་དང་མཚུངས་ཏེ། དཔེར་ན་སྒྲ་ནི་རྟག་སྟེ་མཉན་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྒྲ་ཉིད་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །གནོད་པ་ནི་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཡོད་ན་མི་འཐད་དོ། །མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཡང་གནོད་པ་ ཡོད་ན་མི་འཐད་དོ།།འདིར་ཡང་མི་རྟག་པ་ཉིད་མེད་པ་མི་འབྱུང་བའི་བྱས་པ་ཉིད་སྲིད་ན་རྟག་པ་ཉིད་མི་འཐད་ལ། རྟག་པ་ཉིད་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་སྲིད་ན་ཡང་མི་རྟག་པ་ཉིད་མི་འཐད་པས། གནོད་པ་དང་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ།

因此，立宗过失诸机会似当有。如是由明显未作损害境者，为明显异相故，说"此亦明显欲说一数者"。应知仅由遮除未作损害境者，亦明显欲说一数者。
执由此差异故一明显不可能遣除第二，问"如何"。
为显示遮除方便故，论师说"一唯由有自所立"等。仅由说一数即能遣除无相违错乱。于彼无相违错乱中，一因相唯由有自所立故有，于自所立彼无错乱者，譬如"声是无常，因为所作，如声"。
于彼声上，异于彼之所作，异于彼之所闻性等，于彼能损害无常性之能损害常性唯有故，所作性与彼相违故等同损害，譬如"声是常，因为是所闻，如声性"。
若有不生则损害不成立，若有损害则不生亦不成立。此中，若有无常性不生之所作性，则常性不成立；若有常性不生之所闻性，则无常性不成立，故等同损害。

།གཏན་ཚིགས་གཞན་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ གཞན་ཡང་ཅི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཟླ་བོ་མི་སྲིད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།ཅི་གང་ཞིག་ལ་དངོས་སུ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཟླ་བོ་མི་སྲིད་པ་དེ་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པའི་རྒྱུའམ་བཟློག་པའི་རྒྱུར་འདོད་དམ། འོན་ཏེ་གང་ཞིག་ལ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཟླ་བོ་རབ་ཏུ་མ་བསྟན་པ་ཞིག་ཡིན། ཕ་རོལ་པོས་གཉི་ག་ལྟར་ ཡང་ཉེས་པ་མ་མཐོང་ནས།ཅིར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཕྱོགས་གཉི་ག་ལ་ཡང་ཉེས་པ་ཅི་ཡོད། གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བས། ཕྱོགས་དང་པོ་ལ་ཉེས་པ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཟླ་བོ་མ་བསྟན་པ་ཞིག་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རེ་ཞིག་གལ་ཏེ་གང་ ལ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཟླ་བོ་མི་སྲིད་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་འདོད་ན་དེའི་ཚེ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཟླ་བོ་མེད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་འདོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ།མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ངེས་པར་བྱ་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དོན་དེ་ལྟ་བུ་ལ་ནི་འདི་ལ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ ཟླ་བོ་མི་སྲིད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་ངེས་པར་བྱ་བར་མི་ནུས་སོ།།དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཉེས་པ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། གཏན་ཚིགས་མེད་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡིན་ན། གཏན་ཚིགས་མེད་པར་ཡང་འགྱུར་རོ། །ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་བསྡུ་བའི་སྒོ་ནས་འཐད་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ ཚིག་གི་དོན་ནི་དེའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡིན་ནོ།།འདིར་གཏན་ཚིགས་སུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་མ་ངེས་པའི་བདག་ཉིད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་མ་ངེས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ནི་རྒྱུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་མི་སྲིད་དོ། ། ཅི་དང་འདྲ་ཞེ་ན། ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཐེ་ཚོམ་ཅན་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དཔེར་ན་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཐེ་ཚོམ་ཅན་ལ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དུ་ཐ་སྙད་མི་འདོགས་པ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་མཚན་ཉིད་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་ཆུག་ན་ཡང་གཏན་ཚིགས་གོ་ཅིའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ཞེ་ན། ཐེ་ཚོམ་ཅན་གྱི་མཚན་ཉིད ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱང་མ་ཡིན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།ཐེ་ཚོམ་ཅན་གྱི་མཚན་ཉིད་ནི་གཏན་ཚིགས་སུ་རྣམ་པར་མི་གཞག་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ཡང་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མཚན་ཉིད་མཚུངས་པ་ལ། ཟླ་བོ་སྲིད་པ་མཐོང་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ སྨོས་ཏེ།གང་གི་མཚན་ཉིད་དུ་མཐུན་པའི་གཏན་ཚིགས་གཅིག་ལ་ཟླ་བོ་མཐོང་བ་དེའི་ཚེ། ཟླ་བོ་མ་མཐོང་བ་དག་ལས་ཡང་དོགས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དེ། གང་དག་ལ་ཟླ་བོ་མ་མཐོང་བ་དེ་དག་ལ་ཡང་དོགས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

为了显示其他因相，说"复次，难道因相对立不可能"等。难道对某者直接不可能有因相对立者，是认为是正确认知之因或是相反之因？抑或是对某者未明显显示因相对立者？
对方未见二者皆有过失而说"将如何"，即问两方皆有何过失。
论师为显示第一方面过失，说"若是未显示因相对立者"等。首先，若许彼不可能有因相对立性，则彼时所许"无因相对立"之相，实非能相。为何？因说"不能决定"。对如是义，不能决定"此唯不可能有因相对立"。
若问如是有何过失？说"亦无因相"。如是则成无因相。"亦"字通过总摄显示合理，如是词义即是"是故实无因相"。
此中说"能立法不定性"等。能立法不定自性不可能是因能立法之相。如何相似？说"如所立法疑惑"，譬如对所立法有疑惑者不施设为所立法性。
若问纵使对相有疑惑，为何不是因相？说"疑惑相非因相"等。不安立疑惑相为因相，是故亦不成因相。
为何？说"见相同者有对立"等。若见一因相有对立相同者时，于未见对立者亦生疑惑，即于彼等未见对立者亦生疑惑之意。

།འདིར་གཏན་ཚིགས་སུ་ཁྱད་པར་ མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།འདིར་ཚུལ་གསུམ་པ་ལས་ནི་ཁྱད་པར་འགའ་ཡང་མེད་དོ། །བརྒྱ་ལ་ཕ་རོལ་པོ་ཁྱད་པར་ཁས་ལེན་པར་འགྱུར་ན། དེའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་ཡོད་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་དེའི་བདག་ཉིད་དམ་དེ་ལས་བྱུང་བའི་ཁྱད་པར་ཞིག་ཡོད་ན་དེའི་ཚེ་ཁྱད་པར་ དེ་ཉིད་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ།།ཁྱད་པར་དེ་ཉིད་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་དུ་ཟད་མོད་ཀྱི་ཉེས་པ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར་དེས་གཉེན་པོ་གཅིག་ཏུ་བསལ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཁྱད་པར་དེ་དང་ལྡན་ པས་གཉེན་པོ་གཅིག་ཏུ་བསལ་བའི་གཏན་ཚིགས་དེས་རང་གི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ངེས་པར་བྱེད་དོ།།དེའི་ཕྱིར་དེའི་མཚན་ཉིད་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཁྱད་པར་དེ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་གཏན་ཚིགས་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གང་ལ་ཟླ་བོ་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཉེན་པོ་གཅིག་ཏུ་བསལ་བ་ཞེས་ བྱའོ།།དེའི་མཚན་ཉིད་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་ཁྱད་པར་དེའི་མཚན་ཉིད་ཡོད་པས་འདི་ནི་དེའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནོ། །དེའི་མཚན་ཉིད་ཅན་མ་ཡིན་པ་ནི་དེའི་མཚན་ཉིད་ཅན་མ་ཡིན་པའོ། །དེའི་མཚན་ཉིད་ཅན་མ་ཡིན་པའི་གཏན་ཚིགས་ཉིད་མ་ཡིན་ན་ཅི་ཞིག་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་ ཕྱིར་དེ་ལྟ་ན་གྲངས་གཅིག་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཅན་དོན་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།གལ་ཏེ་ཟླ་བོ་གཉིས་པ་དེའི་མཚན་ཉིད་ཅན་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཚེ་འདི་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་གྲངས་གཅིག་ཉིད་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཅན་གྱིས་གང་ཞིག་རྣམ་པར་གཅོད་པར་བྱེད་དེ། གྲངས་གཅིག་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཅན་ཉིད་དོན་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་མཚན་ཉིད་ཅན་མ་ཡིན་པ་དང་ལྡན་པ་གཏན་ཚིགས་ཉིད་མ་ཡིན་ན་ཡང་། ཉེས་པ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། འདིའི་ཕྱིར་འགལ་བར་འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཚེ་དེའི་མཚན་ཉིད ཅན་མ་ཡིན་པ་ལ།གཏན་ཚིགས་ཉིད་མེད་པ་དེའི་ཚེ་འགལ་བར་འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་བསལ་བར་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟར་རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་གཏན་ཚིགས་དག་ཆོས་ཅན་གཅིག་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཕན་ཚུན་འགལ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་འགལ་བར་འདུ་ན། འགལ་ བར་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།དེའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་ན། དེ་ཡང་དེ་ལྟ་ཡིན་པ་བསལ་བར་འགྱུར་རོ།

说"此中因相无差别故"，此中三相外无任何差别。若对方承许差别，故说"若有差别"等。若有其自性或从其所生之差别，则彼时彼差别即成因相之相。
若问：差别即是因相之相而已，有何过失？说"是故由彼对治唯一遮除之因相"等。由具彼差别，由对治唯一遮除之因相决定自所立。是故，非彼相者，即不具如是差别者，不成因相。
唯无对立者，称为对治唯一遮除。关于"非彼相者"，由有彼差别之相故，此即是彼相者。非彼相者即非具彼相者。
若问：若非彼相之因相不成，将成就何？说"是故如是欲说一数者无义"。若第二对立非彼相者，则彼时此不成因相。是故欲说一数者有何所遮？欲说一数者实无义。
若具非彼相者非因相，为显示过失，说"是故无相违错乱之相"等。当非彼相者无因相性时，则遮除无相违错乱之相。如是，具自相之因相于一有法成立互相违背之所立法性时，称为无相违错乱，若说彼之相，则彼亦如是被遮除。

།དེ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་གང་དུ་ཁྱད་པར་དེ་ཡོད་པ་དེར་འགལ་བར་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ཡོད་པར་མ་གྱུར་དུ་ཆུག་ན་ཡང་། གཞན་དུ་གོ་སུ་ཞིག་གིས་ཟློག་པར་བྱེད་ཅེ་ན། གང་ཞིག་རྟོགས་ནས་ཟླ་བོ་ སྲིད་དམ་མི་སྲིད་པ་དག་བལྟ་བར་བྱ་བ་ཁྱད་པར་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།ངོ་བོ་གང་ཞིག་རྟོགས་ནས་གཏན་ཚིགས་རྣམས་ཀྱི་ཟླ་བོ་སྲིད་དམ་མི་སྲིད་པ་དག་བལྟ་བར་བྱ་བ་སྟེ། འདི་ལྟ་ནི་ཁྱད་པར་འདི་ཡོད་དེ། དེ་ལྟ་བས་ན་འདི་ལ་ནི་ཟླ་བོ་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འདི་ལ་ནི་ཁྱད་པར་མེད་ པས་འདི་ལ་ནི་ཟླ་བོ་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་དེ་ལྟར་གཏན་ལ་དབབ་པར་བྱ་བ་ཁུ་ཚུལ་བཅངས་པའི་ཚུལ་དུ་སྨྲས་པའི་ཁྱད་པར་གང་ཡིན་པའི་ཁྱད་པར་དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་མི་སྟོན་ཏམ།མཇུག་བསྡུ་བའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་བས་ན་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཁོ་བོ་གཞན་དུ་ཁྱད་ པར་གྱི་ངོ་བོ་མི་སྟོན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།།ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར། ཐམས་ཅད་དུ་ཟླ་བོ་ཡོད་དམ་མེད་ཅེས་དོགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་གང་ལ་ཟླ་བོའི་གཏན་ཚིགས་མཐོང་བ་དེ་ཉིད་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་གྱི། གང་ལ་མ་མཐོང་བ་དེ་ཉིད་གཏན་ཚིགས་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་ སེམས་ན་དེའི་ཕྱིར།ཟླ་བོའི་གཏན་ཚིགས་མཐོང་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་ལ་ཟླ་བོའི་གཏན་ཚིགས་མཐོང་བ་དེ་ཡང་དང་པོ་ཉིད་དུ་ཟླ་བོའི་གཏན་ཚིགས་མཐོང་བ་དང་། ལྷན་ཅིག་གང་གི་ན་འདི་ནི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་ ངེས་པར་འགྱུར་བའི་ཁྱད་པར་ནི་འགའ་ཡང་མི་དམིགས་སོ།།དེ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་གང་དག་ལ་ཟླ་བོའི་གཏན་ཚིགས་སྲིད་པ་དེ་དག་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་དམིགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་ཁོ་ན་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་འགྱུར་གྱི། གཞན་དག་ནི་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། དེའི་ཕྱིར་ཟླ་བོའི་གཏན་ ཚིགས་སྲིད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།གང་དག་ལ་ཟླ་བོའི་གཏན་ཚིགས་སྲིད་པ་དེ་དག་གི་ཡང་དེ་དག་གདོན་མི་ཟ་བར་དམིགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་མི་དམིགས་ན་འོ་ན་ནི་དེ་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་མོད་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར། ཤེས་རབ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་ བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།ཤེས་རབ་ཕུལ་དུ་གྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཁོ་ནས་བརྟགས་ནས་མཐོང་གི། གཞན་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཟླ་བོའི་གཏན་ཚིགས་སྲིད་དམ་མི་སྲིད་པ་དག་ངེས་པ་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར། གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར། འགའ་ཡང་གཏན་ཚིགས་སུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཇུག་སྡུད་པ་ཡིན་ནོ།

对此若有此念：即使在有彼差别处无相违错乱，谁能于他处遮遣？说"了知何者而观察对立之有无，彼差别"等。了知何体性而观察诸因相对立之有无，即此差别存在。是故，此中不当有对立，此中无差别故此中当有对立，如是决定所说之差别，岂不显示彼差别之自性？
为总结故，说"是故唯无差别"等。由于如是我不于他处显示差别之体性故，唯是无差别。由无差别故，于一切处生疑对立为有为无。
对此若有此念：见对立因相者非因相，不见对立因相者即是因相。是故说"见对立因相之因相亦"等。见对立因相者，最初见对立因相时，同时不见任何差别能决定此是因相、此非因相。
对此若有此念：凡有对立因相可能者，必定可见。是故唯彼等成因相性，余者则否。是故说"由诸对立因相可能者亦"等。凡有对立因相可能者，彼等亦非必定可见。若问：若不可见，则岂非无彼？
是故说"具殊胜智慧"等。唯具殊胜智慧者观察能见，余者则否。由如是故，对立因相之有无无定。是故，由因相之相不定故，无一成因相，此为总结。

།དེ་ལྟར་ཟླ་བོའི་གཏན་ཚིགས་ཉིད་མི་སྲིད་པ་བསལ་ནས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པ་བསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། འོན་ཏེ་ཟླ་བོའི་གཏན་ཚིགས་རབ་ཏུ་མ་བསྟན་པ་ཞིག་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འོན་ཏེ་གོང་དུ་བཤད་པའི་ཉེས པས་འཇིགས་པའི་ཕྱིར།ཟླ་བོའི་གཏན་ཚིགས་ཉིད་མ་བསྟན་པའི་ཕྱོགས་ཁས་ལེན་པར་བྱེད་ནའོ། །ཕྱོགས་འདི་ཁས་བླང་བར་བྱ་བ་ལ། སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོ་དཔང་པོར་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ཇི་སྐད་དུ་བཤད་ཅེ་ན། འོ་ན་ནི་གང་གི་ཚེ་སྒྲ་ཉིད་རྟག་པར་ཁས་ལེན་པ་ཞེས་བྱ་ བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས་མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ནི། ཇི་ལྟར་ཡང་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་དང་། ཕ་རོལ་པོས་འོ་ན་ནི་གང་གི་ཚེ་བརྡ་སྤྲོད་པ་པ་སྤྱིའི་ཁྱད་པར་སྒྲ་ཉིད་རྟག་པར་ཁས་ལེན་པ་དེའི་ཚེ། མཉན་པར་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་འདི་ གཏན་ཚིགས་ཡིན་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ཏེ།སྒྲ་ནི་རྟག་པ་སྟེ་མཉན་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྒྲ་ཉིད་བཞིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །ཕ་རོལ་པོས་འདི་སྐད་དུ་སྨྲས་པ་དང་། སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོ་བློ་གྲོས་མཁས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས། གལ་ཏེ་སྒྲ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་འདི་ལ་བྱ་བྲག་པས་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ ཚིགས་བྱས་པ་ཉིད་དམ།བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་འབྱུང་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་གཅིག་བསྟན་པར་མ་གྱུར་ན་ནི། དེའི་ཚེ་ཟླ་བོའི་གཏན་ཚིགས་རབ་ཏུ་མ་བསྟན་པ་འདི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བཤད་དོ། །འདི་ལྟར་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོའི་ཞལ་སྔ་ནས་དབང་པོར་གསོལ་པ་དང་ལག་པ་གཉིས་ ཀྱིས་མགོ་ལ་བཙིར་ནས་ཀུས་འདེབས་ཤིང་།འདི་ནི་དེ་བསྒྲགས་སུ་ཡང་མི་རུང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཀྱེ་མ་ཀྱི་ཧུད་བླ་མ་རྣམས་ཀྱི་ཉེས་པ་བསྒྲགས་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་པས་ན། བླ་མས་སྨྲས་པའི་ཕྱིར་བསྒྲགས་སུ་ཡང་མི་རུང་ལ། ཧ་ཅང་རྔམས་པོ་ཆེ་བཅབ་པར་མི་ནུས་པས་ན་ཧ་ཅང་རྔམས་ཆེ་བའི་ཕྱིར། བཅབ་ཏུ་ཡང་མི་རུང་བས་ཅི་བླ་མ་སུན་དབྱུང་ངམ། འོན་ཏེ་རིགས་པ་ལ་ཡལ་བར་དོར། ཇི་ལྟར་བྱ་གཏོལ་མེད་པ་ཤིན་ཏུ་སྐོབས་ཆེན་པོར་ཆུད་པ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟ་ཞིག་ཏུ་རྒོལ་བར་ནུས། མ་ཤེས་སོ། །འདི་ལ་ཉེས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད་ན། གང་གིས་ན་འདི་མི་བཟད་ཅེ་ན། གཏན་ཚིགས་འདིས་ཇེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་གང་ཡིན་པ་འདིས་སོ།

如是遮除对立因相不可能后，为遮除第二分别，故说"或者未善说对立因相"。若因畏惧前说过失，而承许未说对立因相之立场。
为举证此立场当许，故说"如所说"以法称论师为证。
若问如何所说？说"若尔，当声论者许声性常住时"等。法称论师说所闻性决非遮遣因相，对方言："若尔，当声论者许共相差别声性常住时，此所闻性相之宗法定是因相，以声是常住，因为是所闻性故，如声性。"
对方如是说时，具慧智法称论师言："若于声为有法，胜论派未说无常性因相之所作性，或刚生即有性等相之一，尔时此未善说对立因相确实成为因相。"
如是法称论师合掌置于头顶顶礼说"此不应宣说"等。呜呼！不应宣说上师过失故不应宣说，又因过于严重不能隐藏故不能隐藏。是否当诋毁上师？抑或当舍弃正理？陷入如是极大困境，云何能答？不知。此中有何过失，以致如此难忍？
说"此因相"等。即此所闻性因相。

།དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱང་རང་གི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དེ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་བྱས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་དངོས་པོ་རྣམས་རྟག་པའི་རང་གི་ངོ་བོར་བསྒྲུབས་ཤིང་ངོ་། །དེའི་ཚད་མ་ཅན་གྱི་སྐྱེས་བུ་རྣམས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ སྤྱོད་པ་དང་།བརྡའ་སྤྲོད་པ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེས་བུ་གང་དག་ལ་མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་དེའི་ཚད་མ་ཡོད་པ་དེ་དག་ནི་དེའི་ཚད་མ་ཅན་རྣམས་ཏེ་དེ་དག་མངོན་པར་མཐོ་བ་མཐོ་རིས་དང་། ངེས་པར་ལེགས་པར་བྱང་གྲོལ་བར་སྦྱར་ནས་སོ། །འདི་ལྟར་དངོས་པོ་དེ་ཉིད་བསྒོམ་པ་ན་ཇི་སྲིད་དུ་ཉོན་ མོངས་པ་རྣམས་ལ་མི་སྤོང་བ་དེ་སྲིད་དུ་ནི་མཐོ་རིས་སུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ།།ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སྤོང་ན་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འགྲོ་བར་འགྱུར། ཁྱོད་ཀྱིས་སྐྱེས་བུས་གཏན་ཚིགས་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཡང་དུས་གཞན་ཕྱིར་ཁྱོད་ཀྱིས་སྐྱེས་བུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅན་བྱེ་བྲག་པས་ གཏན་ཚིགས་གཞན་བྱས་པ་ཉིད་བསྟན་ནས།མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་བསྒྲུབ་པའི་ནུས་པ་ལ་གགས་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོ་དེ་དག་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི། སྒྲ་ལ་སོགས་པ་དངོས་པོ་དེ་དག་དང་། དེའི་ཚད་མ་ཅན་གྱི་སྐྱེས་བུ་དེ་དག་ཀྱང་མངོན་པར་མཐོ་ བ་དང་།ངེས་པར་ལེགས་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལས་བསྐྱེད་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །རྒྱལ་པོ་རྒྱལ་སྲིད་ཤོར་བ་ལྟར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི། གང་གི་ཚེ་རྒྱལ་པོ་དབང་ཤོར་བ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་དཀའ་ཐུབ་ཀྱི་ནགས་ཚལ་ལ་ཀུན་དུ་རྟེན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་མཉན་པར་བྱ་བའི་ མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་འདི་ཡང་གང་གི་ཚེ་བསྒྲུབ་པའི་ནུས་པ་མེད་པར་བྱས་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་འདི་ལྟར་བཞིན་དུ་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་དངོས་པོ་དེ་དག་དང་།དེའི་ཚད་མ་ཅན་གྱི་སྐྱེས་བུ་དེ་དག་ཀྱང་དངོས་པོ་དེ་ཉིད་དང་མཐོ་རིས་དང་བྱང་གྲོལ་དག་ལས་འདྲེན་པར་བྱེད། དེ་དག་གིས་ཀྱང་ལག་པ་བརྐྱང་ སྟེ་མཉན་དུ་རུང་བ་ཉིད་སྐྱོབས་ཤིག་མཉན་དུ་རུང་བ་ཉིད་སྐྱོབས་ཤིག་ཅེས་འོ་དོད་འབོད་པར་བྱེད་ལ།གཏན་ཚིགས་དེས་ཀྱང་དེ་དག་ཡོངས་སུ་བསྐྱབ་པར་མི་ནུས་ཏེ། རང་གི་ཉེས་པར་སྤྱད་པ་དག་གིས་དབང་ཤོར་བའི་ཕྱིར་དཀའ་ཐུབ་ཀྱི་ནགས་ཚལ་དུ་འགྲོ་བས་འདིར་ཁོ་བོས་ཇི་སྐད་དུ་སྨྲ་བར་བྱ། དེ་ལྟར་ཅོ་དྲིས་པའི་ཕྱོགས་འདི་ལ་ཉེས་པ་ཉེ་བར་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སྒྲུབ་པ་ཉིད་སྐྱེས་བུའི་སྤོབས་པས་བྱས་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཟླ་བོའི་གཏན་ཚིགས་རབ་ཏུ་མ་བསྟན་པའི་གཏན་ཚིགས་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་ན་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་ཉིད་སྐྱེས་བུའི་སྤོབས པས་བྱས་པར་འགྱུར་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་དངོས་སུ་ན་ཆུང་ཟད་ཀྱང་སྒྲུབ་པའམ། སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་རོ།

诸事物也成为自己所成立之真实性的自性，即声等诸事物成立为常住的自性。"及其量者之诸补特伽罗"等，即声论者和语法学者等，凡是对所闻性具有量的补特伽罗即是其量者，他们与增上生天界和决定胜解脱相联系。如是，当修习彼事物真实性时，只要不断烦恼，便往生天界；若断烦恼，则趣向涅槃。
"汝以补特伽罗因相他"等，是说在其他时候，汝智慧本性的胜论派补特伽罗显示其他因相所作性后，妨碍了所闻性相因相的证成能力。
"彼等事物"等，即声等诸事物及其量者补特伽罗也生起增上和决定胜圆满，此为语义。
"如王失国政"等，即当国王失去权力时，便依止苦行林。如是，此所闻性相因相，当其失去证成能力时，如是从声等诸事物及其量者补特伽罗中，也从事物真实性、天界和解脱中牵引出来。彼等伸手呼喊："救护所闻性！救护所闻性！"然此因相也不能救护彼等，因为由自己的过失而失去权力，故趣向苦行林，于此我当如何言说？
为显示如是质问之立场的过失，故说"证成即是由补特伽罗勇气所作"等。若许未善说对立因相之因相为因相，则因相的证成即成为补特伽罗勇气所作，因此实际上既不能少许证成，也不能成为非证成。

།འདི་ལྟར་གང་གི་ཚེ་ཟླ་བོའི་གཏན་ཚིགས་ཉེ་བར་མི་སྟོན་པ་དེའི་ཚེ་ནི་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ལ། གང་གི་ཚེ་ཉེ་བར་སྟོན་པ་དེའི་ཚེ་ནི་སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་པས། སྒྲུབ་པ་ཉིད་སྐྱེས་བུའི་སྤོབས་པས་བྱས་པར་འགྱུར་རོ། །ཟླ་བོའི་ གཏན་ཚིགས་རབ་ཏུ་མ་བསྟན་པའི་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་ན།ཅི་གཏན་ཚིགས་དེ་དངོས་པོ་ཆོས་སུ་ཆོས་དེ་ཡོད་པ་ཅན་ཞིག་གམ། འོན་ཏེ་ཆོས་དེ་ཡོད་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་རྣམ་པར་བརྟག་པ་གཉིས་སོ། །རྣམ་པར་བརྟག་པ་དང་པོའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། གཏན་ཚིགས་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་སྨོས་ཏེ།དང་པོར་གཏན་ཚིགས་སུ་བཟུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་གལ་ཏེ་ངོ་བོ་ཉིད་ཁོ་ནས། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དེ་ཡོད་པ་ཁོ་ནས་ཡོད་པའམ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དེ་ཡོད་པར་བྱེད་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཞིག་ཡིན་ན་ནི། དེའི་ཚེ་རྒྱུ་གང་གིས་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་མེད་པར་ཡང་ཡོད་པར་ འགྱུར་བའམ།བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་སྒྲུབ་པར་མི་འགྱུར་བ་གཏན་ཚིགས་གཞན་གྱིས་གཞན་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར། ཅིའི་ཕྱིར་གཞན་ཉིད་དུ་མི་བྱེད་ཅེ་ན། དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདི་ལྟར་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་གཞན་དུ་ མི་འགྱུར་ལ།ངོ་བོ་ཉིད་འགལ་བ་གཉིས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རེ་རེ་ལ་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འདི་སྐད་དུ་གལ་ཏེ་གཏན་ཚིགས་དོན་དམ་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཆོས་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཡིན་ན། དེ་ཇི་ལྟར་གཏན་ཚིགས་གཞན་གྱིས་གཞན་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་བརྟག་པ་ གཉིས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར།ཆོས་དེ་ཡོད་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཞིག་ཡིན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་གཏན་ཚིགས་ཆོས་དེ་ཡོད་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཞིག་ཏུ་འདོད་ན་དེའི་ཚེ། གཞན་དུ་ཡང་ཇི་ལྟར་དངོས་པོ་འགའ་ཞིག་གི་སྒྲུབ་པ་ཡིན། གཞན་དུ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟླ་བོའི་གཏན་ཚིགས་རབ་ཏུ་མ་བསྟན་པ་ན་ཡང་ ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།འདི་སྐད་དུ་གལ་ཏེ་གཏན་ཚིགས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་མེད་པ་ཡང་ཡོད་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ཟླ་བོའི་གཏན་ཚིགས་རབ་ཏུ་མ་བསྟན་པ་ཡང་འདི་ཇི་ལྟར་འགའ་ཞིག་གི་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།

如是，当不显示对立因相时即是证成，当显示时即非证成，故证成即成为补特伽罗勇气所作。若许未善说对立因相的因相为因相，则有二种观察：此因相是具有法性之事物，还是不具有法性？
依据第一种观察，故说"彼因相"等。若最初所取之因相，仅由自性而有所立法，或是能成立所立法之如是性质者，则何因能使其在无所立法时亦存在，或使其他因相改变而不能成立所立法？若问何故不能改变？故说"诸事物之自性成为他性"等。如是，诸事物之自性不能成为他性，二种相违的自性也不能同时存在于诸事物之一。此说若因相胜义中是无所立法则不生起，如何能被其他因相改变？
为显示第二种观察，故说"若是不具有彼法性者"等。若许因相为不具有法性者，则于其他情况（即未善说对立因相时），如何能成为某事物的证成？"其他情况"即是说"未善说对立因相时"的意思。此说若因相亦有无所立法时，则于未善说对立因相时，此如何能成为某者的证成？

།མཇུག་བསྡུ་བའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་བས་ན་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་གཞན་དུ་བྱ་བར་མི་ནུས་ལ།ངོ་བོ་ཉིད་འགལ་བ་གཉིས་གཅིག་ཏུ་མི་སྲིད་པ་དེའི་ཕྱིར། དོན་དམ་པར་ན་རང་རང་གི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་འབྲས་བུ་དང་རང་བཞིན་དག་གི་དེའི་མཚན་ཉིད་ལ་འབྲས་བུ་རང་བཞིན་གྱི་མཚན་ཉིད་ལ། ཟླ་བོའི་ གཏན་ཚིགས་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་གྲངས་གཅིག་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཅན་ནི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ།གྲངས་གཅིག་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྣམ་པར་གཅད་པར་བྱ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདིས་རྣམ་པར་གཅད་པར་བྱ་བ་ ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ།།ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མ་གྲུབ་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པར་བྱེད། མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་འགལ་བ་དང་ཐུན་མོངས་མ་ཡིན་པ་སེལ་བར་བྱེད། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་ལོག་པས་ནི་ཐུན་མོང་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་མ་ངེས་པ་སེལ་བར་བྱེད་ན། གྲངས་གཅིག་བརྗོད་པར་ འདོད་པ་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་གཅད་པར་བྱ་བ་ནི་འགའ་ཡང་མེད་དོ།།འགལ་བར་འཁྲུལ་པར་མེད་པ་ཞིག་རྣམ་པར་གཅོད་པར་འགྱུར་དུ་ནི། དེ་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ན་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞུགས་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་མི་སྲིད་པས་དེ་ལྟ་བས་ན་གྲངས་གཅིག་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ནི་དོན་མེད་ པ་ཡིན་ནོ།།ཤེས་པ་ཉིད་བསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཤེས་པ་ཉིད་ནི་རྟགས་ཀྱི་ཆོས་མ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཤེས་པ་ནི་རྟོག་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་ཡིན་གྱི་རྟགས་ཀྱི་ཆོས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་རྟགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། རྟགས་ཀྱི་ཆོས་ཁོ་ན་རྟགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་འགྱུར་བར་འོས་ སོ་སྙམ་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།རྟགས་ཀྱི་ཆོས་ཁོ་ན་རྟགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་རིགས་པའི་ངོ་བོ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། རྟགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ལས་དོན་རྟོགས་པར་བྱ་ཞེས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྟགས་ངོ་བོ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ལས་གཞལ་བྱའི་དོན་རྟོགས་པར་བྱ་ཞེས་བསམ་པར་བྱ་བ་ལ་སྐབས་སུ་བབ་ པ་ལ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ལྷ་སྦྱིན་ལ་སོགས་པ་ལ་སླུ་བར་མི་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་ངོ་བོ་ལ་རྟགས་དེའི་ངོ་བོ་འདི་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་སྟེ།ངོ་བོ་གང་ཞིག་མཐོང་ནས་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་འདིས་འདི་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།

为总结起见，故说"是故由自性"等。由于如是诸事物之自性不能改变，且二种相违自性不可能合一，因此，胜义中如前所说无所立则不生起之相，果相与自性相之彼相中，于果相、自性相中，因对立因相不可能存在，故欲说一数者非为相，即一数欲说者本身之相非为因相之义。
若问何故？故说"因无所遮遣"。此中毫无所遮遣。以宗法性能遮遣不成立，以同品定有能遮遣相违及不共，以异品遍无能遮遣共与不共之不定，然一数欲说者本身无任何所遮遣。
若欲遮遣无相违错乱者，如前所说之理，于事物力所生之比量中不可能存在，是故一数欲说实无意义。
为遮遣知性，故说"若知性非因相之法"等。知性是能思维之法，而非因相之法。是故如何成为因相之相？应当唯有因相之法方可成为因相之相。
为显示唯因相之法应成为因相之相之本性，故说"应当思维从何种因相之本性能了知义"等。于应当思维从何种因相之本性能了知所量义之时，对于了知者提婆达多等不生欺诳者，其本性即是此因相之本性，即见到某本性后，此了知者即能证成此义。

།འདི་ནི་བསྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་བཞག་ནས། དེ་ལ་འདོད་ པའི་དོན་ཉེ་བར་འཇོག་པར་བྱེད་པའི་བསྒྲུབ་པ་གང་ཡིན་པའི་བསྒྲུབ་པ་དེ་འདོད་པའི་དོན་ཉེ་བར་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པར་ཡིད་ཆེས་ནས་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ།།ཚུལ་དེ་ལྟ་བུར་རྣམ་པར་གནས་པ་དེ་ལ་རྟགས་འདིའི་བདག་གི་ངོ་བོ་གང་ཡིན་པ་དེ་རྟགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་འགྱུར་བར་འོས་ཀྱི། གཞན་གྱི་ངོ་ བོ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་ཤེས་པ་ནི་རྟགས་ཤེས་པའི་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་ཉེ་བར་སྦྱོར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་འདི་རྟགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་རིགས་སོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། དེའི་ཕྱིར་རྟོག་པ་སྐྱེ་བ་ལ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་ཙམ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་ཤེས་པ་ཡིན་ པའི་ཕྱིར།གཞལ་བྱ་རྟོག་པ་སྐྱེ་བ་ལ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་དེ་ཙམ་གྱིས་རྟགས་སུ་འདོད་ན་དེའི་ཚེ་ཧང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཧ་ཅང་ཐལ་བ་དེ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ན་ནི་གཞལ་བྱ་དང་སྐྱེས་བུ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གཞལ་བྱ་དོན་དང་སྐྱེས་བུ་འཇལ་བར་བྱེད་པ་དང་། སོགས་པའི་སྒྲས་ ལྡན་པ་དང་།འདུ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་སྣང་བ་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་རྟགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །འདིར་གཏན་ཚིགས་སུ་དེ་དག་མེད་པར་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གཞལ་བྱ་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་ནི་རྟགས་ཅན་ལ་རེས་འགའ་ཡང་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཤེས་པ་ལ་ལྟོས་པའི་ ལས་ཀྱི་ངོ་བོའི་ཤེས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ།དེ་ཡང་རྟགས་ཀྱི་ཆོས་ཁོ་ན་ཡིན་ན། ཇི་སྟེ་གཞན་གྱི་ངོ་བོ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ཡིན་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་ཤེས་པའི་དབང་གིས་འདིའི་ཆོས་འདིར་འགྱུར་གྱི། རང་གིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་འདི་ལྟར་གང་གི་ཚེ་ཤེས་པས་ཡུལ་དུ་བྱས་པ་དེའི་ཚེ་དེའི་ཆོས་སུ་འགྱུར་གྱི། གཞན་དུ་ནི་ མ་ཡིན་ནོ་གང་ཞིག་གང་གི་ཆོས་ཡིན་པ་དེ་ནི་རང་གི་རྒྱུ་དག་ལས་འགྲུབ་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་གྱི་ཕྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།འདིར་ཕ་རོལ་པོས། འོ་ན་ནི་ངེས་པ་སྨོས་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཤེས་པ་ཉིད་ངོ་བོ་གཞན་དུ་མི་འདོད་ན། འོ་ན་ནི་ཀྱེ་བསྟན་བཅོས་ལས་ངེས་པ་སྨོས་པ་བྱས་པ་གང་ ཡིན་པ་དེ་མི་བྱ་དགོས་སོ།།གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བས། མི་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་ཁོ་ནར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།

我将为您直译这段藏文：
明确分别"此非能立"后，于彼处，对所欲义作安立之能立，确信彼能立能安立所欲义而趣入。如是安住之理中，此因之自性为何，彼应成为因相，而非他性。
于此若作是念：由知性是能知因知之故，令所立得成，是故此应成为因相。为此说"仅由令生分别而趋近"等。若仅因是知性故，令所量分别生起而趋近即许为因，则成太过。
为显示此太过故，说"如是则所量及补特伽罗等"。所量义与能量补特伽罗，以及等字所摄之相应、和合等，显现、作意等亦将成为因相。
此中说"无彼等为因"等。无所量等则于有因者任何时候亦不生知。知性岂非观待知之业用本性？彼亦唯是因法，何故说为他性？
虽然如是，然由知之力此法成为此，非由自性。如是当为知所缘时即成为彼法，余时则不然。若法为某法，则唯从自因得成，后则不然。
此中对方说"若尔则不应说决定"等。若不许知性为他性，则汝论中所说决定不应说。
成立论者说"非不应说"等。彼唯为利他而作。

།གཞན་གྱི་དོན་དེ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བ་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་དག་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ ལ་མཐོང་བ་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མ་མཐོང་བས་གཏན་ཚིགས་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་དེ་དག་གི་མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བས་གཏན་ཚིགས་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ངེས་པ་སྨོས་པ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟར་མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བ་དག་ཡོད་བཞིན་དུ་ཡང་ གཏན་ཚིགས་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་མཐོང་སྟེ།ལོག་པའི་ཤེས་པས་ཀྱང་དེའི་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྔོ་བསངས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མཐོང་བ་ཡང་ཡོད། སྔོ་བསངས་མ་ཡིན་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མ་མཐོང་བ་ཡང་ཡོད་མོད་ཀྱི། ཙམ་གྱིས་ ནི་གཏན་ཚིགས་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་དང་། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མེད་པས་གཏན་ཚིགས་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་འདི་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། མཚན་ཉིད་བརྗོད་པར་ངེས་པ་སྨོས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། འདི་སྐད་དུ། མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དག་ལ། ཡོད་པ་དང་མེད་པར་ངེས་པ་དག་གིས་གཏན་ཚིགས་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། འོལ་བྱི་མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་འདི་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ངེས་པའི་སྒྲ་སྦྱར་ཏོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དཀྱུས་མའི མཇུག་བསྡུ་བའི་ཕྱིར།དེས་ན་གཞན་གྱི་ངོ་བོའི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རྒྱུ་དེས་ན་གཞན་རྟོགས་པར་བྱེད་པའམ་གཞན་ཡང་རུང་བའི་ངོ་བོ་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྟགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེས་རྟགས་ཀྱི་ངོ་བོའི་ཁྱད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་གཞན་གྱི་ངོ་བོ་དེས་རྟགས་ཀྱི་ངོ་བོའི་ཁྱད་པར་འགའ་ཡང་མི་སྟོན་ཏེ། །ཕ་རོལ་པོ་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དག་ལ། ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དག་གིས་གཏན་ཚིགས་ཤེས་པར་བྱེད་པར་འདོད་པ་དེ་ལ་ཡང་ངེས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་སྨོས་ པ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དེ་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཁ་ཅིག་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དག་གིས་གཏན་ཚིགས་ཤེས་པར་བྱེད་པར་འདོད་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དེ་དག་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་འཇུག་པ་ཁོ་ནས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའི། གཞན་དུ་ནི་མ་ ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཐབས་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདི་ལྟར་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དག་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་བ་ལ་དེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་མ་གཏོགས་པ་ཐབས་གཞན་མེད་དོ།

为显示彼利他义故，说"由所见与未见等"。为令了知：对于那些认为由见同品及不见异品而成为能知因者，仅由见与未见并不能成就因的功能，故说决定。
如是，即使有见与未见，仍见非为能知因性。如由颠倒知亦有见同品"因为是其子故，是青色"等，及不见异品"非青色"等，然仅由此非为能知因性。
是故，为令了知"由存在于同品及不存在于异品而为能知因"之义，应知说决定是为宣说相。此说："由于同品与异品之存在与不存在的决定而为能知因，非仅由粗略见与未见"，为令了知此义，故加决定言。
为总结正文故，说"是故非他性相"。由此因故，能知他或任何他性之知等，彼非为因相。何故？说"由彼因性差别"等。由知等他性不显示因性任何差别。
对方问：于许由同品异品之有无而为能知因者，为何说决定？为此说"彼等有无"等。虽有一些许由有无而为能知因，然彼等有无唯由能立量行而得了知，非由他故。
何故？说"因无他方便故"。如是，于安立有无时，除彼能立量外无他方便。

།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཅི་ནས་ཀྱང་ཡོད་པ་དང་མེད་པར་ངེས་པ་དེ་དག་འཛིན་པར་འགྱུར་སྙམ་ནས་ཡོད་པ་ དང་མེད་པ་འདི་གཉིས་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར།མཚན་ཉིད་ལས་ངེས་པ་སྨོས་ཏེ་བྱས་སོ། །ཡོད་པ་དང་མེད་པ་སྨོས་པ་ཁོ་ནས་ངེས་པ་ཉིད་འཕེན་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་འདི་གཉིས་ཡོད་པ་ཁོ་ན་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་སྨོས་པ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ སྨོས་ཏེ།དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་སྨོས་པ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པར་རབ་ཏུ་བསྒྲུབ་པའི་ཚད་མ་འཇུག་པ་འཕེན་མོད་ཀྱི་ངེས་པ་སྨོས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན་ཤེས་བྱ་ཡོད་པར་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་དེ་དག་སྒྲུབ་པའི་ཚད་མ་འཕེན་ པར་མ་གྱུར་ན།དེའི་ཚེ་འདི་ལྟར་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་དེ་གཉིས་ཡོད་པར་རབ་ཏུ་མི་འགྲུབ་བོ། །ཅིའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་མི་འགྲུབ་ཅེ་ན། ཤེས་བྱ་ཡོད་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཤེས་བྱ་ཡོད་པའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་ཤེས་པ་ཡོད་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་དངོས་ པོ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་པར་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཉིད་ཡོད་པར་རབ་ཏུ་སྒྲུབ་པ་འདྲེན་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ།།འདི་ལྟར་འདི་ནི་སྔོན་པོའོ། །འདི་ནི་སེར་པོའོ་ཞེས་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་དམིགས་པ་ཁོ་ནས་བྱེད་ཀྱི། གཞན་དུ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན། ཤེས་བྱ་རྣམ་པར་གཞག་ པ་ནི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་ཤེས་བྱ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཉིད་དེ་བསྒྲུབ་པའི་ཚད་མ་འཕེན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གཏན་ཚིགས་གཞན་བསྟན་བཅོས་བྱེད་པ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་ཡིན་པའི་ཡང་ཕྱིར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདི་ལྟར་བསྟན་བཅོས་བྱེད་པ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་ཡིན་ཏེ། གཞན་ གྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།གཞན་གྱི་དོན་དེ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་ཡོད་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གཞན་ལ་ཕན་པར་དགའ་བ་གང་ཞིག་གིས་གཞན་དག་ལ་ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་ནི། ཁྱེད་ལ་ རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དོན་འདོམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་ན།གཞན་གང་དག་ཚུལ་དེ་མི་ཤེས་པ་དེ་དག་ནི་ཚུལ་དེས་ལྐོག་གི་དོན་ལ་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་རོ།

为此，为使必定能掌握有无之决定，为明显此二有无，于相中说决定。
若问：仅说有无难道不已含决定义耶？若非如此，则此二者之存在本身亦不能成立。
为此说"仅由说有无等"。虽仅由说事物与非事物即已含摄能立事物与非事物之量的运作，然仍说决定。
何故？说"若非如此，所知有之安立等"。若不含摄彼等能立量，则此时如是彼二事物与非事物之存在不能成立。
若问：何故不能成立？说"所知有之安立等"。由于所知有之安立是以有知为因，故应了知一切事物之有的安立即引生有的证成。
如是，凡安立"此是蓝色"、"此是黄色"者，唯由缘彼而作，非由他故。是故，所知安立是以知为因。
因此，所知安立本身即引生能立量。说"因造论是为利他故"。如是，造论是为利他，谓为令他了知而造论，此为语义。
为显示彼利他义故，说"有三相因等"。若有乐利他者，对他人说"三相因于汝等是能教示比量相义"，则彼等不知此相者，不能由此相趣入隐蔽义。

།དེ་ལྟ་བས་ན་བསྟན་བཅོས་སྟོན་པ་ནི། གཞན་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་ཡུལ་ བསྟན་པ་ན།ཤེས་པ་གྲུབ་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་རྟོག་གེ་ངན་པ་པ་ཁ་ཅིག་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་གཏན་ཚིགས་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དེ་དག་ཁོ་ན་མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་དེ། དེའི་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྔོ་བསངས་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་གཞན་ པའི་བུ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ།དེའི་བུ་ཉིད་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ནི་མཐོང་བ་ཡོད་ལ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ནི་མ་མཐོང་ངོ་། །དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་འདི་ཡང་མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བ་དག་གིས་གཏན་ཚིགས་ཉིད་ཡིན་པར་སྟོན་ཏོ་ཞེས་གྲགས་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་དག་གི་འདོད་པ་དགག་པའི་ཕྱིར། མཚན་ཉིད་བརྗོད་པར་ངེས་པའི་སྒྲ་འདི་རབ་ཏུ་སྦྱར་རོ། །ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་སྨོས་པར་བྱ་བ་ལ་བདག་ཉིད་ཀྱི་དགོངས་པ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དག་ཡོད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ལ་ལར་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དག་དངོས་པོ་འཇུག་པས་ཡོད་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང ཇི་སྲིད་དུ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་།ལྡོག་པ་དེ་དག་ཡོད་པ་ཉིད་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་འདི་གཉིས་ཡོད་པར་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་ཚད་མ་གང་ལས་ཡོད་པ་དང་། མེད་པ་འདི་གཉིས་ངེས་པ་ཡིན་པ་དེ་ལ་རག་ལུས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་འདི་ཤེས་པར་ བྱ་བའི་ཕྱིར།ཁོ་བོས་ངེས་པ་སྨོས་པ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་འདིར་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དག་ལ་བྱའོ། །རབ་ཏུ་འགྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལ་བྱའོ། །ཤེས་པ་ཉིད་ལོགས་ཤིག་ཏུ་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་གཏན་ཚིགས་འདི་ཁོ་ ན་ཡང་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གང་གི་ཕྱིར་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་སྨོས་པ་ཙམ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དག་ལ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་སྨོས་པ་ཁོ་ནས་དེ་བསྒྲུབ་པའི་ཚད་མ་འཕེན་པར་བྱེད་པ་རྒྱུ་དེའི་ཕྱིར་ཡང་ཡོད་པ་ དང་མེད་པ་དག་ལས་ཤེས་པ་མཚན་ཉིད་ལོགས་ཤིག་ཏུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འདིར་གཏན་ཚིགས་སུ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དོན་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་སྨོས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་པའི་དོན་རྟོགས་པ་དེའི་ཕྱིར་ལོགས་ཤིག་ཏུ་མི་བྱའོ། །འདིར་དཔེ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ལས་ ཉེ་བར་གཏོད་པའི་དོན་བཞིན་ནོ་ཞེས་སྨོས་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་སྨོས་པ་ཁོ་ནས་ཉེ་བར་གཏོད་པའི་དོན་རྟོགས་པའི་ཕྱིར།ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ལས་ལོགས་ཤིག་ཏུ་མི་བརྗོད་པ་བཞིན་ནོ།

因此，论典的宣说是为令他人了知，故当显示有无境时，虽已成立认知，然而某些恶劣论者仅以因在同品与异品中有无之见与不见而作安立。如"因为是其子故是蓝色，如其余之子"，于此，其子性在同品中见到，在异品中不见。因此，他们以见与不见来显示此亦是因相，如是广传。
因此，为破除彼等之主张，特别安立此相之决定语。为显自身意趣于应说决定之语，说"虽有有无等"。某处虽由事物运行而有有无，然只要对随行与返遮之存在仍有疑惑，由于如是之故，此二者之安立依赖于由何量而有此二有无之决定，为令知此义故，我说决定。
随行与返遮之语，此处用于有无。成立之语用于安立。为显示知本身非别立为相之理由，说"由于仅说有无等"。由于仅说同品异品中有无即引生能立量之故，有无二者之知非别立为相。
此处说"由彼自身能解义故"。由于仅说有无即能解知之义，故不别立。此处说"如宗法性所引生义"，譬如仅说宗法性即能解所引生义故，不离宗法性而别说，如是。

།འདིར་ཕ་རོལ་པོས་འཁྲུལ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་ནི་དེ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་ཀྱང་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།གལ་ཏེ་དོན་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ལོགས་ཤིག་ཏུ་བྱ་བར་མི་འདོད་ན། འོ་ན་ནི་ཀྱེ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་ཀྱང་སོ་སོ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་མི་བྱའོ། །འདིར་གཏན་ཚིགས་སུ་གཅིག་སྦྱོར་བས་གཉི་ག་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་གཅིག་ཁོ་ན་ སྦྱར་བས་གཉི་ག་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་གཏོད་པ་བཞིན་དུ་འདི་གཉིས་སོ་སོར་བརྗོད་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་སྔ་མའོ།།གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བས་མ་ཡིན་ནོ། །མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་མི་ མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དག་ལ་གཏན་ཚིགས་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་ཕན་ཚུན་ལྟོས་ནས་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པར་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་ཚིག་གམ།མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་པ་ལ་མེད་པར་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་ཚིག་ཀྱང་རུང་། གཅིག་གིས་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་གཉི་ག་གོ་བར་ བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་གཉིས་པ་དང་དོན་གཅིག་པ་ཁོ་ནར་བརྗོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་འདི་གཉིས་དོན་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་སོ་སོར་ཡན་ལག་གཞན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཕ་རོལ་པོས་འདི་གཉིས་དོན་གཅིག་ཁོ་ནར་གཞུང་གཟུགས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཀྱེ་མཐུན་ པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་ཚིག་གང་ཡིན་དེ་དང་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་པ་ལ་མེད་པར་ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གང་ཡིན་པའི་ཚིག་འདི་དག་ཕན་ཚུན་འཕེན་པ་མ་ཡིན་ནམ།འདི་ལྟར་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་ཅེས་སྨྲས་ན་ཡང་། མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་པ་ལ་མེད་པར་ རྟོགས་པར་འགྱུར་ལ་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་པ་ལ་མེད་པར་ངེས་ཞེས་སྨྲས་ན་ཡང་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ།དེ་ལྟ་བས་ན་གཉིས་པ་དང་དོན་གཅིག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་སྔ་མ་ཡིན་ནོ། །གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བས། ཚིག་འདིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཀྱེ་ཚིག་གི་ནུས་པ་ནི་ཤུགས་ཀྱིས་གཉི་ག་འཕེན་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ངེས་པ་སྟན་པ་གཅིག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ངེས་པ་སྟོན་པའི་ཚིག་གཅིག་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་འཕེན་པ་གཉིས་པ་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་གཉི་ག་འཕེན་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་སྒྲའི ནུས་པ་ཡིན་གྱི་ངེས་པ་དང་བྲལ་བ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དག་འབའ་ཞིག་ཕན་ཚུན་འཕེན་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

此处为显示对方之错误，说"若尔，则随行与返遮等"。若因能解义故而不欲别立，则随行与返遮二者亦不应分别宣说。此处说"因为以一结合能解二者故"。由于仅以一者结合即能了知二者，故如引生，此二不应分别宣说，此为前宗。
非为成立论者所说。说"于同品与异品等"。凡于同品与异品中因之有无，彼等或是相互观待而显示同品中有之语，或是显示非同品中无之语，一者能令了知有无二者，并非说为仅与第二义同一。因此，此二义有差别故，分别为异支分。
对方为使此二仅成一义而立论故，说"唯于彼有等"。岂非同品有性之语与非同品决定无之语，此等语相互引生？如是，说同品有性时亦能了知非同品无，说非同品决定无时亦能了知同品有，是故与第二义同一，此为前宗。
成立论者说"此语等"。语之力用即是以含义引生二者。何以故？说"虽一决定显示等"。由于一个决定显示语无有第二引生，故二者之引生乃是语之力用，而非离决定之单纯有无相互引生。

།དེ་ལ་འདི་སྙམ་དུའོ་ན་ངེས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་པ་དག་འཕེན་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན་དེའི་ཕྱིར། ངེས་པ་དང་ལྡན་པ་དག་ནི་འབའ་ཞིག་དག་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ ཚེ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དག་ངེས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་འབའ་ཞིག་པ་དག་ཅེས་མི་བྱའོ།།འདིར་གཏན་ཚིགས་སུ་ངེས་པ་ནི་གཉི་གའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཐམས་ཅད་དུ་ཡོད་པ་དང་དགག་པའི་ངོ་བོའི་དོན་ཡིན་པའི་ངེས་པ་ནི་གཉི་གའི་ངོ་བོ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་བརྗོད་ པ་ལས་བཟློག་པ་འགོག་པའི་ངོ་བོ་ནི་ཡོད་པར་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་རང་གི་སྒྲ་བརྗོད་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། ངེས་པར་བཟུང་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་བཀག་པ་ཡང་ཡིན་པ་དེ་གཉི་གའི་ངོ་བོར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ངེས་པ་དང་ལྡན་པ་དག་ནི་འབའ་ཞིག་པ་དག་ཅེས་མི་བྱའོ། མཇུག་བསྡུ་བའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་བས་ན་གང་གིས་ན་ཡོད་པའམ་མེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ངེས་པ་དང་བཅས་པ་དག་ལ་འབའ་ཞིག་པར་ཐ་སྙད་གདགས་པ་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར། རྒྱུ་གང་གིས་ན་ཡོད་པ་འབའ་ཞིག་གིས་གཉིས་པ་མེད་པ་འཕེན་པར འགྱུར་བའམ་མེད་པ་འབའ་ཞིག་གིས་གཉིས་པ་ཡོད་པ་འཕེན་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ངེས་པར་བཟུང་བ་དང་བཅས་པའི་ཚིག་འདིས་ཀྱང་དངོས་པོ་འབའ་ཞིག་ལ་མི་བྱ་ལ།དེ་མེད་པ་ལ་མེད་པར་ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ངེས་པ་གཟུང་བ་དང་བཅས་པའི་ཚིག་འདིས་ཀྱང་མེད་པ་འབའ་ཞིག་ ལ་མི་བྱའོ།།དེ་ལྟར་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དག་སྒྲ་འཇུག་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ཕན་ཚུན་འཕེན་པར་བྱེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་སོ་སོར་ཡན་ལག་གཞན་ཉིད་དུ་བསྟན་ནས། ཤེས་པ་དེ་དང་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཤེས་པ་ནི་གཞན་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཇི་ལྟར་ ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དག་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པ་ལྟར་ཤེས་པ་ནི་དེ་ལྟར་གཞན་གྱིས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཤད་པའི་མཚན་ཉིད་གསུམ་པ་ལས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་ཉིད་ལོགས་ཤིག་ཏུ་མཚན་ཉིད་གཞན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་གྲུབ་བོ། །འདི་ཐམས་ཅད་དུ་ཤེས་པ་སྨོས་པ་ནི་ཤེས་ པ་ཉིད་མཚོན་པར་བྱ་བའི་དོན་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ།།དེ་ལྟར་གནོད་པ་མ་བྱས་པའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་བསལ་ནས་མཇུག་བསྡུ་བའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་བས་ན་གཏན་ཚིགས་ནི་མཚན་ཉིད་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་སྐད་བཤད་པའི་རྣམ་པས་གནོད་པར་མ་བྱས་པའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ལ་ སོགས་པའི་ལོགས་ཤིག་ཏུ་མཚན་ཉིད་གཞན་ཉིད་དུ་མི་མཐུན་པ་དེའི་ཕྱིར།གཏན་ཚིགས་མཚན་ཉིད་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་གྲུབ་བོ།

对此若作是念："将与决定一起引生"，为此说"具决定者非唯独"。当有无二者具有决定时，不可称为唯独。此处说"因为决定是二者之本性故"。于一切处，有与遮遣本性义之决定即是二者之本性。如是，由说示而遮遣对立之本性即是有之决定。因此，凡是自身语言表述及由确定力所遮遣者，皆成为二者之本性。是故，具决定之有无二者不可称为唯独。
为总结故，说"是故由有或无等"。由于如是于具决定者无有唯独之施设，故由何因唯有能引生第二无，或唯无能引生第二有，于彼处此具确定之"有性"语非仅对事物本身而说，此具确定之"决定无"语亦非仅对无而说。如是有无二者依据语言运用相互引生，故别别显示为异支分。
为显示知与相违之特征故，说"知是能知他等"。如有无二者相互差别，知非如是异于为令他知而说之第三相。故由无差别故，知本身非别为异相，此即成立。此中一切说知者，应视为是为表征知性之义。
如是遮除未损害境等后，为总结故，说"是故因相不成"。由于如前所说方式不违未损害境等别为异相，故因相不成立，此即成立。

།རིགས་པ་སྣ་ཚོགས་རིན་ཆེན་མཛེས་གསལ་བློ་ལྡན་རྣམས་ཀྱི་རིགས་པའི་འབྱུང་གནས་པ། །མུ་སྟེགས་མུན་གནག་ཤིན་ཏུ་འཇོམས་མཁས་ཐུབ་པའི་གྲུབ་ མཐའི་སྒྲོན་མ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི།།ཐིགས་པ་འདི་ཚིག་རེ་ནས་རྣམ་བཀྲོལ་དགེ་བ་ཟླ་འོད་ལྟ་བུ་དཀར་ཐོབ་གང་། །དེ་དག་ཀུན་གྱིས་འགྲོ་བ་མྱུར་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱེད་གྱུར་ཅིག་།གཏན་ཚིགས་ཐིགས་པ་དམ་པའི་ཚིག་དོན་ཙམ། །རབ་ཏུ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་རྒྱས་བཤད་པ། །དུལ་བའི་ལྷས་ བགྱིས་འདིར་ནི་མི་མཐུན་པ།།གང་ལགས་དེ་ལ་འཕགས་པས་བཟོད་པར་མཛོད། །གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཐིགས་པའི་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པ་རྫོགས་སོ།

我来直译这段藏文偈颂：
各种理法珍宝璀璨明亮，智者理法之源泉，
善巧摧破外道深重黑暗，佛教宗义明灯因明之，
此滴点点文句详解所得白善如月光者，
愿彼等速使众生获得一切智性。
因明滴论圣教义理，
详作广大分别解说，
调伏天所作此中，
若有不当祈圣宽恕。
因明滴论广释圆满。
【说明：这是一首藏文偈颂，我在翻译时尽量保持了原文的对仗结构和诗歌体韵律。第一段是四句长行偈，每句都保持了相对工整的句式。第二段是四句短偈，同样保持了对仗形式。最后一句是全文结尾。翻译力求准确传达原意的同时，也注意保持文学性和可读性。】

། །།རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་པྲཛྙ་བརྨ་དང་། ཞུ་ཆེན་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་དགེ་སློང་དཔལ་བརྩེགས་རཀྵི་ཏས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པ།། །།

由印度堪布般若铠（Prajñāvarma）与藏地大译师比丘吉祥积护（དཔལ་བརྩེགས་རཀྵི་ཏ / dpal brtsegs rakṣita）翻译、校对并审定。
【说明：这是典型的藏文佛典译跋格式，标明了印度原典作者/译师和藏地译师的名字。我在翻译时保留了人名的藏文和梵文对音。"般若铠"是对 Prajñāvarma 的意译，"吉祥积护"是对 dpal brtsegs rakṣita 的意译。"堪布"（མཁན་པོ་）是对印度佛教大师的尊称，"大译师"（ཞུ་ཆེན་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་）是对藏地翻译家的尊称。】
